Feng shui in de woonkamer: waar de bank staat en waarom

Wat feng shui van een woonkamer vraagt, en wat daarvan te meten is

Feng shui is een Chinees ordeningssysteem van ruim tweeduizend jaar oud dat beschrijft hoe chi, de levensenergie, door een gebouw beweegt. Voor een woonkamer levert dat vooral een volgorde op: eerst de plek van de zitplaatsen, dan de routes, dan materiaal en vorm, en als laatste kleur en licht.

Een deel van die regels kun je met een rolmaat nalopen, omdat het over zichtlijnen, afstanden en doorgangen gaat. Een ander deel is traditie en geen natuurkunde, en dat schrijven wij er hier steeds bij. Welke andere richtingen er naast deze aanpak liggen, staat in het overzicht van de woonkamer in jouw stijl.

Er lopen twee hoofdstromingen door elkaar heen. De vormenschool kijkt naar vormen, zichtlijnen en de plek van meubels; de kompasschool werkt met de acht windrichtingen en een luopan, het kompas uit de traditie. In het westen is daar de drie-deuren-bagua bij gekomen, die het raster niet op het noorden legt maar op de wand waarin de deur zit.

Je hoeft niet te kiezen wat je gelooft om er iets aan te hebben. De tabel zet per regel naast elkaar wat de traditie zegt en wat je er in een Nederlandse woonkamer werkelijk van kunt nameten.

De regel uit de traditie	Wat de traditie erover zegt	Wat je er in een woonkamer van kunt nameten
De bank met de rug naar de deur	Je vangt wat binnenkomt niet op en houdt geen overzicht	Je draait je hoofd bij elk geluid uit de hal; een kast van 75 tot 85 cm hoog achter de bank geeft dezelfde rugdekking als een wand
Een rechte lijn van de deur naar het raam	De chi komt binnen en loopt er meteen weer uit	Dat is ook de kortste looproute, dus daar loopt iedereen; ligt de zithoek in die lijn, dan staat de salontafel elke week scheef
Scherpe hoeken die op een zitplaats wijzen	Gifpijlen, sha chi, die de rust in de kamer breken	Een kastrand op 90 tot 100 cm hoogte in een doorgang van 60 cm stoot je in het donker echt; een ronde hoek of 80 cm doorgang haalt dat weg
Een balk of verlaagd plafond boven de zithoek	Het gewicht erboven drukt op wie eronder zit	De vrije hoogte zakt daar 15 tot 25 cm en het oog leest de donkere lijn als een grens dwars over de zone
Rommel blokkeert de doorstroming	Spullen houden energie vast die moet bewegen	Elk los voorwerp boven ongeveer 100 cm staat in je blikveld als je staat; vlakken leegmaken werkt sneller dan spullen verschuiven
Een spiegel tegenover de deur	De energie wordt teruggekaatst naar buiten	Je ziet in je ooghoek beweging zodra de deur opengaat; tegenover een raam brengt diezelfde spiegel daglicht dieper de kamer in
Planten brengen levende energie binnen	Groei en beweging in een hoek waar niets gebeurt	Alleen waar de plant het licht krijgt dat hij vraagt; dat een paar kamerplanten de lucht meetbaar schoner maken, houdt geen stand naast tien minuten ventileren
Rood is te overheersend voor een woonkamer	Vuur in een ruimte die om evenwicht vraagt	Op een heel wandvlak kantelt rood met het licht mee, naar roze in koel licht en naar bruinrood onder lampen van 2700 K; in 5 tot 10 procent van het vlak blijft het staan

De bank hoort met zicht op de deur en een dichte wand in de rug

De belangrijkste plek in een woonkamer is de zitplaats waar je het vaakst zit. Feng shui noemt de goede stand de bevelspositie: je kijkt naar de deur zonder er recht tegenover te zitten, en achter je rug zit een gesloten wand.

Diagonaal tegenover de deur is de enige plek die aan beide voorwaarden voldoet. De deur ligt dan ongeveer 45 graden in je blikveld en je zit buiten de kwartcirkel van ruim 80 cm die een binnendeur van 83 cm de kamer in zwaait.

Recht tegenover de deur is in de traditie de slechtste stand, omdat je daar de volle stroom binnenkomende chi opvangt. Ruimtelijk zit er hetzelfde bezwaar aan: dat is de plek waar iedereen die binnenkomt als eerste naar kijkt, en waar jij zelf elke keer van opkijkt.

Moet de bank vrij in de ruimte staan, zet er dan een dressoir, een lage kast of een consoletafel van 75 tot 85 cm hoog achter. Dat is hoog genoeg om als rugdekking te lezen, en een consoletafel van 25 tot 35 cm diep gebruikt de strook achter de bank in plaats van hem te verliezen.

Houd tussen bank en salontafel 40 cm aan, met 30 cm als ondergrens waaronder je je schenen stoot en 45 cm als comfortmaat. Zitplaatsen die verder dan 250 cm uit elkaar staan dwingen je om je stem te verheffen, en in een kamer waar alles tegen de wanden staat is dat eerder regel dan uitzondering.

Wil je dit met je eigen wandmaten uitproberen, dan schuif je de kamer op schaal in de kamerplanner voor je plattegrond. Hoe je de rest van de opstelling daarna opbouwt staat bij de indeling van een woonkamer, en wie de zithoek helemaal anders wil oplossen leest verder bij een woonkamer zonder bank.

Chi volgt dezelfde lijn als je voeten

De doorstroming waar feng shui het over heeft, loopt in de praktijk langs de plekken waar jij zelf loopt. Trek daarom eerst de route van de deur naar waar je het vaakst naartoe gaat: de tuindeuren, de keuken of de bank.

Houd die hoofdroute 90 cm breed, want dat is de maat waarop je met een volle wasmand of een dienblad langskomt. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar zonder dat er een van beiden draait, en een zijroute die je met lege handen loopt mag terug naar 60 tot 80 cm.

Een route die dwars door de zithoek loopt in plaats van erlangs is precies de blokkade die de traditie bedoelt. Je herkent hem zonder rolmaat: de salontafel staat elke week scheef en het vloerkleed krult op één plek om.

De rechte lijn van de deur naar het raam is de tweede. Zet daar geen kast in, want dan verplaats je het probleem naar de route eromheen, maar onderbreek hem laag: een kleed dat er dwars op ligt, een plant van 120 tot 150 cm naast de lijn, of de bank met zijn zijkant in het zicht.

Langs de bank naar de tuindeuren houd je 70 cm aan voor een zijroute en 90 cm als je er dagelijks met spullen langs moet, want een naar binnen draaiende tuindeur pakt zelf al 80 cm vloer af. In een kleine woonkamer gaan die centimeters van de zitdiepte af, en dan kies je liever een bank van 85 cm diep dan een doorgang van 60 cm.

Een vloer zonder naden en drempels houdt de lijn van de kamer heel, en dat is een van de redenen dat mensen bij deze aanpak uitkomen op een gietvloer in de woonkamer. Wat het oog als één vlak leest, loopt ook onder de meubels door.

De vijf elementen, vertaald naar vorm, materiaal en kleur

De vijf elementen uit feng shui zijn geen stoffen maar categorieën: hout, vuur, aarde, metaal en water. Elk element heeft een vorm, een groep materialen en een kleurfamilie, en daarmee zijn ze in een woonkamer aan te wijzen.

Ze staan in twee kringen tot elkaar. In de voedende kring brengt hout vuur voort, laat vuur as en dus aarde achter, levert aarde metaal, draagt metaal water en voedt water het hout. In de beheersende kring dooft water het vuur, smelt vuur het metaal, hakt metaal het hout, put hout de aarde uit en damt aarde het water in.

De praktische vertaling is een verdeling en geen verzameling. In een woonkamer wil je minstens drie van de vijf terugzien, niet vijf gelijke porties, en de verhouding die de meeste interieurs aanhouden is één hoofdkleur op de grote vlakken, één bijkleur op een tweede vlak en één accent in textiel en kleine objecten.

Voelt een kamer niet kloppend, dan ontbreekt er meestal één element of werken er twee elkaar tegen uit de beheersende kring. Veel glas, spiegels en glanzende vlakken naast een kamer die het van lampen en kaarsen moet hebben, is zo'n paar: water tegen vuur.

Welke kleuren naast elkaar overeind blijven zoek je op in de kleurmatcher, waar per kleur staat wat ermee samengaat en wat ermee wringt. Wil je de kamer aan de warme kant houden, dan geeft een warme woonkamer de combinaties waarin aarde en hout de boventoon voeren.

Element	Vorm en materiaal	Kleuren uit onze kleurkaart	Waar het in de kamer zit, en wat te veel ervan doet
Hout	Rechtop en zuilvormig; massief hout, bamboe, rotan, linnen en katoen	Saliegroen, olijfgroen, mosgroen	Planten, een boekenkast, een houten tafelblad; te veel hout maakt de kamer stug en druk van verticale lijnen
Vuur	Punt en driehoek; leer, wol, kaarsvlam en lamplicht	Terracotta, baksteenrood, okergeel	Lampen, kaarsen, een leren fauteuil, een houtkachel; te veel vuur maakt de kamer onrustig om lang in te zitten
Aarde	Laag en breed, vierkant; keramiek, natuursteen, leem, terrazzo, wol	Zandbeige, greige, urban taupe	Een stenen vloer, aardewerk, een breed dressoir; te veel aarde maakt de kamer zwaar en traag
Metaal	Rond en ovaal; staal, messing, aluminium, marmer	Warm wit, kalkwit, flanelgrijs	Lampvoeten, grepen, een ronde lijst; te veel metaal maakt de kamer koel en hard van geluid
Water	Golvend en onregelmatig; glas, spiegel, glanzende lak, water	Inktblauw, petrolblauw, zacht zwart	Een spiegel, een glazen blad, donker textiel; te veel water maakt de kamer koud en zonder richting

De bagua over je eigen plattegrond leggen

De bagua is een raster van negen velden dat je over een plattegrond legt. Acht velden staan voor een levensgebied met een windrichting en een element, het negende is het midden van de kamer.

Er zijn twee manieren om dat raster te richten en ze geven een andere uitkomst. De kompasmethode legt de noordzijde van het raster op het werkelijke noorden, gemeten met een kompas in het midden van de kamer. De drie-deuren-bagua legt de onderrand op de wand waarin de deur zit, waardoor kennis, carrière en steun altijd aan de deurkant liggen.

Kies er één en hou die vol, want door elkaar gebruikt vallen de velden op verschillende plekken. Meet je met een kompas, doe dat dan bij het raam en niet naast de meterkast of de cv-ketel, omdat staal en elektronica de naald scheeftrekken.

Het raster leg je zo: teken de kamer op schaal, verdeel de lengte en de breedte allebei in drie gelijke delen en nummer de vakken. In een kamer van 380 bij 560 cm wordt elk vak 127 bij 187 cm, en dat is ongeveer de maat van een fauteuil met loopruimte eromheen of van een kastje met een lamp erop.

Is de plattegrond geen rechthoek, dan ontbreekt er volgens de traditie een veld. Bij een L-vormige kamer of een doorlopende keuken snijdt het raster dwars door twee functies heen; vul het veld dat daardoor leeg blijft aan met materiaal en kleur in plaats van met een meubel. Hoe die twee zones zich verder tot elkaar verhouden staat bij een open keuken met woonkamer.

Veld	Windrichting bij de kompasmethode	Element en kleur	Wat je er in een woonkamer neerzet
Carrière en levenspad	Noorden	Water, donkerblauw tot zwart	Een spiegel, glas of donker textiel; de grote wandvlakken houd je hier warm van ondertoon
Kennis en bezinning	Noordoosten	Aarde, beige en aardetinten	De leeshoek: een fauteuil van 85 bij 85 cm met een leeslamp waarvan de kap op 110 cm hangt
Familie en gezondheid	Oosten	Hout, groen	De grootste plant van de kamer, of de kast waar staat wat van het huishouden samen is
Welvaart	Zuidoosten	Hout, groen en paars	Iets wat groeit en wat je verzorgt; een plant van 120 tot 150 cm vult dit vak in zijn eentje
Erkenning	Zuiden	Vuur, rood	Licht en kaarsen, en het rood in accenten van 5 tot 10 procent van het vlak
Relaties	Zuidwesten	Aarde, roze en aardetinten	De zithoek zelf: twee zitplaatsen die naar elkaar toe staan, binnen 250 cm van elkaar
Creativiteit	Westen	Metaal, wit en metaalkleur	Wat je maakt of verzamelt, en ronde vormen: een ovale tafel, een ronde lijst
Steun en reizen	Noordwesten	Metaal, grijs en wit	De kant waar je binnenkomt: hier hoort orde, dus geen stapels naast de deur
Gezondheid en midden	Het midden van de kamer	Aarde, geel en oker	Zo leeg mogelijk laten; dit is het vak waar de looproutes samenkomen

Waar de kleurregels uit de traditie botsen met Nederlands daglicht

De kleuren die de bagua per windrichting noemt, komen uit een systeem dat niets te maken heeft met de stand van de zon boven Nederland. Op 52 graden noorderbreedte staat de zon midden in de zomer om het middaguur ruim 60 graden hoog en midden in de winter nog geen 15 graden, en dat bepaalt wat een kleur op een wand doet.

Het scherpste voorbeeld is het noorden. Feng shui koppelt daar water aan, met donkerblauw en zwart, terwijl een noordraam vrijwel geen directe zon krijgt en de kamer vult met hemellicht van 6500 K, bij een strakblauwe lucht zelfs 9000 K of hoger.

In dat licht zit weinig langgolvig licht, dus er is nauwelijks rood en geel om terug te kaatsen terwijl blauw pigment juist wordt opgetild. Licht koel grijs en ijsblauw worden er beton-grauw; beoordeel die kleurfamilie daarom in het licht van je eigen kamer.

De uitweg is het element niet in de verf te zoeken maar in materiaal en kleine vlakken. Water zit ook in een spiegel, in glas, in een glanzend blad en in donker textiel, en die hebben geen zonlicht nodig om te doen wat ze moeten doen.

Op de grote vlakken houd je in een noordkamer een kleur met een warme onderlaag aan: gebroken wit dat naar geel of roze trekt, zandkleur, greige of olijfgroen. Wat het licht op jouw richting en op jouw moment van de dag doet, zoek je op in de lichtwijzer, waar per windrichting staat welke kleuren standhouden en welke wringen.

Windrichting van het raam	Element en kleur uit de traditie	Wat het licht hier met die kleur doet	Wat wij op de grote vlakken aanhouden
Noorden	Water, donkerblauw en zwart	Hemellicht van 6500 tot 9000 K en geen directe zon; koel grijs en ijsblauw worden grauw	Warm gebroken wit, zandkleur, greige of een diepe matte tint, met het water in spiegel, glas en textiel
Noordoosten	Aarde, beige en oker	Kort ochtendzonnetje in het zomerhalfjaar, daarna koel hemellicht; zuiver licht grijs wordt na tienen vlak	Warm zand, leemkleur en gedempt oker, dus hier valt de traditie samen met wat het licht doet
Oosten	Hout, groen	Zon tot het middaguur en daarna alleen hemellicht; feloranje en warm rood zakken de hele middag weg	Gedempt groen en salie, precies het element dat hier hoort
Zuidoosten	Hout, groen en paars	De makkelijkste richting: warm ochtendlicht dat naar neutraal schuift, bijna alles houdt stand	Groen kan hier diep; fel geel en oranje worden door de lage winterzon urenlang te verzadigd
Zuiden	Vuur, rood	Directe zon die elke kleur voluit verzadigt, met een hard verschil tussen zonvlek en schaduw op dezelfde wand	Gedempt en pigmentrijk: kalkwit, zandtinten, diep olijf; het rood als accent en niet op een heel wandvlak
Zuidwesten	Aarde, roze en aardetinten	Zon vanaf het midden van de dag tot zonsondergang, waarbij het laatste uur op 2000 tot 3000 K zit	Terracotta, warm grijsbruin en wit met een gele onderlaag; koel grijs en lila kantelen hier naar vuilgrijs
Westen	Metaal, wit en grijs	Koel en vlak tot het middaguur, daarna lage zon die horizontaal tot achter in de kamer schijnt	Warme neutralen als leem en zandsteen; blauwgrijs is hier de klassieke misser en wordt 's avonds vuilgrijs
Noordwesten	Metaal, grijs en wit	Overdag een noordkamer, in het zomerhalfjaar laat op de dag een uur lage oranje zon	Gebroken wit met een warme onderlaag en greige, met het metaal in messing, staal en ronde vormen

Licht in lagen, en de hoogtes waarop dat werkt

Eén plafondlamp midden in de kamer is in feng shui het beeld van licht dat overal even hard staat en nergens iets doet. Het meetbare bezwaar loopt daarmee gelijk op: licht van recht boven legt schaduw onder ogen en kin, laat de hoeken donker en maakt de kamer kleiner dan hij is.

Werk daarom per zone met drie lichtpunten: één hoog voor het algemene licht, één op ooghoogte rond 160 cm en één laag bij het zitten of op tafel. Dat is een vuistregel en geen norm, maar hij komt voort uit de manier waarop je oog de diepte van een kamer afleest uit verschillen in helderheid.

De hoogtes liggen wel vast zodra je weet waar mensen zitten. Het hart van een wandlamp komt op 160 cm, de onderkant van een leeslamp naast een fauteuil op 110 cm, de onderkant van de kap van een vloerlamp naast de bank op 140 cm en een hanglamp boven de eettafel op 80 cm boven het blad.

Houd binnen één zichtveld dezelfde kleurtemperatuur aan, en voor de avond is dat 2700 K. Zet je 2700 K en 4000 K naast elkaar, dan ijkt je oog zich op het gemiddelde en lijkt de ene lamp oranje en de andere blauw. Verschil maak je met helderheid en richting, niet met kelvin.

Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de kamer in, dus bij een pui tot 230 cm reikt het tot ongeveer 5 m en leeft de rest van de kamer op lamplicht. Wil je het glas echt vrijhouden, hang de rail dan 12 cm boven het kozijn met 20 cm uitloop per zijde, want daar staat het gordijn overdag geparkeerd in plaats van voor het raam.

Een lichtplan in lagen is ook wat een hotel chique woonkamer zijn rust geeft: meerdere punten, allemaal dimbaar, en geen open lamp waar je recht in kijkt.

Spiegels, planten en scherpe hoeken

Een spiegel versterkt volgens feng shui wat hij weerkaatst, dus de vraag gaat niet over de spiegel maar over wat ertegenover hangt. Tegenover een raam haalt hij daglicht en het groen van buiten naar binnen, en dat is ook zonder traditie waar: hij kaatst het licht terug de kamer in in plaats van het in een wand te laten verdwijnen.

Tegenover de deur is de traditie stellig, want daar loopt de chi weer naar buiten. Ruimtelijk bevalt het ook niet, omdat je bij elke beweging in de deuropening iets in je ooghoek ziet bewegen.

Hang een spiegel op dezelfde lijn als de rest van de wand: de hartlijn van kunst op 145 cm en van een spiegel waarin je jezelf ziet op 155 cm, zodat de bovenrand boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomt. Boven een bank schuift die hartlijn naar 150 tot 165 cm, met de onderrand 25 cm boven de rugleuning.

Bij planten gaat de traditie uit van rond blad boven puntig blad en van levend boven zijden. De harde grens is het licht: verder dan 2 tot 2,5 keer de raamhoogte van het glas af leeft de kamer op lamplicht, en daar doet een plant niets mee. Zet hem dus op de plek waar het licht valt en niet op het veld waar het raster hem wil hebben.

Eén plant van 120 tot 150 cm doet in een lege hoek meer dan zes kleine op een vensterbank, al was het maar omdat je er één keer water bij hoeft te geven. Een vensterbank vanaf 20 cm diep draagt een pot van formaat stabiel.

Scherpe hoeken die op een zitplaats wijzen heten in de traditie gifpijlen. Een kastrand op 90 tot 100 cm hoogte in een doorgang van 60 cm stoot je in het donker ook echt, dus is een ronde salontafel of een afgeschuinde hoek hier meer dan een vormkeuze. Waar strakke lijnen juist het uitgangspunt zijn, zoals in een moderne woonkamer, verzacht je ze met textiel, een rond kleed en een ovale lamp.

Wat opruimen wel oplost en wat niet

Rommel is in feng shui vastgehouden energie. Het mechanisme dat je kunt aanwijzen is dat van het kijken: elk los voorwerp boven ongeveer 100 cm staat in je blikveld als je staat, en je oog telt ze allemaal apart.

Daarom werkt het leegmaken van vlakken sneller dan het verplaatsen van spullen. Een dressoir met drie objecten leest als één lijn, hetzelfde dressoir met vijftien objecten leest als vijftien losse lijnen, ook al staat er evenveel op.

Snoeren zijn hetzelfde probleem in het klein, en ze blijven op de vloer liggen omdat het stopcontact op de verkeerde plek zit. Een wandcontactdoos met het hart op 30 cm is geen wettelijke hoogte maar wel de gangbare; zit hij niet achter het tv-meubel, dan is een kabelgoot langs de plint eerlijker dan een kleed eroverheen.

Wat opruimen niet oplost, is een indeling die niet klopt. Vult dezelfde hoek zich binnen een maand weer, dan heeft die hoek geen functie, en de oplossing ligt dan bij een meubel met een taak: een fauteuil van 85 bij 85 cm met een leeslamp, een smalle kast van 80 bij 30 cm, of een bureau van 120 bij 60 cm met 90 cm achter de stoel.

Dezelfde afweging speelt in elke andere hoek van het huis. Wat er verder aan indeling, licht en opbergruimte in dit vertrek te kiezen valt, staat in de reeks over de woonkamer.

Zo pas je feng shui toe zonder je hele woonkamer om te gooien

De volgorde loopt van wat vastligt naar wat je zo weer verandert, zodat geen enkele keuze de vorige onderuithaalt.

1. Teken de kamer op schaal en zet de vaste punten erin

   Meet elke wand bij de vloer, op 100 cm en bij het plafond en neem per wand de kleinste maat over. Teken de deur met zijn kwartcirkel van ruim 80 cm, de ramen met hun hoogte, de radiator met 12 cm diepte en alle aansluitingen, want dit is het enige in de kamer waaraan niets te schuiven valt.

2. Bepaal de windrichting, of kies de deurwand als onderrand

   Meet de richting met een kompas bij het raam, weg van de meterkast en van staal in de wand. Werk je liever met de drie-deuren-bagua, leg dan de onderrand van het raster op de wand waarin de deur zit en laat het kompas verder met rust.

3. Zet de hoofdzitplaats in de bevelspositie

   Plaats de bank diagonaal tegenover de deur, met de rug tegen een gesloten wand en buiten het draaivlak van de deur. Kan dat niet, zet er dan een kast of consoletafel van 75 tot 85 cm hoog achter, want een gesloten vlak op rughoogte doet hetzelfde als een muur.

4. Trek de looproutes en houd ze open

   Leg de hoofdroute op 90 cm en de zijroutes op 60 tot 80 cm, en controleer of geen route dwars door de zithoek loopt. Onderbreek de rechte lijn van de deur naar het raam met iets laags in plaats van hem dicht te zetten met een kast.

5. Leg het bagua-raster erover en kijk welk vak leegstaat

   Verdeel lengte en breedte in drie gelijke delen; in een kamer van 380 bij 560 cm wordt elk vak 127 bij 187 cm. Noteer per vak wat er staat, en vul een vak dat leeg blijft aan met materiaal, kleur of een plant in plaats van met een extra meubel.

6. Vul de elementen aan waar er één ontbreekt

   Loop de vijf categorieën na en zorg dat er minstens drie aanwezig zijn, verdeeld over hoofdkleur, bijkleur en accent. Een ontbrekend element voeg je het makkelijkst toe in textiel en kleine objecten, want dat zijn de dingen die je zonder spijt weer weghaalt.

7. Zet het licht in lagen en kies pas daarna de kleur

   Zet per zone drie lichtpunten op de tekening, allemaal 2700 K voor de avond, en kijk waar een stopcontact ontbreekt. De muurkleur kies je als laatste en beoordeel je op een proefvlak van A3 bij daglicht en bij lamplicht.

Nalopen als de kamer opnieuw staat

• De plek waar je het vaakst zit kijkt schuin naar de deur en heeft een wand of een kast van 75 tot 85 cm in de rug
• Geen zitplaats recht tegenover de deur en geen zitplaats in het draaivlak van de deur
• Eén hoofdroute van 90 cm die geen enkele zithoek doorkruist
• Minstens 30 cm tussen bank en salontafel, liefst 40, en de zitplaatsen binnen 250 cm van elkaar
• De rechte lijn van deur naar raam onderbroken met iets laags in plaats van dichtgezet met een kast
• Minstens drie van de vijf elementen aanwezig, verdeeld over hoofdkleur, bijkleur en accent
• De grote wandvlakken gekozen op de windrichting van het raam en niet alleen op het bagua-veld
• Drie lichtpunten per zone op 2700 K, en geen open lamp die op ooghoogte recht in je gezicht schijnt

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Het schema volgen zonder de kamer op te meten

Een bagua-raster op een plattegrond die niet klopt, wijst negen vakken aan die in de kamer ergens anders liggen. In woningen van voor 1970 zit 2 tot 5 cm verschil tussen een wandmaat bij de vloer en dezelfde wand bij het plafond, en de hoeken staan niet haaks.

Meet daarom elke wand op drie hoogtes en trek ook de beide diagonalen na. Pas daarna heeft het zin om de kamer in drie bij drie te verdelen.

De twee bagua-methodes door elkaar gebruiken

De kompasmethode en de drie-deuren-bagua leggen dezelfde negen velden op andere plekken, tenzij je deur toevallig in de noordwand zit. Wie het ene veld met een kompas bepaalt en het volgende vanaf de deur, houdt een kaart over die zichzelf tegenspreekt.

Kies er één, teken hem in en schrijf op de tekening welke methode je hebt gebruikt. Bij twijfel is de drie-deuren-bagua de eenvoudigste, want die vraagt geen kompas en geen correctie voor staal in de wand.

Een kleur kiezen op het element en niet op het licht

Het schema noemt donkerblauw voor het noorden en wit voor het westen, maar het licht op die richting bepaalt wat de verf op de wand doet. Blauwgrijs op een westwand klopt om tien uur 's ochtends en wordt in het avondlicht van 2500 K vuilgrijs met een paarse zweem.

Kies de kleur op de windrichting en breng het element binnen via materiaal, textiel en kleine vlakken. Dat is het enige punt waarop wij van het schema afwijken, en het is ook het enige punt waar het schema met de natuurkunde botst.

De lijn van de deur naar het raam dichtzetten met een kast

Die lijn is een zichtlijn en tegelijk de kortste looproute door de kamer. Zet je er een kast van 200 cm in, dan loopt de route er voortaan omheen en wordt de doorgang aan één kant smaller dan de 90 cm die je nodig hebt.

Wat wel werkt is de lijn laag onderbreken: een kleed dat er dwars op ligt, een plant naast de lijn of een bank die met zijn zijkant in het zicht staat. Je houdt de doorgang en haalt de trechter eruit.

Alles tegen de wand zetten omdat de vloer dan leeg is

Een lege vloer lees je als ruimte, dus de opstelling voelt bij het inrichten goed. In gebruik valt hij tegen, want in een kamer van 400 cm breed zit iedereen dan op 300 tot 350 cm van elkaar en praat de hele kamer dwars over die lege vloer.

Trek de bank 20 tot 30 cm van de wand en zet de fauteuil op 200 tot 250 cm schuin ertegenover. De kamer verliest lege vloer en wint gebruik, en achter de bank past dan nog een consoletafel van 25 tot 35 cm diep.

De vijf elementen als vijf gelijke porties opvatten

Vijf even grote vlakken groen, rood, beige, wit en blauw geven geen evenwicht maar een kamer die alle kanten tegelijk op trekt. De verdeling die werkt is één hoofdkleur op de grote vlakken, één bijkleur en één accent.

De overige elementen breng je in als vorm en materiaal in plaats van als kleur: een ronde lijst voor metaal, een glazen blad voor water, wol en keramiek voor aarde. Zo zitten er vijf in de kamer en zie je er drie.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

De indeling maak je zelf, maar drie dingen uit dit rijtje niet. Een extra lichtpunt of wandcontactdoos mag je aanleggen, terwijl het werk in de groepenkast achter de hoofdzekering voor een elektricien is.

Een radiator verplaatsen om een wand vrij te maken betekent aan de cv-leiding werken en het systeem daarna opnieuw vullen en ontluchten; dat laat je bij een gasgestookte installatie aan een installateur. En een muur weghalen om twee kamers samen te voegen vraagt een berekening van een constructeur en meestal een omgevingsvergunning, want de vloer boven die muur moet ergens op blijven rusten.