Wat inrichten kost, en waar je het verschil maakt

Twee soorten kosten: per vierkante meter en per stuk

Alles wat je voor een huis koopt valt in twee groepen. De eerste groep reken je af per vierkante meter: de vloer, de muurverf, het behang en de raambekleding. De tweede groep koop je per stuk: de bank, het bed, de eettafel, de lampen en alles wat daarna nog komt.

Dat onderscheid is de basis onder elk inrichtingsbudget, en het bepaalt ook de volgorde van de rest van de keuzes rond inrichten en stijl. Vierkantemeterposten schalen met het huis: een woonkamer van 45 m2 kost bij dezelfde vloerkeuze anderhalf keer zoveel als een van 30 m2. Stukposten schalen met je wensen, en daar zit dus ook de rek.

Er is nog een tweede verschil. Vierkantemeterposten zitten aan het huis vast en wil je maar één keer doen, dus die horen voor de verhuizing. Stukposten kun je spreiden over maanden of jaren, en een kamer die een half jaar op een tweede fauteuil wacht, is geen probleem.

Wie een budget verdeelt, begint daarom bij het oppervlak. Meet de vloeroppervlakte per kamer, vermenigvuldig die met de prijs per vierkante meter van je vloerkeuze, tel de wandafwerking en de raambekleding erbij op, en wat er overblijft is het budget voor de stukposten.

Reken per jaar gebruik en niet per aankoopbedrag

De prijs op het kaartje zegt weinig zolang je hem niet deelt door de jaren dat het onderdeel meegaat. Een bank met veren en een massief houten frame gaat 12 tot 20 jaar mee, een bank met een polyetherzitting 7 tot 10 jaar. Kost de eerste twee keer zoveel, dan kost hij per jaar hetzelfde, en na een stoffeerbeurt begint hij aan een tweede ronde.

Datzelfde sommetje werkt ook de andere kant op. Binnenmuurverf gaat 5 tot 10 jaar mee, en dure en goedkope muurverf verschillen vooral in dekking en dus in het aantal lagen dat je nodig hebt, veel minder in levensduur. Hier koop je dus op gemak en niet op jaren.

De tabel hieronder komt uit onze eigen levensduurgegevens. Het patroon dat eruit spreekt: de levensduur zit bijna nooit in het hele meubel, maar in één onderdeel dat als eerste opgeeft. Wie dat onderdeel kent, weet waar de meerprijs zich terugbetaalt en waar niet.

Onderdeel	Gaat gemiddeld mee	Wat de duur bepaalt	Opknappen of vervangen
Bank met veren	12 tot 20 jaar	De vering gaat langer mee dan de bekleding; de slijtage zit op de armleuning en de voorrand, waar geen vering onder zit	Opnieuw stofferen bij een massief houten frame, dan gaat hij nog een ronde mee
Bank met polyetherzitting	7 tot 10 jaar	Altijd op dezelfde plek zitten; een zitting van SG 35 of hoger houdt zijn vorm langer dan SG 25	Kussens opnieuw laten vullen scheelt de halve bank; een doorgezakt frame van plaatmateriaal is het einde
Matras, pocketvering	8 tot 10 jaar	Vocht, en een lattenbodem met latten meer dan 6 cm uit elkaar waardoor de vering plaatselijk doorzakt	Niet te repareren; een blijvende kuil is het signaal om te vervangen
Topper	3 tot 6 jaar	Altijd dezelfde kant boven laten liggen; polyether zakt sneller in dan koudschuim en latex	Los te vervangen, en juist daarom de goedkope manier om de bovenlaag te vernieuwen
Behang	10 tot 15 jaar	Zon die op één wand de kleur eruit trekt, en vocht in keuken en badkamer	Eén baan vervangen kan alleen met een rol uit dezelfde batch, anders zie je kleurverschil
Binnenmuurverf	5 tot 10 jaar	Matte verf is niet schrobvast, dus vlekken op looproutes poets je er niet uit	Bijwerken kan, maar bij mat blijven de aanzetten zichtbaar; rol een wand in één keer nat in nat

Een nieuwbouwhuis begint bij nul, en dat zie je in de optelsom

Wie de kosten van een nieuwbouwhuis naast die van een bestaand huis legt, vergelijkt twee verschillende startpunten. Nieuwbouw wordt opgeleverd zonder vloer, met behangklare maar onafgewerkte wanden, zonder raambekleding en met alleen aansluitpunten op de plekken waar verlichting hoort te hangen. Alles wat in een bestaand huis al zit, staat hier nog op de lijst.

Daardoor verschuift het zwaartepunt van de begroting. Bij een verhuizing naar een bestaand huis gaat het meeste geld naar meubels; bij nieuwbouw gaan de vierkantemeterposten er eerst mee vandoor. Welke posten er tussen oplevering en bewoonbaar zitten, staat in de gids over de kosten van een nieuwbouwhuis, en hoe je daar per kamer een begroting van maakt in het rekenwerk voor het inrichten van een nieuwbouwwoning.

Nieuwbouw heeft daarbij één eigenschap die de planning stuurt: het huis is bij oplevering nog nat. In de dekvloer en de wanden zit bouwvocht dat er in de eerste maanden uittrekt, en in het eerste jaar ontstaan er krimpscheurtjes op de naden van bouwdelen.

Strak stukadoorswerk in de eerste maanden werk je daardoor deels opnieuw bij. Veel bewoners kiezen daarom voor een eenvoudige eerste afwerking en schuiven het strakke werk door tot na het eerste stookseizoen, en dat is behalve verstandig ook een manier om de uitgaven te spreiden.

De vloer is de grootste post per vierkante meter

Van alle vierkantemeterposten is de vloer de grootste, en de bandbreedte is enorm: van zo'n 20 euro per m2 voor tapijt en 25 euro voor laminaat tot 250 euro voor natuursteen, telkens inclusief leggen. De tabel hieronder komt uit onze vloerengegevens met richtprijzen.

Twee dingen bepalen waar je in die bandbreedte uitkomt. Het eerste is de arbeid: laminaat en klik-pvc kun je zelf leggen, en bij klik-pvc scheelt dat alleen al 20 tot 35 euro per m2 aan legkosten. Het tweede is het voorwerk: egaliseren hangt af van hoe vlak je huidige vloer is, en juist die post verschilt per huis en per offerte het meest.

Vergelijk vloeren daarom nooit op de materiaalprijs, maar op de rekening inclusief leggen, egaliseren, ondervloer en plinten. Hoe die optelsom er bij de populairste keuze uitziet, staat uitgewerkt in de prijsopbouw van een pvc vloer.

Kijk naast de prijs ook naar de kolom met de levensduur. Een vloer die het dubbele kost maar drie keer zo lang meegaat, is per jaar de goedkopere van de twee, en bij hout en keramiek komt daar de mogelijkheid bij om op te knappen in plaats van te vervangen.

Vloer	Richtprijs per m2, inclusief leggen	Gaat mee	Zelf te leggen
Tapijt	20 tot 80 euro	7 tot 15 jaar	Alleen met ervaring
Laminaat	25 tot 60 euro	10 tot 20 jaar	Ja
Vinyl op rol	30 tot 70 euro	10 tot 20 jaar	Alleen met ervaring
Pvc klik	45 tot 90 euro	10 tot 20 jaar	Ja
Linoleum, verlijmd	55 tot 100 euro	20 tot 40 jaar	Alleen met ervaring
Pvc verlijmd (dryback)	60 tot 110 euro	15 tot 25 jaar	Alleen met ervaring
Keramisch parket of tegel	80 tot 140 euro	40 jaar en meer	Alleen met ervaring
Gietvloer (pu)	90 tot 140 euro	20 tot 30 jaar	Nee, vakwerk
Lamelparket	90 tot 160 euro	25 tot 40 jaar	Alleen met ervaring
Massief hout	110 tot 200 euro	50 jaar en meer	Alleen met ervaring
Natuursteen	100 tot 250 euro	Tientallen jaren	Nee, vakwerk

Opknappen of vervangen: waar een stoffeerbeurt uit kan

Bij een versleten meubel betaal je bij opknappen vooral arbeid en bij vervangen vooral materiaal en marge. Dat maakt de afweging steeds dezelfde: opnieuw bekleden is de moeite waard boven een frame dat nog een ronde meekan, en weggegooid geld boven een frame dat het niet meer houdt.

Bij een bank met veren en een massief houten frame gaat de vering langer mee dan de stof, dus daar koop je met een stoffeerbeurt tien jaar of meer bij. Wat dat kost en waar de prijs van afhangt, staat in wat een bank opnieuw bekleden kost. Is alleen de zitting ingezakt, dan kunnen de kussens opnieuw gevuld worden, en dat scheelt de halve bank.

Voor eetkamerstoelen geldt een eigen rekensom: de stof koop je per meter en de kleurkeuze maak je één keer, dus een hele set is per stoel voordeliger dan één losse. De bedragen daarvoor staan bij de kosten van een stoel opnieuw bekleden.

Ook een bed met een stoffen hoofdbord of gestoffeerd frame is op te knappen zolang het frame recht en heel is; de prijsopbouw daarvan staat bij wat het stofferen van een bed kost. Het matras zelf valt buiten deze rekensom, want dat is niet te repareren.

Situatie	Opknappen of vervangen	Waar het van afhangt
Bank met veren en massief houten frame, stof versleten	Opnieuw bekleden	De vering gaat langer mee dan de bekleding, dus het frame draagt nog een volle ronde
Bank, zitting ingezakt maar stof nog goed	Kussens opnieuw laten vullen	Nieuw schuim van SG 35 of hoger houdt zijn vorm; dit is de goedkoopste ingreep met het grootste effect
Bank met frame van plaatmateriaal, doorgezakt	Vervangen	Een doorgezakt frame is het einde; nieuwe vulling of stof verandert daar niets aan
Eetkamerstoelen met massief frame	Opnieuw bekleden, per set afwegen	Stof en kleurkeuze regel je één keer, dus per zes stoelen komt de beurt per stuk gunstiger uit dan per losse stoel
Bed met versleten stoffen hoofdbord	Opnieuw stofferen	Het frame beslist: recht en heel betekent opknappen, kraken of scheefstand betekent vervangen
Matras met blijvende kuil	Vervangen	Niet te repareren; een topper maskeert de kuil maar haalt hem er niet uit

Waar de goedkope keuze werkt en waar hij zich wreekt

Slijtage zit op contactpunten. Wat je dagelijks aanraakt of wat gewicht draagt, gaat kapot; wat op kijkafstand staat, gaat vrijwel eeuwig mee. Dat ene mechanisme vertelt precies waar duur en goedkoop mengen werkt en waar niet.

Het geld hoort dus bij het matras, de vulling van de bank en de slijtlaag van de vloer op de looproutes. De besparing hoort bij alles wat kijkt in plaats van draagt: decoratie, bijzetmeubels, armaturen, en de stof- en kleurkeuzes binnen een serie.

Er is één uitzondering op de kijkafstandregel, en dat zijn de grote vlakken. Een vloer die per kamer wisselt of een wand met zichtbaar bijgewerkte verf valt wel op, ook zonder aanraking, omdat het oog vlakken als geheel leest. Houd de grote vlakken dus rustig en gelijk, en wees daarbinnen zo zuinig als je wilt.

De tabel hieronder zet de gangbare posten op een rij. Lees hem als een verdeelsleutel: elke euro die je bij de rechterkolom weghaalt, kan zonder verlies naar de middelste.

Post	Waar de goedkope keuze werkt	Waar hij zich wreekt
Matras en topper	Nergens: dit is het contactpunt van zeven uur per nacht	Een kuil is niet te repareren en een matras gaat maar 8 tot 10 jaar mee, dus hier koop je jaren
Bank	In de stof en de kleur	In de vulling: polyether onder SG 35 zit binnen een paar jaar door
Vloer	In een slaapkamer of logeerkamer, waar een lichte slijtlaag volstaat	In gang en woonkamer: een slijtlaag van 0,3 mm waar 0,55 mm hoort, vervang je jaren eerder
Muurverf	In de kleur, want kleur kost niets extra	In schrobvastheid op looproutes en in de keuken; matte verf poets je daar niet schoon
Raambekleding	Bij standaard kozijnmaten, waar confectie past	Bij afwijkende maten: te korte of te smalle bekleding blijft elke avond zichtbaar
Verlichting	In de armaturen, die je later stuk voor stuk kunt vervangen	In de lichtpunten zelf: een extra aansluitpunt aanleggen kost later meer dan het mooiste armatuur nu
Decoratie en bijzetmeubels	Vrijwel overal: dit staat op kijkafstand en draagt geen gewicht	Nauwelijks; hier slijt weinig en vervang je zonder pijn

De duurste fouten zitten in de maat, niet in de prijs

Een meubel dat niet past is de grootste kostenpost die op geen enkele begroting staat. Maatwerk en veel grote meubels kunnen niet retour, en een misser tweedehands verkopen betekent verlies nemen, want de tweedehandsmarkt prijst op merk en staat en niet op wat jij ervoor betaalde.

Meet daarom eerst en koop daarna. Zet de kamer met je eigen wandmaten op schaal in de kamerplanner en tel bij elk meubel de loopruimte op die erbij hoort: 45 cm beenruimte voor een bank, 75 cm achter een eetstoel, 90 cm voor de route waar je dagelijks langs moet.

Controleer naast de plek ook de weg ernaartoe. Vraag bij een groot meubel de bezorgmaat op, want die wijkt af van de opgestelde maat, en leg hem naast de dagmaat van je voordeur, de breedte van de gang en de draai bij de trap.

Kijk als laatste wat er in de opgegeven maat zit. Of de diepte met of zonder losse rugkussens is gemeten en of poten en armleuningen meetellen, scheelt 5 tot 15 cm, en precies die marge beslist of de doorgang ernaast blijft werken.

Bij apparaten komt de rekening na de aanschaf

Een apparaat heeft drie prijskaartjes: de aanschaf, het verbruik en het onderhoud. De aanschaf is het enige kaartje dat je in de winkel ziet, maar over de hele levensduur tellen de andere twee net zo hard mee.

Het verbruik weegt het zwaarst bij apparaten die altijd aan staan of dagelijks draaien, zoals een koelkast of een droger, en veel minder bij een oven die een uur per week werkt. Vergelijk zuinigheid dus vooral daar waar de draaiuren zitten.

Voor de afweging tussen repareren en vervangen geven onze levensduurgegevens houvast. Een wasmachine gaat 8 tot 12 jaar mee: onder de 6 jaar is repareren bijna altijd de betere keuze, en boven de 10 jaar is een reparatie van meer dan 250 euro zelden nog de moeite.

Hard water verkort de levensduur van alles waar water doorheen loopt, van de wasmachine tot de kraan. Een ontharder kan dan schelen, maar die heeft zelf ook drie prijskaartjes: naast de aanschaf komen het zout en het jaarlijkse onderhoud, en die optelsom staat in wat een waterontharder kost aan aanschaf en gebruik.

De volgorde als het budget niet in één keer rond komt

Een budget dat niet toereikend is voor alles tegelijk, is geen probleem zolang de volgorde klopt. Eerst komen de posten die aan het huis vastzitten en duurder worden zodra het huis vol staat: de vloer, de wandafwerking en de verduistering van de slaapkamers.

Daarna komt alles waar je dagelijks op zit of ligt: het matras, de bank of een goede tijdelijke zitplek. Deze posten bepalen hoe je woont, en uitstel voel je hier elke dag.

Als laatste komt de aankleding: het tweede armatuur, de kast die mooier is dan de doos met opbergbakken, het vloerkleed, de gordijnen in de kamers waar niemand slaapt. Deze posten kunnen maanden wachten zonder dat het wonen eronder lijdt.

Maak binnen die volgorde liever hele kamers af dan alles half. Een afgemaakte slaapkamer en woonkamer wonen prettiger dan zes kamers op de helft, en het voorkomt dat het budget weglekt naar kleine aankopen die nergens een plan dienen. Wat er verder per kamer en per stijl te kiezen valt, staat verspreid over de rest van de inrichtingsgidsen.

Kamerplanner

Vul de maten van je kamer in, zet deuren en ramen op de juiste plek en schuif meubels op schaal rond. Je ziet meteen of het past en hoeveel loopruimte er overblijft. Open de volledige kamerplanner

Veelgestelde vragen