Per kamer: waar je begint en wat er speelt

Waarom er naast het menu een ingang per kamer is

Wie iets aan zijn huis wil veranderen, denkt in kamers: de slaapkamer is te warm, in de hal staat de kinderwagen in de weg, de keuken heeft te weinig werkblad. Het menu van 21wonen.nl is per onderwerp geordend, en daarom staat deze pagina ernaast. De volgorde die voor elk vertrek geldt, van vaste punten via de looproute naar het grootste meubel en pas daarna kleur, staat op de startpagina over waar je in huis begint.

De twee ordeningen verschillen omdat een antwoord soms uit een ander vak komt dan de vraag. De muurkleur van een slaapkamer hangt af van de windrichting en het pigment en niet van het bed, dus die gids staat onder kleur. Hoe je één vertrek van leeg naar ingericht brengt, lees je in de gids over een kamer indelen in zes lagen.

De index onder deze tekst houdt de site zelf bij, in zes blokken: woonkamer, slaapkamer, keuken en eethoek, hal met gang en trap, zolder met berging, en tuin met terras en balkon. Achter elk deelonderwerp staat het onderwerp waar het in het menu onder valt, zodat je weet in welk deel van de site je verder zoekt.

Een onderwerp kan daardoor in twee blokken terugkomen. Kasten en opbergen vallen onder meubels, maar staan in de index bij de slaapkamer en bij de zolder, omdat opbergruimte in allebei de eerste vraag is die op een maat vastloopt.

De maat waarop elke kamer het eerst knelt

Elke kamer heeft één plek waar een indeling het eerst vastloopt, en dat is bijna nooit het midden van de vloer. Het is de strook naast het bed, de ruimte tussen twee keukenrijen of de doorloop langs de kapstok: plekken waar je met iets in je handen langs een meubel moet.

De maten in de tabel komen uit onze eigen tabellen met loopruimtes en hoogtes. De meeste zijn vuistregels uit de ergonomie, en waar een norm geldt, staat die erbij met naam.

Reken de knelmaat meteen door in je eigen kamer: een bed van 160 bij 200 cm met 75 cm aan beide kanten vraagt 310 cm breedte.

Komt er aan het voeteneind een kast met draaideuren van 60 cm diep, dan vraagt de lengte 200 plus 100 plus 60 is 360 cm, en met schuifdeuren 200 plus 60 plus 60 is 320 cm. In een kamer van 340 cm lang beslissen die 40 cm verschil of de kast er past.

Staat jouw maat niet in de tabel, zoek hem dan op in de maatwijzer met 115 hoogtes en maten, van de onderkant van de bovenkastjes tot de haken van een kapstok. Wil je zien of het met je eigen wandmaten klopt, zet de kamer dan op schaal en schuif de meubels met hun loopruimte erin.

Kamer	Waar het eerst knelt	Maat die werkt	Wat voor maat het is
Woonkamer	Tussen bank en salontafel	30 cm krap, 45 cm comfortabel	Vuistregel: onder 30 cm stoot je je schenen tegen de rand, bij 45 cm pak je je glas zonder op te staan
Woonkamer	Langs de bank naar de tuindeuren	70 cm krap, 90 cm comfortabel	Vuistregel: een naar binnen draaiende tuindeur pakt zelf al 80 cm vloer af
Slaapkamer	Naast het bed	60 cm krap, 75 cm comfortabel	Vuistregel: bij 75 cm trek je een hoeslaken om zonder het bed te verschuiven
Slaapkamer	Voor de kledingkast	100 cm bij draaideuren, 60 cm bij schuifdeuren	Vuistregel: een deur van 50 cm zwaait de kamer in en jij staat er zelf nog voor
Kinderkamer	Tussen twee bedden	50 cm krap, 70 cm comfortabel	Vuistregel: 70 cm zodra er een nachtkastje tussen moet
Keuken	Tussen twee keukenrijen	90 cm krap, 120 cm comfortabel	Vuistregel: een open ovenklep neemt 55 tot 60 cm, en bij 120 cm loopt iemand erachter langs
Eethoek	Achter een eetstoel	75 cm om op te staan, 100 cm waar iemand langs moet	Vuistregel: een stoel is 50 tot 60 cm diep en gaat 25 cm achteruit
Badkamer en toilet	Voor de toiletpot	60 cm diep en 80 cm breed	Vuistregel voor knieën en schouders; geen wandcontactdoos binnen 60 cm van bad of douche is wel een norm uit NEN 1010
Hal en gang	Doorloop langs de kapstok	90 cm krap, 120 cm comfortabel	Vuistregel: bij 120 cm passeren twee mensen elkaar, en haken op 170 cm houden een lange jas van de vloer
Trap	Vrije breedte	70 cm in bestaande bouw, 80 cm bij nieuwbouw	Norm uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, met 190 cm en 230 cm vrije hoogte erboven
Zolder	Rechtop zitten in bed onder de schuinte	145 tot 165 cm hoogte bij het hoofdeinde	Vuistregel: een matras op 55 cm plus 90 tot 110 cm om rechtop te zitten
Werkplek	Tussen bureau en wand	90 cm krap, 120 cm comfortabel	Vuistregel: de stoelvoet is 65 cm en rolt 25 cm achteruit als je opstaat

Welke kamer op welke windrichting het minst wringt

De windrichting van de ramen beslist per kamer over iets anders. In de woonkamer gaat het om zon op het scherm en in de slaapkamer om warmte en licht op het moment dat je slaapt. In de keuken telt het licht op het werkblad, in de badkamer de schaduw op je gezicht bij de spiegel.

Het mechanisme is in elke kamer hetzelfde. Op het noorden komt vrijwel geen directe zon binnen en krijg je koel hemellicht van 6500 K bij bewolking tot 9000 K of meer bij een heldere lucht, dat door de dag nauwelijks verandert. Op het westen staat de zon in de zomer tussen vier en negen uur laag en komt hij van opzij, en daartegen helpt zonwering van boven weinig.

De ligging van een kamer kies je zelden, maar wel welke functie in welke kamer komt en waar het bureau of de bank staat. Voor jouw eigen richting en het moment waarop je de kamer gebruikt, geeft de lichtwijzer per windrichting en tijdstip het advies per ruimte.

Wat helpt, hangt af van waar de zon vandaan komt. Hoge zon op het zuiden houd je met een screen of buitenzonwering buiten het glas, lage zon van opzij op het oosten en westen vraagt verticale lamellen of een gordijn. Welke oplossing bij welk raam past, staat bij raamdecoratie en zonwering.

Kamer	Richting die het minst vraagt	Richting met een knelpunt	Wat je dan doet
Woonkamer	Zuidwesten voor een kamer die je vooral 's avonds gebruikt, noorden voor schermen en kunst zonder tegenzon	Westen: lage zon in je ogen en op het scherm	Het scherm niet tegenover het raam, en verticale lamellen of een gordijn omdat de zon van opzij komt
Slaapkamer	Oosten: zon bij het wakker worden, koel in de avond	Westen en zuidwesten: blijft tot laat warm en licht	Buitenzonwering houdt de warmte buiten het glas, een verduisterend gordijn het licht
Slaapkamer voor wie licht slaapt	Noorden: nooit ochtendzon op het glas	Noordoosten: in juni zon op het raam rond half zes	Een gordijn met dichte voering of verduistering
Keuken	Zuidoosten: licht bij het ontbijt en bij het opruimen	Westen en zuidwesten: lage avondzon op het werkblad en in je ogen	Een mat werkblad in plaats van hoogglans, en werklicht van 4000 K boven het blad
Werkplek	Noorden: constant licht zonder zonvlek over het bureau	Westen, als je 's middags werkt	Het bureau met de zijkant naar het raam en een screen dat je dicht kunt doen
Badkamer	Oosten, voor de ochtendroutine	Zuiden: harde spiegelingen van zon op tegel en spiegel	Matte tegels of matglas, en spiegellicht aan twee kanten van 3000 tot 4000 K met Ra 90
Tuin en terras	Zuidwesten voor een terras waar je 's avonds zit	Noorden: een schaduwtuin	Hosta, varens en hortensia, en lichte bestrating of een lichte schutting die terugkaatst wat er aan licht is

Waarom een kamer afhangt van de ruimte ernaast

Een kamer staat nooit los. Wat erin moet, komt eerst door de hal en soms over de trap, en wat je in een open keuken kiest, zie je vanaf de bank.

Voor meubels is de route naar binnen de harde grens. Een binnendeur met een kozijn van 83 cm laat na montage ongeveer 80 cm vrij, en een trap in een bestaande woning mag 70 cm breed zijn met 190 cm vrije hoogte erboven. Een bedbodem of kast in één stuk bepaalt dus eerder of de slaapkamer boven werkt dan de maat van de slaapkamer zelf.

Bij een open keuken is het zicht de koppeling. Zie je keuken en zithoek in één blik, dan ijkt je oog zich op het gemiddelde van alle lampen, en naast 2700 K lijkt een lamp van 4000 K blauw. Zet het werklicht boven het blad dus aan tijdens het koken en uit zodra je gaat zitten, en lees hoe de twee zones samengaan bij een woonkamer met open keuken.

Een kamer met ramen aan beide kopse kanten krijgt licht uit twee richtingen, en de route van voor naar achter loopt er dwars doorheen. Hoe je zo'n lange kamer in twee zones verdeelt, staat bij de indeling van een doorzonwoning.

Ook de vloer loopt vaak van de ene ruimte in de andere door. Een vloer van het aanrecht tot onder de bank moet tegen water en stoelpoten kunnen en ligt vaak op vloerverwarming; welke vloeren dat alle drie aankunnen, vergelijk je bij een vloer kiezen op gebruik en ondergrond.

Waar je zoekt als je vraag in meer kamers speelt

Een deel van de vragen hoort bij geen enkele kamer in het bijzonder. Een plug, een vloer of een kleur gedraagt zich in de hal hetzelfde als in de slaapkamer, en daarom staan die onder het onderwerp. Voor de kleur per vertrek ga je naar de muurkleuren per kamer en windrichting.

Niet elke ruimte heeft een eigen blok in de index. De badkamer en het toilet vind je onder het onderwerp keuken en badkamer, de erker en de serre onder erker en serre. Elke pagina van de site staat in de sitemap met alle pagina's op een rij.

De tabel laat zien welke ingang het snelst bij een antwoord komt. Een vakterm die je niet kent zoek je op in het woonwoordenboek met termen uit bouw en interieur. Een maat die niet klopt of een ruimte die je mist, meld je via info@21wonen.nl met het adres van de pagina erbij.

Je vraag	Waar je begint	Waarom daar
Past de bank tussen tv-meubel en tuindeur?	Het blok woonkamer in de index	Het antwoord hangt af van de route en de kijkafstand in die ene kamer
Welke muurkleur past in een slaapkamer op het noorden?	Kleur in het menu	Het antwoord hangt af van licht en pigment, niet van het bed
Welke vloer loopt door van keuken tot woonkamer?	Vloeren in het menu	Water, stoelpoten en vloerverwarming gelden voor de hele strook
Hoe hoog komen de kapstok en de lamp in de hal?	De maatwijzer	Een hoogte die aan lichaamsmaten hangt, werkt in elke woning hetzelfde
Welke plug houdt een spiegel in de hal?	De ophangwijzer	De plug hoort bij de wand, niet bij de kamer
Past er een bed onder het schuine dak?	Het blok zolder en berging in de index	De hoogte op de plek van het bed bepaalt wat er past
Kan er een bureau in de slaapkamer?	Het blok zolder en berging, bij werkkamer en thuiskantoor	Twee functies in één kamer vragen elk hun eigen blok vloer

Veelgestelde vragen