Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Een kleine patio tuin inrichten als buitenkamer: zon, route en maten

12 minuten lezen Kleine ruimtes Bijgewerkt 13 september 2026

Een kleine patio richt je in als een kamer zonder dak: eerst de pui, het putje en de muren, dan de zon op het uur dat je er echt zit, dan 90 cm vrij voor de pui en een doorloop van minstens 60 cm, en pas daarna de ene functie die de vloer krijgt. Op 12 tot 15 vierkante meter past één zitplek met een tafel voor twee of een bank met kist; een loungehoek voor vier vraagt met loopruimte 280 bij 260 cm en past pas vanaf ongeveer 20 m². De zitplek hoort tegen het muurvlak dat op jouw uur naar de zon kijkt. Groen gaat de muur op in een paar grote potten of in volle grond, en de avondlamp hangt met het hart op 190 cm tegen de muur.

Handig bij het plannen

Tijd
een weekend meten, kijken en schuiven

Gereedschap

  • Rolmaat van minstens 5 m
  • Stoepkrijt om zitplek, route en schaduwranden op de tegels te zetten
  • Ruitjespapier van 5 mm, waarbij een hokje 10 cm is
  • Kompas op je telefoon om de richting van elk muurvlak te bepalen
  • Waterpas van minstens 120 cm om het afschot van de vloer na te meten

Materiaal

  • Karton om de maat van een bank of loungehoek op de vloer uit te leggen
  • De tuinstoelen die je al hebt, om het blok rond een tafel af te passen

In welke volgorde je een kleine patio inricht

Een kleine patio gedraagt zich als een kamer zonder dak: vier wanden, één deur en een vloer waar elke meter telt. Daarom werkt dezelfde volgorde als binnen, en die staat voor alle krappe ruimtes uitgewerkt bij het inrichten van kleine ruimtes. Eerst wat vastzit, dan de zon, dan de route, en pas daarna meubels, vloer, groen en licht.

Buiten komt er één laag bij die binnen niet bestaat: de zon schuift per uur over de vloer. Een zitplek die om twee uur 's middags in de zon staat, kan om zes uur in de schaduw van de schutting liggen, en juist dan zit je er.

Vast zitten de pui met zijn draairichting, de dorpel, de regenpijp, het putje of de lijngoot, de buitenkraan en de muren zelf. Meet ook de dagmaat van de smalste deur op de weg door het huis, want bij een patio zonder achterom moet elke bank en elke zak potgrond daardoor.

De bank staat tegen één muur
De bank staat tegen één muur. Daardoor blijft het midden van de patio vrij als doorgang.

Begin je bij de loungeset, dan voegt de patio zich naar dat ene meubel. Een loungehoek voor vier kost met loopruimte 280 bij 260 cm, en op een vloer van 12 m² is dat ruim de helft, met als rest alleen nog route.

De tabel leest ook terug. Herken je je eigen vastgelopen patio in de rechterkolom, dan zie je naar welke stap je terug moet.

Stap in de volgordeWat je vastlegtWat er misgaat als je deze stap overslaat
1. Vaste puntenPui en draairichting, dorpel, regenpijp, putje, buitenkraan en de dagmaat van de smalste deur in huisEen bank die niet door de gang past, of een border die over het putje heen ligt
2. De zon op jouw uurWelk stuk vloer zon heeft op het moment dat je buiten zit: ochtend, middag of avondDe zitplek ligt in de schaduw op precies het uur dat je hem gebruikt
3. De route vanaf de pui90 cm vrij voor de pui en een doorloop van minstens 60 cm naar de achterkantElke keer om de tafel heen naar de kraan, de border of het putje
4. Eén functie voor de vloerEten voor twee, zitten met opbergruimte, of liggenTwee halve zitplekken waarvan geen enkele comfortabel zit
5. De vloerMateriaal, kleur, formaat en legrichting, met 1 tot 2 procent afschot van de gevel afEen vloer die in de schaduw groen wordt of in de zon te heet is voor blote voeten
6. GroenKlimplanten tegen de muur en een paar grote potten in plaats van veel kleineEen vloer vol potjes die in juli elke dag water vragen
7. Licht en textielLampen tegen de muur, kussens die je droog opbergtSnoeren over de tegels en kussens die muf worden in een dichte kist
Let op

Ligt de patio een paar treden lager of hoger dan de woonkamer, dan is de trap een vast punt. Houd onderaan en bovenaan 90 cm vrij, anders stap je van de laatste trede tegen de rugleuning van een stoel.

Hoeveel vloer een zitplek, eetplek of loungehoek kost

Op een kleine patio reken je niet met het meubel maar met het blok vloer dat het in gebruik opeist. Een tafel van 120 bij 80 cm lijkt op een vloer van 300 bij 400 cm klein, maar met 75 cm achter de stoelen aan beide lange zijden wordt het een blok van 120 bij 230 cm.

Die 75 cm komt uit het opstaan: een tuinstoel is 55 tot 60 cm diep en schuift 20 tot 25 cm achteruit voordat je overeind komt. Moet er achter de stoel ook iemand langs met een schaal, dan wordt het 100 cm, dezelfde maat als binnen aan een eettafel.

Tel de blokken op en leg ze naast de verharding die na de borders overblijft. Past de optelsom niet, dan valt er een functie af, en meestal is dat de loungehoek.

Wil je de blokken met je eigen maten tegen elkaar zien, zet de patio dan als rechthoek in onze kamerplanner en teken de borders en het putje als vaste vlakken. De planner rekent uit hoeveel vloer er overblijft en waar de smalste doorgang zit, en buiten is dat net zo goed de maat waarop een indeling vastloopt.

Is de patio smaller dan 220 cm, dan passen een tafel met twee stoelen tegenover elkaar niet meer en zet je alles in één rij langs een lange wand. Hoe je zo'n strook verdeelt, staat bij een lange smalle buitenruimte in één rij indelen.

Wat je op de vloer wiltMeubel en maatBlok vloer met loopruimteVanaf welke patio het werkt
Koffie of ontbijt voor tweeBistrotafel van 60 tot 70 cm met twee klapstoelen220 bij 70 cm, stoelen tegenover elkaarVanaf ongeveer 6 m², op een strook vanaf 220 cm breed
Zitten met opbergruimteBank met kist 140 bij 45 cm, tafel van 70 cm, één stoel140 bij 200 cmVanaf ongeveer 8 m², tegen het muurvlak met zon op jouw uur
Eten voor vierTafel 120 bij 80 cm met vier stoelen120 bij 230 cm: 75 cm achter elke lange zijdeVanaf ongeveer 12 m², als de route er niet dwars doorheen loopt
Eten voor vier aan een ronde tafelRonde tafel van 120 cm doorsnee270 bij 270 cmVanaf ongeveer 15 m²; rond vraagt aan alle kanten dezelfde ruimte
Loungen met vierHoekbank uit modules met een lage tafel280 bij 260 cmPas vanaf ongeveer 20 m², en elke module moet los door de smalste deur
LiggenLigstoel 190 bij 70 cm200 bij 110 cm met de rugleuning platAlleen als er een strook van 2 m lang genoeg in de zon ligt
Staand iets drinken of etenPlank van 40 cm diep op 105 cm hoog met twee krukken120 bij 115 cmTegen een schutting met stevige staanders, ook op 5 m²
BarbecueënKogelbarbecue van 57 cm doorsnee60 bij 160 cm: het rooster plus 100 cm om ervoor te staanDe afstand tot schutting, klimplant en gevel uit de handleiding gaat voor
Praktische tip

Zet de tuinstoelen die je al hebt op de plek waar de tafel moet komen en schuif ze 25 cm achteruit, alsof je opstaat. Raakt de rugleuning dan de border of het kozijn, dan is het blok te krap en niet de stoel te groot.

Waar de zitplek komt: de zon op het uur dat je buiten zit

De vraag is niet of de patio op het zuiden ligt, maar waar de zon staat op het moment dat je er zit. Wie vooral 's avonds buiten zit, heeft niets aan de plek die om twaalf uur het warmst is.

Een patio op het westen laat zien hoe dat werkt. In juni valt de schaduw van een achterschutting van 180 cm om 17 uur ongeveer 185 cm de patio in, om 18 uur 270 cm en om 19 uur bijna 4 m. De laatste zon op de vloer ligt dus tegen de gevel en niet achterin.

Voor wie zit, telt de zon op schouderhoogte, rond 100 cm, en niet die op de tegels. Van een schutting van 180 cm steekt dan nog 80 cm boven je schouder uit, zodat die schaduw minder dan de helft zo lang is. In juni zit je tegen de gevel tot na acht uur 's avonds in de zon, zolang er achter de schutting geen hoger gebouw of boom staat.

Daarom staat de bank in dit voorbeeld tegen de gevel, aan de zuidkant van de pui. Aan de noordkant zou de zijschutting na zeven uur zijn eigen schaduw over de bank leggen, omdat de zon dan in het noordwesten staat.

De regel die hieruit volgt, geldt voor elke ligging: de zitplek hoort tegen het muurvlak dat op jouw uur naar de zon kijkt. Op een patio op het oosten is dat voor het ontbijt ook de gevel, op een patio op het noorden de achterschutting. Daar legt de gevel van een huis van twee lagen in juni rond het middaguur wel nog ruim 3 m schaduw, en begin mei ruim 4,5 m.

Op de vloer is zichtbaar waar de muur schaduw werpt
Op de vloer is zichtbaar waar de muur schaduw werpt. De zitplek ligt aan de rand van het zonnige deel.

Hoe dat uitpakt voor een smalle stadstuin, een L-vorm of een binnenplaats, zie je bij uitgewerkte indelingen van patio's in andere vormen.

Praktische tip

Zet op een heldere dag in mei of september met stoepkrijt de schaduwrand op de vloer, op het uur dat je buiten wilt zitten en een uur later. In juni ligt die rand dichter bij de muur en geeft hij een te gunstig beeld van de rest van het seizoen.

Een vloer die in zon en schaduw blijft werken

De vloer is op een kleine patio het grootste vlak dat je ziet, ook vanuit de woonkamer. Loopt hij in dezelfde kleur en legrichting door als de vloer binnen, dan leest het oog kamer en patio als één ruimte; dezelfde overgang speelt bij een kleine serre die aan de woonkamer vastzit.

Houd de bovenkant van de buitenvloer 5 cm onder de dorpel en laat hem 1 tot 2 procent van de gevel af lopen. Een vloer die precies gelijk ligt met binnen ziet er naadloos uit, maar laat bij een zware bui water onder de pui door lopen als er geen goot voor ligt.

Het formaat bepaalt hoe rustig een kleine vloer oogt. Op 300 bij 400 cm heeft een vloer van tegels van 60 bij 60 cm vier tot zes voegen per richting en een vloer van klinkers van 20 bij 10 cm twintig tot dertig. Elke voeg is een lijn die het oog telt en een naad waarin blad en onkruid blijven hangen.

Het materiaal bepaalt wat de vloer in zon en schaduw doet. Een betontegel is poreus, neemt water op en droogt in een schaduwhoek zo traag dat er een groene aanslag op komt, terwijl een keramische tegel nauwelijks water opneemt en daardoor schoner blijft.

Kies buiten een tegel met een stroefheid van R11 of hoger, want algen op een gladde tegel maken hem spekglad. Hout en composiet doen het omgekeerde van steen: ze voelen koel aan in de schaduw, maar een donkere composietplank wordt op een zomermiddag te heet voor blote voeten.

VloerIn de volle zonIn de schaduwWaar het op een kleine patio op vastloopt
Keramische tegel 60 bij 60 cm, 2 cm dikKleurvast; een lichtgrijze tegel spiegelt felNeemt nauwelijks water op en blijft het schoonstVraagt een vlak splitbed en een precies afschot, want een grote tegel volgt geen bolling
Betontegel 60 bij 60 cm, 5 cm dikEen donkere tegel houdt de warmte vast tot in de avondPoreus, dus groene aanslag waar hij niet opdroogtRond 40 kg per tegel, zwaar werk als alles door het huis moet
Gebakken klinkerKleurvast, en een rode klinker spiegelt minder dan een lichte tegelMos in de voegen en op de ruwe bovenkantVeel voegen: op een kleine vloer een druk patroon en elk voorjaar krabben
Gebroken split 8/16 mm op gronddoekBlijft koel en laat regen direct doorBlad verteert tussen de korrels tot grond waarin onkruid kiemtStoelpoten zakken weg, dus onder tafel en stoelen een vlak tegels
Hardhouten vlonderWordt zilvergrijs als je hem niet oliet, en blijft aanraakbaarGlad en groen als er geen lucht onder de planken door kanPlanken dwars op de lengte laten een smalle patio breder lijken
Composiet vlonderDonkere kleuren worden te heet voor blote voetenDroogt sneller dan hout, maar kan in de schaduw ook groen aanslaanZet in de lengte uit, dus houd de speling uit het legvoorschrift aan
KunstgrasAan het oppervlak heter dan 60 gradenBlijft lang nat, blad en mos blijven in de vezels hangenEr groeit niets in en het vangt geen regen op zoals een border
Let op

Split of grind tot aan de dorpel betekent dat je elke dag korrels mee naar binnen neemt, en die krassen in een houten of pvc-vloer. Leg de eerste meter voor de pui in tegels of vlonderplanken, dan heeft de pui een vaste instap en blijven de korrels buiten.

Meubels en opbergruimte die op weinig meters dubbel werken

Op 12 m² moet een meubel twee dingen doen of plat tegen de muur kunnen. Een bank met een kist eronder kost 45 cm langs de muur en neemt kussens en gieter op. Een wandklaptafel is ingeklapt 5 tot 8 cm diep, en een kruk van 45 cm hoog is de ene dag een derde zitplaats en de andere dag een bijzettafel.

Wat klapt, moet ook ergens hangen. Hang klapstoelen onder de dakrand of een overkapping, want een zitting die tegen de schutting hangt is na elke bui nat; op een balkon zonder berging speelt dezelfde afweging, zoals bij een smal balkon met klapmeubels.

In een patio droogt alles trager dan in een open tuin, omdat er tussen de muren nauwelijks wind doorheen trekt. Kies daarom materialen die geen water vasthouden; de tabel zet naast elkaar hoe elk materiaal zich na een bui en in de volle zon gedraagt.

Voor wat niet in een kist past, is een kast of een klein schuurtje tegen de schaduwmuur de plek, want die muur heeft voor planten en zitten het minst te bieden. Hoe je zo'n schuurtje van binnen indeelt met planken en haken, staat bij een kleine schuur slim indelen.

Meet voor je bestelt de weg naar buiten. Een bank uit losse modules gaat door een binnendeur van 73 tot 83 cm, een bank uit één stuk moet met zijn kortste zijde door de dagmaat van elke deur op die route.

MateriaalNa een buiIn de volle zonWat het nodig heeft
Gepoedercoat aluminium met textileenNa een half uur droog, want de doek laat het water doorEen lichte kleur blijft aanraakbaar, antraciet wordt heetWeinig: afspoelen, en het mag de winter buiten staan
Teak of ander hardhoutBlijft een paar uur nat en droogt van boven naar benedenWordt zilvergrijs en blijft koel om op te zittenEén keer per jaar borstelen; olie alleen als je de bruine kleur wilt houden
Gepoedercoat staalSnel droog, maar een kras in de coating gaat roestenEen donkere kleur wordt te heet om op te zittenKrassen meteen bijwerken, anders kruipt de roest onder de coating door
Kunststof vlechtwerk op een aluminium frameWater blijft in het vlechtwerk en de naden staanVlechtwerk van pvc wordt na een paar zomers bros, hdpe houdt het langerEen ademende hoes of de berging buiten het seizoen
PallethoutNeemt water op en blijft lang natSplijt en vergrijstAlleen planken met het stempel HT, en op voetjes van de tegels af
Kussens met open schuim en een buitenstofHet water loopt door het schuim en het kussen droogt in een paar uurIn de massa geverfd acryl blijft kleurvastRechtop en droog opbergen, niet nat in een dichte kist
Kussens met gewoon polyetherZuigen water op en blijven dagen natDe stof verkleurt aan de zonkantAlleen naar buiten bij droog weer, daarna weer naar binnen
Praktische tip

Laat een hoes over de bank niet tot op de tegels vallen. Houd onderaan 10 cm open, zodat de lucht onder de hoes kan doorstromen en het vocht dat 's nachts neerslaat de volgende dag weer weg kan.

Groen tegen de muur en in een paar grote potten

De muren van een kleine patio hebben meer oppervlak dan de vloer. Een patio van 300 bij 400 cm met schuttingen van 180 cm aan drie kanten heeft 12 m² vloer en bijna 20 m² wand. Een klimplant in een plantgat van 40 bij 40 cm gebruikt die wand zonder vloer te kosten.

Welke plant waar standhoudt, hangt af van het licht op dat ene muurvlak en niet van de ligging van het huis. De tabel geeft per lichtsituatie de soorten die het in een omsloten tuin volhouden, met de pot of de grond die ze nodig hebben.

Werk met drie grote potten in plaats van tien kleine. Een pot van 50 cm doorsnee houdt ongeveer 100 liter grond vast en vraagt bij warm weer om de dag water. Een pot van 30 cm houdt 20 liter vast en droogt tegen een zuidmuur soms twee keer per dag uit. Voor een heester is 40 cm doorsnee het minimum.

Leg geen laag hydrokorrels of potscherven onderin, ook al is dat een hardnekkig advies. Water zakt uit fijne potgrond pas in een grovere laag als de grond erboven verzadigd is, dus zo'n laag tilt de natte zone omhoog naar de wortels. Een gat in de bodem en voetjes van 1 tot 2 cm doen wat die korrels beloven.

Een plantenwand van viltzakken lijkt de oplossing voor weinig vloer, maar elk vak houdt maar 1 tot 4 liter grond vast. Tegen een warme muur droogt dat op een zomerdag grotendeels uit, dus zonder druppelslang met timer houdt zo'n wand het zelden een zomer vol.

Licht op de plekWat daar standhoudtPot of grondWaar je op let
Volle zon, muurvlak kijkt naar het zuidenLavendel, rozemarijn, salie, tijm, vijgGrond met grof zand erdoor; kruiden in 30 cm, een vijg in 50 cmEen donkere pot tegen een warme muur verhit de wortels aan de zonkant
Ochtendzon, muurvlak kijkt naar het oostenHortensia, Japanse anemoon, clematis uit groep 1Pot van 40 cm of een border van 40 cm breedZon zonder de droogte van de middag, dus minder water dan tegen de zuidmuur
Middag- en avondzon, muurvlak kijkt naar het westenClematis uit groep 3, doorbloeiende klimroos, druifBorder van 40 cm, klimplant 40 cm uit de muurDe muur geeft 's avonds warmte af; houd de voet van een clematis in de schaduw
Een paar uur zon, noordoost of noordwestHortensia, Japanse esdoorn, Japans bosgrasEen esdoorn in een pot van 60 cmEen patio is windstil, en daardoor verbrandt het blad van een esdoorn minder snel
Diepe schaduw, muurvlak kijkt naar het noordenKlimhortensia, hosta, varens, Epimedium, CarexBorder van 40 cm; hosta ook in een pot van 40 cmEen lichte kleur op die muur kaatst het hemellicht terug naar de planten
Droge schaduw onder een overkapping of balkonSarcococca, Epimedium, klimopPot van 40 cm, ook in de winter water gevenHier valt geen regen, dus geen plant kan op de volgende bui wachten

Licht voor de avond: tegen de muur en niet in je ogen

Een kleine patio gebruik je vooral in de avond, en dan bepaalt het licht hoe groot hij lijkt. Licht dat de muren en het groen raakt, laat zien waar de ruimte ophoudt, terwijl één felle lamp aan de gevel de muren in het donker laat en de patio terugbrengt tot een lichtvlek voor de pui.

Hang een wandlamp met het hart op ongeveer 190 cm en kies een armatuur dat naar beneden of tegen de muur schijnt. Op die hoogte hangt hij boven het hoofd van wie staat en ruim boven de ogen van wie zit, rond 120 cm, dus niemand kijkt recht in de lichtbron.

Houd voor alle lampen in de patio één kleurtemperatuur aan, 2700 K. Hangt er een lamp van 4000 K naast, dan ijkt je oog zich op het gemiddelde en lijkt de warme lamp oranje en de koele blauwig, precies zoals binnen. Een lamp van 2700 K sluit ook aan op het licht achter de pui.

Buitenarmaturen hebben een IP-code die zegt waartegen ze beschermd zijn. Een wandlamp onder een overstek heeft genoeg aan IP44, een lamp die vol in de regen hangt is beter af met IP65, en een grondspot die in de vloer ligt en onder water kan komen te staan hoort IP67 te hebben.

Een lamp op zonne-energie laadt op een paneeltje dat directe zon nodig heeft. In de schaduwhoek van een patio, en in de maanden dat de zon niet boven de schutting uitkomt, brandt hij kort en zwak. Zet het paneel bovenop de schutting aan de zonkant, of kies een lamp met een snoer naar een buitenstopcontact.

Privacy en beschutting zonder de patio dicht te zetten

Een schutting houdt de blik van de buren op de begane grond tegen, maar niet die van boven. In een rijtjeshuis kijken de ramen op de eerste verdieping, met een ooghoogte van ongeveer 440 cm boven jouw tegels, over elke schutting heen.

Staat zo'n raam 250 cm naast de erfgrens, dan houdt een schutting van 200 cm wie zit alleen uit het zicht binnen ongeveer een meter van die schutting. Verder de patio in kijken de buren over de rand heen tot op je schouders.

Een hogere schutting lost dat nauwelijks op en kost licht. Wat wel werkt, is dekking boven je hoofd: een doek of pergola op 220 tot 240 cm boven de zitplek, of een meerstammige boom in een pot van 60 cm waarvan de kroon tussen het raam en de bank staat.

Een erfafscheiding tot 2 m hoog is achter het huis meestal vergunningvrij, maar de regels staan in het omgevingsplan van je gemeente en bij een monument gelden vaak andere. Een trellis bovenop de schutting telt mee in die hoogte.

Wind is in een patio zelden het probleem, want de muren houden hem tegen, maar regen blijft wel in een doek hangen. Span een doek daarom schuin, met het laagste punt boven een border of het putje, zodat er geen zak water in blijft staan.

Voor de kleur van de schutting geldt een keuze en geen regel. Een lichte kleur op een muur die zelf weinig zon krijgt, kaatst het hemellicht terug de patio in. Donker werkt alleen goed waar dicht groen voor staat, want een kale donkere muur in de zon wordt heet en straalt die warmte tot laat in de avond uit.

Een stijl kiezen die bij de muren en het licht past

Een stijl op een kleine patio begint bij wat de muren en het licht toelaten, niet bij een foto. De meeste stijlen komen neer op drie keuzes: de kleur van de muren, het materiaal van de vloer en de soort beplanting, en die drie hangen aan de zon.

Een strakke, moderne patio werkt met tegels van 60 bij 60 cm, weinig kleuren en groen in blokken: taxus, Carex of Japans bosgras. Dat gaat ook in de schaduw, maar kies daar een lichtgrijze tegel, want een antraciet vloer slikt het weinige licht dat er valt.

Een mediterrane patio leunt op zon: kalkverf in gebroken wit, lavendel en rozemarijn, en een olijf of vijg in een pot van 50 cm. Krijgt de zitplek in de zomer minder dan zes uur zon, dan blijft een olijf mager en haal je die sfeer beter uit kalkverf en terracotta dan uit planten die er niet willen groeien.

Zet terracotta potten in de winter droog of binnen, want water in de poriën zet bij vorst uit en laat de wand schilferen. Een olijf of vijg in een pot pak je bij strenge vorst in, omdat de kluit in een pot ook van opzij en van onderen bevriest.

Een landelijke patio met veel verschillende planten door elkaar, hout en verweerde potten verdraagt de schaduw het best, met hortensia, varens en klimhortensia. Die materialen sluiten aan bij een landelijk ingerichte kleine woonkamer achter de pui, en dat telt, omdat je de patio vanuit de kamer het vaakst ziet.

Goedkoop inrichten kan met een bank van pallets, maar kijk naar het stempel op de klos. HT betekent met hitte behandeld hout, MB betekent begast met methylbromide, en dat laatste gebruik je niet voor een zitplek of een plantenbak. Hoe stijlen zich binnen tot elkaar verhouden, zet het overzicht van stijlen en manieren van inrichten naast elkaar.

Zo richt je een kleine patio in, van meten tot licht

Elke stap legt de grens vast waarbinnen de volgende stap mag kiezen, dus de meubels komen pas als de zon en de route bekend zijn.

  1. Meet de patio op en zet de vaste punten op papier

    Meet elke muur, de hoogte van de schuttingen, de plek van de regenpijp, het putje en de buitenkraan, en de draairichting van de pui. Op ruitjespapier van 5 mm is een hokje 10 cm, dus een patio van 360 bij 420 cm wordt een rechthoek van 18 bij 21 cm.

    Meet ook de dagmaat van elke deur op de weg door het huis, want die maat beslist straks over elke bank die je bestelt.

  2. Kijk op jouw uur waar de zon op de vloer valt

    Zet op een heldere dag in mei of september met stoepkrijt de schaduwrand op de tegels, op het uur dat je buiten wilt zitten en een uur later. Bepaal met het kompas welk muurvlak op dat uur naar de zon kijkt, want daar hoort de zitplek.

  3. Leg de route vanaf de pui vast

    Houd 90 cm vrij voor de pui en trek een doorloop van minstens 60 cm naar de kraan, het putje en de achterste border. Die strook is vanaf nu geen vloer meer waar iets op mag staan, ook geen pot.

  4. Kies één functie en reken het blok vloer uit

    Kies tussen eten voor twee, zitten met opbergruimte of liggen, en zet het blok met loopruimte op de tekening. Voor een bistrotafel met twee stoelen is dat 220 bij 70 cm, voor een bank met kist en tafel 140 bij 200 cm. Past het blok niet naast de route, dan kies je nu een kleinere opstelling en niet na de levering.

  5. Kies de vloer die bij de zon en de schaduw past

    Kijk welk deel van de vloer het grootste deel van de dag in de schaduw ligt. Daar werkt een keramische tegel met R11 beter dan beton of hout, en in de volle zon blijft een lichte tegel koeler dan een donkere composietplank.

  6. Zet het groen tegen de muren

    Plant klimplanten 40 cm uit de muur of zet ze in een pot van minstens 50 cm, en kies per muurvlak soorten die bij het licht daar passen. Houd het aantal potten op de vloer op drie of vier grote, zodat de route en het open vlak vrij blijven.

  7. Hang het licht en zet als laatste meubels en textiel neer

    Hang de wandlamp met het hart op 190 cm boven de zitplek, 2700 K en naar beneden gericht, en kijk waar een buitenstopcontact nodig is. Zet pas daarna de bank, de tafel en de kussens neer, zodat je bij het boren nergens omheen hoeft te werken.

Kamerplanner

Vul de maten van je kamer in, zet deuren en ramen op de juiste plek en schuif meubels op schaal rond. Je ziet meteen of het past en hoeveel loopruimte er overblijft. Open de volledige kamerplanner

Nalopen voordat je iets bestelt

Uit de praktijk

Wat hier misgaat

De zitplek ligt in de schaduw op het uur dat je buiten wilt zitten

Ligt de bank 's avonds in de schaduw terwijl de patio overdag vol zon staat, dan is de plek gekozen op het middaguur. Rond twaalf uur staat de zon in het zuiden en hoog, en valt de schaduw van elke schutting kort. Om zes uur staat hij in het westen en laag, en is dezelfde schaduw drie tot vier keer zo lang.

Die lange avondschaduw ligt tegen de muur aan de westkant en loopt de patio in, zodat de laatste zon juist aan de overkant valt. Verplaats de zitplek naar het muurvlak dat op jouw uur naar de zon kijkt, en meet daarbij op schouderhoogte: van een schutting van 180 cm steekt boven een zittende schouder nog maar 80 cm uit.

Waar dit op vastloopt

De patio voelt vol terwijl er maar een tafel en twee stoelen staan

Voelt een kleine patio vol met weinig meubels, dan staat er te veel op de vloer dat geen meubel is: potten, een lantaarn, een gieter, een losse kruk. Het oog telt elk voorwerp op ooghoogte en lager als iets waar je omheen moet, en op 10 m² verharding zijn tien losse dingen al een obstakelbaan.

Het verschil zit in de hoeveelheid lege vloer die in één stuk blijft. Zet potten tegen de muur in een rij of in een groep van drie, hang wat kan aan de muur en houd één vlak van minstens 150 bij 150 cm helemaal leeg. Dat lege vlak laat de patio groter lezen dan elk meubel dat je weglaat.

Wat hier misgaat

De tegels langs de schaduwmuur worden groen en glad

Een groene, gladde strook langs één muur betekent dat de vloer daar niet opdroogt. Een betontegel neemt bij elke bui water op, en in een strook waar geen zon komt en tussen de muren geen wind doorheen trekt, blijft het oppervlak dagen vochtig; daarop groeien algen.

Schoonmaken helpt een seizoen, maar lost het mechanisme niet op. Leg in die strook een border van 40 cm, een keramische tegel die nauwelijks water opneemt, of zorg dat het afschot van 1 tot 2 procent daar niet naar de muur toe loopt maar ervan af.

Veelgemaakte fouten

De loungeset kopen voordat de patio is opgemeten

Een loungehoek voor vier kost met loopruimte 280 bij 260 cm. Op een patio van 12 m² blijft er dan geen route over naar de kraan of de achterste border, en een bank uit één stuk komt vaak niet eens door de binnendeur.

Wie eerst meet en het blok uitrekent, kiest in de winkel een bank met kist of een bistrotafel die er wel bij past.

De zitplek kiezen op het middaguur

Om twaalf uur is de patio het zonnigst en zijn de schaduwen het kortst, dus lijkt elke plek goed. Op het uur dat je werkelijk buiten zit, staat de zon lager en in een andere richting, en ligt de gekozen plek vaak al in de schaduw van de schutting.

Veel kleine potten op de vloer zetten

Tien potten van 30 cm houden samen evenveel grond vast als twee potten van 50 cm, maar het zijn vijf keer zoveel potten om water te geven. Ze staan bovendien verspreid over de vloer, precies waar je langs wilt, en drogen tegen een warme muur in juli op één dag uit.

Een laag hydrokorrels onderin de pot leggen

Water zakt uit fijne potgrond pas in een grovere laag als de grond erboven helemaal verzadigd is. Een laag korrels onderin tilt die natte zone daardoor omhoog naar de wortels en kost de pot een deel van zijn grond, zodat de plant sneller verdroogt en tegelijk onderin kan rotten.

Lampen met verschillende kleurtemperaturen mengen

Een lichtsnoer van 3000 K, een solarlamp van 5000 K en een wandlamp van 2700 K in één patio laten het oog steeds opnieuw ijken. De warme lamp lijkt dan oranje en de koele lamp blauw, en de muren krijgen vlekken in twee kleuren licht.

Een donkere composietvlonder in de volle zon leggen

Donkere composiet neemt veel zonlicht op en houdt die warmte vast, want het materiaal is dicht en voert de warmte traag af. Tussen muren die zelf warmte afgeven, wordt de vlonder op een zomermiddag te heet voor blote voeten, en een lichtere kleur of een keramische tegel blijft daar bruikbaar.

Veelgestelde vragen

Hoe kun je een kleine patio tuin inrichten zonder dat hij vol staat?

Geef de vloer één functie en zet al het andere tegen of aan de muur. Een bank met een kist eronder, een tafel van 70 cm en klimplanten op draad in plaats van potten op de vloer houden het midden vrij.

Houd daarnaast één vlak van minstens 150 bij 150 cm helemaal leeg en 90 cm vrij voor de pui. Dat lege stuk vloer laat de patio groter lezen dan elk meubel dat je weglaat.

Welke meubels passen in een kleine patio van 10 tot 15 vierkante meter?

Een bank met kist van 140 bij 45 cm met een tafel van 70 cm en één stoel past op ongeveer 8 m², een bistrotafel met twee klapstoelen al op 6 m². Een tafel voor vier van 120 bij 80 cm vraagt met loopruimte 120 bij 230 cm en past vanaf ongeveer 12 m².

Kies materialen die snel opdrogen, zoals gepoedercoat aluminium met textileen, want tussen de muren trekt weinig wind en blijft een natte zitting lang nat.

Welke planten zijn geschikt voor een kleine patiotuin in de schaduw?

Tegen een muurvlak dat naar het noorden kijkt, houden klimhortensia, hosta, varens, Epimedium en Carex het vol. Onder een overkapping, waar geen regen komt, doen Sarcococca, Epimedium en klimop het in een pot van 40 cm, mits je ook in de winter water geeft.

Met een paar uur zon per dag komen hortensia, Japanse esdoorn en Japans bosgras erbij. Een lichte kleur op de schaduwmuur kaatst het hemellicht terug naar de planten.

Waar zet je de zitplek in een patio op het westen, oosten of noorden?

Tegen het muurvlak dat op jouw uur naar de zon kijkt. Op een patio op het westen is dat voor de avond de gevel, want de schaduw van de achterschutting loopt 's avonds de patio in; op het oosten is de gevel voor het ontbijt de zonnigste plek.

Op een patio op het noorden kijkt de achterschutting naar de zon, maar legt de gevel van een huis van twee lagen in juni rond het middaguur nog ruim 3 m schaduw. Daar ligt de zitplek dus zo ver mogelijk van het huis.

Welke vloer is het beste voor een kleine patio?

Waar de vloer lang in de schaduw ligt, werkt een keramische tegel met stroefheid R11 het best, omdat hij nauwelijks water opneemt en daardoor minder snel groen wordt dan beton of hout. Een groot formaat van 60 bij 60 cm geeft op een kleine vloer weinig voegen en oogt rustig.

Gebroken split van 8/16 mm is goedkoper en laat water direct door, maar leg onder tafel en stoelen en voor de pui een vlak tegels, want poten zakken weg en korrels lopen mee naar binnen.

Kun je een kleine patio goedkoop inrichten?

Ja, als je het geld steekt in wat blijft en bespaart op wat je later vervangt. Laat een bestaande vloer liggen als hij vlak ligt en goed afwatert, verf de schaduwmuur licht, en zet een paar grote potten neer in plaats van veel kleine.

Een bank van pallets kan, maar gebruik alleen planken met het stempel HT en zet de bank op voetjes. Kussens met open schuim en een buitenstof gaan langer mee dan gewone binnenkussens, die dagen nat blijven.

Hoe richt je een vierkante patio in?

Een vierkante patio mist net als een vierkante kamer een vanzelfsprekende plek om te beginnen, en dan krijgt elke muur een pot en blijft het midden een lege vlakte. Kies één hoek als zwaartepunt, bij voorkeur de hoek die op jouw uur zon krijgt, en zet daar de zitplek met een buitenkleed eronder.

Dezelfde aanpak met een zwaartepunt en een route langs de zone staat uitgewerkt bij het inrichten van een kleine vierkante woonkamer.

Welke verlichting past in een kleine patio?

Een wandlamp met het hart op ongeveer 190 cm die naar beneden schijnt, aangevuld met een of twee lampen die het groen of de muur aanlichten. Houd alles op 2700 K, zodat de patio aansluit op het licht achter de pui en er geen vlekken in twee kleuren licht ontstaan.

Kies IP44 onder een overstek, IP65 in de volle regen en IP67 voor een grondspot. Een solarlamp laadt in een schaduwpatio te weinig op om de avond door te branden.

Hoe krijg je privacy in een patio als de buren van boven kijken?

Een schutting van 200 cm houdt wie zit alleen binnen ongeveer een meter van die schutting uit het zicht van een raam op de eerste verdieping dat 250 cm naast de erfgrens staat. Hoger bouwen helpt weinig en kost licht.

Dekking boven je hoofd werkt wel: een doek of pergola op 220 tot 240 cm boven de zitplek, of een meerstammige boom in een pot van 60 cm tussen het raam en de bank. Kijk voor de hoogte van een schutting in het omgevingsplan van je gemeente.

Hoeveel ruimte heb je nodig voor een tafel met vier stoelen buiten?

Een tafel van 120 bij 80 cm met vier stoelen vraagt een blok van 120 bij 230 cm, want achter elke lange zijde heb je 75 cm nodig om de stoel achteruit te schuiven en op te staan. Moet er achter een stoel ook iemand langs, reken dan 100 cm.

Een ronde tafel van 120 cm vraagt aan alle kanten dezelfde ruimte en komt uit op 270 bij 270 cm, dus in een kleine patio past een rechthoekige tafel tegen de muur vaak beter.

Wanneer je beter een vakman belt

Een kleine patio richt je zelf in, maar twee dingen niet. Een buitengroep met aardlekschakelaar of een nieuw buitenstopcontact op een eigen groep bijplaatsen is werk in de meterkast achter de hoofdzekering en hoort bij een installateur; een stekkerlamp op een bestaand buitenstopcontact aansluiten doe je zelf.

Loopt de vloer naar de pui toe af of staat er na een bui water tegen de dorpel, dan zit het probleem in het afschot en de afvoer onder de tegels. Dat laat je door een stratenmaker herstellen voordat je iets neerzet, want na de inrichting moet alles er weer af.

Verder lezen over dit onderwerp