Een prullenbak schoonmaken zodat hij ook leeg niet meer ruikt

Waarom een lege prullenbak blijft ruiken

Een prullenbak die leeg is en toch ruikt, ruikt niet naar afval maar naar wat het afval heeft achtergelaten. Hij staat op een vaste plek in de keuken, de badkamer of bij het bureau en hoort daarmee net zo goed bij de spullen die je in huis neerzet en elke dag ziet staan als een wasmand of een kapstok. Alleen merk je bij deze het verschil tussen schoon en vies eerder met je neus dan met je ogen.

De bron zit onder de zak. Vocht uit etensresten zakt langs de plooien naar beneden, lekt door een gaatje of een slecht geknoopte hals en blijft als een laagje van een paar millimeter in de bodem staan.

In dat laagje komt geen lucht, en daar breken bacteriën eiwit af tot zwavelverbindingen zoals waterstofsulfide, de lucht van rotte eieren en rotte kool. Vet en zuivel worden boterzuur, dat ranzig en zuur ruikt, en beide stoffen trekken in de aanslag op de wand en onder de rand.

Daarom helpt een nieuwe zak hooguit een dag. De zak is vers, de film eronder niet, en elke keer dat het deksel opengaat komt de lucht van tussen zak en emmer mee naar buiten.

De maat van de bak speelt mee. In een bak die groter is dan je legritme vraagt blijft de onderste laag langer staan, en etensresten gaan bij kamertemperatuur al na twee tot drie dagen ruiken, hoeveel liter er verder ook in past.

Kunststof maakt het erger naarmate een bak ouder wordt. Elke kras van een schuurspons of een scherp blikje is een groefje waarin de film blijft zitten, en een doffe, gekraste binnenemmer ruikt daardoor sneller na dan een gladde.

De vijf plekken waar aanslag blijft zitten

Een snelle veeg met een doekje raakt de wand, en de wand is juist de plek die het minst vuil wordt. De aanslag die geur vasthoudt zit op overgangen: waar nat en droog elkaar raken, waar twee onderdelen tegen elkaar liggen en waar een doek niet in komt.

In een pedaalemmer van 60 liter, 36 cm in doorsnede en 66 cm hoog, liggen de twee lastigste zones in de onderste 6 cm en de bovenste 16 cm. Controleer deze onderdelen ieder op hun eigen hoogte.

De dekselrand en het scharnier vangen de spatten die opspringen als je iets nats weggooit, en de damp uit het afval slaat neer tegen de koelere onderkant van het deksel. Het scharnier heeft kieren van een paar millimeter, en daar legt een vlieg haar eitjes het liefst.

De omslagrand en de zakring worden bij elke leegbeurt vies, want een volle zak schuurt bij het uittillen met zijn natte onderkant langs de binnenrand. Heeft de bak een klemring over de zak, dan zit het vuil in de groef van die ring.

De binnenwand krijgt een dunne vetfilm die je nauwelijks ziet maar wel voelt: de wand is glad en een tikje plakkerig. Die film is het voedingsbed voor de bacteriën die de geur maken.

De bodemplooi is waar het vocht onder de zak blijft staan. De ruimte tussen binnenemmer en mantel, met het pedaal en de stang, krijgt de druppels die langs de buitenkant van de zak lopen, en het metaal roest daar op de plek waar de lak eraf is.

Bij een uittrekbak onder het aanrecht komt er een zesde plek bij: de geleiders en de kastbodem onder de emmers. Staat daar vocht terwijl de emmers heel zijn, kijk dan eerst naar de sifon erboven, want een lekkende afvoer ruikt in een dichte kast net zo muf als een vieze bak.

Welk middel tegen welke geur helpt

Geurstoffen uit afval zijn grofweg zuur, basisch of zwavelig, en dat bepaalt wat ertegen helpt. Een zuur middel maakt van een basische geurstof een zout dat niet meer verdampt, en een basisch middel doet hetzelfde met een zure: je ruikt het niet meer, omdat het niet meer in de lucht komt.

Boterzuur uit vet en zuivel is zuur, dus daar werken soda en zuiveringszout tegen. De lucht van vis komt van trimethylamine en de scherpe lucht van luiers van ammoniak, en die zijn allebei basisch, dus daar helpt schoonmaakazijn.

Zwavelverbindingen, de lucht van rotte eieren en rotte kool, vallen buiten dat schema. Die neutraliseer je niet maar haal je weg, door de film waarin de bacteriën zitten los te schrobben en de bak daarna droog te houden, zodat er geen natte, afgesloten laag meer is waarin ze verder kunnen.

Soda is natriumcarbonaat en werkt pas goed in heet water dat een paar minuten mag inwerken. Zuiveringszout, dat je ook als baking soda kent, is veel milder en doet vooral iets als droog laagje in de bodem, waar het zuur lekvocht opvangt voordat dat gaat ruiken.

Geurzakjes, parfumkorrels en een scheut wasverzachter doen geen van beide. Ze leggen een sterkere lucht over de bestaande, en na een paar dagen is de parfum op en de bron nog even groot.

Wat je ruikt	Waar het vandaan komt	Wat ertegen werkt	Wat niet werkt en waarom
Rotte eieren of rotte kool	Eiwit uit vlees, vis, ei en kool dat in de bodemplooi zonder lucht afbreekt tot zwavelverbindingen	Soda-sop, schrobben tot de film weg is, daarna goed drogen	Azijn en zuiveringszout: die neutraliseren deze stoffen nauwelijks, en zolang de film blijft zitten komt er nieuwe geur bij
Zuur, ranzig of naar zure melk	Boterzuur en andere vetzuren uit vet, zuivel en kaas	Soda in heet water, daarna twee eetlepels zuiveringszout droog in de bodem	Azijn: zuur bij een zure geur neutraliseert niets
Vis	Trimethylamine uit visresten en de verpakking van vis	Sop, daarna naspoelen met schoonmaakazijn 1 op 1	Soda en zuiveringszout: trimethylamine is zelf basisch, dus een base erbij doet niets
Scherp, naar ammoniak	Ureum uit luiers en kattenbakvulling dat afbreekt tot ammoniak	Sop, naspoelen met schoonmaakazijn, en de emmer elke week een beurt	Chloor: met ammoniak ontstaan chlooramines die je luchtwegen prikkelen
Muf, naar kelder	Schimmel in een bak die nat is teruggezet of in een dichte kast staat	Soda-sop, drogen met het deksel open en de kastdeur een nacht open	Een geurzakje: de schimmel groeit eronder gewoon verder
Zoet en gistend	Suiker uit fruitschillen, sap en de restjes in pakken en flessen	Omspoelen, sop, drogen, en het gft-bakje dagelijks legen	Parfum of geurspray: die verandert niets aan de gisting waar fruitvliegjes op afkomen

Welk middel op welk materiaal mag

Het middel dat de geur aanpakt, is niet altijd het middel dat het materiaal verdraagt. Bij een bak met een losse binnenemmer los je dat op door die twee apart te behandelen: de kunststof emmer krijgt de soda, de azijn of het kokende water, de mantel alleen sop en een doek.

Rvs is het materiaal waar het vaakst iets misgaat, en bijna altijd door chloor of een schuurspons. Chloride uit bleekwater breekt de dunne beschermlaag op het staal plaatselijk af, en daar ontstaan roestputjes die je er niet meer uit poetst.

Geborsteld rvs neem je af in de richting van de slijpstreepjes en droog je meteen na, want kraanwater dat opdroogt laat kalkrandjes achter. Dat gaat met dezelfde twee doeken als bij een spiegel zonder strepen: een licht vochtige die het vuil losmaakt en een droge die het weghaalt voordat het opdroogt.

Een gepoedercoate of gelakte bak in een kleur is geverfd staal. Waar die laag beschadigt, kruipt vocht onder de lak en duwt roest hem van binnenuit omhoog, dus behandel je hem net als de gelakte buitenkant van een houtkachel: sop, een zachte doek en niets wat schuurt of oplost.

Bij kunststof bepaalt het soort plastic hoe heet het mag. Onder de bak staat meestal een recyclingcode in een driehoekje: 5 is polypropeen en 2 is harde polyetheen, en die verdragen soda en een scheut kokend water, terwijl 6 polystyreen is en rond het kookpunt al zacht wordt. Een 7 staat voor overige kunststoffen, en die behandel je net als een bak zonder code als het gevoelige soort.

Een bak met een bekleding van kunstleer, gevlochten rotan of bamboe gaat nooit onder water. Kunstleer droogt uit van spiritus en azijn, en hoe je die toplaag wel reinigt staat bij kunstleer reinigen zonder dat het gaat barsten.

Materiaal	Wat je gebruikt	Wat je laat staan	Waarom
Geborsteld rvs	Sop, een zachte doek in de slijprichting, meteen droogwrijven	Chloor, schuurspons, staalwol	Chloride geeft roestputjes, staalwol laat ijzerdeeltjes achter die gaan roesten, en krassen dwars op de slijprichting blijven zichtbaar
Rvs met een vingerafdrukwerende laag	Sop en een microvezeldoek	Schuurmiddel, rvs-reiniger met polijstmiddel, spiritus	De laag is dun en wordt vlekkerig mat waar je hem wegschuurt
Gepoedercoat of gelakt staal in een kleur	Sop, soda hooguit een paar minuten	Schuurmiddel, spiritus, aceton, soda die blijft staan	Waar de laag beschadigt, kruipt vocht onder de lak en duwt roest hem omhoog
Verchroomd metaal	Sop, kalkrandjes kort met verdunde azijn	Schuurmiddel en chloor	De chroomlaag is dun, dus een kras gaat door tot het metaal eronder
Aluminium	Sop	Soda, chloor, ovenreiniger	Aluminium lost op in een base en wordt grijs en dof
Kunststof met code 5 (PP) of 2 (HDPE)	Sop, soda, azijn, verdunde chloor, kokend water langs de wand	Schuurspons	Het materiaal verdraagt de middelen, maar in krassen blijft de film zitten
Kunststof met code 6 (PS), 7 of zonder code	Sop en soda in heet kraanwater	Kokend water en de vaatwasser	Wordt rond het kookpunt zacht en trekt krom
Bamboe en hout	Een uitgewrongen doek met sop, direct droog	Onderdompelen, laten weken, soda	Hout zwelt, naden gaan open en in de nerf groeit schimmel
Rotan, riet en zeegras	Stofzuiger met borstel, een licht vochtige doek en een losse binnenbak	Nat worden, en afval zonder binnenbak	Vocht blijft in het vlechtwerk hangen en droogt daar niet
Kunstleer	Een vochtige doek met mild sop	Spiritus, azijn, groene zeep	De toplaag droogt uit en gaat barsten
Deksel met sensor of batterijvak	Een licht vochtige doek, met de batterijen of adapter eerst los	De kraan en de vaatwasser	Water in het batterijvak of achter het sensorvenster blijft daar staan

Waar je een grote bak uitspoelt en waar het spoelwater heen gaat

Een badkamerbakje en een gft-bakje spoel je gewoon in de gootsteen om. Bij een pedaalemmer van 60 liter lukt dat niet: de binnenemmer is ongeveer 59 cm hoog, en die krijg je in een spoelbak van 16 tot 20 cm diep niet onder de kraan.

De emmers uit een uittrekbak, meestal 15 tot 20 liter, passen schuin in een enkele spoelbak. Houd de opening naar je toe, dan loopt het water langs de wand naar buiten en niet over het werkblad.

Voor een grote binnenemmer is de douchebak de handigste plek binnenshuis. Zet de handdouche in de onderste stand van de glijstang, gangbaar rond 110 cm, en richt hem in de emmer, dan heb je twee handen vrij voor de borstel en kan de emmer daarna ondersteboven in de douchebak uitlekken.

Of die stand bij jou echt zo laag komt, hangt af van de lengte van de stang en de hoogte waarop hij hangt. De gangbare maten van glijstang, douchekraan en aanrecht staan in de maatwijzer met hoogtes in keuken en badkamer.

Buiten gaat het het snelst, met een emmer heet sop en de tuinslang, en daar droogt de bak ook sneller dan in een badkamer vol damp. Een zonnige plek met wat wind droogt de bodemplooi en het scharnier binnen een uur tot in de naad.

Het spoelwater giet je door het toilet en niet door het doucheputje of de gootsteen. Een toiletafvoer is 90 tot 110 mm, een douche- of wastafelafvoer 32 tot 50 mm, en vet en losse etensresten uit een vieze bak stollen in die smalle leiding tot een prop.

Maden en vliegjes in en rond de prullenbak

Maden in de bak zijn larven van een vlieg die er een of twee dagen eerder bij kon. In de afvalbak is dat bijna altijd een brom- of vleesvlieg, die tientallen tot honderden eitjes van ongeveer een millimeter in een naad legt, en bij warm weer komen die binnen 8 tot 24 uur uit.

Die naad is zelden het afval zelf. Het legsel ligt op de overgang van nat naar droog: in het scharnier, langs de binnenrand en in de plooi van de zak net boven het vocht, en die plekken gaan bij het legen niet mee naar buiten.

Knoop de zak dicht en breng hem meteen naar de buitenbak. Giet daarna een volle waterkoker kokend water langs de binnenwand, zodat het in de bodemplooi en over het scharnier loopt, want kokend water doodt maden en eitjes direct op de plek waar het ze raakt.

Doe dat alleen in een emmer met code 5 of 2, en nooit in een emmer van polystyreen of over een gelakte mantel. Schrob daarna met heet sop, spoel na en laat de emmer omgekeerd drogen.

Azijn, zout en koud water doden maden niet betrouwbaar, en een insectenspray hoort niet in een bak waar straks weer etensresten in gaan. Kijk een week later onder en achter de bak naar bruine tonnetjes van 6 tot 10 mm: dat zijn poppen van larven die al waren weggekropen, en daar komt anders alsnog een vlieg uit. Twijfel je of wat je vindt een pop, een made of een ander diertje is, leg vorm, kleur en vindplaats dan naast elkaar in de beestjeszoeker voor wat er bij het afval rondkruipt.

Fruitvliegjes rond het gft-bakje komen op gisting af, en een vergeten schil levert bij kamertemperatuur binnen een tot twee weken een nieuwe generatie op. Het bakje dagelijks legen en omspoelen doet daarom meer dan welke val ook; een glas met een bodempje appelazijn en een druppel afwasmiddel vangt wat er nog rondvliegt.

Hoe vaak welke bak een beurt nodig heeft

Het ritme volgt niet de grootte van de bak maar wat erin gaat. Nat eiwit en suiker gaan binnen twee tot drie dagen ruiken en trekken vliegen aan, papier en schone verpakkingen doen dat nooit.

Omspoelen en een grondige beurt zijn twee verschillende klussen. Omspoelen is een scheut heet water met een druppel afwasmiddel zodra de zak eruit is, een minuut werk; een grondige beurt is soda, de borstel, het scharnier, de mantel en daarna drogen.

In de zomer schuift alles naar voren. Bacteriën en vliegen werken allebei sneller naarmate het warmer is en een legsel komt bij warm weer al binnen een dag uit, dus een bak die in de winter een maand goed blijft, heeft in juli na twee weken een beurt nodig.

Een bak die in de woonkamer of bij een bureau in het zicht staat, is vaak een mooier model van hout, lak of vlechtwerk. Moet zo'n bak passen bij de rest van wat er in je woonkamer staat, zet er dan een losse kunststof binnenbak in: die kun je wel wassen, en de buitenkant blijft droog.

De prullenbak laat zich goed in een vast rooster meenemen. Zet hem bij de andere terugkerende schoonmaakklussen in huis, het liefst op de ophaaldag van het restafval, want dan staat hij toch al leeg.

Bak	Omspoelen	Grondige beurt	Waarom dat ritme
Gft-bakje op het aanrecht, 5 tot 10 liter	Bij elke leegbeurt	Elke week met soda-sop	Nat eiwit en suiker: vliegen leggen er binnen een dag op
Keukenbak voor restafval, 40 tot 60 liter	Zodra er vocht onder de zak staat	Ongeveer eens per maand	Lekvocht verzamelt zich in de bodemplooi en gaat daar ruiken
Uittrekbak onder het aanrecht	Zodra er vocht onder de zak staat	Eens per maand, met de geleiders en de kastbodem erbij	Een dichte kast houdt het vocht vast en droogt niet uit
Luieremmer	Bij elke zak die eruit gaat	Elke week, met azijn als naspoeling	Ammoniak uit urine, en een vaste legplek voor de huisvlieg
Pmd-bak	Als er sap of zuivel in de bodem staat	Eens per paar maanden	Omgespoelde verpakkingen ruiken niet, restjes in pakken wel
Badkamer of toilet, 3 tot 8 liter	Niet nodig	Om de paar weken, eerder als er iets nats in zat	Droog afval, maar wel vochtige lucht in de ruimte
Bureau of slaapkamer, 10 tot 20 liter	Niet nodig	Een paar keer per jaar afnemen	Papier en verpakkingen geven geen geur
Minicontainer buiten, 140 of 240 liter	Na een zak die gelekt heeft	In de zomer elke maand de bodem uitspoelen	Zon op het deksel warmt de bak op en versnelt vliegen en geur

Wat de volgende schoonmaakbeurt uitstelt

Een bak die nat een nieuwe zak krijgt, heeft binnen een week weer het laagje waar je net vanaf was. Laat hem omgekeerd uitlekken en daarna met het deksel open staan tot de bodemplooi droog aanvoelt, bij kamertemperatuur meestal een half uur tot een uur.

Bij een uittrekbak laat je de lade of de kastdeur een nacht openstaan. Een gesloten onderkast naast de vaatwasser is warm en vochtig, en daar droogt niets vanzelf.

Leg een vel keukenpapier of een dubbelgevouwen krant in de bodem voordat de zak erin gaat. Het vangt het vocht op dat door de zak lekt en je vervangt het zodra het nat is; wie liever strooit, doet twee eetlepels zuiveringszout in de bodem.

De grootste winst zit in wat er niet in komt. Laat natte etensresten uitlekken voordat ze in de bak gaan, spoel een bakje van vlees of vis om, en bewaar botjes en visresten tot de ophaaldag in een dicht zakje in de vriezer.

Vul de zak tot ongeveer 80 procent en knoop hem dan dicht. Een propvolle zak schuurt bij het uittillen langs de rand en scheurt daar, en dat is het vocht dat je de maand erna weer uit de plooi schrobt.

Zet de bak als je de keus hebt niet naast de vaatwasser, de oven of een radiator. Warmte versnelt zowel de bacteriën als de vliegen, en een bak tegen een koele wand gaat merkbaar minder snel ruiken dan dezelfde bak naast een apparaat dat warmte afgeeft.

Zo maak je een pedaalemmer grondig schoon

De volgorde loopt van de vieste plek naar de schoonste en van nat naar droog, zodat je geen vuil terugsmeert op wat al klaar is.

1. Leeg de bak en haal de binnenemmer eruit

   Knoop de zak dicht en breng hem naar buiten voordat je begint, want een open zak naast je werkplek is waar een vlieg op afkomt. Kijk bij het uittillen onder de zak: staan er vocht of larven in de bodem, begin dan met kokend water langs de wand, mits de emmer code 5 of 2 heeft.

2. Laat heet soda-sop tien minuten inwerken

   Vul de binnenemmer een handbreedte hoog met heet water, een tot twee eetlepels soda per liter en een scheut afwasmiddel, en draai het rond zodat de hele wand nat wordt. Soda breekt vet en eiwit alleen goed af als hij warm is en tijd krijgt, dus schrobben zonder die tien minuten kost dubbel zoveel moeite.

3. Schrob van boven naar beneden, met het scharnier als eerste

   Begin met een oude tandenborstel bij de onderkant van het deksel, het scharnier en de dekselrand, ga dan naar de omslagrand en de wand, en eindig in de bodemplooi. Zo loopt het vuil omlaag in het sop en niet terug over wat je al gedaan hebt.

4. Neem de mantel en het pedaal apart af

   De buitenmantel krijgt alleen sop en een doek, bij rvs in de richting van de slijpstreepjes. Veeg het pedaal, de stang en de onderkant af en droog ze meteen, want daar zit het metaal dat gaat roesten op de plek waar de lak beschadigd is.

5. Spoel na en kies alleen bij een blijvende geur een tweede middel

   Spoel de binnenemmer met schoon water tot er geen sop meer in staat. Ruikt hij daarna nog naar vis of ammoniak, spoel dan na met schoonmaakazijn 1 op 1; ruikt hij zuur of ranzig, geef hem dan nog een ronde soda.

   Spoel tussen twee middelen altijd met water, zodat er nooit een restje azijn blijft staan als je later chloor gebruikt.

6. Laat alles omgekeerd drogen

   Zet de binnenemmer ondersteboven op een rooster of schuin tegen de douchewand en laat het deksel openstaan. Pas als de bodemplooi en het scharnier droog aanvoelen gaat de emmer terug, want elk druppeltje dat achterblijft is het begin van de volgende film.

7. Leg iets absorberends in de bodem en hang de nieuwe zak erin

   Een vel keukenpapier of twee eetlepels zuiveringszout in de bodem vangen het eerste lekvocht op. Kies een zak die met 10 cm omslag over de rand valt, dan schuurt hij bij het uittillen niet langs de binnenrand en blijft die rand langer schoon.

Maatwijzer

De hoogtes en maten die in een huis kloppen: bar, eettafel, tv, schilderij, wandlamp, kapstok en gordijnrails, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Onderdeel Alle Zitten Eten en bar Aan de muur Licht Keuken Trap, hal en deur Slapen Raam en gordijn Werken Badkamer

Onderdeel	Wat	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Zitten	Bank, zithoogte	44 cm	40 tot 48 cm	Meet tot de ingezakte zitting, niet tot het bolle kussen. Hoger kom je makkelijker op en af, lager zit je meer achterover.
Zitten	Bank, zitdiepte	60 cm	55 tot 65 cm	Boven 70 cm hangen je voeten vrij en zit je gedwongen onderuit. Loungebanken gaan tot 100 cm en zijn bedoeld om op te liggen.
Zitten	Bank, totale hoogte met rugleuning	80 cm	75 tot 90 cm	Staat de bank voor een raam, dan blijft hij onder de vensterbank als hij niet hoger is dan 80 cm.
Zitten	Fauteuil, zithoogte	45 cm	42 tot 48 cm	Een paar centimeter hoger dan de bank scheelt bij het opstaan. Een lage lounge-fauteuil zakt naar 38 cm.
Zitten	Salontafel, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Vuistregel: gelijk aan of net onder de zithoogte van de bank. Dan zet je je kopje neer zonder voorover te buigen.
Zitten	Salontafel, afstand tot de bank	40 cm	35 tot 45 cm	Minder en je knieën stoten tegen de rand, meer en je moet opstaan om je glas te pakken.
Zitten	Bijzettafel naast de bank, hoogte	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de armleuning, dan pak je je glas zonder te kijken.
Zitten	Poef of voetenbank, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Iets lager dan de zitting waar je op zit, anders drukt de rand in je kuiten.
Zitten	Doorloop tussen bank en meubel	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm loop je er met een volle wasmand langs. 60 cm is te krap om elkaar te passeren.
Zitten	Tv-meubel, hoogte	45 cm	40 tot 55 cm	Hierop komt het midden van een 55 inch scherm op ongeveer 80 cm. Wil je het midden op ooghoogte, dan hang je de tv aan de wand.
Eten en bar	Barblad, hoogte	105 cm	100 tot 110 cm	De barkruk moet 25 tot 30 cm lager zijn dan het blad.
Eten en bar	Barblad, diepte	40 cm	30 tot 60 cm	40 cm is een bord plus een glas. Wil je er ook snijden of een laptop neerzetten, dan 60 cm.
Eten en bar	Barblad, overstek voor je knieën	25 cm	20 tot 30 cm	Zonder overstek zitten je knieën tegen het kastje. Boven 30 cm moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als iemand erop leunt.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij een blad van 105 cm	78 cm	75 tot 82 cm	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, want daar passen je bovenbenen.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij aanrechthoogte (90 cm)	63 cm	60 tot 67 cm	Hetzelfde verschil van 25 tot 30 cm. Een gewone barkruk van 78 cm is hier te hoog en je zit met je knieën omhoog.
Eten en bar	Bar, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Met 60 cm stoot je je elleboog niet tegen je buurman. Onder 55 cm zit je schouder aan schouder.
Eten en bar	Eettafel, hoogte blad	75 cm	72 tot 78 cm	Vaste maat in de meubelbranche, geen norm. Een dik hardstenen of houten blad telt mee, dus meet de bovenkant.
Eten en bar	Eettafel, vrije hoogte onder het blad	68 cm	65 tot 72 cm	Hier zitten je bovenbenen. Een dikke tafelrand, een schuiflade of een dwarsbalk eet die ruimte op.
Eten en bar	Eetstoel, zithoogte	45 cm	44 tot 47 cm	Het verschil met het tafelblad moet 28 tot 32 cm zijn. Bij een tafel van 78 cm hoort dus een stoel van 46 tot 48 cm.
Eten en bar	Eettafel, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Een placemat is 45 cm breed, de rest is ruimte voor je ellebogen en je glas. Aan de kopse kant reken je een extra plek van 60 cm.
Eten en bar	Eettafel, diepte	90 cm	80 tot 100 cm	Bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna. Bij 90 cm past er een schaal of een kaars in het midden.
Eten en bar	Ronde eettafel, diameter	120 cm voor 4 personen	110 tot 150 cm	Reken 60 cm omtrek per persoon en houd het midden vrij voor de schalen. Vanaf 140 cm zitten er zes mensen omheen.
Eten en bar	Ruimte achter een eetstoel	100 cm	75 tot 110 cm	75 cm om de stoel achteruit te schuiven en op te staan, 100 cm om er ook achterlangs te lopen met een schaal.
Aan de muur	Schilderij, hartlijn boven de vloer	145 cm	140 tot 155 cm	Vuistregel, geen norm: het midden van het werk op ooghoogte van iemand die staat. Hang alles in de kamer op dezelfde hartlijn, dan loopt de wand rustig.
Aan de muur	Schilderij boven een bank, onderrand	25 cm boven de rugleuning	20 tot 30 cm	Lager en het lijkt of het werk op de bank leunt. Door de bank schuift de hartlijn omhoog naar 150 tot 165 cm, en dat mag hier.
Aan de muur	Schilderij boven een dressoir, onderrand	25 cm boven het blad	20 tot 30 cm	Genoeg om er een lamp of een vaas voor te zetten zonder dat die de lijst raakt.
Aan de muur	Wandcollage, ruimte tussen de lijsten	6 cm	5 tot 8 cm	Gelijke tussenruimte laat de groep als een vlak lezen. Boven 10 cm valt de groep uiteen in losse lijstjes.
Aan de muur	Schilderij in een trapgat, hartlijn	145 cm boven de neus van de trede	140 tot 150 cm	Meet loodrecht boven de voorkant van de trede waar je staat. Dan loopt de rij lijsten mee met de trap in plaats van scheef te lijken.
Aan de muur	Spiegel in de hal, hartlijn	155 cm	150 tot 165 cm	De bovenkant moet boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomen, anders ziet die zijn kruin niet.
Aan de muur	Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan en een zeeppompje. Bij 20 cm kijk je nog recht in je gezicht in plaats van tegen je hals.
Aan de muur	Wandklok, hartlijn	180 cm	170 tot 200 cm	Boven ooghoogte en boven de meubels, zodat je hem van de andere kant van de kamer ziet en er niemand voor staat.
Aan de muur	Tv, midden van het scherm	105 cm	100 tot 115 cm	Op ooghoogte als je op de bank zit: bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Boven een schouw kijk je omhoog en dat voel je na een film in je nek.
Aan de muur	Tv, kijkafstand	2 keer de schermdiagonaal	1,5 tot 2,5 keer	Een 55 inch scherm is 140 cm diagonaal, dus 2 tot 3,5 m. Bij 4K mag je dichterbij zitten omdat je de pixels niet meer ziet.
Aan de muur	Stopcontact, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte, geen norm: NEN 1010 schrijft geen hoogte voor, alleen de zones in de badkamer. Achter een dressoir zet je hem net zo goed op 15 cm, boven een werkblad juist hoog.
Aan de muur	Schakelaar, hart boven de vloer	105 cm	90 tot 110 cm	Ook een gewoonte. 105 cm is de oude Nederlandse standaard: je vindt hem in het donker met je hand op heuphoogte. Voor kinderen en vanuit een rolstoel werkt 90 tot 100 cm beter.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, onderkant	80 cm boven het blad	75 tot 90 cm	Laag genoeg om het blad te verlichten, hoog genoeg om iemand tegenover je aan te kijken. Bij een plafond boven 280 cm mag hij iets hoger.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, breedte	30 cm binnen de rand van het blad	30 tot 40 cm binnen de rand	Anders stoot je je hoofd als je langs de tafel loopt of een stoel aanschuift.
Licht	Hanglamp boven een kookeiland, onderkant	75 cm boven het blad	70 tot 85 cm	Boven een blad van 90 cm kom je dan op 165 cm, ongeveer ooghoogte. Kies dus een kap die de lamp van onderaf afschermt. Bij twee of drie lampen reken je 70 tot 90 cm hart op hart.
Licht	Hanglamp in de hal of boven de trap, onderkant	210 cm boven de vloer	200 tot 230 cm	Vrije doorloop, niemand stoot zijn hoofd. Boven een trap meet je vanaf de hoogste trede die onder de lamp ligt.
Licht	Wandlamp, hart	160 cm	150 tot 170 cm	Ooghoogte. Schijnt de lamp opzij of omhoog, dan mag hij lager hangen. In een open lamp op ooghoogte kijk je recht in de bron.
Licht	Leeslamp naast een stoel, onderkant van de kap	110 cm	100 tot 125 cm	Net boven je schouder als je zit, dan valt het licht op de pagina en niet in je ogen.
Licht	Vloerlamp naast de bank, onderkant van de kap	140 cm	130 tot 150 cm	Je hoofd zit op de bank op ongeveer 130 cm. Blijft de kap daarboven, dan kijk je niet in het lampje.
Licht	Bedlamp aan de wand, hart	65 cm boven de matras	55 tot 75 cm	Op zithoogte in bed, zodat het licht op je boek valt. Meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een boxspring scheelt 20 cm.
Licht	Spiegellamp badkamer, twee lampen naast de spiegel	160 cm hart	155 tot 170 cm	Licht van de zijkant geeft geen schaduw onder je ogen en je kin. Een enkele lamp boven de spiegel doet dat wel.
Licht	Inbouwspot, afstand tot de wand	70 cm	60 tot 90 cm	Dichterbij krijg je een felle boog op het stucwerk, verder weg blijft de wand donker. Onderling 100 tot 150 cm, afhankelijk van de stralingshoek.
Licht	Buitenlamp naast de voordeur, hart	190 cm	170 tot 210 cm	Boven je hoofd, zodat je niet in de lamp kijkt terwijl je het slot zoekt. Op ooghoogte ben je juist blind.
Keuken	Aanrecht, hoogte bovenkant blad	90 cm	85 tot 95 cm	De Nederlandse standaard: onderkast, verstelbare poten en een blad van 3 tot 4 cm samen. Vuistregel: ellebooghoogte min 10 tot 15 cm, dus ben je langer dan 1,85 m, draai de poten dan uit.
Keuken	Werkblad, diepte	60 cm	57 tot 65 cm	Kookplaten en spoelbakken zijn op 60 cm gemaakt. Een diep blad van 70 cm geeft ruimte achter de kookplaat, maar je reikt verder naar de bovenkastjes.
Keuken	Bovenkastjes, onderkant boven het werkblad	55 cm	50 tot 60 cm	Onder 50 cm past je keukenmachine er niet onder en sta je met je hoofd tegen de deur. Boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap.
Keuken	Bovenkastjes, diepte	35 cm	32 tot 40 cm	Ondieper dan het werkblad, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt om te snijden.
Keuken	Afzuigkap boven een gaskookplaat, onderkant	70 cm	65 tot 75 cm	De vlam en de hete lucht moeten weg kunnen: onder 65 cm boven de pannendrager wordt het vetfilter te heet. Houd altijd de minimummaat uit de handleiding aan, dat is een eis van de fabrikant.
Keuken	Afzuigkap boven inductie, onderkant	60 cm	55 tot 65 cm	Geen vlam, dus hij mag lager, en lager hangen vangt meer damp. Ook hier is de handleiding leidend, want die maat hoort bij het apparaat.
Keuken	Kookeiland, loopruimte rondom	120 cm	100 tot 150 cm	Bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar terwijl er een lade open staat.
Keuken	Twee keukenrijen tegenover elkaar, afstand	120 cm	110 tot 140 cm	Een ovendeur en een lade die tegenover elkaar open staan hebben allebei ongeveer 60 cm nodig.
Keuken	Oven op werkhoogte, bodem van de ovenruimte	90 cm	80 tot 100 cm	Je tilt een hete bakplaat er recht uit in plaats van gebogen. Boven 100 cm til je een schaal boven je middel en zie je niet meer wat erin staat.
Keuken	Vaatwasser, nismaat	60 cm breed, 82 cm hoog	60 tot 60,5 cm breed	Een onderbouwmodel schuift onder een blad van 90 cm. Een vrijstaand model heeft zijn eigen bovenblad en is ongeveer 85 cm hoog.
Keuken	Inbouwkoelkast, nishoogte	88, 122 of 178 cm	vaste maten per model	De kast volgt de nismaat, dus meet de nis en niet het apparaat. Achter en boven het apparaat moet ventilatieruimte vrij blijven.
Keuken	Stopcontact boven het werkblad, hart	115 cm	110 tot 120 cm	Dat is 20 tot 30 cm boven het blad, dus vrij van spetters en niet weggewerkt achter de waterkoker. Houd minstens 30 cm afstand tot de spoelbak.
Keuken	Keukenplint, hoogte	10 cm	10 tot 15 cm	De poten zijn verstelbaar en met de plint stel je de aanrechthoogte fijn in. De plint staat 5 cm terug, zodat je met je tenen onder het kastje kunt.
Trap, hal en deur	Trapleuning, hoogte	90 cm	80 tot 100 cm (norm)	Norm: het Bouwbesluit, sinds 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving, eist een leuning tussen 80 en 100 cm, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Een leuning is verplicht als je over de trap meer dan 1 m stijgt.
Trap, hal en deur	Optrede, hoogte van een trede	maximaal 18,8 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw tot 22 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl, voor een woning. Oude trappen zijn vaak 20 tot 21 cm en dat mag blijven zolang je de trap niet vernieuwt.
Trap, hal en deur	Aantrede, diepte van een trede	minimaal 22 cm bij nieuwbouw	22 cm is de ondergrens (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Bij een draaiende trap geldt die maat op de looplijn, dus in de punt van een kwartdraai mag de trede smaller zijn.
Trap, hal en deur	Trap, vuistregel voor comfortabel lopen	2 x optrede + aantrede = 60 cm	58 tot 64 cm	Geen norm maar een oude vuistregel. 17 op en 26 aan loopt rustig (60), 20 op en 22 aan is een gewone Nederlandse trap (62). Daarbuiten struikel je op de maat.
Trap, hal en deur	Trap, vrije breedte	80 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 70 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Onder 80 cm krijg je een matras of een bank niet naar boven.
Trap, hal en deur	Trap, vrije hoogte erboven	230 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 190 cm (norm)	Norm, gemeten loodrecht boven de voorkant van de trede. Bij een dichtgezette zoldertrap is dit de maat waar je tegen de balk loopt.
Trap, hal en deur	Vloerafscheiding langs een trapgat of vide	100 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 90 cm (norm)	Norm: verplicht zodra het verval meer dan 1 m is. Openingen mogen niet groter zijn dan 10 cm en tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag er niets zijn waar een kind op kan klimmen.
Trap, hal en deur	Binnendeur, dagmaat van het kozijn	83 x 201,5 cm	78, 83, 88 of 93 cm breed; 201,5, 211,5 of 231,5 cm hoog	Industriestandaard, geen norm. Na montage houd je ongeveer 3 cm minder vrije doorgang over, dus voor een rolstoel of rollator kies je een blad van 93 cm.
Trap, hal en deur	Deurkruk, hoogte	100 cm	95 tot 105 cm	Gewoonte: het slot zit in een standaardkozijn op die hoogte. Verplaatsen kan alleen als je het slotgat in het blad meeverhuist.
Trap, hal en deur	Kapstok, hoogte van de haken	170 cm	160 tot 180 cm	Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af, dus op 170 cm blijft hij vrij van de vloer. Een kinderkapstok komt op 110 tot 120 cm.
Trap, hal en deur	Hal, vrije loopruimte	100 cm	90 tot 120 cm	Onder 90 cm kun je niet met twee mensen langs elkaar en past er geen kinderwagen naast de kapstok.
Trap, hal en deur	Drempel, hoogte	maximaal 2 cm	0 tot 2 cm	Boven 2 cm struikel je eroverheen en kom je er met een rollator of rolstoel niet zonder helling over. Een schuine aanloop haalt de rand eraf.
Slapen	Bed, bovenkant matras	55 cm	45 tot 65 cm	Zit je op de rand met je voeten plat op de vloer en je knieën in een hoek van 90 graden, dan is de hoogte goed. Een boxspring komt vaak op 60 tot 65 cm, een laag frame op 45.
Slapen	Matras, standaardmaten	140 x 200 cm	80, 90, 120, 140, 160 of 180 cm breed; 200 of 210 cm lang	Ben je langer dan 1,90 m, neem dan 210 cm. Twee losse matrassen van 90 x 210 vullen samen een bed van 180 x 210.
Slapen	Nachtkast, hoogte bovenblad	60 cm	55 tot 70 cm	Gelijk met of iets boven de matras, dan zet je liggend je glas neer zonder te kijken. Bij een boxspring van 65 cm hoort dus een hoge nachtkast.
Slapen	Loopruimte naast het bed	70 cm	60 tot 90 cm	60 cm is genoeg om langs te lopen, 70 cm om het bed op te maken zonder tegen de kast te stoten.
Slapen	Kledingroede voor lange kleding	160 cm	150 tot 170 cm	Een jas of lange jurk hangt 120 tot 140 cm af, dus eronder blijft nog ruimte voor een lade of een schoenenbak.
Slapen	Kledingroede voor korte kleding	100 cm	95 tot 110 cm	Hemden en dubbelgevouwen broeken hangen 70 tot 90 cm af. Met twee roedes boven elkaar, op 100 en 195 cm, verdubbel je de hangruimte.
Slapen	Kast, diepte voor hangende kleding	60 cm	55 tot 65 cm	Een hanger is 45 cm breed en met 60 cm diepte sluit de deur zonder dat de mouwen klem zitten. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte.
Slapen	Kast, legborddiepte voor truien en broeken	40 cm	35 tot 45 cm	Een opgevouwen trui is ongeveer 30 cm breed. Met 40 cm valt de stapel niet naar voren als je de deur opent.
Slapen	Kast, hoogste bruikbare schap	200 cm	190 tot 210 cm	Verder reik je niet zonder trapje. Wat boven 210 cm staat, is opslag voor koffers die je twee keer per jaar pakt.
Slapen	Hoogslaper, vrije hoogte boven de matras	100 cm	90 tot 110 cm	Genoeg om rechtop in bed te zitten. Meet van de bovenkant van de matras tot het plafond, niet tot de bodem van het bed.
Raam en gordijn	Gordijnrails, hoogte boven het kozijn	12 cm	10 tot 15 cm	Boven het kozijn laat het raam groter lijken en houdt de rail het gordijn uit het glas. Zit het plafond dichtbij, monteer de rail dan 5 tot 10 cm onder het plafond of direct tegen het plafond.
Raam en gordijn	Gordijnrails, uitloop naast het kozijn	20 cm per zijde	15 tot 25 cm	Daar staat het opzij geschoven gordijn geparkeerd, zodat het niet voor het glas blijft hangen en je het daglicht niet inlevert.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vloer	1 cm boven de vloer	0 tot 2 cm	Net vrij van de vloer: het sleept niet en hangt toch recht. Wil je het gordijn op de vloer laten vallen, maak het dan 5 tot 10 cm langer dan de maat tot de vloer.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vensterbank	2 cm boven de bank	1 tot 3 cm	Vrij van de bank, zodat het gordijn niet omkrult op de plank en de warmte van de radiator eronder langs kan.
Raam en gordijn	Gordijn, stofbreedte	2 keer de railbreedte	1,5 tot 2,5 keer	Bij 1,5 keer hangt de stof vlak, bij 2,5 keer krijg je volle plooien. Een wave-rail vraagt 2 tot 2,5 keer, anders staat de golf niet.
Raam en gordijn	Rolgordijn of plissé in de dag, speling	0,5 cm per zijde	0,3 tot 1 cm	Meet de dagmaat op drie hoogtes en neem de kleinste maat, want een kozijn staat zelden haaks.
Raam en gordijn	Vitrage, afstand tot het glas	5 cm	3 tot 10 cm	Tegen koud glas wordt de stof vochtig en krijg je vlekken. Verder naar binnen botst hij op de vensterbank of de raamkruk.
Raam en gordijn	Vensterbank binnen, diepte	20 cm	15 tot 30 cm	Volgt de dikte van de muur plus een overstek van 2 tot 3 cm. Vanaf 20 cm staat een plant er stabiel op.
Raam en gordijn	Vensterbank buiten, overstek	4 cm	3 tot 5 cm	Met een waterhol aan de onderkant. Zonder dat overstek loopt regenwater terug over de gevel en krijg je vuilstrepen onder het raam.
Raam en gordijn	Radiator onder het raam, onderkant	12 cm boven de vloer	10 tot 15 cm	Er moet lucht onderlangs kunnen, daar begint de convectie. Houd ook 3 tot 5 cm tussen radiator en wand en 10 cm vrij onder de vensterbank.
Werken	Bureau, hoogte blad zittend	74 cm	72 tot 76 cm	Je onderarmen liggen horizontaal op het blad en je schouders blijven laag. Kun je het blad niet verstellen, zet dan de stoel hoger en je voeten op een steun.
Werken	Zit-stabureau, stahoogte	105 cm	95 tot 120 cm	Ellebooghoogte staand. Vuistregel: je lichaamslengte min 75 cm, dus bij 1,80 m kom je op 105 cm.
Werken	Bureaustoel, zithoogte	45 cm	40 tot 52 cm	Voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. De gasveer van een bureaustoel dekt dat bereik zelf.
Werken	Vrije hoogte onder het bureaublad	68 cm	65 tot 72 cm	Je bovenbenen moeten eronder passen, ook met een lade of een kabelgoot. Houd daarnaast 60 cm breed en 60 cm diep beenruimte vrij.
Werken	Bureaublad, diepte	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm staat het scherm op armlengte, 50 tot 80 cm van je ogen, en ligt je toetsenbord er nog voor.
Werken	Beeldscherm, bovenrand	op ooghoogte of iets lager	110 tot 125 cm boven de vloer	Je kijkt dan licht naar beneden en dat is de rustpositie van je ogen. Een laptop op het blad zit ongeveer 20 cm te laag, dus zet hem op een standaard met een los toetsenbord.
Werken	Toetsenbord, afstand tot de bladrand	10 cm	8 tot 15 cm	Daar rusten je handpalmen. Zonder die strook hangen je armen in de lucht en trekt het in je schouders.
Werken	Wandplank boven het bureau, onderkant	45 cm boven het blad	40 tot 60 cm	Een A4-ordner is 32 cm hoog, dus die past er nog onder, en je stoot je hoofd niet als je opstaat.
Werken	Boekenschap, diepte	25 cm	20 tot 30 cm	Een pocket is 12 cm diep, een gebonden boek 16 tot 20 cm. Bij 25 cm staan ze allemaal binnen de rand.
Werken	Boekenschap, overspanning zonder steun	80 cm	70 tot 90 cm	Boeken wegen al snel 25 kg per meter schap. Bij 18 mm plaatmateriaal blijf je onder 80 cm, anders zakt het schap zichtbaar door.
Keuken	Schap voor borden, diepte	32 cm	30 tot 35 cm	Een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee. Met 32 cm houd je een vinger ruimte om de stapel te pakken zonder te schuiven.
Badkamer	Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Vuistregel: heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen. Gebruiken kinderen de wastafel, dan is 80 cm prettiger.
Badkamer	Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	Tel de kom van 10 tot 15 cm erbij op, dan komt de bovenrand op 85 tot 95 cm. Vergeet die optelsom en je wast je handen op keukenhoogte.
Badkamer	Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus naast de wastafel en niet aan de andere kant van de ruimte.
Badkamer	Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen. Hang de bovenkant niet hoger dan 180 cm, anders kom je niet bij de handdoek. Een smalle handdoekradiator geeft weinig vermogen, dus reken hem niet als enige verwarming.
Badkamer	Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan kunt bedienen zonder onder de koude straal te gaan staan.
Badkamer	Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan kun je bijmengen terwijl je in bad zit.
Badkamer	Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker, want je staat er recht onder. Bij een schuin dak meet je op het punt waar je echt staat.
Badkamer	Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm lang, dus de onderste stand komt rond 110 cm. Daarmee spoel je het bad, een kind of de hond af.
Badkamer	Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Standaard is 40 cm. Een verhoogd toilet van 45 tot 48 cm zit op stoelhoogte en daar sta je makkelijker van op. Bij een hangend toilet bepaal je de hoogte zelf met het inbouwframe.
Badkamer	Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten. Zijwaarts wil je 80 cm breedte, anders zit je met je schouder tegen de muur.
Badkamer	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog; 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot	Zittend pak je de rol zo zonder te draaien. Hang je hem naast of achter je, dan verdraai je je rug elke keer.
Badkamer	Fonteintje in het toilet, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Dezelfde hoogte als een wastafel. Let op de draairichting van de deur, want een fonteintje van 40 cm breed vraagt een vrije hoek.
Badkamer	Stopcontact in de badkamer	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones: binnen 60 cm van de rand van een bad of douche mag geen wandcontactdoos. Alle wandcontactdozen moeten achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Nalopen voordat de nieuwe zak erin gaat

• Onderkant van het deksel en het scharnier met een borstel geschrobd
• Omslagrand en de groef van de zakring schoon
• Bodemplooi en de ruimte tussen binnenemmer en mantel droog
• Geen chloor gebruikt na azijn of in een luieremmer
• Rvs in de slijprichting afgenomen en drooggewreven
• Spoelwater met resten door het toilet gegoten en niet door de gootsteen
• Absorberend laagje in de bodem en een zak met 10 cm omslag
• Bij maden een week later onder en achter de bak op poppen gecontroleerd

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Chloor gebruiken na azijn of in een luieremmer

Chloor en azijn samen geven chloorgas, ook als je ze niet mengt maar kort na elkaar gebruikt en er nog een laagje azijn in de plooi staat. In een luieremmer komt daar urine bij, en chloor met ammoniak geeft chlooramines die je luchtwegen prikkelen.

Gebruik chloor daarom alleen in een emmer die met water is nagespoeld, nooit in een luieremmer, en zet er een raam bij open.

Een geurzakje nemen in plaats van een beurt

Een geurkorrel of een scheut parfum legt een sterkere lucht over de bestaande. De bacteriën in de bodemplooi merken daar niets van, dus na een paar dagen is de parfum op en ruik je de bak weer, nu met een zoete lucht erdoorheen.

Zuiveringszout in de bodem werkt wel, omdat het het zure lekvocht neutraliseert in plaats van het te overstemmen.

De emmer nat terugzetten

Een nieuwe zak op een natte bodem sluit een laagje water af van de lucht. Dat is dezelfde toestand waar de geur uit ontstond, alleen nu zonder afval erin, en binnen een week staat er weer een film.

Laat de emmer omgekeerd uitlekken en met het deksel open drogen tot de plooi droog aanvoelt.

Rvs schuren met een schuurspons of staalwol

De groene kant van een schuurspons en staalwol zijn harder dan de geborstelde toplaag en trekken er krassen in die je dwars op de slijprichting altijd blijft zien. Staalwol laat ook ijzerdeeltjes achter die in die krassen gaan roesten, en dan lijkt de rvs mantel zelf te roesten.

Het spoelwater door de gootsteen of het doucheputje gieten

Losse etensresten, haren en vet uit een vieze bak gaan in een afvoer van 32 tot 50 mm niet door. Het vet stolt zodra het de koude leiding raakt en neemt de rest mee in een prop net achter de sifon.

Giet spoelwater met zichtbare resten door het toilet, dat een afvoer van 90 tot 110 mm heeft.

Alleen de zak vaker verwisselen

Een nieuwe zak haalt het afval weg en laat de bron zitten. Het vocht onder de zak, de film in het scharnier en het legsel in de plooi blijven achter, dus meer zakken gebruiken lost de geur niet op en kost alleen plastic.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een prullenbak schoonmaken doe je zelf, maar wat je in de kast eromheen tegenkomt soms niet. Zie je bij de afvalbak in de onderkast lichtbruine kakkerlakken van 1 tot 1,5 cm met twee donkere strepen op het halsschild, meld dat dan bij de verhuurder of de VvE en schakel een plaagdierbedrijf in. In gestapelde woningen lopen ze via leidingen naar de buren, en een spuitbus jaagt ze alleen dieper de constructie in.

Staat er steeds vocht op de kastbodem onder de emmers terwijl die heel zijn, dan lekt de sifon of de aansluiting erboven. Een kunststof koppeling handvast aandraaien kun je zelf; een lekkende kraanaansluiting of een afvoer in de muur is werk voor een loodgieter.