Open haard en houtkachel in de woonkamer

Wat je huis bepaalt voordat je een toestel kiest

De keuze voor een open haard, een houtkachel of een haard zonder vuur begint niet in de showroom maar bij het huis. Een gemetseld rookkanaal, een gasleiding, een vereniging van eigenaars of een luchtdichte woning met balansventilatie sluiten elk een deel van de mogelijkheden uit voordat je naar een model hebt gekeken.

Pas daarna komt de kamer. Een haard of kachel is in de woonkamer een vast punt met een vrije zone ervoor, net als een deur of een schuifpui. Hoe zo'n vast punt zich verhoudt tot de looproute en de zithoek, staat in het overzicht van de woonkamer als geheel.

De tabel hieronder zet de situaties naast elkaar die het vaakst voorkomen. Zoek de rij die bij jouw woning past, dan zie je welk soort toestel er zonder grote verbouwing kan en waar het in de praktijk op vastloopt.

Twee rijen verrassen het vaakst. In nieuwbouw met balansventilatie haalt een kachel die zijn lucht uit de kamer trekt het ventilatiesysteem uit evenwicht. In een appartement zit het probleem zelden in de woonkamer maar in de gevel en het dak, die gemeenschappelijk eigendom zijn.

Heb je een open keuken, dan komt er een derde factor bij: de afzuigkap haalt zijn lucht uit dezelfde ruimte als het vuur. Hoe dat in een kleine woning met een ventilatiekanaal uitpakt, staat bij een open keuken in een appartement.

Situatie in huis	Wat er kan	Waar het op vastloopt
Woning van voor 1940 met een gemetselde schouw en een kanaal dat nog trekt	Een inzethaard of houtkachel op het bestaande kanaal, of het open vuur houden om naar te kijken	Het oude kanaal is te ruim voor een gesloten toestel en heeft vaak scheuren in de voegen, dus er hoort vrijwel altijd een rvs-voering in
Rijtjeshuis of twee-onder-een-kap zonder schoorsteen	Een vrijstaande kachel met een dubbelwandig geïsoleerd rvs-kanaal door de verdieping en het dak, of buitenlangs de gevel op	Een kanaal binnendoor loopt door de kamer erboven, meestal een slaapkamer, en kost daar een koker in de hoek
Appartement	Een elektrische haard of een bio-ethanolhaard; een toestel met een kanaal alleen met toestemming van de VvE	Gevel, dak en schacht zijn gemeenschappelijk eigendom, en een kanaal of afvoer erdoor is een verandering aan het gebouw
Nieuwbouw zonder gasaansluiting en met balansventilatie	Een gesloten houtkachel of pelletkachel met een eigen luchttoevoer van buiten, op een laag vermogen	Een toestel dat kamerlucht verbruikt verstoort de balans van de ventilatie, en de kleinste houtkachels leveren al meer warmte dan zo'n kamer vraagt
Woning met gasaansluiting en een oude gashaard	Een gesloten gashaard met een concentrische afvoer door gevel of dak, die zijn verbrandingslucht door dezelfde buis van buiten haalt	Een oud open gastoestel verbruikt kamerlucht; werk aan de gasleiding en de afvoer is voor een gecertificeerde installateur
Huurwoning	Een elektrische haard zonder meer; alles met een kanaal alleen na schriftelijke toestemming van de verhuurder	Een kanaal door dak of gevel draai je bij vertrek niet zomaar terug
Sierschouw zonder rookkanaal, gemetseld of getimmerd	Een elektrische inzet, of de opening gebruiken als nis voor hout of een lamp	Een bio-ethanolbrander in een getimmerde schouw zet hitte en vocht tegen hout en gips die daar niet op berekend zijn

Hoe de warmte van elk toestel de kamer in komt

Toestellen verschillen minder in hoe heet ze worden dan in hoe die warmte de kamer bereikt. Stralingswarmte voel je op je huid aan de kant van het vuur, zoals zon door een raam, terwijl convectiewarmte de lucht opwarmt die daarna langs het plafond de kamer rondgaat.

Een open haard straalt bijna alleen naar voren. Wie ervoor zit krijgt een warm gezicht, maar de lucht in de kamer koelt eerder af dan op, omdat het vuur honderden kubieke meters kamerlucht per uur het kanaal in trekt die als koude buitenlucht via kieren terugkomt.

Een stalen houtkachel werkt vooral met convectie. Hij is binnen een half uur warm en na het doven even snel weer koud, en het hete oppervlak droogt de lucht direct eromheen uit.

Een kachel met speksteen, gietijzer of een dikke chamottebekleding slaat warmte op in zijn massa. Hij doet er langer over om op temperatuur te komen en geeft nog uren warmte af nadat het vuur uit is. In een kamer die je de hele avond gebruikt, is dat prettiger dan een piek van twee uur.

Een pelletkachel en een gashaard regelen hun vermogen zelf op een thermostaat, en een pelletkachel blaast de warme lucht met een ventilator naar voren. Dat gedrag bepaalt ook waar je wilt zitten, en die afweging staat uitgewerkt bij de indeling van een woonkamer met open haard.

Toestel	Hoe de warmte de kamer in komt	Wat je daarvan merkt	Past bij
Open haard zonder glas	Straling naar voren; de rest van de warmte gaat met de rookgassen het kanaal in	Warm aan de voorkant, tocht over de vloer, rendement in de orde van 10 tot 20 procent	Kijken naar vuur in een kamer die al door iets anders verwarmd wordt
Stalen houtkachel	Vooral convectie via het hete oppervlak, plus straling door het glas	Snel warm en snel weer koud; de lucht vlak rond de kachel wordt heet en droog	Een avond stoken in een matig geïsoleerde kamer
Speksteen- of gietijzeren kachel	Straling vanuit een massa die warmte opslaat	Langzaam op temperatuur, en nog uren warm nadat het vuur uit is	Een kamer die je de hele avond gebruikt, met weinig keer bijvullen
Inzethaard in een bestaande schouw	Straling door het glas, en convectie via de schouw als die lucht kan laten circuleren	Het beeld van een haard zonder de tocht; de boezem wordt zelf warm	Een schouw met een kanaal dat een voering kan krijgen
Pelletkachel	Convectie, met een ventilator die warme lucht de kamer in blaast	Regelt zich op een thermostaat, maar het blazen en de vulschroef hoor je	Een vlam zonder hout sjouwen, met een stopcontact en een afvoer op dezelfde plek
Gesloten gashaard	Straling door het glas en convectie langs de ombouw	Direct aan en direct uit, en te regelen met een thermostaat	Een woning met gasaansluiting en ruimte voor een afvoer door gevel of dak
Elektrische haard	Een ventilatorkachel van gangbaar rond 2 kW achter een vlameffect	Warme lucht uit een rooster en geen straling; de vlam is een lichteffect	Een appartement of huurwoning, als beeld en als bijverwarming
Bio-ethanolhaard	Straling en warme lucht, en alle verbrandingsgassen blijven in de kamer	Een echte vlam met een klein vermogen, plus waterdamp en CO2 in de kamer	Korte momenten in een ruimte die je kunt luchten, niet als verwarming

Waarom pellets niet in een gewone houtkachel horen

Pellets stoken in een houtkachel lijkt logisch: het is hout, het past door de deur en een zak van 15 kg staat netter naast de bank dan een mand blokken. Toch gaat het mis, en de reden zit in de manier waarop lucht door de brandstof moet.

Een houtkachel is gebouwd voor blokken met ruimte ertussen. De primaire lucht komt van onderen of langs de ruit binnen en stroomt tussen de blokken door naar de vlam, terwijl secundaire lucht boven het vuur de rookgassen naverbrandt.

Houtpellets in een houtkachel liggen als een dicht bed korrels van 6 tot 8 mm dik, met een stortgewicht van 600 tot 750 kg per kubieke meter. Er komt nauwelijks lucht doorheen, dus brandt er aan de bovenkant een laagje en smeult de rest daaronder met veel rook en weinig vlam. Door een rooster met ruime spleten vallen de korrels ook nog in de aslade, waar ze onverbrand verder gloeien.

Het gevaar zit in dat smeulen. Onverbrande gassen hopen zich op in de vuurhaard, en als je dan de deur opent of de luchtschuif verder opendraait, krijgen ze in één keer zuurstof en ontsteken ze met een doffe klap.

Een pelletkachel werkt daarom anders. Een vijzel schuift steeds een kleine hoeveelheid pellets in een branderpot met gaatjes, en een ventilator blaast lucht dwars door die kleine portie heen. Zo ligt er nooit meer brandstof in de vuurhaard dan er op dat moment kan verbranden.

Er worden pelletkorven verkocht die je in een houtkachel zet: een stalen rooster waarin de korrels met lucht eromheen liggen. Gebruik die alleen als de fabrikant van jouw kachel het toestaat, want de toelating en vaak ook de garantie van een toestel gelden voor de brandstoffen die in de handleiding staan.

Houtbriketten zijn een ander geval. Dat zijn geperste blokken met ruimte ertussen, en veel handleidingen van houtkachels noemen ze gewoon als brandstof.

Welke brandstof in welk toestel hoort

Wat je stookt bepaalt meer dan het toestel hoe schoon het vuur brandt. De grootste factor is vocht: water in de brandstof moet eerst verdampen, en die energie verdwijnt als stoom het kanaal in in plaats van als warmte de kamer in.

Vers gekloofd hout bevat rond de 50 procent vocht, stookklaar hout zit onder de 20 procent en pellets onder de 10 procent. Per kilo komt dat neer op grofweg 2 kWh uit nat hout, ongeveer 4 kWh uit droog hout en ongeveer 4,6 kWh uit pellets.

Per kilo droog hout geven alle houtsoorten ongeveer evenveel warmte. Het verschil tussen soorten zit in het gewicht per blok: een mand beuk of eik is zwaarder dan dezelfde mand den en brandt daardoor langer, terwijl naaldhout snel en fel brandt en hars afgeeft.

Meet het vocht met een vochtmeter op een vers gekloofd vlak in het midden van een blok en niet op de buitenkant, want die droogt het eerst. Een blok dat aan de buitenkant 15 procent aangeeft, kan in de kern nog op 30 procent zitten.

Hout droogt buiten onder een afdak met open zijkanten, met een handbreed ruimte tussen de stapel en de muur. Reken voor gekloofd loofhout op anderhalf tot twee jaar en voor eik op twee jaar of langer, want eik is dicht en geeft zijn vocht langzaam af.

Brandstof	Wat het kenmerkt	In welk toestel	Waar het op vastloopt
Beuk, eik, es en ander loofhout	Zwaar en dicht, brandt lang met een rustige vlam	Houtkachel, inzethaard, open haard	Droogt langzaam; eik vraagt twee jaar of meer onder een afdak
Berk	Brandt fel, en de bast vat makkelijk vlam	Houtkachel en open haard, ook om mee aan te steken	Ongekloofd houdt de bast het vocht binnen, dus altijd gekloofd laten drogen
Den, spar en ander naaldhout	Licht en harsrijk, brandt snel en fel	Houtkachel, vooral om op temperatuur te komen	In een open haard spat het, en een te koel vuur zet er meer aanslag van af
Houtbriketten	Geperst zaagsel in blokken, droog en gelijkmatig	Houtkachel, als de handleiding ze noemt	Sommige soorten zetten uit tijdens het branden, dus leg er minder in dan bij blokken
Houtpellets met ENplus A1 op de zak	Korrels van 6 tot 8 mm, onder de 10 procent vocht, weinig as	Een pelletkachel, of een toestel dat pellets in de handleiding noemt	Vocht laat ze uiteenvallen tot gruis, en gruis blokkeert de vijzel
Vers gekloofd hout	Rond de 50 procent vocht	Geen enkel toestel, eerst drogen	Sist en rookt, zet roet af op het glas en creosoot in het kanaal
Steenkool en bruinkoolbriketten	Brandt heter en langer dan hout, met zwavel in de rook	Alleen een toestel dat daarvoor gemaakt en toegelaten is	De hogere temperatuur belast een houtkachel, en zwavel geeft met condens een zure aanslag in het kanaal
Geverfd, gelakt of geïmpregneerd hout, sloophout, spaanplaat en mdf	Bevat verf, lijm of beschermingsmiddel	Geen: dit geldt als afval	De rook bevat resten van die middelen, en afval verbranden mag niet
Papier en karton	Brandt in seconden weg	Alleen om aan te steken	Grote hoeveelheden geven vliegende as die brandend het kanaal in gaat

Een kleine kamer met schouw inrichten

In een kleine kamer met schouw is de boezem geen decor maar een maat die van de kamer afgaat. Een boezem van 25 tot 40 cm diep plus 80 tot 100 cm vrije vloer voor de opening kost samen 105 tot 140 cm van de kamerbreedte. In een kamer van 340 cm breed is dat bijna een derde.

Daardoor past de gewone opstelling niet meer. Een driezitsbank recht tegenover het vuur met een salontafel en een looproute ertussen wordt te diep. De indeling schuift daarom naar kleinere maten: een tweezitsbank van 80 cm diep, een smalle tafel van 40 cm en twee fauteuils van 75 cm die de vrije zone flankeren in plaats van erin te staan.

In de oudere woningen waar de meeste schouwen staan, zit de boezem meestal midden in een zijwand. De nissen aan weerszijden zijn dan precies zo diep als de boezem en bieden plek aan een kast van 30 cm, terwijl de andere wanden vrij blijven voor de bank en de doorloop.

Over de breedte telt dit voorbeeld op tot 80 cm bank, 40 cm beenruimte, 40 cm tafel, 70 cm doorloop, 80 cm vrije zone en 30 cm boezem. Samen is dat 340 cm, en elke centimeter die je bij de bank of de tafel optelt, gaat van de doorloop af.

Leg je eigen kamermaten met de boezem en de zone ervoor als vaste blokken in de kamerplanner op schaal, dan zie je meteen welke doorgang overblijft. Hoe je stoelen en bank rond het vuur tot één groep maakt, staat bij de zithoek rond de haard. Wat er in een krappe kamer verder te winnen valt, lees je bij de inrichting van een kleine woonkamer.

De nissen, de schouwrand en een schouw zonder vuur

Een schouw levert naast het vuur twee dingen op die in een kleine kamer ruimte schelen: twee nissen en een rand op 110 tot 120 cm hoogte. De nissen zijn even diep als de boezem, meestal 25 tot 40 cm, en dat is de diepte van een boekenkast of een lage kast zonder dat er iets de kamer in steekt.

Maak een plank in een nis niet breder dan 80 cm zonder steun in het midden, want een plank van 18 mm dik zakt daarboven zichtbaar door onder boeken. Houd bij een brandende haard de zijkant direct naast de opening vrij van papier en boeken tot de hoogte van de schouwrand.

Op de schouwrand verandert de hoogte van alles wat je ophangt. De hartlijn van een spiegel of werk schuift naar 160 tot 175 cm in plaats van de 145 cm elders in de kamer, en een televisie komt er te hoog uit. De gangbare hoogte per onderdeel zoek je op in de maatwijzer met hoogtes in huis.

Een schouw waar niet meer in gestookt wordt, hoort niet helemaal dicht. Een afgesloten kanaal ventileert niet: vocht trekt in het metselwerk en slaat aan de binnenkant van de boezem uit als vlekken en wit zout. Een rooster onderin en een kap op de schoorsteen houden de lucht in beweging.

Helemaal open laten kost juist warmte, want een kanaal zonder klep trekt ook zonder vuur warme kamerlucht naar boven. Hoe zo'n lek zich verhoudt tot de andere plekken waar warmte weglekt, staat bij waar een huis de meeste warmte verliest.

Voor de kleur van de boezem houdt een donkere tint roet en de grijze waas van opstijgende warme lucht beter verborgen dan wit. In onze kleurenlijst staan flessengroen voor een schouw en baksteenrood voor een schoorsteenwand, en met de kleurmatcher voor vloer, bank en muur zie je welke bijkleur daar bij jouw vloer hoort.

Wat je met de schouw doet	Maat of aanpak	Waar je op let
Kast of boekenkast in de nis	Diepte gelijk aan de boezem, 25 tot 40 cm; planken van 18 mm tot 80 cm breed	Bij een brandende haard geen papier of boeken direct naast de opening
Hout in de nis	Een vak van ongeveer 60 cm breed en 90 cm hoog, met de bodem los van de vloer	Genoeg voor een paar avonden; de rest blijft buiten onder een afdak
Spiegel of werk boven de schouwrand	Onderrand 20 tot 30 cm boven de rand, hartlijn op 160 tot 175 cm	Geen massief houten lijst boven een brandende haard, want die trekt krom
Televisie aan de schouwwand	Naast de boezem, met het midden van het scherm op 100 tot 115 cm	Boven de rand komt het midden op 150 cm of hoger en kijk je de hele avond omhoog
Elektrische inzet in een oude opening	Een inzet die in de opening past, met een stopcontact in de nis	Geen snoer door de opening naar een stopcontact verderop in de kamer
Schouw buiten gebruik	Rooster onderin, kap op de schoorsteen, afsluitplaat met een ventilatieopening	Helemaal dicht geeft vocht in het metselwerk, helemaal open kost warmte
Boezem weghalen	Pas na onderzoek door een constructeur	Het kanaal loopt erdoor, de boezem kan meedragen, en in huizen van voor 1994 kan er asbest achter zitten

Hoeveel vermogen de kamer vraagt, en waarom een grote kachel smoort

Het vermogen op de typeplaat van een kachel is de warmte die hij bij vol vuur afgeeft, en in de winkel wordt daar vaak te ruim op gekozen. Een houtkachel brandt schoon in een bereik rond dat nominale vermogen; wie hem veel lager laat branden, knijpt de lucht dicht en dan gaat het vuur smoren.

Een gesmoord vuur brandt te koel om de rookgassen volledig te verbranden. Roet slaat neer op het glas, creosoot zet zich af in het kanaal, en de rook die naar buiten gaat bevat meer fijnstof dan die van een vuur dat vol brandt.

Hoeveel warmte een woonkamer vraagt, hangt vooral af van de isolatie. De tabel geeft grove vuistregels voor de koudste dagen van het jaar; op een gewone winterdag is de vraag de helft of minder, en het narekenen hoort bij degene die het toestel plaatst.

Het knelpunt ligt bij goed geïsoleerde huizen. De kleinste gangbare houtkachels hebben een nominaal vermogen van 3 tot 5 kW, terwijl een woonkamer van 35 m2 in nieuwbouw op een koude dag rond de 1 kW vraagt. Zo'n kachel brandt daar gesmoord of maakt de kamer te warm.

Een pelletkachel of een gashaard regelt veel verder terug dan een houtkachel, en dat maakt ze in zo'n huis makkelijker. Hoe een kachel samengaat met de rest van de verwarming, van cv-ketel tot warmtepomp, staat bij de verwarming van het hele huis.

Isolatie van de woning	Warmtevraag op de koudste dag, grofweg	Voor een woonkamer van 35 m2	Wat dat voor het toestel betekent
Ongeïsoleerd, enkel glas	100 W per m2 of meer, dus 1 kW per 10 m2	3,5 kW of meer	Een houtkachel van 4 tot 6 kW past en kan vol branden
Matig geïsoleerd, dubbel glas, deels na-geïsoleerd	70 tot 100 W per m2, dus 1 kW per 10 tot 15 m2	2,5 tot 3,5 kW	Een kleine houtkachel of inzethaard, niet het grootste model uit de reeks
Goed geïsoleerd, hr++-glas, spouw, vloer en dak geïsoleerd	40 tot 60 W per m2	1,5 tot 2 kW	Een houtkachel brandt hier snel te laag; een pelletkachel of gashaard regelt verder terug
Nieuwbouw met balansventilatie	Rond de 30 W per m2 of minder	Rond de 1 kW	Alleen een toestel met een laag minimumvermogen en een eigen luchttoevoer van buiten

Wat er volgens de regels moet en wat een vuistregel is

Rond een haard of kachel lopen wettelijke eisen, voorschriften van de fabrikant en vuistregels door elkaar, en ze worden vaak even stellig gebracht. Het verschil doet ertoe, want een vuistregel mag je afwegen en een voorschrift niet.

Wettelijk ligt er weinig vast. Sinds 1 juli 2022 is een rookmelder verplicht op elke verdieping met een verblijfsruimte of een vluchtroute, en nieuw verkochte houtkachels, pelletkachels en inzethaarden moeten sinds 2022 voldoen aan de Europese ecodesign-eisen voor rendement en uitstoot.

Wat de fabrikant voorschrijft is voor jouw toestel net zo hard. De afstanden tot brandbaar materiaal, de maat van de vloerplaat, de diameter van het kanaal en de toegestane brandstoffen staan in de handleiding. Een installateur legt op basis daarvan en van de geldende normen de maten voor jouw kanaal vast.

De rest is vuistregel, zoals de 80 tot 100 cm vrije vloer voor de opening en de grens van 20 procent vocht in het hout. Die maten zijn goed onderbouwd, maar noemt de handleiding een grotere afstand, dan geldt die grotere afstand.

Een open keuken voegt daar iets aan toe dat geen regel is maar natuurkunde: een afzuigkap op afvoer trekt lucht uit dezelfde ruimte als het vuur en kan de trek in het kanaal omdraaien. Waar in zo'n ruimte de grens tussen koken en zitten ligt, staat bij een woonkamer met de keuken erin, en de keuze tussen afvoer en recirculatie in het overzicht van open keukens.

Onderwerp	Wat er geldt	Soort regel
Rookmelder	Op elke verdieping met een verblijfsruimte of een vluchtroute	Wettelijk verplicht sinds 1 juli 2022
Koolmonoxidemelder	In dezelfde ruimte als het toestel, op 1 tot 3 meter afstand en op ongeveer 150 cm hoogte	Niet verplicht in een bestaande woning, wel het enige alarm voor een gas dat je niet ruikt
Nieuw toestel op hout of pellets	Voldoet aan de ecodesign-eisen voor rendement en uitstoot	Europese verordening, sinds 2022 voor nieuw verkochte toestellen
Afstand tot brandbaar materiaal	Zoals in de handleiding, opzij, naar achteren en naar boven	Voorschrift van de fabrikant
Vloerplaat onder en voor de kachel	Onbrandbaar, gangbaar 30 tot 50 cm voor de deur uit	Voorschrift van de fabrikant; de maat verschilt per toestel
Vrije vloer voor de opening	80 cm krap, 100 cm werkbaar	Vuistregel; een grotere afstand uit de handleiding gaat voor
Vegen van het kanaal	Gangbaar een keer per stookseizoen, bij veel stoken vaker	Geen wet, wel een voorwaarde in een deel van de opstalpolissen
Vocht in het brandhout	Onder de 20 procent	Vuistregel voor een schone verbranding
Stoken bij windstil of mistig weer	Het RIVM geeft dan een stookalert af	Advies; gemeenten kunnen bij overlast eigen regels stellen
Rookkanaal aanleggen of voeren	Diameter, hoogte en doorvoeren afgestemd op toestel en normen	Werk voor een installateur; bij een monument of in een VvE eerst toestemming

Schoonhouden en onderhoud door het stookseizoen heen

Een haard of kachel vraagt onderhoud op drie niveaus: wat je na een paar avonden doet, wat je eens per seizoen nakijkt en wat eens per jaar door een vakman gebeurt. Wie alleen het laatste doet, stookt het hele seizoen met een vuil glas, een lekke deurafdichting en een aslade die de luchttoevoer blokkeert.

In een houtkachel laat je een laagje as van 1 tot 2 cm liggen, want hout brandt het best op een bed van as dat de gloeiende kolen isoleert. Schep de as er pas uit als hij de luchttoevoer van onderen dreigt af te sluiten, altijd koud en in een metalen emmer met deksel, want as houdt tot een paar dagen gloeiende delen vast.

Het glas maak je koud schoon. Een vochtige doek of prop keukenpapier met wat fijne witte as schuurt de aanslag er zacht af, terwijl water op heet glas of heet gietijzer spanningsscheuren kan geven.

Een pelletkachel vraagt vaker kleine beurten. De branderpot moet om de paar dagen leeg, want as en sintels in de gaatjes blokkeren de lucht die de ventilator erdoor blaast. Eens per jaar hoort de hele kachel met ventilator en rookgaskanaal open voor een onderhoudsbeurt.

De buitenkant is een vak apart, want gelakt staal, emaille en speksteen verdragen elk iets anders en de lak op een kachel is hittebestendig maar niet krasvast. Welke middelen en doeken daar wel en niet op kunnen, staat bij de buitenkant van een houtkachel schoonmaken.

Wat	Hoe vaak	Waarom
As uit de houtkachel scheppen	Als de laag boven 2 tot 3 cm komt, en altijd koud	Een laag van 1 tot 2 cm isoleert het vuurbed, te veel as blokkeert de lucht van onderen
Glas van een houtkachel of inzethaard	Om de paar avonden, als het koud is	Aanslag houdt de straling tegen en brandt er bij het volgende vuur harder in
Branderpot van een pelletkachel	Om de paar dagen, afhankelijk van het asgehalte van de pellets	Sintels in de luchtgaatjes geven een slechte verbranding en een kachel die afslaat
Deurkoord en afdichting	Een keer per seizoen	Klem een strook papier tussen de deur; glijdt die er zonder weerstand uit, dan lekt de deur valse lucht en brandt het vuur te hard
Vermiculiet- of chamottestenen in de vuurhaard	Een keer per seizoen bekijken	Een haarscheur mag, een ontbrekend stuk niet: dan komt het vuur direct tegen het staal van de kachel
Rookkanaal vegen	Gangbaar een keer per stookseizoen, bij veel stoken vaker	Roet en creosoot vernauwen het kanaal en voeden een schoorsteenbrand
Onderhoudsbeurt van een pelletkachel of gashaard	Een keer per jaar door een monteur	Ventilator, vijzel, ontsteking en afdichting slijten, en bij gas gaat het ook om een veilige verbranding

Veelgestelde vragen