Hoeveel verf je nodig hebt, en waar dat getal vandaan komt

Wat de verfcalculator met je maten doet

De hulp vraagt zes dingen: de lengte, de breedte en de hoogte van de ruimte, het aantal ramen en deuren, het aantal lagen en waar je op verft. Daar komt één getal uit, het aantal liters voor die lagen, met de tussenstappen eronder. Hij kiest geen merk en geen kleur, hij rekent alleen je eigen oppervlak na, net als de andere rekenhulpen en opzoekhulpen op deze site.

De som loopt in vier stappen. Eerst de omtrek van de ruimte, dan het bruto wandoppervlak, dan de aftrek voor ramen en deuren, en als laatste het plafond erbij als je dat meeverft.

Dat totaal gaat door het rendement van de verf die bij de gekozen ondergrond hoort, en die uitkomst maal het aantal lagen zijn je liters. De hulp rondt daarbij naar boven af op een tiende liter.

De tabel hieronder doet die som met de kamer die standaard in de velden staat: 4,5 bij 3,6 meter, 2,6 meter hoog, twee ramen, één deur, plafond mee, twee lagen muurverf op glad stucwerk.

Stap in de som	Wat de hulp rekent	Uitkomst
Omtrek van de ruimte	2 × (4,5 + 3,6)	16,2 m
Bruto wandoppervlak	16,2 × 2,6	42,1 m²
Aftrek voor ramen en deuren	2 × 1,6 + 1 × 2,0	5,2 m²
Wand na aftrek	42,1 - 5,2	36,9 m²
Plafond erbij	4,5 × 3,6	16,2 m²
Te verven oppervlak	36,9 + 16,2	53,1 m²
Verf per laag	53,1 gedeeld door 10 m² per liter	5,3 liter
Twee lagen	5,3 × 2, naar boven afgerond	10,7 liter

Waar het rendement per liter vandaan komt

Een blik muurverf geeft een rendement op in vierkante meter per liter, en dat getal geldt voor één laag op een gladde, niet zuigende ondergrond. Verf is geen laag die je opbrengt maar een laag die je uitrolt, dus hoeveel meter je ermee haalt hangt af van wat de ondergrond eronder ermee doet.

Een zuigende ondergrond trekt water en bindmiddel uit de natte laag. De verf wordt daardoor stroef onder de roller en je rolt hem minder ver uit, dus gaat er meer liter in dezelfde vierkante meter.

Bij een grof oppervlak speelt iets anders: daar is het werkelijke oppervlak groter dan wat je met de rolmaat meet. Een grove sierpleister of spachtelputz heeft al gauw een kwart meer huid dan het platte vlak dat je opmeet, en die kwart betaal je in liters.

De hulp neemt per ondergrond een middenwaarde uit het bereik dat fabrikanten opgeven. Wat er op jouw blik staat gaat voor, en kijk daarbij of dat getal per laag is en of het over een voorbehandelde wand gaat. Hoe je zo'n wand voorbehandelt en in welke volgorde je werkt, staat bij verven van voorstrijken tot de laatste laag.

Wat je verft	Rendement in de hulp	Bereik dat blikken opgeven	Wat het rendement omlaag haalt
Muurverf op glad, eerder geschilderd stucwerk	10 m² per liter	8 tot 12 m²	Een oude matte laag zuigt nog licht; een verf met veel vulstof dekt beter maar rolt minder ver uit
Muurverf op grof stucwerk of spachtelputz	8 m² per liter	6 tot 9 m²	Het werkelijke oppervlak is groter dan het vlak dat je opmeet, en de korrel houdt verf vast
Kale gipsplaat, eerste laag	7 m² per liter	5 tot 8 m²	De kartonnen toplaag zuigt bindmiddel weg, waardoor de laag onder de roller stroef wordt
Overschilderbaar glasvlies of renovlies	9 m² per liter	7 tot 10 m²	Het reliëf van het weefsel vraagt meer verf dan een vlakke wand van dezelfde maat
Lak op hout en kozijnen	12 m² per liter	10 tot 16 m²	Lak breng je dun op, maar smalle profielen kosten per vierkante meter meer dan een vlak deurblad
Plafondverf	11 m² per liter	9 tot 12 m²	De verf is dik ingesteld om niet te druipen; wie hem te ver uitrolt haalt de dekking niet en zet een derde laag

Wat de hulp per raam en per deur aftrekt

De aftrek staat vast: 1,6 m² per raam en 2,0 m² per deur. Die 2,0 m² is de opening in de wand inclusief kozijn, want een binnendeur met een dagmaat van 83 bij 201,5 cm laat een gat van ongeveer 93 bij 207 cm over. De 1,6 m² is gemikt op een gewoon woon- of slaapkamerraam.

Je vult dus geen ruitmaten in maar aantallen. Dat werkt zolang je openingen in de buurt van dat gemiddelde liggen, en het loopt scheef zodra er een pui in de wand zit.

Een schuifpui van 240 bij 230 cm is 5,5 m² en dat is ruim drie keer de aftrek van een raam. Vul zo'n pui daarom in als drie deuren, dan gaat er 6,0 m² af en zit je er nog een halve vierkante meter naast.

Andersom geldt hetzelfde voor een klein raam. Een toiletraampje van 60 bij 80 cm is 0,5 m², en als raam ingevuld trekt de hulp er 1,1 m² te veel af.

Opening	Gangbare dagmaat	Echt oppervlak	Wat je in de hulp invult
Toilet- of badkamerraampje	60 bij 80 cm	0,5 m²	Als raam; er gaat 1,1 m² te veel af, dus tel die zelf weer bij je oppervlak op
Slaapkamerraam, draaikiep	100 bij 120 cm	1,2 m²	Als raam; het verschil van 0,4 m² valt weg in de afronding naar boven
Woonkamerraam	130 bij 140 cm	1,8 m²	Als raam; op deze maat is de aftrek van 1,6 m² gemikt
Groot vast raam	180 bij 150 cm	2,7 m²	Als twee ramen; dan gaat er 3,2 m² af en zit je er een halve vierkante meter naast
Openslaande tuindeuren	160 bij 230 cm	3,7 m²	Als twee deuren, samen 4,0 m²
Schuifpui	240 bij 230 cm	5,5 m²	Als drie deuren, samen 6,0 m²
Binnendeur met kozijn	83 bij 201,5 cm dagmaat	1,9 m² inclusief kozijn	Als deur; dit is de opening waarop de 2,0 m² rust
Voordeur met kozijn	93 bij 231 cm	2,4 m² inclusief kozijn	Als deur; de hulp trekt 0,4 m² te weinig af, dus houd je wat verf over
Erker met drie ramen	drie keer 80 bij 140 cm	3,4 m²	Als twee ramen, want de dagkanten van de erker moet je juist wel verven

Hoeveel vierkante meter er in een blik gaat

Bij 10 m² per liter dekt één liter tien vierkante meter in één laag en vijf vierkante meter in twee lagen. Daarmee kun je in de winkel zonder telefoon rekenen: deel je oppervlak door tien en vermenigvuldig met het aantal lagen.

Andersom werkt het net zo. Tien liter latex dekt 100 m² in één laag en 50 m² in twee lagen, en dat is net niet genoeg voor de standaardkamer uit de eerste tabel. Wat je uit zo'n blik haalt en waarom dat per ondergrond verschilt, staat bij wat tien liter latex aan vierkante meters oplevert.

Reken bij je uitkomst 5 tot 10 procent verlies mee. Dat zit in wat in de bak achterblijft, in de verf die de roller vasthoudt en in de randen langs de tape die je met een kwast doet.

Blik	In één laag bij 10 m² per liter	In twee lagen	Waar dat op neerkomt
1 liter	10 m²	5 m²	Eén wandje van 1,9 bij 2,6 m
2,5 liter	25 m²	12,5 m²	Eén lange wand van 4,5 bij 2,6 m, met bijna een vierkante meter over
5 liter	50 m²	25 m²	De vier wanden van een slaapkamer van 2,5 bij 3 m, zonder plafond
10 liter	100 m²	50 m²	Bijna de standaardkamer van 4,5 bij 3,6 m met plafond: die vraagt 53,1 m² en dus 10,7 liter
12,5 liter, als 2 × 5 en 1 × 2,5	125 m²	62,5 m²	Diezelfde kamer met bijna twee liter over voor bijwerken

Hoeveel verf je nodig hebt voor kozijnen, deuren en plinten

Houtwerk telt anders dan een muur, want kozijnen zijn geen vlak maar strekkende meters met een breedte. De optie voor lak op hout rekent met 12 m² per liter, en dat is het getal dat je nodig hebt; de kamermaten zijn dan niet wat je invult.

Meet per onderdeel de lengte en de ontwikkelde breedte. De ontwikkelde breedte is de breedte van het profiel als je het zou uitvouwen: leg een stuk touw over de neg, de aanslag en het zichtvlak en meet dat touw. Bij een binnendeurkozijn kom je zo op 18 tot 25 cm.

Wil je de hulp de som toch laten doen, dan kan dat op één manier die precies klopt. Zet ramen en deuren op nul, zet het plafond uit, vul bij lengte de helft van je strekkende meters hout in, bij breedte een nul en bij hoogte de ontwikkelde breedte in meters. De omtrek die de hulp dan uitrekent, is precies je lengte hout.

Onderdeel	Wat je meet	Oppervlak	Lak voor twee lagen bij 12 m² per liter
Binnendeur, beide zijden	83 bij 201,5 cm, maal twee	3,3 m²	0,6 liter
Smalle kanten van datzelfde deurblad	Omtrek 5,7 m bij 4 cm dik	0,2 m²	Zit in die 0,6 liter
Binnendeurkozijn	Omtrek 4,9 m bij 20 cm ontwikkelde breedte	1,0 m²	0,2 liter
Draaikiepraam met kozijn, binnenzijde	Omtrek 4,4 m bij 25 cm ontwikkelde breedte	1,1 m²	0,2 liter
Plint rond een kamer van 4,5 bij 3,6 m	Omtrek 16,2 m bij 12 cm hoog	1,9 m²	0,3 liter
Houten vensterbank	3 m bij 25 cm	0,8 m²	0,15 liter
Het houtwerk van één kamer samen	Eén deur met kozijn, twee ramen, plint en vensterbank	Ongeveer 9 m²	1,5 liter, plus evenveel grondverf op kaal hout

Waarom je met twee lagen rekent en wanneer er een derde bij komt

Twee lagen is de standaardaanname omdat dekking uit laagdikte komt en één laag verf de ondergrond zelden wegwerkt. Een roller zet een natte film van ongeveer een tiende millimeter neer, en daarvan blijft na drogen minder dan de helft over. Door zo'n droge film schemert de kleur eronder nog door.

Hoeveel je ziet, hangt af van de dekkracht van de verf, en die zit vooral in het wit. Titaandioxide is het pigment dat het licht tegenhoudt, en hoe meer kleurpigment er in een verf gaat, hoe minder wit er nog in past.

Daarom dekken juist de kleuren die je in één keer zou willen zien het slechtst: rood, okergeel, oranje en felle groentinten. Reken daar een derde laag bij, of laat de grondlaag tinten in de richting van de eindkleur, dan hoeft de kleurlaag minder te doen.

De tabel hieronder zegt per situatie wat je in het veld voor het aantal lagen zet. Welke kleur in welke kamer standhoudt en hoe het licht uit die richting eraan meedoet, staat bij de muurkleur per kamer kiezen.

Situatie	Wat je bij lagen invult	Waarom
Dezelfde kleur opnieuw op een gave wand	1	Je werkt een sleetse laag bij en hoeft niets weg te werken; houd wel een halve liter over voor de plekken die tegenvallen
Een kleine kleurstap binnen dezelfde lichtheid	2	Twee lagen brengen genoeg droge film om het verschil dicht te leggen
Donker op wit, bijvoorbeeld diepblauw of antraciet	3	De derde laag is er voor de gelijkmatigheid: met twee lagen zie je rolbanen omdat de dekking net niet rond is
Wit of licht op een donkere wand	3	Wit dekt op donker alleen met laagdikte; een grondlaag in plaats van de eerste kleurlaag gaat sneller
Rood, okergeel, oranje of fel groen	3	Deze pigmenten laten licht door en verdringen het witpigment dat de dekking levert
Kale gipsplaat of vers, doorgedroogd stucwerk	2, met de optie voor gipsplaat	Eerst voorstrijkmiddel, anders zuigt de plaat de eerste laag half op
Nicotine, roet, een watervlek of viltstift	2, na een isolerende grondlaag	Een gewone laag dekt de vlek even, waarna de kleurstof er binnen weken doorheen kruipt
Spuiten in plaats van rollen	2, en tel er 20 tot 30 procent bij op	Overspray gaat naast het vlak, en in slang, pomp en filter blijft een halve liter achter

De fouten die met deze uitkomst worden gemaakt

De eerste is de aftrek dubbel doen: zelf al de ramen en deuren van het wandoppervlak halen en ze daarna ook in de velden invullen. De hulp rekent met de bruto omtrek maal de hoogte, dus vul de kamer in zoals hij is en laat het aftrekken aan de som over.

De tweede is de maten in centimeters invullen. De velden staan in meters, dus wie 450 en 360 intikt in plaats van 4,5 en 3,6 krijgt honderden liters terug. Staat er een uitkomst boven de twintig liter voor één kamer, kijk dan eerst naar je eenheden.

De derde is wand en plafond op één hoop gooien. Plafondverf is dikker ingesteld zodat hij niet druipt, en rolt daardoor anders uit dan muurverf. Zet je het plafond aan terwijl je met de optie voor muurverf rekent, dan klopt het oppervlak wel maar koop je één soort verf voor twee klussen. Hoe je een plafond in banen nat in nat uitrolt, staat bij een plafond latexen zonder aanzetten.

De vierde is overschilderbaar behang als gladde wand rekenen. Glasvlies en renovlies hebben reliëf en vragen daardoor meer verf per vierkante meter, dus kies de optie voor behang. Welk behang zich laat overschilderen verschilt per soort, en glad vinyl hoort daar niet bij.

De vijfde is precies de uitkomst kopen. Onze eigen levensduurtabel zet binnenmuurverf op 5 tot 10 jaar, en in die jaren wil je een keer bijwerken met verf uit dezelfde menging; hoe lang materialen in huis meegaan kun je per materiaal en apparaat opzoeken. Bij matte muurverf blijft een bijgewerkte plek overigens zichtbaar, dus rol een wand liever in één keer van boven naar beneden over.

De zesde is een restje in een half leeg blik van vijf liter laten staan. Boven de verf zit dan zoveel lucht dat er een vel op komt en de rest indikt. Giet het restant over in een pot die je vol krijgt, schrijf de kleurcode en de kamer op het deksel en zet hem vorstvrij weg.

Veelgestelde vragen