Hoeveel m² je verft met 10 liter latex, per ondergrond en per kamer

Wat 10 liter latex dekt in één en in twee lagen

Tien liter latex dekt op een gladde, eerder geschilderde wand 100 m² in één laag en 50 m² in twee lagen. Dat volgt uit het rendement van 10 m² per liter dat voor gewone muurverf op zo'n ondergrond gangbaar is, en dat getal geldt per laag. Waar die berekening past in de rest van de klus, van voorbereiden tot de laatste laag, staat bij hoe je een wand van ondergrond tot eindlaag verft.

Een rendement is eigenlijk een laagdikte. Eén liter is een miljoen kubieke millimeter, en wie dat over 10 m² uitrolt, legt een natte film van 0,1 mm neer. Rol je dezelfde liter over 8 m², dan wordt die film 0,125 mm dik en kom je met de emmer een vijfde minder ver.

Van die natte film blijft na het drogen een derde tot de helft over, want het water verdampt en alleen bindmiddel, pigment en vulstof blijven op de muur. Die droge laag van enkele honderdsten millimeter moet de oude kleur wegwerken, en daarom is twee lagen de gewone aanname en één laag de uitzondering.

De tabel zet per ondergrond het rendement naast wat een emmer van 10 liter oplevert. Het zijn middenwaarden uit het bereik dat blikken opgeven, dezelfde waarmee onze verfcalculator rekent. Wat op jouw blik staat, gaat voor.

Ondergrond	Rendement per laag	Liter per m² per laag	10 liter in één laag	10 liter in twee lagen
Glad, eerder geschilderd stucwerk	10 m² per liter	0,10 liter	100 m²	50 m²
Vers stucwerk of gipsplaat met voorstrijk eronder	10 m² per liter	0,10 liter	100 m²	50 m², de voorstrijk komt er apart bij
Overschilderbaar glasvlies of renovlies	9 m² per liter	0,11 liter	90 m²	45 m²
Grof stucwerk, spachtelputz of korrelstructuur	8 m² per liter	0,125 liter	80 m²	40 m²
Kale gipsplaat zonder voorstrijk	7 m² voor de eerste laag, 10 m² voor de tweede	0,14 liter in de eerste laag	70 m²	Ongeveer 41 m²
Plafond met plafondverf	11 m² per liter	0,09 liter	110 m²	55 m²

Waarom dezelfde emmer op de ene wand verder komt dan op de andere

Drie dingen halen het rendement onder het getal op het blik: een ondergrond die zuigt, een oppervlak dat groter is dan je meet, en verf die nooit op de muur terechtkomt. Ze tellen bij elkaar op, dus een grove wand die ook nog zuigt, kost meer dan elk van de twee apart.

Een zuigende ondergrond trekt water en bindmiddel uit de natte laag voordat die kan vloeien. De verf wordt stroef onder de roller, je rolt hem korter uit en er gaat meer liter in dezelfde vierkante meter. Kale gipsplaat, vers stucwerk, gevulde naden en plamuurplekken doen dat sterk, een oude matte laag in mindere mate.

Bij grof stucwerk, spachtelputz of een korrelstructuur is het werkelijke oppervlak groter dan lengte maal hoogte. Elke korrel en elk putje heeft een huid die verf moet krijgen, en bij een grove structuur is dat al gauw een kwart meer dan het platte vlak. Een roller met een lange pool van 18 mm of meer komt in die putjes, maar houdt zelf ook meer verf vast.

Het rendement op het blik is gemeten op een vlakke, niet zuigende proefplaat en hoort bij een dekkrachtklasse. Staat er bijvoorbeeld klasse 2 bij 8 m² per liter, dan haalt de verf die dekking alleen als je hem niet dunner uitrolt. Wie verder rolt om met de emmer uit te komen, spaart in de eerste laag en betaalt dat terug met een derde.

In een echte kamer komt daar verlies bij: verf die in de bak en de roller achterblijft, de randen langs plafond en plinten die je met een kwast doet, en spatten. Reken daarvoor 5 tot 10 procent, en bij veel hoeken, kozijnen en leidingen de bovenkant daarvan.

Welke kamer je met 10 liter rond krijgt

Een emmer van 10 liter in twee lagen is 50 m², en dat zegt pas iets als je het in wanden omzet. Bij een plafondhoogte van 260 cm is elke strekkende meter wand 2,6 m² verf, dus 50 m² is ruim 19 meter wand van vloer tot plafond, voordat je ramen en deuren aftrekt.

De tabel rekent een reeks gewone kamers door met 260 cm plafondhoogte, 1,6 m² aftrek per raam en 2,0 m² per deur, en een schuifpui telt als drie deuren. Het plafond staat in een aparte kolom, gerekend met plafondverf van 11 m² per liter, want dat is een andere emmer.

Wat eruit komt: 10 liter is genoeg voor de wanden van elke gewone slaapkamer en van een woonkamer tot ongeveer 26 m² vloer, en te weinig zodra het plafond in dezelfde emmer moet of de wand grof is. Een langwerpige kamer heeft meer wand per vierkante meter vloer dan een vierkante, en daarom komt een doorzonkamer van 28,8 m² op bijna hetzelfde uit als een woonkamer van 26,1 m².

Met je eigen maten en ondergrond reken je dit na in de verfcalculator, die ook het aantal blikken telt. Wijkt je plafondhoogte af, dan verschuift alles: in een oud herenhuis met 320 cm plafondhoogte is elke meter wand 3,2 m², en komt dezelfde emmer ruim 15 meter ver in plaats van 19.

Kamer, 260 cm hoog	Wanden na aftrek	Twee lagen op glad stucwerk	Twee lagen op grof stucwerk	Plafond apart, twee lagen plafondverf
Hal van 1,2 bij 4 m, voordeur en drie binnendeuren	19,0 m²	3,9 liter	4,8 liter	0,9 liter
Slaapkamer van 3 bij 2,5 m, één raam en één deur	25,0 m²	5,0 liter	6,3 liter	1,4 liter
Slaapkamer van 3 bij 4 m, één raam en één deur	32,8 m²	6,6 liter	8,2 liter	2,2 liter
Kamer van 4,5 bij 3,6 m, twee ramen en één deur	36,9 m²	7,4 liter	9,3 liter	3,0 liter
Woonkamer van 5 bij 4 m, schuifpui en binnendeur	38,8 m²	7,8 liter	9,8 liter	3,7 liter
Doorzonkamer van 3,6 bij 8 m, twee ramen, schuifpui en binnendeur	49,1 m²	9,9 liter	12,3 liter	5,3 liter
Woonkamer van 5,8 bij 4,5 m, één raam en één deur	50,0 m²	10,0 liter	12,5 liter	4,8 liter
Open woonkeuken van 5,5 bij 9 m, twee ramen, schuifpui en binnendeur, zonder aftrek voor de keukenwand	64,2 m²	12,9 liter	16,1 liter	9,0 liter

Hoeveel lagen je van tevoren in de som zet

Het aantal lagen deelt je emmer: 100 m² in één laag, 50 m² in twee, 33 m² in drie. Welke van de drie het wordt, hangt af van hoeveel de nieuwe kleur moet wegwerken, en dat bepaal je voordat je koopt en niet na de eerste laag.

Dekkracht komt vooral uit het witpigment titaandioxide, dat licht verstrooit en tegenhoudt. Een lichte tint zit er vol mee en werkt de ondergrond snel weg. Hoe dieper of feller de kleur, hoe meer kleurpigment erin gaat en hoe minder wit er nog in past, en een deel van die kleurpigmenten laat zelf licht door.

Daarom dekken juist rood, okergeel, oranje en felgroen het slechtst, en vraagt ook wit over een donkere muur een derde laag. Een grondlaag die richting de eindkleur is getint, doet dan het werk van de eerste kleurlaag met meer vulstof; die reken je met hetzelfde oppervlak apart.

Twijfel je tussen twee en drie lagen, zet dan een proefvlak van minstens A3 in twee lagen op de wand, dan zie je meteen of de oude kleur doorschemert. Beoordeel het bij daglicht en bij lamplicht, want dezelfde kleur leest op een noordwand anders dan op een zuidwand; hoe het daglicht per kamer binnenkomt, zoek je op in de lichtwijzer per uur en seizoen. Staat de kleur zelf nog niet vast, kies die dan eerst met de kleurmatcher bij je vloer en bank, voordat je tien liter laat mengen.

Situatie	Lagen	Wat 10 liter dan dekt op glad stucwerk	Waarom
Dezelfde kleur opnieuw op een gave wand	1	100 m²	Je frist een sleetse laag op en hoeft niets weg te werken; houd verf over voor plekken die toch doorschemeren
Wit of gebroken wit over een lichte kleur	2	50 m²	Twee droge lagen leggen genoeg film op de wand om een kleine kleurstap dicht te zetten
Een lichte kleur over wit	2	50 m²	Er zit veel witpigment in de nieuwe kleur, dus de dekking is snel rond
Donker over wit, zoals antraciet of diepblauw	3	33 m²	Na twee lagen dekt de kleur vaak wel, maar zie je rolbanen omdat de film nog niet overal even dik is
Wit over een donkere muur	3, of een grondlaag en 2	33 m², of 50 m² met de grondlaag apart	Wit werkt donker alleen met laagdikte weg
Rood, okergeel, oranje of felgroen	3	33 m²	Deze pigmenten laten zelf licht door en verdringen het wit dat de dekking levert
Vlekken van water, nicotine of roet	2, na een isolerende grondverf	50 m²	Latex dekt de vlek even af, waarna de kleurstof door de natte laag heen trekt
Kale gipsplaat of vers stucwerk	2, na voorstrijk	50 m², met de voorstrijk apart	Zonder voorstrijk trekt de eerste laag half weg en tekenen de naden door

Waarom kale gipsplaat en nieuw stucwerk meer latex vragen

Op een nieuwe wand is de eerste laag latex een andere klus dan de tweede. Het karton van gipsplaat en de bovenste laag van vers stucwerk zuigen het water uit de verf, en de gevulde naden en plamuurplekken zuigen weer anders dan het vlak ernaast.

Zonder voorstrijk haal je met die eerste laag ongeveer 7 m² per liter, en de tweede laag komt terug op 10. Een emmer van 10 liter dekt zo in twee lagen ongeveer 41 m² in plaats van 50: op 41 m² gaat er 5,9 liter in de eerste laag en 4,1 liter in de tweede.

Dat is de som als het meezit. Op gipsplaat tekenen de naden na twee lagen vaak nog door als doffe banen, omdat de verf daar anders is ingetrokken, en dan komt er een derde laag van nog eens 4,1 liter bij.

Met voorstrijk eronder zuigt de hele wand gelijk en rekenen beide lagen latex met 10 m² per liter. Voor dezelfde 41 m² is dat 8,2 liter latex plus de voorstrijk, die gebruiksklaar ongeveer 0,1 liter per m² kost; bij een concentraat staat op de verpakking hoeveel water erbij moet en wat je er dan mee haalt. De winst zit minder in de liters dan in een wand die in twee lagen gelijk wordt.

Vers stucwerk moet eerst helemaal droog zijn, en dat zie je niet aan de kleur alleen. Latex op nat stucwerk of zonder voorstrijk op een sterk zuigende wand hecht slecht, en waarom zo'n laag na een paar maanden in vellen komt, lees je bij verf die van nieuw stucwerk of gipsplaat loslaat.

Wanden en plafond uit dezelfde emmer

Wie één emmer van 10 liter koopt voor wanden en plafond samen, rekent het plafond met hetzelfde rendement van 10 m² per liter. Dat kan met een muurlatex die ook voor plafonds bedoeld is, en het oppervlak van het plafond is gewoon de vloermaat eronder.

Voor de kamer van 4,5 bij 3,6 m met twee ramen en een deur is dat 36,9 m² wand plus 16,2 m² plafond, samen 53,1 m² en 10,7 liter in twee lagen. Eén emmer is dan net te weinig, en omdat het plafond als eerste gaat, sta je op de laatste wand zonder verf.

Plafondverf is anders ingesteld. Hij is dikker, zodat hij boven je hoofd minder spat en druipt, diepmat, zodat oneffenheden in strijklicht minder opvallen, en heeft vaak een langere open tijd, zodat je baan voor baan nat in nat kunt aansluiten. Hij haalt ongeveer 11 m² per liter, dus het plafond van die kamer kost 3,0 liter.

Gesplitst ziet de aankoop er dan zo uit: een emmer muurlatex van 10 liter voor 36,9 m² wand in twee lagen, met 2,6 liter over, en plafondverf voor 16,2 m² apart. Hoe je dat plafond rolt zonder aanzetten en in welke richting de banen lopen, staat bij een plafond latexen in natte banen.

Hoeveel je koopt boven de uitkomst van de som

De uitkomst van de som is wat er op de muur moet komen, niet wat je koopt. Tel er 10 procent bij voor wat in de bak, de roller en de kwast achterblijft, en rond dan af naar de blikmaten die er zijn: bij de meeste merken muurverf 1, 2,5, 5 en 10 liter.

Eén emmer van 10 liter is daarmee genoeg voor een som tot 9,0 liter. Komt je som op 9,5 liter, dan heb je er 10,5 nodig, en koop je beter een blik van 2,5 liter bij dan dat je de laatste wand dunner uitrolt.

Gebruik je meer dan één verpakking van een getinte kleur, giet ze dan voor je begint samen in een schone, grotere emmer en roer ze door. Tinten gebeurt per blik, en twee mengingen met dezelfde kleurcode kunnen net anders uitvallen; op één wand lees je die overgang als een rechte lijn. Een emmer van 10 liter is om die reden prettiger dan vier blikken van 2,5 liter.

Zet je een deel van de kamer in een tweede kleur, bijvoorbeeld de onderste 100 cm, dan splitst de som en groeit de aankoop. In de woonkamer van 5,8 bij 4,5 m is die band ongeveer 19,5 m² en 3,9 liter in twee lagen, en de wand erboven ongeveer 30,5 m² en 6,1 liter. Met marge wordt dat een blik van 5 liter plus 5 en 2,5 liter, samen 12,5 liter in plaats van één emmer. Welke verdelingen met twee kleuren een ruimte veranderen, staat bij een kamer verfraaien met verf.

Uitkomst van de som	Met 10 procent marge	Wat je koopt	Waar het op aankomt
Tot 2,2 liter	Tot 2,5 liter	Eén blik van 2,5 liter	Een accentwand of een kleine ruimte; een tweede blik halen betekent een tweede menging
2,3 tot 4,5 liter	Tot 5 liter	Eén blik van 5 liter	Twee blikken van 2,5 liter moet je vooraf samenmengen, één blik van 5 niet
4,6 tot 6,8 liter	Tot 7,5 liter	5 plus 2,5 liter, samengemengd	Hier is 10 liter te veel: je bewaart dan ruim 3 liter
6,9 tot 9,0 liter	Tot 10 liter	Eén emmer van 10 liter	De bovengrens van één emmer; daarboven niet meer zonder marge
9,1 tot 11,3 liter	Tot 12,5 liter	10 plus 2,5 liter, samengemengd	Meng in een emmer waar ruim 12,5 liter in past
11,4 tot 13,6 liter	Tot 15 liter	10 plus 5 liter, samengemengd	Grof stucwerk in een grote woonkamer komt vaak hier uit
13,7 tot 18,1 liter	Tot 20 liter	Twee emmers van 10 liter	Meng steeds een deel van beide emmers door elkaar als je ze niet samen kwijt kunt

Wat je met de rest van een emmer van 10 liter doet

Een emmer van 10 liter waar nog 2 liter in zit, heeft 8 liter lucht boven de verf. Daarin vormt zich een vel en dikt de bovenlaag in, en watergedragen verf kan in een half lege, warme emmer ook bederven: hij gaat zuur of rot ruiken en schift.

Giet een restant daarom over in een pot of blik dat je bijna vol krijgt, druk het deksel goed dicht en schrijf de kleurcode, de glansgraad, de ruimte en de datum erop. Zet het vorstvrij en uit de zon, want verf die bevroren is geweest, schift en wordt niet meer glad.

Hoeveel je bewaart, hangt af van wat je later wilt bijwerken. Een halve liter is genoeg voor gaatjes en een beschadigde hoek. Bij matte latex blijft een bijgewerkte plek midden op een wand wel zichtbaar, dus daar rol je de hele wand over, en voor een wand van 4,5 bij 2,6 m in één laag is dat 1,2 liter.

Hoe lang een ongeopend blik goed blijft, staat op het etiket. Een geopende, goed afgesloten pot kun je nog gebruiken als de verf na doorroeren glad is en normaal ruikt; zit er een vel op, schep dat eraf en giet de rest door een verfzeef.

Wat echt over is, gaat als klein chemisch afval naar de milieustraat en niet door de gootsteen. Of een lege emmer met alleen uitgeharde resten bij het restafval mag, verschilt per gemeente.

Zo reken je uit of één emmer genoeg is

Elke stap gebruikt de uitkomst van de vorige, dus de volgorde ligt vast.

1. Meet de omtrek en de plafondhoogte zelf op

   Meet elke wand bij de vloer en de plafondhoogte op twee plekken, en vermenigvuldig de omtrek met de laagste hoogte. Een kamer van 5,8 bij 4,5 m en 260 cm hoog heeft zo 53,6 m² bruto wand; een maat uit een brochure mist vaak de nis of de schoorsteen die er wel bij hoort.

2. Trek ramen, deuren en alles wat je niet verft af

   Reken 1,6 m² per gewoon raam en 2,0 m² per binnendeur met kozijn, en meet een schuifpui of een tegelwand zelf op. Wand achter een vaste kast of een keukenwand krijgt geen latex, dus die gaat er ook af.

3. Bepaal per wand de ondergrond met de zuigtest

   Spuit water op elke wand en voel of hij glad of grof is. Glad en weinig zuigend is 10 m² per liter, grof is 8, kale gipsplaat zonder voorstrijk is 7 voor de eerste laag. Een kamer met één gerepareerde wand reken je per wand, niet met één getal.

4. Leg het aantal lagen vast met een proefvlak

   Zet een proefvlak van minstens A3 in twee lagen en kijk bij daglicht en lamplicht of de oude kleur doorschemert. Twee lagen is de gewone aanname, drie lagen bij donker over wit, wit over donker en felle kleuren.

5. Deel het oppervlak door het rendement en vermenigvuldig met de lagen

   Voor 50 m² in twee lagen op glad stucwerk is dat 50 maal 2 gedeeld door 10, dus 10 liter. Reken het plafond als aparte regel, met 11 m² per liter voor plafondverf of 10 als het dezelfde latex wordt.

6. Tel 10 procent op en kies de blikken

   Tel het verlies op en rond af naar 2,5, 5 of 10 liter volgens de tabel met blikken. Laat een getinte kleur in één keer mengen en giet meerdere blikken voor gebruik samen, want een tweede menging later kan net anders uitvallen.

Kleurmatcher

Kies de kleur die je al hebt: je bank, je vloer of je muur. Je krijgt de kleuren die daar bij passen, met de bijbehorende RAL- en verfcodes en het lichtadvies erbij. Open de volledige kleurmatcher

Nalopen voordat je de emmer laat mengen

• Omtrek en plafondhoogte zelf gemeten, niet uit de verkoopbrochure
• Ramen, deuren, schuifpui en vaste kasten van het wandoppervlak afgetrokken
• Zuigtest gedaan op elke wand, ook op gevulde naden en plamuurplekken
• Het rendement op het blik gelezen en met de onderkant van het bereik gerekend
• Aantal lagen vastgelegd met een proefvlak in twee lagen
• Plafond als aparte regel gerekend, met plafondverf of met 10 m² per liter
• 10 procent marge opgeteld en getinte blikken voor gebruik samengemengd
• Een halve liter apart gezet voor bijwerken, in een pot die vol is

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Rekenen met het hoogste rendement op het blik

Een blik geeft vaak een bereik op, zoals 8 tot 12 m² per liter, en het hoogste getal is gemeten op een vlakke, niet zuigende proefplaat. In een kamer met hoeken, plinten, kozijnen en een beetje structuur haal je dat niet.

Reken met de onderkant van het bereik. Voor 40 m² in twee lagen is dat 10 liter bij 8 m² per liter tegen 6,7 liter bij 12, een verschil van meer dan een blik van 2,5 liter.

Het plafond vergeten in de som

Een plafond is lengte maal breedte van de vloer, en bij een kamer van 4,5 bij 3,6 m is dat 16,2 m² extra, bijna de helft van de 36,9 m² wand. Wie alleen de wanden rekent en het plafond met dezelfde emmer meeneemt, heeft 3,3 liter meer nodig dan de som zei.

Zet het plafond altijd als aparte regel in je berekening en beslis dan of het dezelfde latex wordt of plafondverf.

Kale gipsplaat rekenen als een geschilderde wand

De eerste laag op kaal karton haalt ongeveer 7 m² per liter in plaats van 10. Op 50 m² nieuwe wand gaat er dan ruim 7 liter in de eerste laag in plaats van 5, en de emmer is leeg voordat de tweede laag rond is.

Zet er voorstrijk onder, of reken de eerste laag met 7 m² per liter en houd op de naden rekening met een derde laag.

Het aantal lagen pas na de eerste laag bepalen

Wie op twee lagen rekent en daarna ziet dat een donkere kleur nog rolbanen heeft, moet een tweede keer laten tinten. Die menging kan net anders uitvallen, en is hij op voordat alle wanden hun derde laag hebben, dan zie je het verschil op de hoeken.

Zet vooraf een proefvlak in twee lagen en beslis daarna. Donker over wit en felle kleuren reken je meteen met drie lagen, dus met 33 m² uit 10 liter.

De laatste liters dunner uitrollen om uit te komen

Een laag die verder is uitgerold dan het rendement op het blik, is dunner dan de laag waarbij de dekkracht is gemeten. Nat ziet de wand er nog dicht uit, maar na het drogen schemert op die plek de oude kleur of een naad door.

Koop liever een blik van 2,5 liter bij en meng het met de rest van de emmer. Dat is minder werk en minder verf dan een derde laag over die hele wand.

Veelgestelde vragen