Bank opnieuw bekleden: de kosten per uur, per meter en per huid

Wat een bank opnieuw bekleden kost

Een bank opnieuw laten bekleden kost bij een stoffeerder ruwweg 800 euro voor een strakke tweezits en 4.800 euro voor een grote hoekbank met losse rugkussens. Een driezits, het model waar de meeste mensen mee zitten, komt met een eenvoudige stof uit tussen 1.100 en 2.300 euro.

Dat is een grote bandbreedte, en die komt niet uit de stof. Wat je bij het stofferen en onderhouden van meubels betaalt, is bijna altijd dezelfde optelsom: uren maal uurtarief, plus meters maal meterprijs, plus wat er onder de bekleding vervangen wordt.

De uren zijn daarbij de zwaarste post. Een bank bestaat uit tien tot achttien losse vlakken die stuk voor stuk worden gepast, gespannen en vastgezet, en elk van die vlakken moet met zijn naad in het verlengde van de buurman liggen.

Laat je alleen de losse hoezen vernieuwen en blijft het onderstel zoals het is, dan valt de rekening op een derde tot de helft. Gaat het om een complete zithoek, dan loopt de prijs anders op dan je zou verwachten; hoe je een bankstel met bank en fauteuils in één opdracht laat bekleden scheelt per zitplaats geld omdat het patroon maar één keer afgenomen hoeft te worden.

De richtprijzen hieronder gaan uit van een eenvoudige meubelstof van 25 tot 45 euro per meter. Kies je een duurdere stof, dan tel je het verschil in meterprijs maal het aantal meters er recht bovenop.

Wat je laat doen	Meters stof van 140 cm breed	Uren stoffeerwerk	Richtprijs met een eenvoudige stof
Los zitkussen opnieuw vullen en bekleden	1 tot 1,5 m	1 tot 2,5 uur	70 tot 200 euro
Alle zit- en rugkussens van een driezits, alleen nieuwe hoezen	6 tot 9 m	6 tot 10 uur	450 tot 950 euro
Tweezitsbank, strak model met losse kussens	10 tot 13 m	12 tot 18 uur	800 tot 1.600 euro
Tweezitsbank, klassiek model met vaste zitting en biezen	12 tot 15 m	16 tot 24 uur	1.050 tot 2.100 euro
Driezitsbank, strak model met losse kussens	14 tot 18 m	16 tot 24 uur	1.100 tot 2.300 euro
Driezitsbank, klassiek model met capitonnering of biezen	16 tot 21 m	22 tot 32 uur	1.500 tot 3.000 euro
Chaise longue of los eindelement	7 tot 10 m	9 tot 14 uur	650 tot 1.300 euro
Hoekbank van ongeveer 250 bij 200 cm	22 tot 30 m	26 tot 40 uur	1.900 tot 3.800 euro
Grote hoekbank met longchair en losse rugkussens	28 tot 38 m	35 tot 50 uur	2.500 tot 4.800 euro
Slaapbank met uitklapmechaniek	14 tot 20 m	20 tot 30 uur	1.400 tot 2.800 euro

Waarom de uren zwaarder wegen dan de stof

Bij een eenvoudige stof gaat twee derde van het bedrag naar arbeid. Het uurtarief van een stoffeerder ligt meestal tussen 45 en 65 euro, en bij een driezits staan daar zestien tot vierentwintig uur tegenover.

Die uren gaan nauwelijks op aan het nieten zelf. Ze gaan op aan het ontnieten: in een driezits zitten zeshonderd tot twaalfhonderd nieten, en die moeten er stuk voor stuk uit zonder dat de oude bekleding scheurt. Die oude bekleding is namelijk het patroon waarop de nieuwe wordt gesneden.

Daarna volgt het spannen, en dat is waar een bank van een stoel verschilt. Een zitting van een eetkamerstoel is een vlak van 45 bij 50 cm dat je in vier hoeken vastzet, terwijl een bankzitting een vlak van 190 bij 60 cm is dat over de volle lengte even strak moet staan. Wie daar aan één kant 2 mm te veel spanning geeft, trekt de naad van de voorrand scheef, en dat zie je over twee meter meteen.

De verhouding tussen uren en meters ligt bij een losse stoel of fauteuil opnieuw laten bekleden anders: daar is de stof relatief duurder en de arbeid per stuk lager. Bij een bank is het omgekeerd, en daarom levert een goedkopere stof op een bank minder besparing op dan mensen hopen.

Wat de uren verder opdrijft, is alles wat niet recht is: ronde armleuningen, een rugleuning met knopen, een bies langs elke naad, losse kussens met ritsen en een mechaniek dat eruit en er weer in moet.

Hoeveel stof of hoeveel huiden leer er in een bank gaan

Meubelstof is bijna altijd 140 cm breed, en die breedte bepaalt het aantal meters. In een driezits van 210 bij 95 cm gaat veertien tot achttien meter, in een tweezits van 160 bij 90 cm tien tot dertien meter en in een hoekbank tweeëntwintig tot achtendertig meter. Daar zit tien tot vijftien procent snijverlies in, want een bank bestaat uit rechthoeken die niet allemaal naast elkaar uit één baan komen.

Zodra er een patroon in de stof zit, verandert de som. Bij een rapport van 64 cm moet elk deel op hetzelfde punt in het patroon beginnen, anders lopen de motieven op drie zitkussens naast elkaar uit de pas. Reken per baan tot één heel rapport extra, en op een bank zijn dat zeven tot twaalf banen.

Velours, fluweel en chenille hebben geen patroon maar wel een poolrichting. Alle delen moeten met de pool dezelfde kant op liggen, anders lijkt het ene kussen lichter dan het andere terwijl het dezelfde stof is. Ook dat kost twee tot vier meter extra.

Leer werkt met een andere eenheid. Het wordt per vierkante meter per huid verkocht, en een huid geeft 4,5 tot 5,5 m² bruikbaar oppervlak: de rug is gelijkmatig, de flanken en de nek zijn losser van structuur en worden voor de buitenzijden gebruikt. Als vuistregel komt één meter stof van 140 cm breed overeen met ongeveer 1,8 m² leer, omdat je op een onregelmatige huid niet kunt nesten zoals op een rechte baan.

Een driezits van zestien meter stof wordt daarmee 29 tot 32 m² leer, ofwel zes tot zeven huiden. Dat ene rekenstapje verklaart bijna het hele prijsverschil tussen een stoffen en een leren bank.

Bekleding	Prijs per meter of per m²	Materiaal voor een driezits: 16 m stof of 29 m² leer	Wat hij op een bank doet
Geweven meubelstof van polyester	25 tot 45 euro per meter	400 tot 720 euro	20.000 tot 30.000 martindale en goed af te nemen; op de zonzijde trekt de kleur er in een paar zomers uit
Meubelstof met wol in de mix	60 tot 120 euro per meter	960 tot 1.920 euro	Wol veert terug, dus de doorzitplek gaat later glimmen; de eerste maanden pilt hij en dat trekt weg
Chenille	40 tot 85 euro per meter	640 tot 1.360 euro	De pool licht op de zitplek op en haren en stof blijven er goed in zitten; zuig hem met de pool mee
Velours of fluweel	45 tot 110 euro per meter	720 tot 1.760 euro, plus 2 tot 4 meter voor de poolrichting	Elke afdruk blijft even staan en alle delen moeten dezelfde poolrichting hebben
Bouclé of grof geweven lus	70 tot 150 euro per meter	1.120 tot 2.400 euro	Een lus die eenmaal is uitgetrokken komt er niet meer in; niet onder kattennagels of klittenband
Kunstleer met pu-toplaag	30 tot 60 euro per meter	480 tot 960 euro	Craqueleert na 5 tot 8 jaar op de vouwlijn van de zitting en is daarna niet bij te werken
Meubelleer, gecorrigeerd en gepigmenteerd	60 tot 100 euro per m²	1.740 tot 2.900 euro	De gesloten toplaag houdt vocht buiten en is later bij te kleuren, maar het leer voelt stugger
Meubelleer, anilinegelooid	90 tot 160 euro per m²	2.600 tot 4.600 euro	Neemt huidvet en vocht op, dus de zitplek wordt donkerder; dat is patina en geen slijtage

Wat een leren bank apart maakt

De kosten van een leren bank opnieuw bekleden liggen op 2.500 tot 5.000 euro voor een driezits en op 4.000 tot 8.000 euro voor een hoekbank. Ongeveer de helft daarvan is materiaal, de andere helft arbeid, en die arbeid ligt twintig tot dertig procent hoger dan bij stof.

Dat komt door drie eigenschappen van leer. Het rekt maar in één richting en niet gelijkmatig, elk nietgat en elke speldenprik blijft zichtbaar, en een huid wordt per stuk ingedeeld omdat de dikte van 0,9 tot 1,4 mm en de structuur binnen dezelfde huid verschillen. Een misgesneden deel kost meteen tientallen euro's en soms een hele huid.

Er is bij leer wel een goedkopere weg terug die bij stof niet bestaat. Is de toplaag versleten en de kleur weggesleten, maar is het leer zelf nog soepel en niet doorgescheurd, dan kan een leerspecialist de bank reinigen, ontvetten en opnieuw inkleuren voor ruwweg 300 tot 900 euro. Dat werkt alleen op gepigmenteerd leer met een gesloten toplaag, want op anilineleer zit geen laag waarop een nieuwe kleur kan hechten.

Kijk voordat je dat overweegt eerst wat voor bekleding er precies op zit. Echt leer is aan de achterzijde ruw en vezelig, gebonden leer en gecoat splitleer hebben een gladde vliesachtige rug, en bij die laatste twee is een kleurbehandeling weggegooid geld.

Wie van leer naar stof overstapt, verandert meteen ook de kleurwerking van de hele kamer. Een donkere bank slikt licht en een lichte stof kaatst het terug, en dat speelt net zo bij het combineren van kleuren rond een bruine bank.

Wat er onder de bekleding zit en wat dat extra kost

Een bankzitting bestaat van boven naar beneden uit zes lagen, en alleen de bovenste millimeter is wat je ziet. Die volgorde verklaart waarom een nieuwe bekleding alleen niets doet aan een zitting die doorzakt.

Het schuim bepaalt hoe de bank zit en zakt als eerste in. Polyether wordt aangeduid met SG, het soortelijk gewicht in kilo per kubieke meter, en dat is een maat voor de dichtheid en niet voor de hardheid. Bij SG 25 bezwijkt de celstructuur op de plek waar altijd gezeten wordt binnen een paar jaar, terwijl koudschuim met SG 40 zijn vorm veel langer houdt. Een hard kussen van SG 25 voelt in de winkel stevig en is alsnog de laag die als eerste op is.

Daaronder ligt de vering. Nosagveren zijn zigzagveren die dwars over het frame lopen en die je bij het gaan zitten hoort als er één is losgeschoten. Elastische singels zijn gevlochten banden van 50 mm die dwars en in de lengte zijn ingeweven, en een gesprongen singel voel je als een zitting die aan één kant weghangt.

Rugkussens zijn een verhaal apart. Zijn ze gevuld met veervlok of met een dons- en veermengsel, dan zijn ze plat geworden en niet versleten: opnieuw bijvullen kost 25 tot 70 euro per kussen en dat is de goedkoopste ingreep die er op een bank bestaat.

Meerwerk onder de bekleding	Waaraan je het merkt	Wat het op een bank extra kost
Nieuw koudschuim in de zitkussens	Een kuil die na een nacht zonder belasting niet is teruggeveerd	60 tot 150 euro per zitkussen
Rugkussens opnieuw vullen met veervlok of dons	Platte rugkussens die je elke avond opschudt	25 tot 70 euro per kussen
Elastische singels vernieuwen	De zitting hangt aan één kant weg terwijl het schuim zelf nog veert	80 tot 200 euro voor de hele bank
Nosagveren opnieuw inbinden of vervangen	Een metalen tik bij het gaan zitten of een veer die je door de zitting voelt	150 tot 400 euro
Ritsen in alle kussenhoezen vernieuwen	Een rits die klemt of waarvan de tandjes uit elkaar wijken	6 tot 15 euro per hoes
Frame opnieuw lijmen en doorschroeven	De bank kraakt en loopt scheef als je hem aan één voorhoek optilt	75 tot 250 euro
Capitonnering met ingetrokken knopen	Een ruitpatroon van knopen in de rugleuning	150 tot 400 euro extra
Bies of piping langs alle naden	Een koordje in de naad rond de kussens en de armleuningen	50 tot 150 euro extra
Halen en brengen	Een bank die niet in een personenauto past	75 tot 200 euro, afhankelijk van afstand en verdieping

Wanneer opnieuw bekleden loont en wanneer niet

De vraag is niet of stofferen goedkoper is dan een nieuwe bank kopen, want dat is het lang niet altijd. De vraag is of het frame en de vering de uren waard zijn die eroverheen gaan.

Onze eigen levensduurgegevens laten dat verschil scherp zien. Een bank met een polyether zitting gaat 7 tot 10 jaar mee, terwijl een bank met veren op 12 tot 20 jaar uitkomt, omdat de vering langer meegaat dan de bekleding erover. Je kunt opzoeken hoe lang een bank met polyether en een bank met veren meegaan en je beslissing daaraan ophangen.

Draai het om in een rekensom. Kost het bekleden 1.800 euro en gaat de bank daarna nog vijftien jaar mee, dan betaal je 120 euro per jaar. Kost een vergelijkbare nieuwe bank 2.500 euro en gaat die acht jaar mee, dan is dat 310 euro per jaar, en dan is de keuze geen kwestie van smaak meer.

Bij plaatmateriaal valt die som andersom uit. Nieten en schroeven vinden in spaanplaat maar één keer houvast, en een nietrand die is uitgesperd laat zich niet herstellen: het randje brokkelt verder bij elke niet die erbij komt.

Dezelfde afweging speelt bij een bed of boxspring opnieuw laten stofferen, waar de bodem de rol van het frame speelt. En wie de rekensom maakt en tot de conclusie komt dat de bank er helemaal uit mag, vindt bij een woonkamer inrichten zonder bank wat er dan voor in de plaats komt.

Wat je aan de bank merkt	Wat er onder de bekleding gebeurt	Bekleden of vervangen
De stof is dun en glimt op de zitrand, de bank zit nog goed	Alleen de bovenste laag is op	Bekleden: dit is precies de klus waarvoor stofferen bedoeld is
Je zakt op één zitplaats dieper weg dan op de andere	Het schuim in dat ene kussen heeft zijn celstructuur verloren	Alleen dat kussen opnieuw vullen; aan de bekleding hoeft niets te gebeuren
De zitting hangt door, ook op plekken waar nooit iemand zit	Een gesprongen singel of een losgeschoten nosagveer	Bekleden, en de vering in dezelfde beurt vernieuwen
De bank kraakt en staat scheef op een vlakke vloer	De lijm in de verbindingen heeft losgelaten	Eerst het frame laten lijmen; nieuwe stof over een los frame kraakt gewoon door
Het frame is van spaanplaat en de nietranden zijn uitgesperd	Nieten vinden geen houvast meer en het randje brokkelt verder	Vervangen: in plaatmateriaal is een uitgescheurde nietrand niet te herstellen
Massief frame met veren en alleen de bekleding is op	De vering gaat langer mee dan de stof erover	Bekleden: hier haal je de meeste jaren per bestede euro uit
De bekleding laat in vellen los	Een pu-toplaag op een drager laat los: gebonden leer of versleten kunstleer	Bekleden kan, maar alleen volledig; bijwerken of inkleuren hecht hier nergens op
Een relaxmechaniek of elektrische verstelling hapert	Het mechaniek zit onder de bekleding aan het frame geschroefd	Eerst uitzoeken of dat onderdeel nog leverbaar is; zonder dat deel is nieuwe stof weggegooid geld

Zelf doen: wat het scheelt en waar het op stukloopt

Een hele bank zelf bekleden is geen beginnersklus, maar er zijn twee delen die je wel zelf kunt doen en die samen de grootste besparing opleveren: de losse kussens en hun hoezen.

Aan stof, koudschuim, vlies en ritsen ben je voor de zit- en rugkussens van een driezits 150 tot 400 euro kwijt. Laat je hetzelfde werk doen, dan staat er 450 tot 950 euro op de rekening, dus de besparing zit in acht tot tien uur naaiwerk.

Wat dat werk maakt of breekt, is de naaimachine. Meubelstof van 400 gram per vierkante meter gaat in de hoeken door vier lagen, en een huishoudmachine met een gewone naald slaat daar steken over of laat de naald breken. Een jeansnaald 100 of 110 met polyester garen in dikte 40 haalt het meestal net.

Meet de kussens niet op, maar tornt de oude hoes open en gebruik de losse delen als patroon. De stof is in de jaren dat hij op de bank lag uitgerekt, dus reken per naad 1 cm krimp terug en snijd de nieuwe delen daarop.

Waar het bij de bank zelf op stukloopt is het spannen. De buitenrug en de zijkanten moeten over de volle lengte even strak staan, en een verschil van een paar millimeter in spanning trekt de naad zichtbaar scheef. Dat is ook de reden dat losse hoezen die je in één keer over de bank trekt, altijd wat plooien houden.

De bank moet er ook uit en weer in

Een stoel gaat in de auto, een bank niet. Halen en brengen kost 75 tot 200 euro, en dat bedrag staat los van de vraag of het meubel überhaupt de deur uit komt.

Meet daarom drie maten voordat je de opdracht geeft: de dagmaat van elke deuropening, de breedte van de gang op de smalste plek en de vrije breedte van de trap. Die laatste is bij nieuwbouw 80 cm en in bestaande bouw 70 cm volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving, en onder die 80 cm krijg je een bank van 210 cm zelden nog om de bocht.

De maat die telt bij een deur is niet de breedte maar de diagonaal van de opening tegenover de kortste zijde van de bank. Een driezits van 210 bij 95 cm gaat rechtop door een gang van 110 cm, maar draait daar niet meer haaks de kamer in.

Vraag of poten, armleuningen en de rugleuning demontabel zijn. Bij veel banken zit de rug met schroeven of haken aan het frame, en dat scheelt 20 tot 30 cm in de diepte tijdens het dragen.

Reken ook na wat de nieuwe opbouw met de zithoogte doet. Een vervangen kussen van 140 mm in plaats van de ingezakte 110 mm zet de zitting 3 cm hoger, en dan klopt de hoogte van je bijzettafel niet meer. De maten waarmee je dat controleert, kun je opzoeken bij de zithoogte en zitdiepte van een bank, en de bijbehorende hoogte van een bijzettafel naast de bank hoort gelijk te lopen met de armleuning.

Een offerte lezen en twee prijzen naast elkaar leggen

Een bruikbare offerte splitst vijf posten uit: arbeid in uren met het tarief erbij, bekleding in meters of vierkante meters met de naam en het kleurnummer, vulling en vering, klein materiaal, en transport. Staat er één bedrag onder aan het blad, dan kun je twee aanbieders niet vergelijken en weet je achteraf ook niet waar een meerprijs vandaan komt.

Let bij het vergelijken vooral op het aantal berekende meters. Twee offertes die allebei 40 euro per meter rekenen maar 14 en 18 meter berekenen, verschillen 160 euro op de stof, en de hogere is niet duurder: die rekent waarschijnlijk het rapport of de poolrichting mee.

Vraag daarnaast of het schuim en de vering in de prijs zitten of op nacalculatie komen. Meerwerk dat pas zichtbaar wordt als de bank open ligt, is normaal, maar spreek af binnen welk bedrag dat zonder overleg mag en waarboven je eerst gebeld wordt.

Doorlooptijden liggen op twee tot vier weken voor een bank en drie tot zes weken voor een hoekbank, gerekend vanaf het moment dat de stof binnen is. Een stof die uit voorraad komt scheelt daarin een week of twee ten opzichte van een die geweven moet worden.

Ga je van de bank een ander model maken, of twijfel je tussen bekleden en iets nieuws, leg de offerte dan naast de prijs van de bankmodellen en bankmaten die er zijn. Vergelijk daarbij niet op aankoopprijs maar op prijs per jaar.

Van een versleten bank naar een prijs die achteraf niet schuift

Elke stap levert een gegeven op dat een stoffeerder nodig heeft om een bedrag te kunnen noemen dat blijft staan.

1. Kijk eerst waar het frame van gemaakt is

   Til de bank aan één voorhoek 10 cm op en kijk of de andere voorhoek meekomt. Blijft die op de vloer of hoor je kraken, dan zit er speling in de verbindingen. Voel daarna aan de onderkant onder het stofdoek of het frame van massief hout is of van plaatmateriaal, want dat bepaalt of deze klus loont.

2. Tel de panelen en de kussens

   Tel hoeveel losse vlakken er bekleed moeten worden: zitting, binnenrug, buitenrug, twee binnenarmen, twee buitenarmen, de voorstukken en elk los kussen apart. Tien vlakken is een strak model, achttien een klassiek model met biezen. Dat aantal voorspelt de uren beter dan de lengte van de bank.

3. Schat zelf het aantal meters

   Meet per vlak de grootste breedte en hoogte, tel er 5 cm omslag rondom bij op en kijk hoeveel delen er naast elkaar uit een baan van 140 cm komen. Tel de banen op en voeg tien tot vijftien procent snijverlies toe. Dat getal leg je straks naast het aantal meters in de offerte.

4. Kies de bekleding op slijtvastheid voordat je naar de kleur kijkt

   Houd voor een bank waarop dagelijks gezeten wordt minstens 25.000 martindale aan, en voor een bank bij een raam op het zuiden minstens een 5 op de blauwschaal voor lichtechtheid. Binnen die selectie kies je vrij op kleur en structuur. Vraag bij elke kandidaat het rapport en de poolrichting op.

5. Schrijf op wat er onder de stof aan de hand is

   Noteer wat je voelt: de rechterzitting zakt door, de rug is plat, er zit een tik in de vering, de rits van het middelste kussen klemt. Zonder die beschrijving offreert een stoffeerder alleen nieuwe bekleding en komt de vulling er achteraf als meerwerk bij.

6. Vraag twee of drie prijzen op precies dezelfde opdracht

   Stuur elke werkplaats dezelfde foto's van voren, van achteren en van onderen, dezelfde maten, dezelfde stofnaam en dezelfde lijst met wat er vervangen moet worden. Vraag om uren, meters, vulling en transport apart, en om een grensbedrag waarboven meerwerk eerst wordt overlegd.

7. Leg de afspraken vast voordat de bank wordt opgehaald

   Zet op papier: het aantal meters, de stofnaam met kleurnummer, de SG van het nieuwe schuim, wat er met de vering gebeurt, de doorlooptijd, de transportkosten en de garantie op het stoffeerwerk. Maak zelf foto's van de bank zoals hij eruitgaat, ook van de onderkant.

Maatwijzer

De hoogtes en maten die in een huis kloppen: bar, eettafel, tv, schilderij, wandlamp, kapstok en gordijnrails, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Onderdeel Alle Zitten Eten en bar Aan de muur Licht Keuken Trap, hal en deur Slapen Raam en gordijn Werken Badkamer

Onderdeel	Wat	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Zitten	Bank, zithoogte	44 cm	40 tot 48 cm	Meet tot de ingezakte zitting, niet tot het bolle kussen. Hoger kom je makkelijker op en af, lager zit je meer achterover.
Zitten	Bank, zitdiepte	60 cm	55 tot 65 cm	Boven 70 cm hangen je voeten vrij en zit je gedwongen onderuit. Loungebanken gaan tot 100 cm en zijn bedoeld om op te liggen.
Zitten	Bank, totale hoogte met rugleuning	80 cm	75 tot 90 cm	Staat de bank voor een raam, dan blijft hij onder de vensterbank als hij niet hoger is dan 80 cm.
Zitten	Fauteuil, zithoogte	45 cm	42 tot 48 cm	Een paar centimeter hoger dan de bank scheelt bij het opstaan. Een lage lounge-fauteuil zakt naar 38 cm.
Zitten	Salontafel, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Vuistregel: gelijk aan of net onder de zithoogte van de bank. Dan zet je je kopje neer zonder voorover te buigen.
Zitten	Salontafel, afstand tot de bank	40 cm	35 tot 45 cm	Minder en je knieën stoten tegen de rand, meer en je moet opstaan om je glas te pakken.
Zitten	Bijzettafel naast de bank, hoogte	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de armleuning, dan pak je je glas zonder te kijken.
Zitten	Poef of voetenbank, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Iets lager dan de zitting waar je op zit, anders drukt de rand in je kuiten.
Zitten	Doorloop tussen bank en meubel	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm loop je er met een volle wasmand langs. 60 cm is te krap om elkaar te passeren.
Zitten	Tv-meubel, hoogte	45 cm	40 tot 55 cm	Hierop komt het midden van een 55 inch scherm op ongeveer 80 cm. Wil je het midden op ooghoogte, dan hang je de tv aan de wand.
Eten en bar	Barblad, hoogte	105 cm	100 tot 110 cm	De barkruk moet 25 tot 30 cm lager zijn dan het blad.
Eten en bar	Barblad, diepte	40 cm	30 tot 60 cm	40 cm is een bord plus een glas. Wil je er ook snijden of een laptop neerzetten, dan 60 cm.
Eten en bar	Barblad, overstek voor je knieën	25 cm	20 tot 30 cm	Zonder overstek zitten je knieën tegen het kastje. Boven 30 cm moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als iemand erop leunt.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij een blad van 105 cm	78 cm	75 tot 82 cm	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, want daar passen je bovenbenen.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij aanrechthoogte (90 cm)	63 cm	60 tot 67 cm	Hetzelfde verschil van 25 tot 30 cm. Een gewone barkruk van 78 cm is hier te hoog en je zit met je knieën omhoog.
Eten en bar	Bar, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Met 60 cm stoot je je elleboog niet tegen je buurman. Onder 55 cm zit je schouder aan schouder.
Eten en bar	Eettafel, hoogte blad	75 cm	72 tot 78 cm	Vaste maat in de meubelbranche, geen norm. Een dik hardstenen of houten blad telt mee, dus meet de bovenkant.
Eten en bar	Eettafel, vrije hoogte onder het blad	68 cm	65 tot 72 cm	Hier zitten je bovenbenen. Een dikke tafelrand, een schuiflade of een dwarsbalk eet die ruimte op.
Eten en bar	Eetstoel, zithoogte	45 cm	44 tot 47 cm	Het verschil met het tafelblad moet 28 tot 32 cm zijn. Bij een tafel van 78 cm hoort dus een stoel van 46 tot 48 cm.
Eten en bar	Eettafel, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Een placemat is 45 cm breed, de rest is ruimte voor je ellebogen en je glas. Aan de kopse kant reken je een extra plek van 60 cm.
Eten en bar	Eettafel, diepte	90 cm	80 tot 100 cm	Bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna. Bij 90 cm past er een schaal of een kaars in het midden.
Eten en bar	Ronde eettafel, diameter	120 cm voor 4 personen	110 tot 150 cm	Reken 60 cm omtrek per persoon en houd het midden vrij voor de schalen. Vanaf 140 cm zitten er zes mensen omheen.
Eten en bar	Ruimte achter een eetstoel	100 cm	75 tot 110 cm	75 cm om de stoel achteruit te schuiven en op te staan, 100 cm om er ook achterlangs te lopen met een schaal.
Aan de muur	Schilderij, hartlijn boven de vloer	145 cm	140 tot 155 cm	Vuistregel, geen norm: het midden van het werk op ooghoogte van iemand die staat. Hang alles in de kamer op dezelfde hartlijn, dan loopt de wand rustig.
Aan de muur	Schilderij boven een bank, onderrand	25 cm boven de rugleuning	20 tot 30 cm	Lager en het lijkt of het werk op de bank leunt. Door de bank schuift de hartlijn omhoog naar 150 tot 165 cm, en dat mag hier.
Aan de muur	Schilderij boven een dressoir, onderrand	25 cm boven het blad	20 tot 30 cm	Genoeg om er een lamp of een vaas voor te zetten zonder dat die de lijst raakt.
Aan de muur	Wandcollage, ruimte tussen de lijsten	6 cm	5 tot 8 cm	Gelijke tussenruimte laat de groep als een vlak lezen. Boven 10 cm valt de groep uiteen in losse lijstjes.
Aan de muur	Schilderij in een trapgat, hartlijn	145 cm boven de neus van de trede	140 tot 150 cm	Meet loodrecht boven de voorkant van de trede waar je staat. Dan loopt de rij lijsten mee met de trap in plaats van scheef te lijken.
Aan de muur	Spiegel in de hal, hartlijn	155 cm	150 tot 165 cm	De bovenkant moet boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomen, anders ziet die zijn kruin niet.
Aan de muur	Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan en een zeeppompje. Bij 20 cm kijk je nog recht in je gezicht in plaats van tegen je hals.
Aan de muur	Wandklok, hartlijn	180 cm	170 tot 200 cm	Boven ooghoogte en boven de meubels, zodat je hem van de andere kant van de kamer ziet en er niemand voor staat.
Aan de muur	Tv, midden van het scherm	105 cm	100 tot 115 cm	Op ooghoogte als je op de bank zit: bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Boven een schouw kijk je omhoog en dat voel je na een film in je nek.
Aan de muur	Tv, kijkafstand	2 keer de schermdiagonaal	1,5 tot 2,5 keer	Een 55 inch scherm is 140 cm diagonaal, dus 2 tot 3,5 m. Bij 4K mag je dichterbij zitten omdat je de pixels niet meer ziet.
Aan de muur	Stopcontact, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte, geen norm: NEN 1010 schrijft geen hoogte voor, alleen de zones in de badkamer. Achter een dressoir zet je hem net zo goed op 15 cm, boven een werkblad juist hoog.
Aan de muur	Schakelaar, hart boven de vloer	105 cm	90 tot 110 cm	Ook een gewoonte. 105 cm is de oude Nederlandse standaard: je vindt hem in het donker met je hand op heuphoogte. Voor kinderen en vanuit een rolstoel werkt 90 tot 100 cm beter.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, onderkant	80 cm boven het blad	75 tot 90 cm	Laag genoeg om het blad te verlichten, hoog genoeg om iemand tegenover je aan te kijken. Bij een plafond boven 280 cm mag hij iets hoger.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, breedte	30 cm binnen de rand van het blad	30 tot 40 cm binnen de rand	Anders stoot je je hoofd als je langs de tafel loopt of een stoel aanschuift.
Licht	Hanglamp boven een kookeiland, onderkant	75 cm boven het blad	70 tot 85 cm	Boven een blad van 90 cm kom je dan op 165 cm, ongeveer ooghoogte. Kies dus een kap die de lamp van onderaf afschermt. Bij twee of drie lampen reken je 70 tot 90 cm hart op hart.
Licht	Hanglamp in de hal of boven de trap, onderkant	210 cm boven de vloer	200 tot 230 cm	Vrije doorloop, niemand stoot zijn hoofd. Boven een trap meet je vanaf de hoogste trede die onder de lamp ligt.
Licht	Wandlamp, hart	160 cm	150 tot 170 cm	Ooghoogte. Schijnt de lamp opzij of omhoog, dan mag hij lager hangen. In een open lamp op ooghoogte kijk je recht in de bron.
Licht	Leeslamp naast een stoel, onderkant van de kap	110 cm	100 tot 125 cm	Net boven je schouder als je zit, dan valt het licht op de pagina en niet in je ogen.
Licht	Vloerlamp naast de bank, onderkant van de kap	140 cm	130 tot 150 cm	Je hoofd zit op de bank op ongeveer 130 cm. Blijft de kap daarboven, dan kijk je niet in het lampje.
Licht	Bedlamp aan de wand, hart	65 cm boven de matras	55 tot 75 cm	Op zithoogte in bed, zodat het licht op je boek valt. Meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een boxspring scheelt 20 cm.
Licht	Spiegellamp badkamer, twee lampen naast de spiegel	160 cm hart	155 tot 170 cm	Licht van de zijkant geeft geen schaduw onder je ogen en je kin. Een enkele lamp boven de spiegel doet dat wel.
Licht	Inbouwspot, afstand tot de wand	70 cm	60 tot 90 cm	Dichterbij krijg je een felle boog op het stucwerk, verder weg blijft de wand donker. Onderling 100 tot 150 cm, afhankelijk van de stralingshoek.
Licht	Buitenlamp naast de voordeur, hart	190 cm	170 tot 210 cm	Boven je hoofd, zodat je niet in de lamp kijkt terwijl je het slot zoekt. Op ooghoogte ben je juist blind.
Keuken	Aanrecht, hoogte bovenkant blad	90 cm	85 tot 95 cm	De Nederlandse standaard: onderkast, verstelbare poten en een blad van 3 tot 4 cm samen. Vuistregel: ellebooghoogte min 10 tot 15 cm, dus ben je langer dan 1,85 m, draai de poten dan uit.
Keuken	Werkblad, diepte	60 cm	57 tot 65 cm	Kookplaten en spoelbakken zijn op 60 cm gemaakt. Een diep blad van 70 cm geeft ruimte achter de kookplaat, maar je reikt verder naar de bovenkastjes.
Keuken	Bovenkastjes, onderkant boven het werkblad	55 cm	50 tot 60 cm	Onder 50 cm past je keukenmachine er niet onder en sta je met je hoofd tegen de deur. Boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap.
Keuken	Bovenkastjes, diepte	35 cm	32 tot 40 cm	Ondieper dan het werkblad, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt om te snijden.
Keuken	Afzuigkap boven een gaskookplaat, onderkant	70 cm	65 tot 75 cm	De vlam en de hete lucht moeten weg kunnen: onder 65 cm boven de pannendrager wordt het vetfilter te heet. Houd altijd de minimummaat uit de handleiding aan, dat is een eis van de fabrikant.
Keuken	Afzuigkap boven inductie, onderkant	60 cm	55 tot 65 cm	Geen vlam, dus hij mag lager, en lager hangen vangt meer damp. Ook hier is de handleiding leidend, want die maat hoort bij het apparaat.
Keuken	Kookeiland, loopruimte rondom	120 cm	100 tot 150 cm	Bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar terwijl er een lade open staat.
Keuken	Twee keukenrijen tegenover elkaar, afstand	120 cm	110 tot 140 cm	Een ovendeur en een lade die tegenover elkaar open staan hebben allebei ongeveer 60 cm nodig.
Keuken	Oven op werkhoogte, bodem van de ovenruimte	90 cm	80 tot 100 cm	Je tilt een hete bakplaat er recht uit in plaats van gebogen. Boven 100 cm til je een schaal boven je middel en zie je niet meer wat erin staat.
Keuken	Vaatwasser, nismaat	60 cm breed, 82 cm hoog	60 tot 60,5 cm breed	Een onderbouwmodel schuift onder een blad van 90 cm. Een vrijstaand model heeft zijn eigen bovenblad en is ongeveer 85 cm hoog.
Keuken	Inbouwkoelkast, nishoogte	88, 122 of 178 cm	vaste maten per model	De kast volgt de nismaat, dus meet de nis en niet het apparaat. Achter en boven het apparaat moet ventilatieruimte vrij blijven.
Keuken	Stopcontact boven het werkblad, hart	115 cm	110 tot 120 cm	Dat is 20 tot 30 cm boven het blad, dus vrij van spetters en niet weggewerkt achter de waterkoker. Houd minstens 30 cm afstand tot de spoelbak.
Keuken	Keukenplint, hoogte	10 cm	10 tot 15 cm	De poten zijn verstelbaar en met de plint stel je de aanrechthoogte fijn in. De plint staat 5 cm terug, zodat je met je tenen onder het kastje kunt.
Trap, hal en deur	Trapleuning, hoogte	90 cm	80 tot 100 cm (norm)	Norm: het Bouwbesluit, sinds 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving, eist een leuning tussen 80 en 100 cm, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Een leuning is verplicht als je over de trap meer dan 1 m stijgt.
Trap, hal en deur	Optrede, hoogte van een trede	maximaal 18,8 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw tot 22 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl, voor een woning. Oude trappen zijn vaak 20 tot 21 cm en dat mag blijven zolang je de trap niet vernieuwt.
Trap, hal en deur	Aantrede, diepte van een trede	minimaal 22 cm bij nieuwbouw	22 cm is de ondergrens (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Bij een draaiende trap geldt die maat op de looplijn, dus in de punt van een kwartdraai mag de trede smaller zijn.
Trap, hal en deur	Trap, vuistregel voor comfortabel lopen	2 x optrede + aantrede = 60 cm	58 tot 64 cm	Geen norm maar een oude vuistregel. 17 op en 26 aan loopt rustig (60), 20 op en 22 aan is een gewone Nederlandse trap (62). Daarbuiten struikel je op de maat.
Trap, hal en deur	Trap, vrije breedte	80 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 70 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Onder 80 cm krijg je een matras of een bank niet naar boven.
Trap, hal en deur	Trap, vrije hoogte erboven	230 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 190 cm (norm)	Norm, gemeten loodrecht boven de voorkant van de trede. Bij een dichtgezette zoldertrap is dit de maat waar je tegen de balk loopt.
Trap, hal en deur	Vloerafscheiding langs een trapgat of vide	100 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 90 cm (norm)	Norm: verplicht zodra het verval meer dan 1 m is. Openingen mogen niet groter zijn dan 10 cm en tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag er niets zijn waar een kind op kan klimmen.
Trap, hal en deur	Binnendeur, dagmaat van het kozijn	83 x 201,5 cm	78, 83, 88 of 93 cm breed; 201,5, 211,5 of 231,5 cm hoog	Industriestandaard, geen norm. Na montage houd je ongeveer 3 cm minder vrije doorgang over, dus voor een rolstoel of rollator kies je een blad van 93 cm.
Trap, hal en deur	Deurkruk, hoogte	100 cm	95 tot 105 cm	Gewoonte: het slot zit in een standaardkozijn op die hoogte. Verplaatsen kan alleen als je het slotgat in het blad meeverhuist.
Trap, hal en deur	Kapstok, hoogte van de haken	170 cm	160 tot 180 cm	Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af, dus op 170 cm blijft hij vrij van de vloer. Een kinderkapstok komt op 110 tot 120 cm.
Trap, hal en deur	Hal, vrije loopruimte	100 cm	90 tot 120 cm	Onder 90 cm kun je niet met twee mensen langs elkaar en past er geen kinderwagen naast de kapstok.
Trap, hal en deur	Drempel, hoogte	maximaal 2 cm	0 tot 2 cm	Boven 2 cm struikel je eroverheen en kom je er met een rollator of rolstoel niet zonder helling over. Een schuine aanloop haalt de rand eraf.
Slapen	Bed, bovenkant matras	55 cm	45 tot 65 cm	Zit je op de rand met je voeten plat op de vloer en je knieën in een hoek van 90 graden, dan is de hoogte goed. Een boxspring komt vaak op 60 tot 65 cm, een laag frame op 45.
Slapen	Matras, standaardmaten	140 x 200 cm	80, 90, 120, 140, 160 of 180 cm breed; 200 of 210 cm lang	Ben je langer dan 1,90 m, neem dan 210 cm. Twee losse matrassen van 90 x 210 vullen samen een bed van 180 x 210.
Slapen	Nachtkast, hoogte bovenblad	60 cm	55 tot 70 cm	Gelijk met of iets boven de matras, dan zet je liggend je glas neer zonder te kijken. Bij een boxspring van 65 cm hoort dus een hoge nachtkast.
Slapen	Loopruimte naast het bed	70 cm	60 tot 90 cm	60 cm is genoeg om langs te lopen, 70 cm om het bed op te maken zonder tegen de kast te stoten.
Slapen	Kledingroede voor lange kleding	160 cm	150 tot 170 cm	Een jas of lange jurk hangt 120 tot 140 cm af, dus eronder blijft nog ruimte voor een lade of een schoenenbak.
Slapen	Kledingroede voor korte kleding	100 cm	95 tot 110 cm	Hemden en dubbelgevouwen broeken hangen 70 tot 90 cm af. Met twee roedes boven elkaar, op 100 en 195 cm, verdubbel je de hangruimte.
Slapen	Kast, diepte voor hangende kleding	60 cm	55 tot 65 cm	Een hanger is 45 cm breed en met 60 cm diepte sluit de deur zonder dat de mouwen klem zitten. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte.
Slapen	Kast, legborddiepte voor truien en broeken	40 cm	35 tot 45 cm	Een opgevouwen trui is ongeveer 30 cm breed. Met 40 cm valt de stapel niet naar voren als je de deur opent.
Slapen	Kast, hoogste bruikbare schap	200 cm	190 tot 210 cm	Verder reik je niet zonder trapje. Wat boven 210 cm staat, is opslag voor koffers die je twee keer per jaar pakt.
Slapen	Hoogslaper, vrije hoogte boven de matras	100 cm	90 tot 110 cm	Genoeg om rechtop in bed te zitten. Meet van de bovenkant van de matras tot het plafond, niet tot de bodem van het bed.
Raam en gordijn	Gordijnrails, hoogte boven het kozijn	12 cm	10 tot 15 cm	Boven het kozijn laat het raam groter lijken en houdt de rail het gordijn uit het glas. Zit het plafond dichtbij, monteer de rail dan 5 tot 10 cm onder het plafond of direct tegen het plafond.
Raam en gordijn	Gordijnrails, uitloop naast het kozijn	20 cm per zijde	15 tot 25 cm	Daar staat het opzij geschoven gordijn geparkeerd, zodat het niet voor het glas blijft hangen en je het daglicht niet inlevert.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vloer	1 cm boven de vloer	0 tot 2 cm	Net vrij van de vloer: het sleept niet en hangt toch recht. Wil je het gordijn op de vloer laten vallen, maak het dan 5 tot 10 cm langer dan de maat tot de vloer.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vensterbank	2 cm boven de bank	1 tot 3 cm	Vrij van de bank, zodat het gordijn niet omkrult op de plank en de warmte van de radiator eronder langs kan.
Raam en gordijn	Gordijn, stofbreedte	2 keer de railbreedte	1,5 tot 2,5 keer	Bij 1,5 keer hangt de stof vlak, bij 2,5 keer krijg je volle plooien. Een wave-rail vraagt 2 tot 2,5 keer, anders staat de golf niet.
Raam en gordijn	Rolgordijn of plissé in de dag, speling	0,5 cm per zijde	0,3 tot 1 cm	Meet de dagmaat op drie hoogtes en neem de kleinste maat, want een kozijn staat zelden haaks.
Raam en gordijn	Vitrage, afstand tot het glas	5 cm	3 tot 10 cm	Tegen koud glas wordt de stof vochtig en krijg je vlekken. Verder naar binnen botst hij op de vensterbank of de raamkruk.
Raam en gordijn	Vensterbank binnen, diepte	20 cm	15 tot 30 cm	Volgt de dikte van de muur plus een overstek van 2 tot 3 cm. Vanaf 20 cm staat een plant er stabiel op.
Raam en gordijn	Vensterbank buiten, overstek	4 cm	3 tot 5 cm	Met een waterhol aan de onderkant. Zonder dat overstek loopt regenwater terug over de gevel en krijg je vuilstrepen onder het raam.
Raam en gordijn	Radiator onder het raam, onderkant	12 cm boven de vloer	10 tot 15 cm	Er moet lucht onderlangs kunnen, daar begint de convectie. Houd ook 3 tot 5 cm tussen radiator en wand en 10 cm vrij onder de vensterbank.
Werken	Bureau, hoogte blad zittend	74 cm	72 tot 76 cm	Je onderarmen liggen horizontaal op het blad en je schouders blijven laag. Kun je het blad niet verstellen, zet dan de stoel hoger en je voeten op een steun.
Werken	Zit-stabureau, stahoogte	105 cm	95 tot 120 cm	Ellebooghoogte staand. Vuistregel: je lichaamslengte min 75 cm, dus bij 1,80 m kom je op 105 cm.
Werken	Bureaustoel, zithoogte	45 cm	40 tot 52 cm	Voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. De gasveer van een bureaustoel dekt dat bereik zelf.
Werken	Vrije hoogte onder het bureaublad	68 cm	65 tot 72 cm	Je bovenbenen moeten eronder passen, ook met een lade of een kabelgoot. Houd daarnaast 60 cm breed en 60 cm diep beenruimte vrij.
Werken	Bureaublad, diepte	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm staat het scherm op armlengte, 50 tot 80 cm van je ogen, en ligt je toetsenbord er nog voor.
Werken	Beeldscherm, bovenrand	op ooghoogte of iets lager	110 tot 125 cm boven de vloer	Je kijkt dan licht naar beneden en dat is de rustpositie van je ogen. Een laptop op het blad zit ongeveer 20 cm te laag, dus zet hem op een standaard met een los toetsenbord.
Werken	Toetsenbord, afstand tot de bladrand	10 cm	8 tot 15 cm	Daar rusten je handpalmen. Zonder die strook hangen je armen in de lucht en trekt het in je schouders.
Werken	Wandplank boven het bureau, onderkant	45 cm boven het blad	40 tot 60 cm	Een A4-ordner is 32 cm hoog, dus die past er nog onder, en je stoot je hoofd niet als je opstaat.
Werken	Boekenschap, diepte	25 cm	20 tot 30 cm	Een pocket is 12 cm diep, een gebonden boek 16 tot 20 cm. Bij 25 cm staan ze allemaal binnen de rand.
Werken	Boekenschap, overspanning zonder steun	80 cm	70 tot 90 cm	Boeken wegen al snel 25 kg per meter schap. Bij 18 mm plaatmateriaal blijf je onder 80 cm, anders zakt het schap zichtbaar door.
Keuken	Schap voor borden, diepte	32 cm	30 tot 35 cm	Een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee. Met 32 cm houd je een vinger ruimte om de stapel te pakken zonder te schuiven.
Badkamer	Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Vuistregel: heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen. Gebruiken kinderen de wastafel, dan is 80 cm prettiger.
Badkamer	Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	Tel de kom van 10 tot 15 cm erbij op, dan komt de bovenrand op 85 tot 95 cm. Vergeet die optelsom en je wast je handen op keukenhoogte.
Badkamer	Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus naast de wastafel en niet aan de andere kant van de ruimte.
Badkamer	Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen. Hang de bovenkant niet hoger dan 180 cm, anders kom je niet bij de handdoek. Een smalle handdoekradiator geeft weinig vermogen, dus reken hem niet als enige verwarming.
Badkamer	Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan kunt bedienen zonder onder de koude straal te gaan staan.
Badkamer	Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan kun je bijmengen terwijl je in bad zit.
Badkamer	Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker, want je staat er recht onder. Bij een schuin dak meet je op het punt waar je echt staat.
Badkamer	Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm lang, dus de onderste stand komt rond 110 cm. Daarmee spoel je het bad, een kind of de hond af.
Badkamer	Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Standaard is 40 cm. Een verhoogd toilet van 45 tot 48 cm zit op stoelhoogte en daar sta je makkelijker van op. Bij een hangend toilet bepaal je de hoogte zelf met het inbouwframe.
Badkamer	Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten. Zijwaarts wil je 80 cm breedte, anders zit je met je schouder tegen de muur.
Badkamer	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog; 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot	Zittend pak je de rol zo zonder te draaien. Hang je hem naast of achter je, dan verdraai je je rug elke keer.
Badkamer	Fonteintje in het toilet, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Dezelfde hoogte als een wastafel. Let op de draairichting van de deur, want een fonteintje van 40 cm breed vraagt een vrije hoek.
Badkamer	Stopcontact in de badkamer	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones: binnen 60 cm van de rand van een bad of douche mag geen wandcontactdoos. Alle wandcontactdozen moeten achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Nalopen voordat je de opdracht geeft

• Frame gecontroleerd op kraken, scheefstand en plaatmateriaal aan de onderzijde
• Aantal te bekleden vlakken geteld en per vlak de grootste maat genoteerd
• Aantal meters van 140 cm breed zelf geschat, met snijverlies en een rapporttoeslag erbij
• Bij leer omgerekend naar vierkante meters en huiden: één meter stof is ongeveer 1,8 m² leer
• Martindale minstens 25.000 en lichtechtheid minstens 5 bij een bank voor het raam
• Afgesproken of het schuim hergebruikt of vervangen wordt, en in welke SG
• Offerte met arbeid, meters, vulling, klein materiaal en transport apart uitgesplitst, in- of exclusief btw
• Dagmaat van deur, gang en trap vergeleken met de kortste zijde van de bank

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Alleen op het eindbedrag vergelijken

Twee offertes van 1.400 en 1.900 euro lijken 500 euro te verschillen, maar dat verschil zit meestal in het aantal meters en in de vraag of het schuim is meegerekend. Zonder uitgesplitste posten vergelijk je twee verschillende klussen.

Vraag per offerte om uren maal tarief, meters maal meterprijs, vulling en transport. Pas als die vier regels er staan, weet je welke aanbieder duurder is en welke meer doet.

De stof kiezen op kleur en niet op slijtvastheid

Een bank krijgt per zitplaats duizenden schuurbewegingen per jaar op dezelfde 60 cm. Onder de 20.000 martindale zie je dat binnen twee jaar terug als glans op de voorrand van het zitkussen.

Kijk ook naar de lichtechtheid op de blauwschaal, want een bank staat vaak met één zijde naar het raam. Bij een 4 of lager verschiet die ene armleuning zichtbaar, en dan is de rest van de bekleding nog goed terwijl de bank er tweekleurig uitziet.

Zelf stof kopen zonder de breedte en het rapport door te geven

Decoratiestof is vaak 130 of 150 cm breed in plaats van 140 cm, en dat verschuift de hele indeling van de banen. Gordijnstof mist verder de scheurvastheid en de rugcoating die meubelstof wel heeft, waardoor de naad onder spanning uitrafelt.

Kondig een eigen stof altijd van tevoren aan, met de naam, de breedte, het rapport en het martindalegetal. De meeste werkplaatsen verwerken hem wel, maar geven dan geen garantie op de bekleding zelf.

Denken dat een losse hoes hetzelfde is als opnieuw bekleden

Een hoes die over de bank getrokken wordt verbergt de slijtage, maar verandert niets aan de zitting eronder en schuift bij elk gebruik weg. Op een doorgezakt kussen zakt hij mee en tekent hij de kuil juist af.

Losse hoezen zijn wel zinvol als ze op maat gestikt zijn per kussen, met een rits. Dat is stoffeerwerk en geen confectie, en het kost ook ongeveer de helft van een volledige beurt.

Het transport en de btw buiten de vergelijking laten

Halen en brengen kost 75 tot 200 euro en staat lang niet altijd in de eerste prijsopgave. Op stoffeerwerk geldt bovendien 21 procent btw, dus een bedrag exclusief btw van 1.500 euro wordt 1.815 euro.

Vraag bij beide offertes of de bedragen in- of exclusief btw zijn en of het transport erbij zit. Anders vergelijk je een prijs met btw met een prijs zonder, en dat verschil is groter dan het verschil tussen de twee werkplaatsen.

Meteen de hele bank laten doen terwijl alleen de kussens op zijn

Bij veel banken is de bekleding van het onderstel na tien jaar nog goed en zijn alleen de zit- en rugkussens versleten, omdat daar alle beweging en alle druk op komt. Nieuwe hoezen plus nieuw schuim voor die kussens kost 450 tot 950 euro tegenover 1.100 tot 2.300 euro voor de hele bank.

Het risico is kleurverschil tussen nieuw en oud, want de bestaande bekleding is door zonlicht lichter geworden. Leg daarom een monster naast de oude stof voordat je besluit alleen de kussens te doen.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Er zijn drie onderdelen van een bank waar zelf doen ophoudt. Capitonnering met ingetrokken knopen en biezen langs elke naad zijn stoffeerderswerk: de knopen moeten allemaal even diep liggen en de bies moet over twee meter een rechte lijn houden.

Leer is het tweede. Een huid wordt per stuk ingedeeld op dikte en structuur, het rekt maar in één richting en elke misgesneden snede kost tientallen euro's, dus hier betaal je vooral voor de ervaring in het uitleggen van de delen.

Het derde is de bank met een relaxmechaniek of een elektrische verstelling. Het mechaniek moet eruit en daarna weer precies in het frame terug, en werkt de verstelling op een adapter, laat een defecte motor of bediening dan door de leverancier vervangen in plaats van eraan te sleutelen.