Zout strooien tegen onkruid: wat er gebeurt en waarom het niet mag
Zout werkt door het blad uit te drogen, en daar houdt het op: de penwortel of de wortelstok eronder blijft leven en staat er na twee tot vier weken weer. Wat wel blijft is het natrium in de grond, dat niet wordt afgebroken en de bodemstructuur laat dichtslaan, plus het chloride dat beton en wapeningsstaal aantast. Zout strooien tegen onkruid is verboden, want zodra je iets gebruikt om planten dood te maken is het een gewasbeschermingsmiddel, en zout heeft die toelating van het Ctgb nooit gehad. Op precies dezelfde plekken houdt een geschraapte voeg met twee veegrondes per jaar het twee tot vier maanden schoon, kokend water drie tot zes weken, en haalt een steker de penwortel er in één keer uit.
Dit heb je nodig
- Tijd
- een ochtend voor een terras van 25 vierkante meter
- Moeilijkheid
- Goed zelf te doen
- Kosten
- 10 tot 30 euro aan gereedschap, split of straatzand apart
Gereedschap
- Voegenkrabber met haaks mesje, of een houten of kunststof schraper op zachte natuursteen
- Harde straatbezem
- Onkruidsteker met een lange steel
- Waterkoker of een pan met deksel om kokend water te dragen
- Emmer, blik en veger
- Kniemat of kniebeschermers
Materiaal
- Fijn split of straatzand om de voegen na het krabben aan te vullen
- Zand en graszaad om de gaten in het gazon te dichten na het steken
- Gft-zak voor wortelstukken, die horen niet op de composthoop
Wat zout met het onkruid doet en waar het ophoudt
Zout doodt wat je ziet en laat staan wat het probleem is. Zodra een korrel oplost in de film water op de tegel, staat er buiten de wortelharen meer zout dan erbinnen en loopt het water de verkeerde kant op: de plant verliest vocht in plaats van dat hij het opneemt. Jong onkruid tussen tegels hangt daardoor binnen een dag slap.
Wat daar buiten valt, is de wortel. Het opgeloste zout blijft in de bovenste centimeters tot de eerste regen het verder verdeelt, en juist in die laag zit geen penwortel en geen wortelstok. Paardenbloem, zevenblad, hondsdraf en brandnetel lopen daarom na twee tot vier weken opnieuw uit vanaf dezelfde plek. Dat onderscheid tussen zaadonkruid en wortelonkruid bepaalt alles, en hoe je het per soort herkent staat bij onkruid dat elk jaar terugkomt en wat er per soort tegen helpt.
Zout kiest ook niet. Het onderscheidt straatgras niet van een buxus of van de haag van de buren, dus alles waarvan de wortels in die strook grond komen krijgt dezelfde uitdrogende behandeling.
De tabel hieronder zet naast elkaar wat je boven de grond ziet en waar het zout op dat moment zit. Die twee lopen uit elkaar vanaf de eerste bui, en dat is precies de reden dat zout op het terras eerst goed lijkt te werken.
| Wanneer | Wat je boven de grond ziet | Waar het zout op dat moment is |
|---|---|---|
| De eerste uren, droog weer | Niets, de korrels liggen er nog | Boven op de tegel en in de voeg; zonder vocht lost er niets op en gebeurt er ook niets |
| Na de eerste dauw of nevel | Het blad wordt donkerder en gaat slap hangen | Opgelost in het vocht van de bovenste centimeters van de voeg |
| Dag twee tot vier | Kiemplanten zijn bruin en verschrompeld | Nog grotendeels in de voeg, zolang het droog blijft |
| De eerste regenbui | De bruine resten spoelen weg en de voeg lijkt schoon | Met het water mee over het afschot van 1 tot 2 cm per meter naar de lage kant van het terras |
| Week twee tot vier | Paardenbloem, zevenblad en brandnetel staan er weer | In de straatlaag en de fundering, buiten het bereik van bezem en krabber |
| Na twee tot drie maanden | Nieuwe zaailingen in dezelfde voeg | Verspreid door de opbouw; de vuillaag waarin ze wortelen is nooit weggehaald |
| Het seizoen daarna | Op de zoutste strook groeit ook niet wat je er wel wilde hebben | Nog steeds in de bodem, tot het is uitgespoeld naar het grondwater of het riool |
Waarom er geen goed moment is om te strooien
Wanneer je zout strooit tegen onkruid heeft een ongemakkelijk antwoord: het weer dat voor de plant het gunstigst is, is ook het weer waarmee het zout het verst komt. Droog en windstil houdt de korrels op hun plek, maar zonder vocht lost er niets op en gebeurt er niets. Komt het vocht er wel, dan gaat het zout mee.
Een terras ligt daarbij nooit vlak. Bestrating krijgt afschot van ongeveer 1 tot 2 cm per meter van de gevel af, zodat regenwater naar de tuin of naar een kolk loopt. Dat is exact de route die het opgeloste zout volgt, en aan het eind daarvan staat meestal het gras, de border of de haag.
De seizoensvraag erachter is wel te beantwoorden: op welk moment doe je welke ronde. Wat op jouw plek en bij jouw soort werkt en wat er wettelijk mag, kun je nazoeken in de onkruidwijzer per plek en per soort onkruid.
| Het moment waarop mensen gaan strooien | Wat het zout dan doet | Wat op dat moment wel werkt |
|---|---|---|
| Maart of april, de eerste sprietjes tussen de tegels | Lost pas op bij dauw en is met de eerste bui al onderweg naar de lage kant | De voeg krabben tot op het schone voegzand, want de zaailingen staan in de vuillaag daarboven |
| Een droge dag vlak voor een voorspelde bui | Verdwijnt binnen een dag uit de voeg en komt in de straatlaag en de border terecht | Kokend water, een halve liter per pol, zodat de hele voet nat wordt |
| Midden in een droge zomerperiode | Blijft liggen en hoopt zich op, terwijl de planten ernaast al onder droogtestress staan | Vroeg op de dag vegen en steken; een brander alleen met een gieter water binnen handbereik |
| Na de eerste bladval in het najaar | Doodt het groen en laat het blad liggen waarin het volgende zaad kiemt | Blad ruimen en een tweede veegronde, want dat blad is de voedingsbodem voor volgend jaar |
| In de winter, met een zak strooizout over | Loopt met het smeltwater van pad en oprit de border in | Het zout bewaren voor gladheid; in de winter groeit er toch niets om te bestrijden |
Komt het onkruid of het mos terug op een plek die het grootste deel van de dag in de schaduw ligt, dan is de schaduw de oorzaak en niet de methode. Uitdunnen van de haag of de kroon helpt daar meer dan een extra ronde, en wanneer dat per soort kan zoek je op in de snoeikalender per boom en struik.
Droog strooien, pekel of zout in kokend water
De drie manieren waarop mensen zout aanbrengen verschillen niet in wat ze met de plant doen, maar in hoe snel het zout de plek verlaat waar je het neerlegde. Droge korrels lijken het best te sturen, want je ziet ze liggen. Precies daarom onderschatten mensen wat er met de eerste bui gebeurt.
Een oplossing uit een gieter of een drukspuit werkt sneller op het blad en is meteen door de hele voegdiepte verdeeld. De nevel van een spuit slaat bovendien neer op alles binnen een halve meter, inclusief de onderste bladeren van de haag.
Zout in kokend water is de combinatie waar het meeste misverstand omheen zit. De hitte doet daar het werk: water van rond de 100 graden laat de celwanden knappen, en dat gebeurt met schoon water net zo goed. Het water is binnen een uur afgekoeld en het zout blijft achter.
| Hoe het wordt aangebracht | Wat er op de plek gebeurt | Waar het binnen een week is | Wat er achterblijft |
|---|---|---|---|
| Droge korrels op de voeg | Werkt pas als er dauw of regen bij komt, tot die tijd ligt het er alleen | Door de voeg in de straatlaag, zodra het een keer regent | Natrium en chloride, verdeeld over een bredere strook dan waar je strooide |
| Opgelost in water, uit een gieter of drukspuit | Werkt direct op het blad, ook op het blad waar de nevel toevallig op neerslaat | Meteen door de hele voegdiepte en met het afschot mee naar de lage kant | Dezelfde twee stoffen, alleen sneller verspreid en dieper in de opbouw |
| Zout opgelost in kokend water | De hitte laat de celwanden knappen; het zout voegt daar op het blad niets aan toe | Het water is binnen een uur afgekoeld, het zout zakt verder | Alleen het zout, terwijl schoon kokend water hetzelfde resultaat op het blad geeft |
Wil je meer uit kokend water halen, laat het zout dan weg en werk met volume: een halve liter per pol, zo gegoten dat de hele voet nat wordt. De warmte moet de wortelhals net onder het oppervlak bereiken, en dat lukt met een scheut over het blad niet.
Waar het gestrooide zout onder je terras terechtkomt
Een voeg is geen dichte naad maar de doorlatendste plek van het hele terras. Hij is even diep als de tegel dik is, en daaronder liggen alleen maar zandlagen die water juist moeten doorlaten. Dat is de reden dat gestrooid zout niet blijft waar je het legde.
Bovenin zit de laag waar het onkruid in staat: 10 tot 20 mm van blad, stuifzand en gruis, herkenbaar als de zwarte, iets vochtige laag die je ziet zodra je er met een mesje doorheen gaat. Daaronder komt schoon voegzand, dan de straatlaag waarin de tegel ligt en dan de fundering.
Vanaf die vuillaag is het nog geen 30 centimeter naar de ondergrond waarin de wortels van de haag, de boom en de border zitten. In de zandlagen ertussen loopt water omlaag en tegelijk zijwaarts, naar de laagste en de meest open kant. Een strook beplanting langs het terras ligt daarmee stroomafwaarts van elke voeg.
Op grind en split ontbreekt zelfs die vertraging. Daar is geen dichte laag die iets vasthoudt, dus zakt het zout direct tussen de stenen door naar de ondergrond, op de plek waar mensen het juist het vaakst willen gebruiken.
Zout strooien tegen onkruid is verboden, en zo loopt die regel
De regel gaat niet over het product maar over wat je ermee doet. Gebruik je iets om planten dood te maken, dan is het op dat moment een gewasbeschermingsmiddel, en de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden laat alleen middelen toe die het Ctgb voor dat gebruik heeft beoordeeld. Voor zout is dat nooit gebeurd, dus dat gebruik is verboden.
Dat een zak zout gewoon in het schap ligt, zegt daar niets over. Keukenzout is toegelaten als voedingsmiddel, veevoederzout als veevoer en strooizout voor gladheidsbestrijding, en geen van die drie toelatingen gaat over planten. Wat een zak winterzout in de tuin uitricht staat bij strooizout uit de wintervoorraad op het terras.
Voor azijn en schoonmaakazijn loopt de redenering identiek. Azijnzuur brandt het blad weg, laat de wortel leven en vreet kalkhoudende materialen aan zoals travertijn, kalksteen en kalkhoudende voegmortel. Het breekt in de bodem sneller af dan zout, dus de schade aan de grond is kleiner, maar het verbod geldt even hard.
Eén fles mag wel: een middel met een Ctgb-toelatingsnummer op het etiket, bijvoorbeeld op basis van pelargonzuur, en dan uitsluitend voor de toepassing die letterlijk in dat gebruiksvoorschrift staat. Pelargonzuur werkt bij contact op het blad en niet via de wortel, dus wortelonkruid staat er na twee tot vier weken weer.
De NVWA houdt toezicht op dit verbod en kan een boete opleggen; hoe hoog die uitvalt hangt van de situatie af. Voor professionals geldt sinds maart 2016 bovendien een verbod op chemische onkruidbestrijding op verhardingen, dus een hovenier die bij jou komt werken mag deze route ook niet nemen.
Controleer het toelatingsnummer in de toelatingendatabank van het Ctgb voordat je iets koopt. Ga bij een oude fles uit de schuur niet af op de datum op het etiket, want toelatingen worden ingetrokken zonder dat de fles verandert; breng die naar het milieustation.
Wat chloride met tegels, voegen en beton doet
De schade die het langst zichtbaar blijft zit niet in de border maar in de verharding zelf. Chloride dringt met het water mee in beton en metselwerk en tast daar het wapeningsstaal aan. Dat is dezelfde reactie waardoor strooizout viaducten en parkeerdekken aanvreet, en een terras ligt meestal direct tegen de fundering van het huis aan.
Op het oppervlak werkt het anders. Opgelost zout trekt in de poriën van beton en van cementgebonden voegmortel, kristalliseert daar bij het opdrogen en drukt de bovenste laag van binnenuit los. Wat je dan ziet is een ruw geworden tegel met een witte aanslag, en die schade komt terug bij elke droogperiode.
Zout houdt het oppervlak ook langer vochtig, omdat het vocht uit de lucht aantrekt. Een tegel die trager opdroogt en in de winter bevriest, krijgt meer vorst- en dooiwisselingen te verwerken, en daar is een geglazuurde of poreuze tegel gevoeliger voor dan een harde klinker.
Metaal in diezelfde strook gaat sneller achteruit. Schroeven, hekpalen, de voet van een gegalvaniseerde schuttingpaal en een aluminium dorpel corroderen in een chloriderijke omgeving harder dan in schoon regenwater, en dat merk je pas als het onderste stuk paal te dun is geworden.
Er ligt al zout: dit kun je nog doen
Zoutschade herken je aan de vorm van de vlek. Droogte vlekt onregelmatig over een heel perk, terwijl zout een strook tekent die de afwatering volgt: een bruine band van 20 tot 50 cm langs de lage kant van het terras, terwijl het gras drie meter verderop groen staat.
Bij planten begint het aan de bladrand met een smalle bruine zoom, waarna het blad krult en valt terwijl de nerf nog groen is. Op kale grond kan na een droge periode een witte aanslag verschijnen, het zout dat met opstijgend vocht is meegekomen.
Is het net gebeurd, dan is doorspoelen met veel water het enige dat helpt, en dat kan alleen waar het water ook weg kan. Als vuistregel maakt 10 liter per vierkante meter, gelijk aan 10 mm regen, op zandgrond de bovenste 5 tot 10 cm nat, dus om zout onder de wortelzone te krijgen herhaal je dat een paar keer.
Op dichtgeslagen klei of leem zakt dat water niet weg en spoel je niets uit. Daar begint het herstel met de bodem weer open maken: voorzichtig lossteken en er compost doorheen werken, zodat er weer structuur ontstaat waar water doorheen kan.
In de landbouw wordt op verzilte grond kalk- of gipshoudend materiaal gebruikt, omdat het calcium daaruit het natrium van de bodemdeeltjes verdringt waarna het zout kan uitspoelen. In een tuin is dat werk van seizoenen en de hoeveelheid hangt af van de grondsoort. Grond in een plantenbak of een verhoogd bed is sneller vervangen dan schoongespoeld, en wat er verder in de bodem achterblijft staat bij onkruid met zout bestrijden en wat dat in de grond aanricht.
Zout dat op een pad blijft liggen komt aan poten en aan handen. Een hond likt het er later af, wat irritatie aan bek en maag geeft, en kleine kinderen raken het tijdens het spelen aan. Spoel de bestrating door en houd dieren en kinderen van die plek tot hij schoon is.
Wat op precies dezelfde plek wel werkt
Onder elke methode ligt dezelfde vraag: raakt hij het blad, de wortel of de groeiplaats. Het blad weghalen geeft een resultaat van weken, de groeiplaats weghalen van maanden, en de wortel weghalen is het enige dat een plant echt stopt. Zout doet alleen het eerste, en dat verklaart waarom het zo snel lijkt te werken en zo snel weer voorbij is.
Voor bestrating zit de winst in die groeiplaats. Onkruid tussen tegels staat niet in de straatlaag maar in de vuillaag van 10 tot 20 mm bovenin de voeg, en een voegenkrabber haalt het groen en die laag in één beweging weg. Krab tot je schoon voegzand ziet en niet dieper, want loopt het zand eronder weg, dan gaan de stenen wiebelen en verzakken.
Bij handwerk telt de timing meer dan de kracht. Steek een dag na regen, dan laat de grond de wortel los in plaats van hem af te breken, en neem bij een paardenbloem 10 tot 15 cm wortel mee. Vul het gat in het gazon daarna met zand en graszaad, anders kiemt het volgende onkruid in dat kale plekje.
Plan de rondes samen met de rest van het onderhoud van de tuin en het terras rond het huis, want krabben, vegen en blad ruimen vragen alle drie een droge dag en dezelfde bezem.
| Waar je het zout wilde strooien | Wat daar wel mag en werkt | Hoe lang het wegblijft | Waarom dat op deze plek beter uitpakt |
|---|---|---|---|
| Voegen tussen tegels of klinkers | Voegenkrabber, daarna twee keer per jaar vegen | 2 tot 4 maanden per krabronde | Je haalt de vuillaag weg waarin het zaad wortelt, en dat is de reden dat het terugkomt |
| Jong onkruid en mos op een klein terras | Kokend water, een halve liter per pol | 3 tot 6 weken | De hitte laat de celwanden knappen en komt 2 tot 5 cm diep, en er blijft niets in de grond |
| Een groot terras of een lange oprit | Stoom of heet water met een huurmachine | 6 tot 10 weken, dus 3 tot 4 rondes per seizoen | Water van rond de 100 graden blijft langer op de voeg en bereikt ook de wortelhals |
| Grind of split | Onkruidbrander, 1 tot 2 seconden per plant | Rondes in maart, mei en augustus houden het schoon | De stenen branden niet, en er is hier geen laag die zout zou vasthouden |
| Paardenbloem of weegbree in gras en border | Onkruidsteker, 10 tot 15 cm wortel mee | Weg zolang de hele wortel eruit is | De penwortel is de voorraad waaruit de plant terugkomt nadat het blad is verdwenen |
| Zevenblad, hondsdraf of brandnetel | Elke 2 tot 3 weken alles eraf halen wat bovenkomt | Twee seizoenen volhouden, tot de wortelvoorraad op is | Uit een wortelstukje van een centimeter loopt het opnieuw uit, dus uitputten is de enige weg |
| Open grond in een border | Bodembedekkers, 8 tot 12 stuks per vierkante meter, of 5 tot 8 cm schors | Mulch 2 tot 3 jaar, bodembedekkers blijvend na twee seizoenen | Onkruid kiemt op open grond, dus je haalt het licht en de kiemplek weg |
| Mos in het gazon | Verticuteren in april of september, bijzaaien met 15 tot 25 gram graszaad per vierkante meter | Hangt af van de oorzaak, niet van de ronde | Mos komt op bij te kort maaien, natte of zure grond en schaduw; maaien op 4 tot 5 cm houdt het buiten |
Zo krijg je de voeg leeg zonder zout
De volgorde loopt van de groeiplaats naar de wortel en eindigt bij het onderhoud dat het volgende seizoen bepaalt.
-
Veeg eerst het losse blad en vuil van de bestrating
Met een schone tegel zie je waar het onkruid echt staat en hoe breed de voegen zijn. Nat blad smeert bij het krabben over de steen en vult de voeg meteen weer aan, dus doe dit op een droge dag.
-
Krab de voegen tot je schoon voegzand ziet
Trek het haakse mesje door de voeg en haal het groen weg en meteen ook de zwarte laag van blad, zand en gruis eronder. Stop zodra het zand schoon is: krab je dieper, dan loopt de straatlaag leeg en gaan de stenen wiebelen. Op travertijn, kalksteen en ander zacht natuursteen krast staal, dus gebruik daar een houten of kunststof schraper.
-
Steek penwortels eruit, een dag na regen
Zet de steker naast de plant en kantel hem als een hefboom, zodat de wortel in één keer meekomt. Bij paardenbloem en weegbree moet er 10 tot 15 cm wortel mee, anders staat er binnen drie tot vier weken een nieuwe plant op dezelfde plek. Gooi die wortelstukken bij het gft en niet op de composthoop.
-
Giet kokend water over wat in scheuren en randen achterblijft
Reken een halve liter per pol, direct uit de waterkoker of de pan, zodat de hele voet nat wordt. Giet niet over de rand van het gazon of de border, want gras en vaste planten reageren op hitte net zo hard als het onkruid.
-
Veeg het terras leeg en vul de voegen aan
Vul de geschraapte voegen met fijn split of straatzand tot net onder de bovenkant van de tegel. Een gevulde voeg biedt minder ruimte aan blad en gruis, en daarmee minder plek waar het volgende zaad kan kiemen.
-
Zet twee veegrondes en een bladronde in de agenda
Een harde straatbezem dwars over de voegen in het voorjaar en eind augustus haalt het organische laagje weg voordat er iets in kan wortelen. Twee keer vegen scheelt meer werk dan één keer krabben, en de bladronde in het najaar voorkomt dat de voeg zichzelf opnieuw vult.
Onkruidwijzer
Kies de plek en het soort onkruid. Je ziet welke aanpak werkt, wat er wettelijk mag op verharding en in de tuin, en wat zout en azijn echt doen met je bodem. Open de volledige onkruidwijzer
Nalopen voordat je iets op de bestrating legt
Uit de praktijk
Het onkruid was bruin en staat drie weken later weer op dezelfde plek
Het symptoom is altijd hetzelfde: een voeg die na twee dagen kaal was, en na drie weken staat er een nieuwe rozet op de centimeter waar de vorige stond. Dat is geen nieuw zaad maar dezelfde plant.
Het mechanisme zit in de diepte die het zout haalt. Opgelost zout blijft in de bovenste centimeters tot regen het verder verdeelt, terwijl een penwortel 10 tot 15 cm diep gaat en een wortelstok zijwaarts doorloopt onder de tegels. Die voorraad raakt het blad kwijt en loopt opnieuw uit.
De meetbare correctie is de wortel zelf: steek een dag na regen en kijk of er 10 tot 15 cm wortel aan hangt. Breekt hij af, dan komt de plant terug en heb je alleen tijd gekocht.
Langs de lage kant van het terras staat een bruine band in het gras
De band is 20 tot 50 cm breed, volgt de rand van de bestrating en houdt op waar het maaiveld weer omhoog loopt, terwijl het gras verderop groen blijft. Dat patroon volgt de afwatering en niet de zon, dus het is geen droogte.
Bestrating heeft afschot van 1 tot 2 cm per meter, en elke bui spoelt wat er in de voegen zit naar de laagste rand. Bij de planten begint de schade aan de bladrand met een smalle bruine zoom terwijl de nerf nog groen is; bij droogte verkleurt het blad in zijn geheel.
Doorspoelen helpt alleen zolang het water weg kan. Op zand herhaal je 10 liter per vierkante meter een paar keer, op dichtgeslagen klei moet de grond eerst weer open voordat spoelen iets uithaalt.
Na de zoutronde blijft er water op de grond staan waar het eerst wegzakte
Het beeld is een plas die uren blijft staan op een plek die vroeger droogviel, en een bovenlaag die na opdrogen tot een harde korst dichtslaat. Dat is verzilting en geen toeval.
Natrium duwt calcium en magnesium van de bodemdeeltjes af, en juist die twee houden kleiplaatjes in kruimels bij elkaar. Zonder kruimelstructuur valt de grond uiteen in losse deeltjes die de poriën dichtzetten, en dan zakt water niet meer weg. Op zandgrond spoelt het natrium sneller uit dan op klei of leem, dus hoelang je dit ziet verschilt per tuin.
Herstel begint met structuur en niet met planten: lossteken, compost erdoor en daarna spoelen. Kalk- of gipshoudend materiaal brengt calcium terug dat het natrium verdringt, maar de hoeveelheid daarvoor hangt van de grondsoort af en die bepaal je met een grondmonster.
Veelgemaakte fouten
Aannemen dat het mag omdat het in de winkel ligt
De toelating hangt aan het gebruik en niet aan de verpakking. Zout is toegelaten als voedingsmiddel, als veevoer en voor gladheid, en zodra je het inzet om planten dood te maken val je onder de regels voor gewasbeschermingsmiddelen waarvoor die toelating ontbreekt.
Dezelfde redenering geldt voor azijn, schoonmaakazijn, chloor en soda. Dat je ze legaal koopt, zegt niets over de vraag of elk gebruik legaal is.
Meer strooien zodra het niet genoeg lijkt te werken
Een hogere dosis maakt het zout niet selectiever en brengt het ook niet bij de wortel. Wat er groeit, gaat bij de eerste dosis al kapot; wat overleeft, zit dieper dan waar het zout komt.
Wat er wel mee groeit is de hoeveelheid natrium en chloride in de bodem en in de bestrating, en dat is het deel dat blijft nadat het onkruid allang terug is.
Zout oplossen in kokend water en denken dat de combinatie sterker is
De hitte doet het werk en het zout lift mee. Water van rond de 100 graden laat de celwanden knappen, en dat gebeurt met schoon water precies zo goed.
Het water koelt binnen een uur af en komt maar 2 tot 5 cm diep, terwijl het zout blijft liggen en met de volgende bui dieper zakt. Je houdt dus alleen het nadeel over.
Strooien vlak voor een bui zodat het beter intrekt
Regen brengt het zout niet naar beneden op de plek zelf, maar zijwaarts met het afschot mee. Een terras loopt met 1 tot 2 cm per meter van de gevel af naar de tuin of naar een kolk.
Aan het eind van die route staat het gras, de haag of de border, of ligt het riool. Het zout dat volgens plan in de voeg zou trekken, komt daarmee terecht op de enige plekken waar je het zeker niet wilde hebben.
Alleen het groen weghalen en de vuillaag laten zitten
Onkruid tussen tegels wortelt in de laag van 10 tot 20 mm blad, stuifzand en gruis bovenin de voeg, niet in het straatzand eronder. Een methode die alleen het blad raakt, laat die laag intact.
Het volgende zaad vindt dan dezelfde groeiplaats terug, en dat verandert niet met de hoeveelheid die je erop legt. Pas als de vuillaag eruit is, duurt het maanden in plaats van weken.
Zout gebruiken in grind, in een plantenbak of langs de oprit
In grind en split is er geen dichte laag die iets vasthoudt, dus zakt het zout meteen tussen de stenen door naar de wortels van de haag of de boom ernaast. Langs een oprit staat vrijwel altijd binnen een halve meter iets dat je wel wilt houden.
In een plantenbak of een verhoogd bed is het bereik nog kleiner en de grond nog beperkter, waardoor de wortels van de beplanting direct in het zoute vocht staan. Die grond vervang je daarna eerder dan dat je hem schoonspoelt.
Veelgestelde vragen
Werkt zout strooien tegen onkruid echt?
Op het blad werkt het en snel. Opgelost zout maakt het vocht rond de wortelharen zouter dan het sap in de plant, waardoor water de verkeerde kant op loopt en jong onkruid binnen een dag slap hangt.
Op de wortel werkt het niet. Het zout blijft in de bovenste centimeters tot regen het verder verdeelt, en een penwortel of wortelstok zit dieper. Paardenbloem, zevenblad en brandnetel staan er daarom na twee tot vier weken weer.
Wanneer zout strooien tegen onkruid het meeste effect heeft
Het weer dat het zout op zijn plek houdt, is het weer waarin er niets gebeurt: zonder vocht lost een korrel niet op. Komt er dauw of regen, dan werkt het wel, maar dan gaat het ook meteen met het water mee.
Bestrating heeft afschot van 1 tot 2 cm per meter, dus alles wat oplost loopt naar de lage kant waar het gras, de haag of een kolk ligt. De seizoensvraag erachter is wel te beantwoorden: krab in maart of april, veeg in het voorjaar en eind augustus en ruim het blad in het najaar.
Is zout strooien tegen onkruid verboden in Nederland?
Ja. Zodra je iets gebruikt om planten dood te maken, is het volgens de wet een gewasbeschermingsmiddel, en de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden laat alleen middelen toe die het Ctgb voor dat gebruik heeft beoordeeld. Zout heeft die toelating nooit gehad.
De NVWA houdt hier toezicht op en kan een boete opleggen. Voor professionals geldt sinds maart 2016 daarnaast een verbod op chemische onkruidbestrijding op verhardingen, dus ook een ingehuurde hovenier mag deze weg niet kiezen.
Hoeveel zout heb je nodig tegen onkruid?
Er is geen hoeveelheid te geven die klopt, en dat komt niet doordat het onbekend is maar doordat de vraag zelf niet werkt. Wat bovengronds staat gaat bij de eerste dosis al kapot, en wat overleeft zit dieper dan waar het zout komt.
Meer strooien verandert dus alleen wat er in de bodem en in de bestrating achterblijft, niet wat er teruggroeit. Het gebruik is bovendien verboden, dus een dosering noemen zou een handeling normaliseren die niet mag.
Werkt zout tegen onkruid tussen tegels?
Zichtbaar wel, blijvend niet. Het onkruid tussen tegels wortelt in de vuillaag van 10 tot 20 mm bovenin de voeg, en zout doodt wat daarin staat zonder die laag weg te halen.
Het volgende zaad vindt daarmee dezelfde groeiplaats terug. Een voegenkrabber haalt het groen en die laag in één beweging weg en houdt de voeg 2 tot 4 maanden schoon, en met een veegronde in het voorjaar en eind augustus kom je een seizoen door. Wat er per plek en per soort wel werkt en wat er mag, kun je stap voor stap nalopen.
Wat is beter: azijn of zout tegen onkruid?
Geen van beide, en om verwante redenen. Azijnzuur brandt het blad weg maar laat de wortel leven, dus wortelonkruid staat er na een tot drie weken weer, en het vreet kalkhoudende materialen aan zoals travertijn, kalksteen en kalkhoudende voegmortel.
Azijn breekt in de bodem wel sneller af dan zout, dus de schade aan de grond is kleiner. Het verbod is hetzelfde: ook azijn heeft geen toelating als onkruidbestrijder. Kokend water doet op het blad hetzelfde en mag wel.
Mag je pekelwater of een zoutoplossing sproeien in plaats van korrels?
Dat maakt juridisch geen verschil, want de regel kijkt naar het gebruik en niet naar de vorm. Praktisch is het de slechtste van de twee: een opgeloste dosis verdeelt zich meteen door de hele voegdiepte en loopt met het afschot mee weg.
Ook de nevel uit een drukspuit slaat neer op alles binnen ongeveer een halve meter, inclusief de onderste bladeren van de haag en de rand van het gazon.
Is zout op het terras gevaarlijk voor honden, katten en kinderen?
Zout dat op een pad blijft liggen komt aan poten en handen, en een hond likt het er later af. Dat geeft irritatie aan bek en maag, en bij grotere hoeveelheden meer dorst en maagklachten.
Kleine kinderen raken de resten tijdens het spelen aan. Ligt er zout, spoel de bestrating dan door met ruim water en houd dieren en kinderen van de plek tot hij schoon is.
Hoe lang blijft zout in de bodem zitten?
Tot het is uitgespoeld, want zout wordt niet afgebroken zoals een organisch middel. Hoelang dat duurt hangt af van de grondsoort, de neerslag en de afwatering: op zand spoelt natrium binnen enkele seizoenen weg, op klei en leem duurt het langer.
Zolang het in de bovenlaag zit, zit het in de laag waarin wortels groeien. Op de zoutste plek groeit daarom ook niet wat je er wel had willen zetten, en dat is zichtbaar tot de grond weer is doorgespoeld of vervangen.
Kan ik zout gebruiken in grind, in een plantenbak of langs de schutting?
Dat zijn de drie plekken waar het het hardst misgaat. In grind en split is er geen laag die iets vasthoudt, dus het zakt direct tussen de stenen door naar de wortels ernaast, en langs een schutting of oprit staat bijna altijd binnen een halve meter een haag, een boom of gras.
In een plantenbak staan de wortels meteen in het zoute vocht en is de grond eerder vervangen dan schoongespoeld. Een brander werkt juist goed in grind, want de stenen zelf branden niet en jonge kiemplanten tot 5 cm vallen binnen een dag om.
Helpt zout tegen mos op het terras?
Een mosmat zit vol water en droogt daarom traag uit, dus zout doet er minder mee dan mensen verwachten. Wat wel werkt is heet water of stoom, omdat de warmte in die natte mat lang genoeg blijft hangen om de cellen te laten knappen.
Op de langere termijn gaat het om licht en vocht. Mos komt terug op een terras dat in de schaduw ligt en traag opdroogt, dus uitdunnen van wat erboven hangt doet meer dan welke behandeling ook. Mosbestrijders met ijzersulfaat laten roestvlekken achter op tegels.
Wat doe ik als er al zout op het gras of in de border is gekomen?
Spoel zo snel mogelijk door met ruim water en haal zichtbare korrels weg. Als vuistregel maakt 10 liter per vierkante meter, gelijk aan 10 mm regen, op zandgrond de bovenste 5 tot 10 cm nat, dus herhaal dat een paar keer om het zout onder de wortelzone te krijgen.
Zakt het water niet weg, dan is de grond al dichtgeslagen en helpt spoelen niet. Steek de bovenlaag dan voorzichtig los en werk er compost doorheen, en beoordeel pas daarna wat er nog terugkomt. Welke soorten er daarna als eerste weer opkomen en wat daar tegen helpt staat bij de aanpak per soort onkruid.
Mag ik strooizout dat van de winter over is in de tuin gebruiken?
Nee. Strooizout is toegelaten voor gladheidsbestrijding, en die toelating gaat niet mee naar het terras of de border. Chemisch is het dezelfde stof als keukenzout, alleen grover en met onzuiverheden, dus in de bodem gedraagt het zich identiek.
Bewaar de zak droog en gesloten voor de volgende vorstperiode. Strooi je in de winter op een pad langs een border, houd er dan rekening mee dat het smeltwater die border in loopt.
Wanneer je beter een vakman belt
Bij een enkele zoutronde kom je met spoelen en geduld een eind, maar drie dingen niet. Hoeveel kalk- of gipshoudend materiaal een verzilte bodem nodig heeft, hangt af van de grondsoort en het natriumgehalte, en dat bepaal je met een grondmonster bij een laboratorium of via een hovenier in plaats van op gevoel.
Zie je op de oprit of bij de fundering roestbruine strepen, scheuren langs een wapeningsstaaf of afschilferend beton, laat dat dan beoordelen voordat je er een nieuwe laag overheen legt. Chlorideschade zit in het beton zelf en gaat onder een coating gewoon door.
Moet er verzilte grond af en het terras opnieuw gestraat worden, dan is de opbouw met straatlaag, fundering en afschot het werk waar het resultaat op staat of valt, en dat is hoveniers- of stratenmakerswerk.