Kleine ruimtes inrichten: smal, krap en toch ruim

Welke kleine ruimte je voor je hebt en welke maat daar knelt

Een kleine ruimte inrichten begint met de vraag welke maat er knelt, want die verschilt per soort ruimte en bijna nooit is het de oppervlakte. In een woonkamer is het de kortste wand, in een loft de plafondhoogte en op een balkon de diepte van gevel tot balustrade. Die maat zoek je op voordat je aan een meubel denkt, en hoe dat in de volgorde van een hele inrichting past staat bij inrichten van leeg huis tot een plan dat klopt.

De tabel zet de kleine ruimtes naast elkaar. De tweede kolom noemt de maat die knelt, de derde het punt waarop het krap wordt, en de laatste wat er in de praktijk als eerste afvalt.

Lees vooral die laatste kolom. Wat afvalt is zelden een meubel dat je niet wilt, meestal is het een gewoonte: een tv-meubel onder het scherm, een instap aan twee kanten van het bed of een tafel waar je met z'n vieren omheen zit.

Voor een woonkamer onder 340 cm breed staat de hele optelsom van bank, beenruimte, salontafel, route en tv-meubel uitgewerkt bij een kleine woonkamer inrichten zonder dat hij vol staat. Op een balkon werkt dezelfde gedachte met je lichaam als maat, en hoe je zit bepaalt daar hoeveel diepte je kwijt bent, zoals bij de houdingen op een smal balkon.

In badkamers en keukens gaat het anders. Daar liggen de maten vast in het sanitair en de apparaten, dus haal je ruimte terug met diepte en draairichting in plaats van met een kleiner meubel.

Ruimte	De maat die knelt	Krap vanaf	Wat er het eerst afvalt
Woonkamer	De kortste wand, van de rug van de bank tot de wand ertegenover	Onder ongeveer 340 cm	Het tv-meubel: het scherm gaat aan de wand en dat levert 35 tot 45 cm op
Studio of klein appartement	De lengte waarin koken, slapen en zitten achter elkaar moeten passen	Zodra slapen en zitten dezelfde ruimte delen	Een bed met instap aan twee kanten, en een vaste eettafel voor vier
Kleine loft	De vrije hoogte, want die bepaalt of er een tweede laag in past	Onder ongeveer 300 cm past er geen bureau meer onder een hoogslaper	Binnenmuren: je deelt in met kasten, een kleed en licht per zone
Kleine slaapkamer	De breedte naast het bed	Onder 260 cm breed bij een bed van 140 cm, want er komt 60 cm per kant bij	De tweede instap: het bed gaat met een lange zijde tegen de wand
Kleine badkamer	60 cm vrij voor het toilet en 80 cm breedte zijwaarts	Onder ongeveer 160 cm breed staan wastafel, toilet en douche achter elkaar	Een douchedeur die draait, want een vast glaspaneel kost geen vloer
Keuken in een studio	De werkgang voor de onderkasten	Onder 100 cm voor een vaatwasser of oven	De vaatwasser van 60 cm wordt er een van 45 cm, of de oven gaat de hoogte in
Hal of gang	De vrije doorloop	Onder 90 cm	Alles wat dieper is dan 35 cm langs de wand
Smal balkon	De bruikbare diepte van gevel tot binnenkant balustrade	Onder ongeveer 145 cm	Twee stoelen tegenover elkaar over de diepte
Lang smal balkon	De breedte naast de rij meubels	Bij 100 tot 150 cm breed en 3 tot 7 m lang	Meubels tegen allebei de lange zijden
Kleine patio	De vloer die na de borders en de route overblijft	Rond 12 tot 15 m²	De loungehoek voor vier, die pas vanaf ongeveer 20 m² past
Kleine serre	Het klimaat onder het glas, en pas daarna de vloer	6 tot 12 m²	Een zithoek en een eethoek tegelijk: bij 8 m² blijft er 3 tot 4 m² voor meubels over
Kleine schuur	De vrije strook om met een fiets naar achteren te komen	Rond 250 bij 300 cm	Een derde wand met planken: één wand blijft leeg voor fiets en maaier

Wat elke bezigheid aan vloer kost, krap en ruim

In een kleine ruimte reken je niet met het meubel maar met het blok vloer dat het in gebruik opeist. Een bed van 140 bij 200 cm lijkt 2,8 m² te kosten, maar met 60 cm om erlangs te komen en 60 cm aan het voeteneind wordt het 200 bij 260 cm, en dat is 5,2 m².

De tabel geeft per bezigheid twee blokken. Het krappe blok werkt als je alleen woont of er weinig langs hoeft, het ruime blok houd je aan als twee mensen de ruimte elke dag gebruiken. De loopruimtes komen uit onze eigen maattabel en zijn vuistregels uit de praktijk, geen norm.

Tel de blokken voor jouw bezigheden op en leg de som naast de vloer die na de deur, de route en de vaste punten overblijft. Voor een studio met slapen voor twee, zitten, eten voor twee, een keukenblok en een kledingkast kom je krap al op ongeveer 16 m², zonder route en zonder badkamer.

Een deel van die maten krimpt niet mee met de ruimte. De 60 cm per persoon aan tafel, de 55 tot 60 cm van een open ovenklep en de 60 cm vrije ruimte voor een toilet komen uit je lichaam en uit het apparaat. Wie in een kleine badkamer centimeters wil terugwinnen, zoekt het daarom in de diepte van het wastafelmeubel en de draairichting van de deur.

Wat wel meegeeft, zijn de meubels die je kiest: de diepte van de bank, de maat van het blad en het soort kastdeur. Een kledingkast met schuifdeuren is 8 cm dieper dan een kast met draaideuren, maar vraagt 40 cm minder vloer ervoor, en in een kleine slaapkamer is dat de ruil die telt.

Bezigheid en meubel	Blok krap	Blok ruim	Waar het verschil in zit
Slapen voor twee, bed 140 bij 200 cm	200 bij 260 cm: tegen de wand, 60 cm langs één zijde en aan het voeteneind	290 bij 290 cm: 75 cm aan beide zijden en 90 cm aan het voeteneind	Bij 60 cm kom je erlangs, bij 75 cm sla je het dekbed op zonder het bed te verschuiven
Slapen voor één, bed 90 bij 200 cm	150 bij 260 cm	165 bij 290 cm	Tegen de wand met één instap is hier geen offer, want er stapt maar één persoon in
Zitten, tweezitsbank 160 bij 90 cm	160 bij 175 cm: 30 cm beenruimte en een poef van 55 cm	160 bij 195 cm: 45 cm beenruimte en een salontafel van 60 cm	Onder 30 cm stoot je je schenen, bij 45 cm pak je je glas nog zonder op te staan
Eten voor twee, tafel 70 bij 70 cm	70 bij 220 cm: twee stoelen tegenover elkaar met 75 cm achter elke stoel	80 bij 260 cm: tafel van 80 cm en 90 cm achter elke stoel	Bij 75 cm schuif je de stoel uit en sta je op, bij 90 cm doe je dat zonder de muur te raken
Eten voor vier, tafel 120 bij 80 cm	120 bij 190 cm: eetbank tegen de wand, tafelrand op 35 cm, 75 cm achter de stoelen	120 bij 280 cm: 100 cm achter beide rijen stoelen	Een bank zonder rug schuift onder het blad en kost alleen vloer als er iemand op zit
Werken, bureau 120 bij 60 cm	120 bij 150 cm: 90 cm achter het blad	120 bij 180 cm: 120 cm achter het blad	De stoelvoet is 65 cm en rolt 25 cm achteruit; bij 120 cm kan er iemand achter je langs
Koken, keukenblok van 240 cm met onderkasten van 60 cm	240 bij 160 cm: 100 cm werkgang	240 bij 180 cm: 120 cm werkgang	Een open ovenklep of vaatwasser steekt 55 tot 60 cm uit, en daarvoor moet je nog kunnen bukken
Kleding, kast met schuifdeuren 200 bij 68 cm	200 bij 128 cm: 60 cm ervoor	200 bij 148 cm: 80 cm ervoor	De deur blijft binnen de kast, maar de helft van de kast zit steeds dicht
Kleding, kast met draaideuren 100 bij 60 cm	100 bij 160 cm: 100 cm ervoor	100 bij 180 cm: 120 cm ervoor	Elke deur van 50 cm zwaait de kamer in, en daar sta je zelf nog voor
Logeren, slaapbank 200 bij 95 cm	200 bij 155 cm dicht, met 60 cm ervoor	200 bij 260 cm uitgeklapt, met 60 cm langs het voeteneind	Uitgeklapt is hij 140 tot 200 cm diep, en dat vlak moet vrij zijn op de avond dat je hem nodig hebt

Een studio of klein appartement indelen zonder binnenmuren

In een studio vallen koken, slapen en zitten in één ruimte, en dan zegt de volgorde van die zones meer over het wooncomfort dan de meubels zelf. De indeling die het vaakst werkt, legt ze achter elkaar op de lijn van donker naar licht: koken bij de voordeur, slapen in het midden, zitten bij het raam.

Die volgorde volgt uit het daglicht. Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de ruimte in, dus bij een pui tot 230 cm is dat 4,6 tot 5,7 m. In een studio van bijna 8 m diep leven de eerste 2 tot 3 m bij de voordeur op lamplicht, en daar hoort de keuken, die toch werklicht van boven nodig heeft.

Het bed staat in het midden, omdat slapen geen daglicht vraagt en het daar buiten de zichtlijn van de voordeur valt. Een open kast van 120 cm hoog aan het voeteneind scheidt het bed van de zithoek zonder het licht tegen te houden. Boven die hoogte blokkeert hij de zichtlijn naar het raam, en juist die zichtlijn houdt de ruimte diep.

De route loopt in een rechte lijn van de voordeur naar de pui, en elk meubel staat ernaast in plaats van erin. In deze voorbeeldindeling is die route nergens smaller dan 130 cm, omdat de loopruimte naast het bed, voor de kledingkast en voor het keukenblok erin samenvallen.

Wil je deze indeling met je eigen maten proberen, zet de pui, de voordeur en de aansluitingen van het keukenblok dan als vaste punten op schaal in de kamerplanner en schuif de blokken voor koken, slapen en zitten erin. Hoe je in de zithoek zelf nog centimeters terughaalt, bijvoorbeeld met het scherm aan de wand, staat bij de rij van bank tot tv in een kleine woonkamer.

Een kleine loft inrichten met de hoogte als tweede vloer

Een kleine loft heeft weinig vloer maar vaak veel hoogte, en die hoogte levert pas iets op als je er een laag van maakt. Dat kan een hoogslaper zijn, een vide of een kast tot het plafond. Welke van de drie werkt, hangt af van één optelsom die je vooraf maakt.

Boven de matras heb je ongeveer 100 cm nodig om rechtop in bed te zitten, met 90 cm als ondergrens. Op een hoogslaper ligt meestal een dunnere matras dan beneden, omdat de valrand er een eind bovenuit moet blijven steken. Wij rekenen met een matras van 15 cm en een bodem van 10 cm.

Wat er dan onder het bed overblijft, is de plafondhoogte min 125 cm. Bij 260 cm is dat 135 cm, en omdat je hoofd op een bank op ongeveer 130 cm zit, is dat een plek om op te bergen en niet om te zitten. Bij 300 cm blijft er 175 cm over en zit je aan een bureau met ruim 40 cm boven je hoofd.

Een vaste vide werkt met dezelfde som, maar dan met een echte vloer ertussen. Langs de rand hoort een vloerafscheiding van 100 cm bij nieuwbouw en 90 cm in bestaande bouw zodra het verval meer dan 1 m is. Tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag daarin niets zitten waar een kind op kan klimmen.

Voor de open vloer eronder gelden dezelfde regels als in elke ruimte zonder binnenmuren: kasten van ongeveer 200 cm hoog die van twee kanten bruikbaar zijn, een kleed per zone en licht dat per zone apart aan kan. Een loft met een harde vloer, kale baksteen en een hoog plafond galmt, en een groot kleed met gordijnen doet daartegen meer dan een stapel kussens.

Plafondhoogte	Vrij onder het bed	Wat daaronder werkt	Waar het knelt
240 cm	115 cm	Een ladekast of een lage kast tot 100 cm hoog	Rechtop in bed zitten en eronder iets gebruiken sluiten elkaar hier uit
260 cm	135 cm	Een kast met een roede voor korte kleding, of een speelplek voor een kind	Op een bank zit je hoofd rond 130 cm, dus tegen de bodem van het bed
280 cm	155 cm	Een bank of leesstoel, met 25 cm boven je hoofd	Aan een bureau sta je op tegen de bedrand
300 cm	175 cm	Een bureau met stoel, zittend ruim 40 cm boven je hoofd	Rechtop staan kan pas als je onder het bed vandaan bent
320 cm	195 cm	Een kledingkast met een roede voor lange kleding, of een werkplek waar je ook staat	Wie langer is dan ongeveer 1,85 m, buigt nog steeds
340 cm en hoger	215 cm of meer	Een volwaardige zone: een binnendeur van 201,5 cm hoog past eronder	De klim: 240 cm tot de matras is geen ladder meer maar een steile trap

Meubels die twee dingen doen en wat ze open kosten

Een meubel met twee functies levert alleen ruimte op als de tweede functie minder vaak nodig is dan de eerste. Een slaapbank waarop je elke nacht slaapt, klap je elke avond uit en elke ochtend in, en wie dat niet volhoudt, woont binnen een maand in een slaapkamer met een bank erin.

Beoordeel zo'n meubel daarom op twee maten: dicht en open. De dichte maat bepaalt hoe de ruimte er overdag uitziet, de open maat wat er op het moment van gebruik niet mag staan. Teken dat open vlak gestippeld op je plattegrond, dan zie je meteen welk meubel er steeds uit moet.

Voor dagelijks slapen wint een opklapbed het van een slaapbank. Dicht is het 35 tot 45 cm diep en open 200 tot 215 cm, maar zolang dat vlak vrij blijft, hoeft er niets verschoven te worden. Een slaapbank past beter bij een logeerplek voor een paar nachten per jaar, en dan geldt dezelfde afweging als bij een hoekbank met een slaapfunctie in een krappe kamer.

Een uitschuifbare tafel werkt omgekeerd: dicht is hij de tafel voor elke dag, uitgeschoven de tafel voor bezoek. De extra 50 tot 100 cm komt er met twee stoelen bij, dus reken dan ook de 75 cm achter die stoelen mee.

Opbergen onder of in een meubel telt pas als je erbij kunt. Laden onder een bed komen er 40 tot 45 cm uit, dus naast die laden heb je ongeveer 75 cm vrij nodig, en aan de kant tegen de wand heb je er niets aan. Een opbergbank met een klep werkt alleen als er niets op de zitting ligt, en in een kleine ruimte ligt daar bijna altijd iets.

Meubel	Dicht	Open of in gebruik	Wat er dan vrij moet zijn
Slaapbank	200 bij 95 cm	140 tot 200 cm diep	De salontafel moet eruit, en langs het voeteneind wil je 60 cm om erlangs te komen
Opklapbed voor twee	160 cm breed, 35 tot 45 cm diep	200 tot 215 cm de kamer in	Een vlak van 160 bij 215 cm zonder vast meubel; wat erin staat, moet op wieltjes
Uitschuifbare eettafel	160 bij 90 cm	210 tot 260 cm lang	Twee stoelen extra, met 75 cm erachter om op te staan
Eetbank zonder rug	140 tot 180 cm lang, 35 tot 45 cm diep	Alleen als er iemand op zit	Hij schuift onder het blad, dus de eethoek wordt 75 cm ondieper dan met stoelen
Klaptafel aan de wand	5 tot 8 cm diep	40 tot 50 cm diep	Dicht niets, maar de wand moet het blad met borden en leunende armen houden
Poef van 55 tot 70 cm	Extra zitplaats	Met een blad erop een salontafel	Op een poef zonder blad staat geen glas zonder dienblad
Bed met laden	140 bij 200 cm	Laden 40 tot 45 cm uit	Ongeveer 75 cm naast de laden, dus niet aan de kant tegen de wand
Ladeblok op wielen	40 bij 50 cm	Rolt onder een blad van 72 tot 75 cm	Een plek naast het bureau waar hij heen kan als je gaat zitten
Consoletafel achter de bank	25 tot 35 cm diep	Aflegplek en plek voor een lamp	De bank moet van de wand af, dus die strook ben je al kwijt

Opbergen tegen de wand in plaats van op de vloer

Opbergruimte kost vloer of wand, en in een kleine ruimte is wand de goedkoopste van de twee. Een dressoir van 180 bij 45 cm beslaat 0,81 m² vloer en vraagt 75 cm ervoor om een lade uit te trekken, terwijl een smalle kast van 80 bij 30 cm en 200 cm hoog 0,24 m² beslaat.

Een kast tot het plafond bouw je op in modules van 50 tot 60 cm breed en 35 tot 45 cm diep. Alles boven 200 tot 220 cm pak je met een trapje, dus zet daar wat je twee keer per jaar nodig hebt, zoals koffers en een winterdekbed. Houd 60 cm vloer vrij om het trapje neer te zetten.

De diepte volgt uit wat erin komt. Hangende kleding vraagt 60 cm, omdat een kleerhanger 45 tot 50 cm breed is; ben je aan een kast van minder dan 55 cm diep gebonden, zet de roede dan in de lengte van de kast. Boeken staan in 25 tot 30 cm, en een plank van 18 mm houdt zonder steun ongeveer 80 cm overspanning voordat hij zichtbaar doorzakt.

Wat aan de wand hangt, rust op de wand en niet op de vloer. In veel appartementen zijn de binnenwanden van gipsplaat of cellenbeton, en die houden veel minder dan een steenachtige wand. Aan gipsplaat hangt een zware kast pas goed als je de houten of metalen regels erachter vindt, want de plaat zelf is 12,5 mm gips met een kartonlaagje.

Heeft iets binnen geen plek, dan hoort het niet in de woonruimte. Tuingereedschap, fietsspullen en de kerstdoos gaan naar een berging, en daar werkt een eigen indeling met één wand diep, één ondiep en één vrij, zoals bij een kleine schuur waar ook de fiets in moet.

Wat een kleine ruimte groter laat lijken en wat niet

Een ruimte lijkt groter naarmate je minder randen ziet. Elke overgang tussen twee vlakken, zoals een donkere kast tegen een witte wand, een drempel of een plint in een andere kleur, is een lijn die het oog telt en die de ruimte in stukken knipt. Wit schilderen helpt daarom alleen als de kast, de deur en het plafond meegaan.

Het plafond verdient een eigen keuze. Het krijgt bijna alleen indirect licht en ziet er in dezelfde kleur als de wand donkerder uit, dus kies het een tint lichter. Fabrikanten geven per kleur een lichtreflectiewaarde op, de LRV, van 0 voor zwart tot 100 voor wit, en boven 70 op het plafond houdt de ruimte zijn licht.

Donker kan ook, en dat werkt via hetzelfde mechanisme. Een matte donkere kleur op alle wanden laat hoeken en randen in lamplicht wegvallen, zodat je de grens van de ruimte niet scherp meer ziet. Dat vraagt wel drie lichtpunten per zone, want een donkere wand kaatst weinig terug, en op het noorden werkt diep en mat beter dan licht koel grijs, dat in diffuus hemellicht grauw wordt.

Een spiegel maakt een ruimte niet groter maar verdubbelt wat ertegenover staat. Tegenover een raam kaatst hij daglicht terug en zie je buiten in plaats van muur, tegenover een volle kastwand zie je die kast twee keer.

Licht op de wanden doet meer dan één heldere lamp in het midden. Licht dat alleen van recht boven komt, laat de hoeken donker, en een ruimte waarvan je de hoeken niet ziet, lijkt kleiner dan hij is. Houd in een studio één kleurtemperatuur aan, 2700 K, want 2700 K en 4000 K naast elkaar laten de warme lamp oranje en de koele blauw lijken, en in één ruimte zie je ze altijd samen.

Ingreep	Wat het doet	Waar het tegenvalt
Wand, plafond, kast en deur in dezelfde lichte tint	Er vallen randen weg, dus het oog leest één volume in plaats van losse vlakken	Alleen de wanden wit met een donkere kast ervoor tekent die kast juist scherper af
Plafond een tint lichter, met een LRV boven 70	Het plafond kaatst het licht van lampen en vloer terug de ruimte in	In exact de wandkleur ziet het plafond er donkerder uit, omdat er bijna alleen indirect licht op valt
Eén vloer zonder drempels door alle zones	De vloer loopt ononderbroken door, dus je ziet de volle diepte van de woning	Een andere vloer in de keukenhoek leest als grens en knipt de ruimte in tweeën
Meubels op poten of zwevend aan de wand	De vloer loopt onder het meubel door en telt als één vlak	Het meubel kost evenveel vloer, en wat aan de wand hangt, moet de wand kunnen houden
Gordijnrail 10 tot 15 cm boven het kozijn of tegen het plafond, met 20 cm uitloop per zijde	Het raam lijkt hoger en het opgeschoven gordijn hangt naast het glas	Een rail direct op het kozijn laat het gordijn voor het glas hangen en kost daglicht
Een grote spiegel tegenover het raam	Hij kaatst daglicht terug en laat buiten zien in plaats van muur	Tegenover een volle kastwand verdubbelt hij de kast
Licht op de wanden en in de hoeken	Verlichte hoeken laten de grens van de ruimte zien, zodat je de volle maat leest	Eén plafondlamp in het midden laat de hoeken donker en de ruimte kleiner lijken
Alle wanden in één matte donkere kleur	Hoeken en randen vallen in lamplicht weg	Overdag slokt het daglicht op, en één donkere wand in een witte ruimte leest juist als een extra rand
Minder meubels, maar grotere	Minder poten, minder randen en minder smalle doorgangen tussen losse stukken	Een groot meubel moet door de voordeur, het trappenhuis of de lift

Lucht, vocht en geluid in weinig kubieke meters

Een studio van 25 m² met een plafond van 260 cm heeft 65 kubieke meter lucht. Daarin kook je, douche je, slaap je en droog je soms de was, en al die bezigheden geven waterdamp af aan dezelfde kleine hoeveelheid lucht. De luchtvochtigheid loopt daardoor sneller op dan in een huis waar die bezigheden over vier kamers verdeeld zijn.

Warme lucht kan meer waterdamp dragen dan koude. Komt die vochtige lucht tegen een koud vlak, zoals een buitenmuur achter een kast of het glas van het raam, dan koelt hij af en slaat het vocht neer. Daarom verschijnen de eerste zwarte plekken bijna altijd achter een kast of bed dat pal tegen een buitenmuur staat, want daar komt geen warme kamerlucht bij.

Zet grote meubels tegen een buitenmuur daarom 5 tot 10 cm van de wand en houd de onderkant open. Laat de afzuigkap na het koken en de ventilatie na het douchen een kwartier tot een half uur doordraaien, en zet het rooster boven het raam niet helemaal dicht, ook in de winter niet. Een volle was die binnen droogt, geeft een paar liter water af, en in één ruimte gaat dat allemaal naar het koudste vlak.

Zie je op de vensterbank of in de hoek bij het raam piepkleine grijze of witte beestjes van 1 tot 2 mm, dan is dat meestal geen kever maar een stofluis of springstaart, en die wijzen op vocht. Hoe je die onderscheidt van de kleine kevertjes die op voorraad of textiel afkomen, lees je af aan de maat en de vindplaats.

Geluid gedraagt zich in een kleine ruimte ook anders. De wanden staan dichtbij, dus komt de weerkaatsing zo snel terug dat hij over de spraak heen valt, en een keukenblok, een harde vloer en glas nemen vrijwel niets op. Een kleed met een vilten ondertapijt onder de zithoek en gordijnen tot de vloer halen daar meer weg dan losse kussens.

Een klein balkon inrichten op de diepte die je hebt

Op een balkon telt de diepte van de gevel tot de binnenkant van de balustrade, en niet het aantal vierkante meters uit de advertentie. Aan de voet van de balustrade zit vaak een opstand van 5 tot 10 cm, een railbak kost nog eens 20 cm, en een balkondeur die naar buiten draait, legt een kwartcirkel van ruim 80 cm op je vloer.

De meeste ideeën voor een klein balkon komen neer op drie ruilen. Zijwaarts zitten kost 45 tot 50 cm diepte, met je gezicht naar het uitzicht 80 tot 85 cm.

Een klaptafel aan de balustrade kost dicht 8 tot 10 cm en open 40 cm. Alles wat hoger is dan de balustrade gaat tegen de gevel naast het raam, zodat het daglicht voor de kamer erachter vrij blijft.

De tabel rekent voor vijf dieptes uit wat er past en welke doorloop er dan overblijft. Houd 60 cm aan als ondergrens, want daar kom je met gedraaide schouders nog langs, en bij 80 cm loop je er recht door met een dienblad.

Is je balkon veel langer dan breed, dan verschuift de vraag van wat er past naar waar het staat. Alles komt dan in één rij tegen één lange zijde, en hoe je die lengte in zones verdeelt, staat bij lang smal balkon inrichten. Is het juist ondiep, dan draait alles om je houding en om het verschil tussen zitting en tafelblad, zoals uitgewerkt voor een balkon van minder dan 145 cm diep.

Een balkon bij een nieuwbouwwoning wordt gerekend op 2,5 kN per vierkante meter, ongeveer 250 kg verdeeld over elke vierkante meter. Een railbak van 80 cm met natte potgrond weegt 20 tot 28 kg en hangt op de verste plek van het balkon, dus zware bakken en potten komen tegen de gevel.

Bruikbare diepte	Wat er past	Doorloop die overblijft	Wat hier net niet past
80 cm	Railbakken aan de balustrade, en één klapstoel zijwaarts aan het uiteinde	60 cm langs de railbak, 30 tot 35 cm naast de stoel	Een stoel met je gezicht naar buiten, want die kost 80 tot 85 cm
100 cm	Een klaptafel aan de balustrade met een klapstoel zijwaarts, of een wandbank van 45 cm	60 cm langs de open tafel, 55 cm langs de bank	Een wandbank met een tafel ervoor, want die zijn samen 102 cm
130 cm	Een plank op de balustrade met een kruk, of een klapstoel met je gezicht naar buiten	55 tot 60 cm langs plank en kruk, 45 tot 50 cm langs de stoel	Twee stoelen tegenover elkaar over de diepte, want die kosten 145 cm
160 cm	Een wandbank van 45 cm met een klaptafel ervoor, of een loungebank van 70 tot 80 cm diep	58 cm langs bank en tafel, 80 tot 90 cm langs de loungebank	Twee stoelen tegenover elkaar met een doorloop erlangs: daarvoor blijft 15 cm over
200 cm	Twee stoelen tegenover elkaar aan een tafeltje, of een loungestoel met een bijzettafel	55 cm langs het zitje, 85 tot 100 cm langs de loungestoel	Een ligbed haaks op de gevel, want dat is 190 tot 200 cm lang

Patio, serre en schuur als extra kamer bij een kleine woning

In een kleine woning is elke ruimte naast de woonkamer een plek waar een functie naartoe kan: eten buiten in de zomer, de fiets en het gereedschap in de schuur, een leesplek in de serre. Dat werkt alleen als die ruimte dezelfde volgorde krijgt als binnen, eerst wat vastzit, dan de route en dan één functie.

Een patio gedraagt zich als een kamer zonder dak. Op 12 tot 15 m² past één functie met zijn loopruimte, zoals een zitplek met een tafel voor twee of een bank met een kist.

Die zitplek hoort tegen het muurvlak dat zon heeft op het uur dat je er echt zit. Hoe je dat uur vindt, staat bij een kleine patio inrichten als buitenkamer.

De overgang tussen binnen en buiten bepaalt hoe groot beide lijken. Loopt de buitenvloer in dezelfde kleur en legrichting door als binnen, dan leest het oog woonkamer en patio als één ruimte. Houd de buitenvloer wel 5 cm onder de dorpel en laat hem 1 tot 2 procent van de gevel af lopen, anders loopt het water bij een zware bui onder de pui door.

Een kleine serre is binnen, maar gedraagt zich als buiten: meer glas dan vloer, in juli te warm en in januari koud. Trek van de binnenmaat eerst de route van 90 cm, het draaivlak van de tuindeuren en een strook van 10 tot 15 cm langs het glas af, dan blijft er bij 8 m² 3 tot 4 m² voor meubels over. Die rekensom staat met het klimaat erbij bij de maten en de hitte van een kleine serre.

Een schuur of berging neemt over wat binnen geen plek heeft, maar alleen wat tegen kou en vocht kan. Gereedschap, fietsspullen en tuinkussens in een geventileerde kist horen daar, terwijl papier, elektronica en verf op waterbasis binnen blijven, ook als dat een plank boven de deur kost.

Kamerplanner

Vul de maten van je kamer in, zet deuren en ramen op de juiste plek en schuif meubels op schaal rond. Je ziet meteen of het past en hoeveel loopruimte er overblijft. Open de volledige kamerplanner

Veelgestelde vragen