Welke kleur past bij welke? De kleurmatcher

Wat de kleurmatcher met je twee antwoorden doet

De hulp vraagt twee dingen: welke kleur je al hebt en op welke kant de kamer ligt. Meer is niet nodig, want de kleur die er ligt bepaalt het palet en de windrichting bepaalt hoe dat palet zich door de dag gedraagt. Er wordt niets uitgerekend, er wordt opgezocht en afgewogen, net als bij de andere rekenhulpen en opzoektabellen op deze site.

Onder de hulp ligt een eigen lijst met zevenentwintig kleuren en zestien basissen. Bij elke kleur staat de hexwaarde, de familie, de temperatuur, wat het daglicht per windrichting met die kleur doet, waar hij mee samengaat en waar hij mee vecht.

Een basis is wat er al staat of ligt en wat je niet gaat veranderen: een vloer, een bank, een kozijn of een muur. Bij elke basis ligt vast welke kleur het grote vlak wordt, welke de tweede laag doet en welke klein blijft.

Zonder dat je iets aanklikt staat de hulp op een grijze vloer in een kamer op het noorden, want dat is de eerste regel uit de lijst. Kies dus eerst je eigen basis, anders lees je het palet van een kamer die niet de jouwe is.

Vraag in de hulp	Wat de hulp ermee doet	Wat er verandert als je iets anders kiest
Wat heb je al: zestien vloeren, banken, kozijnen en muurkleuren	Zoekt die basis op en haalt er de hoofdkleur, de bijkleur en het accent uit	Van grijze vloer naar donkere vloer schuift het palet van greige met kalkwit naar warm wit met zandbeige
Op welke kant ligt de kamer: noord, oost, zuid of west	Zet onder elk van de drie stalen de zin over wat dat daglicht met die kleur doet	De drie kleuren blijven precies gelijk, alleen de toelichting eronder verandert
Weet ik niet, bij de windrichting	Laat het lichtadvies weg en toont alleen de omschrijving van de kleur	Je mist de zin die vertelt waarom dezelfde taupe op noord paars leest en op west warm
Geen van de zestien basissen lijkt op wat jij hebt	Er is geen vrije invoer, dus je kiest de basis met de ondertoon die het dichtst bij de jouwe zit	Een beige vloer volgt de rij van licht eiken, een antracieten tegelvloer die van de gietvloer

De zestien basissen en het palet dat eruit komt

De zestien basissen zijn vijf vloeren, vijf banken, twee kozijnen en vier muurkleuren. Ze staan er niet omdat ze de mooiste zijn, maar omdat het de vlakken zijn die je niet even overschildert en waar de rest zich naar moet voegen.

De hoofdkleur is bedoeld voor wanden en plafond, de bijkleur voor een enkele wand, kastfronten, plinten of deuren, en het accent voor textiel, een lamp of een fauteuil. In de tabel staat per basis welke drie dat zijn en welke combinatie de hulp er juist bij afraadt.

Twee rijen vragen om voorwerk. Bij een grijze vloer die naar blauw of naar bruin kan trekken hangt het hele palet aan die ondertoon: leg er een wit blad papier op en kijk welke kant het grijs kiest. Bij een bruine bank met rood of geel erin houd je een stuk karton in de wandkleur bij daglicht tegen de armleuning, want bruin is de kleur waarin de meeste mensen zich vergissen.

Wat je al hebt	Hoofdkleur en bijkleur	Accent, klein gehouden	Wat de hulp hier afraadt
Grijze vloer	Greige met kalkwit	Petrolblauw	Een tweede grijs op de wand met net een andere ondertoon dan de vloer
Donkere vloer	Warm wit met zandbeige	Olijfgroen	Donkere wanden erbij in een kamer op noord, want dan houd je geen licht over
Lichte eiken vloer	Kalkwit met saliegroen	Cognac	Grijsblauw op grote wandvlakken, want dat duwt de vloer naar oranje
Visgraat eiken	Linnen met urban taupe	Flessengroen	Vier wanden in een diepe kleur, want dan zie je het patroon niet meer
Gietvloer antraciet	Kalkwit met betongrijs	Okergeel	Warm wit op het plafond en koel wit op de wanden door elkaar
Cognac leren bank	Olijfgroen met warm wit	Inktblauw	Terracotta of roodbruin op de wand achter de bank
Bruine bank	Greige met kalkwit	Mosgroen	Een derde bruin erbij in een vloerkleed
Groene bank	Linnen met terracotta	Cognac	Een tweede groen op de wand met een andere ondertoon dan de stof
Beige bank	Olijfgroen met warm wit	Baksteenrood	Een wandkleur die maar een halve tint van de bank afwijkt
Grijze bank	Urban taupe met kalkwit	Okergeel	Koel grijs op de vloer en op de wand tegelijk
Zwart kozijn	Kalkwit met betongrijs	Zacht zwart	Bijverven in een andere zwarttint zonder de RAL-code van het kozijn op te vragen
Wit kozijn	Greige met warm wit	Inktblauw	Wand en kozijn in twee verschillende witten, zonder proefvlak vlak naast het kozijn
Taupe muur	Kalkwit met greige	Okergeel	Koel grijs of grijsblauw ernaast, want dan leest de taupe roze
Okergele muur	Warm wit met olijfgroen	Inktblauw	Oker op alle vier de wanden van een kleine kamer op zuid
Donkerblauwe muur	Koel gebroken wit met cognac	Okergeel	Diep blauw op de wand tegenover het enige raam
Terracotta muur	Linnen met olijfgroen	Chocoladebruin	Cognac leer direct tegen een terracotta wand

Waarom er drie kleuren uit komen en niet vijf

Drie rollen is geen wet maar een gewoonte uit de interieurwereld, en hij houdt stand omdat hij over oppervlak gaat en niet over smaak. De wanden en het plafond van een woonkamer van 20 m² zijn samen al gauw 60 m² kleur, de tweede laag komt op een paar vierkante meter kast of op één wand, en het accent zit in kussens en een lamp van samen nog geen halve vierkante meter.

Die verhouding is precies de reden dat een accent werkt. Okergeel naast betongrijs blijft prettig zolang het oker een paar procent van het zichtbare oppervlak beslaat; op vier wanden is dezelfde kleur een kamer in mosterd. Daarom staat er bij het derde staal klein en spaarzaam, en niet accentwand.

De bijkleur is ook geen tussenkleur voor de leuk. Hij ligt qua ondertoon tussen de hoofdkleur en de basis in, zodat de overgang van vloer naar wand of van wand naar kozijn niet met een harde lijn gebeurt. Bij een donkere vloer is dat zandbeige, en dat is meteen de reden om de wand boven een donkere vloer licht te houden en de plinten niet in helder wit te zetten: die trekken een streep rond de kamer die de vloer nog zwaarder maakt.

Wil je verder dan drie kleuren, gebruik er dan een van in meer tinten in plaats van een vierde kleur toe te voegen. Hoe ver je daarin kunt gaan per kamer staat bij het combineren van kleuren in een woonkamer.

Wat de windrichting wel en niet verandert aan de uitkomst

De windrichting verandert de drie kleuren niet. Kies je bij dezelfde grijze vloer eerst noord en dan zuid, dan blijft het greige, kalkwit en petrolblauw; alleen de zin onder elk staal wisselt. Dat is een aanname die in de hulp zit: een kleur die bij een vloer past, past daar in elke richting bij, maar hij ziet er niet overal hetzelfde uit.

Wat verandert is het licht dat de kleur moet terugkaatsen. Noordlicht is hemellicht van de hele lucht, diffuus en koel, rond 6500 K bij bewolking en hoger als de lucht helder blauw is, en het verandert nauwelijks door de dag. In dat licht zit weinig langgolvig rood en geel, dus warm pigment krijgt weinig om mee te werken en koel pigment wordt juist opgetild.

Op west gebeurt het omgekeerde in de tweede helft van de dag: het licht loopt op naar oranje en trekt elke warme kleur mee. Wie zijn kamer vooral 's avonds gebruikt, kiest dus anders dan wie er om tien uur 's ochtends werkt. Welk licht je per richting en per uur krijgt, staat in de lichtwijzer met de kelvinwaarden per windrichting.

Kleur uit de uitkomst	Op noord	Op zuid of west	Wat je daarmee doet
Urban taupe	Trekt naar paarsgrijs, want het koele licht licht het rode restje uit	Op zuid stabiel bruingrijs, in de avondzon op west warm en aards	Op noord een taupe met meer geel nemen, of overstappen op greige
Greige	Blijft overeind waar beige grauw wordt en grijs koud	Op zuid lichter en meer richting beige	De rustigste keuze zolang je twijfelt over de ondertoon van de vloer
Linnen	Verliest warmte en leest als lichtgrijs beige	In de avondzon duidelijk geler dan het staaltje in de winkel	Op noord de lampen op 2700 K houden, dan komt de warmte terug
Olijfgroen	Wordt donker en bruinig	Op zuid vol en licht, in de avondzon bijna goudgroen	Op noord beter op kastfronten dan op een hele wand
Cognac	Verliest het oranje en leest als mat bruin	Op zuid vol, maar directe zon droogt leer uit en bleekt de zonzijde	Op noord iets lichts ernaast; op zuid de bank uit de volle middagzon houden
Okergeel	Blijft gedempt en gaat richting mosterd	Op zuid vol tot bijna goud	Op zuid bij textiel of een deel van de wand houden
Terracotta	Trekt naar roze omdat het koele licht het oranje wegneemt	Op zuid warm en vol, op meer dan één wand te veel	Op noord een variant met meer bruin kiezen
Petrolblauw	Trekt naar blauw en wordt koud	Op west in de avondzon duidelijk groen	Hout of leer erbij leggen, anders blijft het kil
Inktblauw	Wordt bijna zwart en maakt de kamer merkbaar donkerder	Op zuid helder blauw, en het houdt de kamer koel	Op noord bij één of twee wanden houden
Betongrijs	Wordt koud en blauwig, de kamer oogt kaler dan het staaltje	Op zuid licht en helder, met scherpe schaduwen langs kozijnen	Alleen met een warm accent erbij, anders blijft er niets te zien

Taupe is de lastigste basis en krijgt daarom de meeste vragen

Taupe zit tussen grijs en bruin en heeft een spoor rood in zich. Die drie ingrediënten maken hem bruikbaar en tegelijk onbetrouwbaar, want de kleur kiest zijn kant op basis van wat ernaast staat. Koel grijs of grijsblauw ernaast trekt het rood eruit en dan leest de wand roze tot paars.

Wie taupe wil combineren, zoekt dus niet zozeer een kleur die erbij past als wel een kleur die de ondertoon dezelfde kant op duwt. Kalkwit kiest zelf geen kant en laat de taupe zijn eigen toon houden, greige op plinten en deuren maakt de overgang rustig, en okergeel in een kussen of lampenkap haalt het rode restje naar boven in plaats van het te laten omslaan naar grijs.

Urban taupe is de middendonkere variant rond #9C9086, en dat is de tint die als basis in de hulp staat. Een lichtere variant kan op meer wanden tegelijk maar verliest sneller zijn grijs. Wat dat verschil in een woonkamer betekent, staat bij urban taupe combineren met vloer, bank en textiel en bij de lichtere taupetinten op een groot wandvlak.

Rol in de kamer	Kleur uit het kleurenpalet	Hexwaarde	Waarom die kleur hier standhoudt
Groot vlak, wanden en plafond	Kalkwit	#F1EFE8	Kiest zelf geen kant, dus de taupe blijft de kleur die je koos
Tweede laag, plinten, deuren en kasten	Greige	#B6ABA0	Heeft grijs en beige in zich en zit daarmee tussen de taupe en het wit in
Accent in textiel en verlichting	Okergeel	#C9A227	Warm geel dat het rode restje in de taupe naar voren haalt
Grotere warme tegenkleur	Olijfgroen	#6E7548	Ligt met taupe in dezelfde gele hoek en houdt het geheel aards
Leer, hout en een enkel meubel	Cognac	#9C5A2C	Deelt de rode ondertoon, waardoor de taupe bruin blijft en niet paars wordt
Donkerste punt, een paar procent	Zacht zwart	#2A2A28	Geeft de kamer een bodem zonder de koelte die antraciet meebrengt
Wat je erbuiten laat	Betongrijs, grijsblauw en koel gebroken wit	#9A9C9D, #93A3AD, #ECEEEE	Koele grijzen halen het rood uit de taupe en dan leest de wand roze

Waar de regel over wringende kleuren onderaan vandaan komt

Onder de drie stalen staat een regel die begint met wat hier wringt. Die bestaat uit twee delen en ze komen uit verschillende hoeken van de gegevens. Het eerste deel hoort bij de basis die je koos, het tweede deel bij de voorgestelde hoofdkleur.

Dat tweede deel is de aanname die je moet kennen. Kies je de cognac leren bank, dan is de hoofdkleur olijfgroen en zijn de genoemde botsers grijsblauw, grijslila en saliegroen. Die gaan dus over de nieuwe wandkleur en niet over je bank: wat met cognac zelf vecht, is terracotta, baksteenrood en okergeel.

Waarom twee kleuren wringen, is bijna altijd een kwestie van ondertoon of van afstand. Bij tegengestelde ondertonen laten ze elkaars gebrek zien en wordt de warme geel terwijl de koele blauw wordt, ook al zijn het op zichzelf twee rustige tinten. Liggen ze juist te dicht bij elkaar, zoals petrolblauw naast inktblauw, dan leest de kleurencombinatie als een vergissing in plaats van een keuze.

Combinatie die de hulp afraadt	Wat je in de kamer ziet	Wat in plaats daarvan werkt
Warm wit op het plafond en koel gebroken wit op de wanden	Je ziet alleen nog het verschil tussen die twee witten en niet de kleur zelf	Beide vlakken in kalkwit, dat naar geen van beide kanten trekt
Zandbeige of linnen naast betongrijs	Het beige leest geel en het grijs leest vies	Greige, dat allebei de ondertonen in zich heeft
Cognac tegen terracotta of baksteenrood	Twee oranjerode vlakken lopen in elkaar over en de bank verdwijnt	Olijfgroen of inktblauw achter het leer
Okergeel naast zandbeige of vuilroze	Het oker wordt vaal omdat er te weinig verschil overblijft	Oker tegen inktblauw, petrolblauw, olijfgroen of betongrijs
Petrolblauw naast inktblauw of denimblauw	Een stapeling blauwen waarin geen enkele nog opvalt	Eén blauw aanhouden en er een warme kleur tegenover zetten
Saliegroen naast olijfgroen of mosgroen	Drie groenen met een andere ondertoon die elkaar zuur maken	Eén groen kiezen en variëren in lichter en donkerder
Antraciet naast chocoladebruin	Het koele zwartgrijs maakt het bruin dof en het bruin maakt het grijs paars	Zacht zwart bij bruin, antraciet bij koele grijzen
Grijsblauw naast cognac, okergeel of urban taupe	De warme kleuren verliezen hun rood en zakken weg naar grijs	Grijsblauw bij koel gebroken wit en betongrijs houden

Bij twee vaste kleuren, een kleine kamer of een huurhuis

De uitkomst gaat uit van één basis. Liggen er twee vast, bijvoorbeeld een grijze vloer en een cognac bank, draai de hulp dan twee keer en neem wat in beide paletten terugkomt. Greige past bij allebei, dus dan worden de wanden greige met olijfgroen op het vlak achter de bank, in plaats van de ene of de andere hoofdkleur.

In een kamer kleiner dan ongeveer 12 m² kun je het accent beter uit de verf laten en in textiel houden. Er is daar te weinig wandoppervlak om drie kleuren uit elkaar te houden, en dan wordt elke extra kleur een vlek in plaats van een laag.

Huur je, dan is meestal alleen de bijkleur het overwegen waard. Eén wand terugverven bij vertrek kost een dagdeel, vier wanden en een plafond kosten een week en twee keer zo veel verf. Hoeveel liter dat is, reken je uit met de verfcalculator voor wanden en plafond.

Wijk ook af zodra er iets groots in de kamer ligt dat niet in de lijst staat. Een gedessineerd vloerkleed of een gordijn over twee wanden bepaalt meer van de kamer dan de wandkleur, en dan volg je de ondertoon daarvan. Welke kleur per vertrek gangbaar is, staat bij de pagina over muurkleur.

De fouten die met deze uitkomst worden gemaakt

De vlakjes naast de kleurnamen zijn schermkleuren. Ze komen van een beeldscherm dat licht uitzendt, terwijl verf licht terugkaatst; de hexwaarde klopt dus als aanduiding en niet als kleur. Koop een proefpot en zet een vlak van minstens 50 bij 50 cm op de wand waar het licht op valt, want een kleiner vlak leest altijd lichter dan de kleur werkelijk is.

De tweede fout is beoordelen op het verkeerde moment. Wie 's avonds onder lampen van 2700 K naar een proefvlak kijkt, ziet niet de kleur maar de kleur plus een gele lamp: blauw zakt weg, taupe wordt bruin en petrolblauw wordt groen. Kijk op drie momenten, waarvan één bij bewolkt daglicht.

De derde gaat over het accent. In de uitkomst staat klein en spaarzaam, en dat is geen stijlregel maar de reden dat de kleur werkt. Petrolblauw in een fauteuil en twee kussens geeft de kamer een richting; petrolblauw op een wand van 12 m² is de kleur waar de kamer om draait, en dan klopt de rest van het palet niet meer.

De vierde is wit voor wit aanzien. Bij de kozijnen noemt de hulp RAL-codes, want 9010 zuiver wit is romiger dan 9016 verkeerswit, en 9005 diepzwart is echt zwart waar 7021 zwartgrijs zachter is. Verf je lijstwerk bij zonder de code van het bestaande kozijn te kennen, dan staan er twee witten of twee zwarten naast elkaar die allebei kloppen en toch niet samengaan.

Veelgestelde vragen