Een 3D-ontwerp van je interieur: camera, materiaal en licht die kloppen

Wat een 3D-ontwerp toevoegt aan een plattegrond en wat niet

Een plattegrond beantwoordt of iets past. Een 3D-ontwerp van je interieur beantwoordt de drie vragen die daarna komen: hoe hoog de volumes in de kamer uitkomen, wat je vanaf de bank of de eettafel nog ziet, en hoe materiaal en daglicht zich tot elkaar verhouden.

Welke maten elk programma van je vraagt en welk soort programma bij welke vraag hoort, staat in het overzicht over plannen in 3D met je eigen maten. Wat je daarna in beeld krijgt, is zo eerlijk als drie instellingen: waar de camera staat, op welke schaal de materialen liggen en welk licht erop valt.

Werk in detailniveaus en ga pas naar het volgende niveau als het vorige klopt. Een blokmodel in één grijstint laat volume en zichtlijnen zien zonder dat een houtnerf of een mooie bank je afleidt. Pas daarna komen de materialen, en als laatste het licht en de render.

De reden voor die volgorde is dat een render overtuigt. Een beeld met zonlicht op een eiken vloer ziet er af uit, ook als de kast erin 10 cm te diep is en de doorgang ernaast op 55 cm uitkomt. Ontdek je die maatfout pas na het renderen, dan doe je het werk aan materiaal en licht opnieuw.

De tabel hieronder zet de niveaus naast elkaar. Lees vooral de laatste kolom: elk niveau heeft een vraag die het niet kan beantwoorden, en die vraag hoort dan bij een ander niveau of bij een proef in de kamer zelf.

Detailniveau	Wat je invoert	Welke vraag het beantwoordt	Waar het ophoudt
Plattegrond op schaal	Wanden, openingen, vaste punten en de buitenmaat van elk meubel	Past het, en hoe breed blijft de smalste doorgang	Hoogte bestaat niet: een kast van 220 cm en een dressoir van 80 cm zijn dezelfde rechthoek
Blokmodel in één grijstint	Dezelfde plattegrond, met per blok de echte hoogte en de plafondhoogte	Welke volumes het zicht naar buiten nemen en hoe een kastwand de wand verdeelt	Zegt niets over materiaal of kleur, en dat is ook de bedoeling
Ingericht model met materialen	Texturen op hun echte maat, glansgraad en lichtreflectiewaarde per vlak	Hoe hout, steen, textiel en verf naast elkaar staan en waar de lichte en donkere vlakken vallen	Een textuur is een foto die zich herhaalt, en een scherm straalt licht uit waar een muur het terugkaatst
Render met daglicht en lampen	Ligging ten opzichte van het noorden, plaats, datum, tijd en lampen met hun kleurtemperatuur	Waar de zon op welke datum binnenvalt en welke hoeken 's avonds donker blijven	Veel programma's stellen de belichting automatisch bij, dus absolute helderheid lees je er niet uit

Het blokmodel: eerst hoogtes en zichtlijnen, dan pas materiaal

Het blokmodel is de plattegrond met hoogtes erbij. Controleer daarom eerst de doorgangen in bovenaanzicht, want die veranderen niet meer als het model de hoogte in gaat. In de kamerplanner lees je de smalste doorgang tussen twee meubels af, met gangbare meubelmaten op een raster van 5 cm. Hoogte kent die planner bewust niet, en precies daarvoor dient de volgende stap.

Hoe je de kamer opmeet en op schaal zet, staat bij een woonkamer natekenen van meetschets tot schaaltekening. Voor het blokmodel geef je daarna elk blok zijn echte hoogte, samen met het plafond, de borstwering en de bovenkant van elk raam, en je geeft alles dezelfde lichtgrijze tint.

Die ene tint is geen gemakzucht. Zolang alles hetzelfde grijs is, lees je alleen volume en schaduw, en zie je meteen dat een kast van 220 cm hoog tussen twee ramen de wand in drie stukken knipt. Met eikenfineer erop kijk je naar het hout en niet meer naar die verdeling.

Kijk in het blokmodel vooral naar wat rond ooghoogte uitkomt. Op een bank met een zitting van 44 cm zitten je ogen op ongeveer 115 cm, staand op 155 tot 175 cm. Alles wat tussen die twee hoogtes eindigt, neemt het zicht weg voor wie zit en niet voor wie staat.

Lampen zijn daarin de blokken die het vaakst vergeten worden. Een hanglamp boven de eettafel hangt met zijn onderkant rond 155 cm en een hanglamp boven een kookeiland op 165 cm, en die kappen hangen dus precies in de zichtlijn van wie door de kamer loopt. Zet ze als blok in het model, dan zie je vanuit de deuropening of ze de tuin in tweeën snijden.

Blok in het model	Hoogte die je invoert	Voor wie zit, ogen op 115 cm	Voor wie staat, ogen op 155 tot 175 cm
Rugleuning van de bank	75 tot 90 cm	Vanaf de eettafel kijk je eroverheen naar de zithoek	Een lage rand die de kamer verdeelt zonder zicht te nemen
Tv-meubel of dressoir	45 tot 80 cm	Blijft onder je blik, alleen wat erop staat telt mee	Blijft onder je blik
Open kast als scheiding tussen twee zones	130 cm	Neemt het zicht op alles erachter weg	Je kijkt er 25 tot 45 cm overheen
Hanglamp boven de eettafel	Onderkant rond 155 cm, 80 cm boven een blad van 75 cm	Aan tafel kijk je onder de kap door naar wie tegenover je zit	Vanuit de deur hangt de kap in je zichtlijn naar het raam
Hanglampen boven een kookeiland	Onderkant op 165 cm, 75 cm boven een blad van 90 cm	Hangen boven je blik	Hangen op ooghoogte en snijden het zicht over het eiland
Bovenkastjes in een open keuken	Onderkant op 145 cm, 55 cm boven het werkblad	Vanaf de bank zie je de onderkant van de kastjes en de wand eronder	Een gesloten band op ooghoogte, die de keuken vanaf de deur dichter maakt dan de plattegrond doet vermoeden
Kast tot het plafond	De plafondhoogte, op vier plekken gemeten	Telt als wand	Telt als wand, en een plafond dat 2 cm afloopt zie je boven de kast als kier

Waar de camera staat en hoe breed hij kijkt

Een render is een foto van een virtuele camera, en die camera heeft drie instellingen die het beeld maken: de hoogte, de kanteling en de beeldhoek. Veel programma's kiezen die voor je, en ze kiezen voor overzicht en niet voor wat je in de kamer ziet.

Zet de camera eerst op ooghoogte: 115 cm op de bank, 115 tot 120 cm aan de eettafel en 160 cm in de deuropening. Houd hem daarna horizontaal. Kantel je hem omlaag om meer vloer in beeld te krijgen, dan lopen alle verticale lijnen naar onderen naar elkaar toe en staat elke kast scheef. Heeft het programma een instelling voor tweepuntsperspectief of verticale correctie, zet die dan aan.

De beeldhoek heeft het meeste effect. Hoe breder de hoek, hoe dichter je bij een wand kunt staan en die toch helemaal in beeld houdt, en daarom grijpt een programma in een kamer van een paar meter standaard naar een groothoek. De prijs is dat de voorgrond uitrekt en de achterwand krimpt, zodat de kamer dieper oogt dan hij is.

Je rekent het na met één verhouding. De breedte die op een bepaalde afstand in beeld komt, is twee keer die afstand maal de tangens van de halve beeldhoek: bij 40 graden 0,73 keer de afstand, bij 60 graden 1,15 keer en bij 90 graden 2 keer.

Kijk ook welke hoek het programma bedoelt. Staat er 60 graden en is dat de hoek in de hoogte, dan krijg je in een breedbeeld van 16 bij 9 ruim 91 graden in de breedte, en dus precies de groothoek die je wilde vermijden. Een beeldhoek van 50 tot 60 graden in de breedte vertekent de randen nauwelijks en vraagt 330 tot 410 cm afstand voor een wand van 380 cm.

Past de wand niet in beeld zonder groothoek, maak dan twee beelden naast elkaar in plaats van één brede. Twee eerlijke beelden zeggen meer over de kamer dan één beeld dat hem ruimer maakt.

Beeldhoek	Vergelijkbaar objectief op kleinbeeld	Afstand om een wand van 380 cm in beeld te krijgen	Wat het met de kamer doet
40 graden in de breedte	Ongeveer 50 mm	522 cm	Het dichtst bij hoe je zelf kijkt, maar in een gewone woonkamer sta je dan met je rug tegen de achterwand
50 graden in de breedte	Ongeveer 39 mm	407 cm	Nauwelijks vertekening aan de randen; in een kamer van 5 m diep past de overkant net
60 graden in de breedte	Ongeveer 31 mm	329 cm	Meubels aan de rand rekken iets op; een bruikbare hoek voor controlebeelden
75 graden in de breedte	Ongeveer 23 mm	248 cm	De vloer voor de camera wordt breed en de achterwand klein, dus de kamer oogt dieper
90 graden in de breedte	18 mm	190 cm	Alles past in beeld vanuit het midden van de kamer, en een bank aan de rand van het beeld lijkt uitgerekt
60 graden in de hoogte, beeld 16 bij 9	Ongeveer 18 mm	185 cm	Hetzelfde getal als 60 graden in de breedte, maar in werkelijkheid een groothoek van ruim 91 graden

Materialen op hun echte maat, glansgraad en lichtreflectie

Een materiaal in een 3D-programma is meestal een foto van een stukje oppervlak, die het programma herhaalt tot het vlak vol is. Of dat klopt, hangt af van één getal: hoe groot dat stukje in het echt is. Staat een foto van 2 m vloer ingesteld op 1 bij 1 m, dan wordt elke plank half zo breed en komt elke knoest twee keer zo vaak terug.

Controleer de schaal daarom met iets waarvan je de maat kent. Zet een blok van precies 120 cm op de vloer: bij tegels van 60 bij 60 cm horen daar twee tegels en een voeg naast te liggen, en bij planken tel je hoeveel plankbreedtes ernaast passen en vergelijk je dat met de maat op de verpakking.

Stel daarna per vlak de glansgraad in. Matte muurverf kaatst licht naar alle kanten, hoogglans werkt als een zwakke spiegel. Een programma laat in die spiegel zien wat er in het model achter de camera staat, en daar staat meestal niets, dus hoogglans keukenfronten ogen in de render strak en rustig terwijl ze in de kamer de tuindeuren, de lampen en jezelf terugkaatsen.

Het derde getal is de lichtreflectiewaarde: het deel van het licht dat een vlak terugkaatst. Wit komt op 80 tot 90 procent, antraciet grofweg onder 10 procent. Een grijs dat voor je oog precies tussen wit en zwart ligt, kaatst maar ongeveer 20 procent terug, omdat je ogen helderheid niet evenredig waarnemen, en een middentint op drie wanden neemt dus veel meer licht uit de kamer dan de kleurkaart doet vermoeden.

Let bij fijne details op de resolutie van het beeld. Toont een render van 1920 pixels breed een wand van 380 cm, dan is elke pixel 2 mm. Een voeg van 2 tot 3 mm is dan hooguit één pixel en vervaagt, terwijl een donkere voeg in een lichte tegel in de kamer van meters afstand een raster tekent.

Welke materialen en glansgraden bij een bepaalde stijl horen, staat bij de interieurstijlen met hun palet, materiaal en glans. Het model is de plek om die combinatie in verhouding te zien, niet om de precieze tint te kiezen.

Materiaal	Wat je in het model instelt	Waar de render van de kamer afwijkt
Houten vloer in planken	De echte plankbreedte en planklengte, en een textuur die over minstens een paar planklengtes niet herhaalt	Een korte textuur herhaalt dezelfde knoesten in een raster dat je in echt hout nooit ziet
Keramische tegels	Tegelmaat, voegbreedte en voegkleur als aparte instellingen	Een voeg van 2 tot 3 mm valt onder de resolutie van het beeld en verdwijnt
Muurverf	Mat of zijdeglans als ruwheid, en de lichtreflectiewaarde van de kleur	Een virtuele muur is volkomen vlak, dus strijklicht over oneffen stucwerk zie je in een render nooit
Hoogglans fronten of een gelakt blad	Een hoge reflectie, en het model ook achter de camera afmaken met ramen en lampen	Zonder iets achter de camera blijft de spiegeling leeg en oogt het front rustiger dan het in de kamer is
Velours en bouclé	Een ruwe structuur en een basiskleur die je naast het stofstaal op het scherm vergelijkt	Velours verandert van tint met de richting van de pool en bouclé vangt schaduw in zijn lusjes; een egale kleur mist allebei
Gordijnen	Een rail 10 tot 15 cm boven het kozijn met 15 tot 25 cm uitloop per zijde, en de opgeschoven stof als volume	Zonder gordijn oogt het raam groter dan het met een geparkeerd gordijn ernaast zal zijn
Spiegel en glas	Echte reflectie aan, en het model rondom afgemaakt	Een spiegel tegenover een raam verdubbelt het daglicht, tegenover een lamp verdubbelt hij de verblinding

Daglicht en zon: de ligging, de datum en het uur dat je instelt

Een programma met daglicht heeft drie gegevens nodig: waar het noorden ligt, waar het huis staat en op welk moment je kijkt. Zonder de eerste staat de zon op een willekeurige kant van het model, en dan is elke schaduw in het beeld verzonnen. Lees de richting van je gevel af op een kaart en draai het model tot de noordpijl klopt.

Bij de tijd zit een valkuil. De zon staat recht in het zuiden op het middaguur van de zonnetijd, en dat valt in Nederland niet op 12 uur. Afhankelijk van de datum en van waar je woont, ligt dat moment tussen ongeveer 12.15 en 13.00 uur wintertijd, en in de zomertijd een uur later. Vul je in juni 12 uur in, dan staat de zon nog in het zuidoosten.

De hoogte van de zon bepaalt hoe diep hij binnenvalt. Rond 52 graden noorderbreedte staat hij op het middaguur in juni ruim 60 graden hoog, in maart en september 38 graden en eind december nog geen 15 graden. De zonvlek op de vloer schuift daardoor per seizoen meters op, en in de doorsnede hieronder zie je hoe ver.

Render daarom op minstens drie data, 21 juni, 21 maart en 21 december, telkens op het middaguur van de zonnetijd en op de uren waarop je de kamer het meest gebruikt. Een zithoek die in juni in de schaduw ligt, kan in december laag zonlicht recht in de ogen krijgen, en in een kamer van 560 cm diep staat een tv-meubel tegen de achterwand dan in de zon.

De getallen in de tabel gelden voor een raam op het zuiden, gemeten vanaf het glas en zonder overstek of balkon erboven. Een raam op het oosten of westen krijgt de zon juist als hij laag staat, en dus het hele jaar diep de kamer in. Voor buiten, waar schutting en schuur de rol van het plafond overnemen, staat de zonnestand uitgewerkt bij een tuin ontwerpen in een app met de zon erbij.

Datum	Hoogte van de zon op het middaguur	Zonvlek op de vloer, zuidraam van 95 tot 215 cm hoog	Wat je in het model controleert
21 juni	61 graden	52 tot 117 cm van het glas	De zon komt nauwelijks voorbij de vensterbank, dus alleen wat direct voor het raam staat krijgt zon
Begin mei en half augustus	54 graden	69 tot 156 cm van het glas	Een bureau of leesstoel in de eerste 150 cm krijgt rond het middaguur zon op het blad of het boek
21 maart en 23 september	38 graden	122 tot 275 cm van het glas	De vlek ligt op de plek waar meestal de zithoek of de eettafel staat
Begin februari en begin november	22 graden	235 tot 532 cm van het glas	Wie tot ongeveer 245 cm van het raam met het gezicht ernaartoe zit, heeft de zon in de ogen
21 december	Net geen 15 graden	Vanaf 366 cm tot voorbij een achterwand op 560 cm	Zittend heb je tot bijna 4 m van het glas zon in je ogen, en tegen de achterwand loopt de vlek 70 cm op

Een interieur ontwerp app op je telefoon of tablet

Op een telefoon of tablet doet een interieur ontwerp app meestal een van drie dingen: een kamer scannen tot een ruwe plattegrond, een bestaand model bekijken en erdoorheen lopen, of een virtueel meubel in het camerabeeld van je eigen kamer zetten. Dat laatste heet AR, en daar zitten de meeste verwachtingen en de meeste misverstanden.

Een app zonder dieptesensor bepaalt de vloer en de afstand uit het camerabeeld zelf. Dat gaat goed op een vloer met nerf, voegen of een kleed, en slecht op een egale lichte gietvloer, op glanzende tegels en bij weinig licht. Het meubel zweeft dan boven de vloer of schuift mee als je beweegt, en de maat die je ziet is net zo onbetrouwbaar als die plaatsing.

Een toestel met een dieptesensor meet de afstand zelf en is minder afhankelijk van licht en structuur. Ook dan blijft een scan een benadering, want de sensor meet tot het eerste vlak dat hij raakt, en dat is vaak de plint, het gordijn of de radiator in plaats van de wand.

Controleer de schaal daarom met iets waarvan je de maat kent. Leg een A4 van 21 bij 29,7 cm op de vloer, of zet het virtuele meubel naast een deur waarvan je de hoogte hebt gemeten. Klopt de verhouding in beeld niet, dan klopt de maat van het meubel ook niet.

Voor het ontwerpen zelf werkt een groter scherm beter. Op een telefoonscherm van 7 cm breed staat een kamer van 380 cm op ongeveer 1 op 54, dus beslaat je vingertop een halve meter kamer. Typ maten daar in plaats van ze te slepen, en gebruik de telefoon vooral in de kamer zelf: om te scannen, te controleren en het model naast het echte raam op ooghoogte te bekijken.

Wat je met de app doet	Waar het goed voor is	Waar het misgaat	Hoe je het controleert
Een virtueel meubel in het camerabeeld zetten	Zien of een model qua formaat en kleur aansluit bij wat er al staat	Op een egale of glanzende vloer en bij weinig licht zweeft of verschuift het meubel	Een A4 of een gemeten deur in hetzelfde beeld
De kamer scannen tot een plattegrond	Snel een ruwe opzet van een kamer die er al is	De scan meet tot plint, gordijn of radiator, en kleine afwijkingen tellen per hoek op	Elke wand en beide diagonalen natrekken met een rolmaat of laser
Het 3D-model bekijken en erdoorheen lopen	Hoogtes en zichtlijnen beoordelen in de kamer zelf, met het echte raam naast je	De app kiest vaak een groothoek en een camera boven ooghoogte	Beeldhoek en camerahoogte nakijken in de instellingen
Maten invoeren en meubels schuiven	Kleine correcties aan een model dat je op een groter scherm hebt gemaakt	Een vingertop beslaat op schaal al snel een halve meter kamer	Maten intypen in plaats van slepen
Het ontwerp delen	Een beeld of een link naar huisgenoten of een leverancier sturen	Een gedeeld beeld heeft geen maten, en een link werkt soms alleen met een account	Een plattegrond op schaal met maatlijnen exporteren

Een 3D-ontwerp laten maken: wat je aanlevert en wat je terugkrijgt

Laat je een 3D-ontwerp maken door een interieurontwerper, een keukenzaak of een maker van kasten op maat, dan wordt het resultaat begrensd door de gegevens die jij aanlevert. Wie met de maten uit de verkooptekening werkt, levert een mooi beeld van een kamer die een paar centimeter anders is dan de jouwe.

Lever daarom per ruimte je eigen metingen aan: elke wand op drie hoogtes, de diagonalen, de plafondhoogte, de dagmaten van deuren en ramen, de borstwering en de plek van radiatoren, stopcontacten en lichtpunten. Zet er per wand een foto bij met de uitgerolde rolmaat in beeld, met de windrichting van de ramen en de maten van de meubels die blijven.

Vraag vooraf ook wat je terugkrijgt, want een render is geen ontwerp. Een render laat zien hoe het eruit kan zien, terwijl de plattegrond met maatlijnen, de wandaanzichten en de materiaalstaat laten zien wat er gemaakt en gekocht moet worden. Zonder die drie heb je een plaatje waar een timmerman of een schilder niets mee kan.

Vraag de beelden van varianten vanaf dezelfde standpunten, op ooghoogte, met dezelfde beeldhoek en dezelfde belichting. Alleen dan laat de vergelijking het verschil tussen de ontwerpen zien en niet het verschil tussen twee camera-instellingen.

Verandert het ontwerp meer dan de inrichting, zoals een wand die verdwijnt of een keuken die naar een andere gevel verhuist, dan hoort het bij een grotere opgave. Hoe je dan van vaste punten naar een indeling komt, staat bij zelf de indeling van je huis ontwerpen.

Onderdeel van het ontwerp	Wat erop hoort te staan	Waarom je het nodig hebt
Plattegrond op schaal	Maatlijnen, vaste punten, meubels op hun buitenmaat en de looproutes	Hierop bestel je meubels en controleer je doorgangen; een render bewijst geen van beide
Wandaanzichten	Per wand de hoogtes van kasten, planken, stopcontacten, schakelaars en lichtpunten	Een timmerman, elektricien of schilder werkt per wand en niet vanaf een render
Materiaalstaat	Per vlak het materiaal, de kleurcode, de glansgraad en het productnummer	Een kleur in een render heeft geen code, dus zonder staat koop je op het oog
Lichtplan	Lichtpunten en lampen met hun hoogte, kleurtemperatuur en of ze dimbaar zijn	In het model staan lampen waar het mooi oogt; in de kamer moeten er leidingen en dozen naartoe
Renders van varianten	Minstens drie vaste standpunten op ooghoogte, dezelfde beeldhoek en belichting, en de daglichtdatum erbij	Anders vergelijk je camera-instellingen in plaats van ontwerpen
Wat jij zelf aanlevert	Eigen metingen, een foto per wand met de rolmaat erop, de windrichting en de maten van meubels die blijven	Het ontwerp wordt precies zo nauwkeurig als deze gegevens

Stijl en kleur uitproberen in het model

Een 3D-model is sterk in verhoudingen en zwak in tinten. Het laat betrouwbaar zien hoeveel vierkante meter donker hout er tegenover lichte wand staat, hoe een lage lijn van meubels zich verhoudt tot een hoge kastwand, en of een accentkleur op één plek blijft hangen of door de kamer terugkomt.

Welke tint een muur krijgt, laat het niet betrouwbaar zien. Een scherm straalt licht uit en een muur kaatst het terug, en daartussen zitten het licht van je eigen ramen en lampen, de glansgraad en de ondergrond. Een kleurcode die op het scherm klopt, is op de wand een andere waarneming.

Blauw is daarvan het duidelijkste voorbeeld. Blauw pigment kaatst vooral kortgolvig licht terug, en daarvan zit weinig in lamplicht van 2700 K, dus een wand die in de daglichtrender blauw is, wordt 's avonds grijs tot bijna zwart. Welke tint op welk uur standhoudt, staat bij een blauw interieur opbouwen per tint en per lichtsoort.

Een stijl met veel lagen vraagt iets anders van het model. Textiel, rotan, planten en patronen maken een scène zwaar en laten texturen herhalen, terwijl de vraag juist is hoeveel lagen de kamer verdraagt. Zet planten en kleden als eenvoudige volumes op hun echte maat neer en tel in het model op hoeveel plekken elke accentkleur terugkomt; de regels voor die herhaling staan bij de aardtinten en lagen van een bohemian interieur.

Voor de tint zelf blijft één methode over: een proefvlak van minstens 50 bij 50 cm op de wand zelf, beoordeeld 's ochtends, rond het middaguur en 's avonds met alleen de lampen aan. Twijfel je nog over de richting, dan zet het overzicht van stijlen en manieren van inrichten de keuzes naast elkaar die je daarna in het model toetst.

Wat je wilt beoordelen	Lukt dat in 3D	Waarom wel of niet
Verhouding tussen lichte en donkere vlakken	Ja, met vaste belichting	De lichtreflectiewaarde zit in het materiaal, en de verdeling klopt zolang de belichting niet automatisch bijstelt
Lijnvoering en hoogtes van meubels en kasten	Ja	Dat zijn maten, en die neemt het model exact over
Hoe vaak een accentkleur terugkomt	Ja	Je telt plekken en vierkante meters, geen tinten
De precieze tint van een muurverf	Nee	Een scherm straalt licht uit en een muur kaatst het terug, met het licht van jouw ramen en lampen
Blauw, groen en paars bij avondlicht	Nee	Juist deze kleuren verschuiven het sterkst tussen daglicht en lamplicht van 2700 K; beoordeel ze op de wand bij je eigen lampen
Hoe een stof oogt en valt	Deels	Kleur en patroon komen over, pool, lusjes en plooien veel minder
Hoeveel textiel, planten en spullen de kamer verdraagt	Deels	Een model is leeg en schoon, zonder snoeren, post of wasmand, dus het verdraagt in beeld meer dan in het echt

Zo bouw je een 3D-ontwerp van je interieur op

Elke stap levert de basis waarop de volgende stap pas iets zegt, dus sla er geen over.

1. Zet de plattegrond met je eigen maten in het model

   Voer elke wand in met de kleinste van de drie gemeten maten, samen met de wanddikte, de openingen en de vaste punten. Controleer in bovenaanzicht de doorgangen: 90 cm voor de hoofdroute en 60 cm tussen twee meubels. Klopt dat hier niet, dan wordt het in 3D niet beter.

2. Trek de blokken op tot hun echte hoogte, in één grijstint

   Geef het plafond, de borstwering, de bovenkant van elk raam en elk meubel zijn hoogte, en alles dezelfde lichtgrijze kleur. Zo beoordeel je volume en zichtlijn voordat een materiaal je aandacht trekt.

3. Zet drie vaste camera's op ooghoogte

   Zet er een in de deuropening op 160 cm, een op de bank op 115 cm en een aan de eettafel op 115 tot 120 cm, alle drie horizontaal en met 50 tot 60 graden beeldhoek in de breedte. Sla ze op als vaste weergaven, want elke variant beoordeel je vanaf precies deze plekken.

4. Draai het model naar het noorden en stel de plaats in

   Lees de richting van je gevel af op een kaart, zet de noordpijl en vul de plaats in. Bekijk de zon op 21 juni, 21 maart en 21 december, op het middaguur van de zonnetijd en op de uren dat je de kamer gebruikt.

5. Vervang de blokken door materialen op echte schaal

   Begin bij de grote vlakken: vloer, wanden en kastfronten. Controleer elke textuur met een blok van bekende lengte, stel de glansgraad per vlak in en zoek de lichtreflectiewaarde van je muurverf op, want die bepaalt hoeveel licht er in de kamer overblijft.

6. Zet de lampen erin en de belichting vast

   Plaats elke lamp op zijn echte hoogte en met zijn kleurtemperatuur. Zet de automatische belichting uit of op een vaste waarde, en render een avondbeeld met alleen de lampen aan, zodat je ziet welke hoeken donker blijven.

7. Exporteer naast de beelden ook de maten

   Sla naast de renders een plattegrond op schaal met maatlijnen en de wandaanzichten op. Daarmee bestel je, en daarmee controleer je wat er geleverd wordt; print op vaste schaal en meet één bekende maat na met een liniaal.

Kamerplanner

Vul de maten van je kamer in, zet deuren en ramen op de juiste plek en schuif meubels op schaal rond. Je ziet meteen of het past en hoeveel loopruimte er overblijft. Open de volledige kamerplanner

Nalopen voordat je een render gelooft

• Elke wand ingevoerd met de kleinste van drie gemeten maten, plus de wanddikte
• Noordpijl op een kaart gecontroleerd en de plaats ingesteld
• Camera horizontaal, op 115 cm zittend of 160 cm staand
• Beeldhoek 50 tot 60 graden in de breedte, en nagekeken of het programma de hoek in de breedte of in de hoogte opgeeft
• Textuurschaal gecontroleerd met een blok van bekende lengte
• Automatische belichting uit of vast, en bij elke variant dezelfde
• Zon bekeken op 21 juni, 21 maart en 21 december op het middaguur van de zonnetijd
• Plattegrond met maatlijnen en wandaanzichten geëxporteerd naast de renders

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Materialen en renders maken voordat het blokmodel klopt

Een afgewerkt beeld overtuigt, ook als de kast 10 cm te diep is. Ontdek je een maatfout pas na het renderen, dan doe je het werk aan materiaal en licht opnieuw. Houd het model grijs tot de doorgangen en de hoogtes kloppen.

De camera laten staan waar het programma hem neerzet

Een standpunt hoog in een hoek met een beeldhoek van 90 graden geeft een overzicht dat je in de kamer nooit hebt. De kamer oogt dieper en de meubels kleiner dan ze zijn. Zet de camera horizontaal op ooghoogte, op een plek waar je in het echt staat of zit.

De muurkleur kiezen op de render

Een scherm straalt licht uit en een muur kaatst het terug, met het licht van jouw ramen en lampen. Een tint die op het scherm klopt, schuift op de wand op, en blauw en groen doen dat bij lamplicht het sterkst. Beoordeel de kleur op een proefvlak van minstens 50 bij 50 cm op de wand zelf.

De zon op 12 uur zetten zonder de noordpijl te controleren

In de zomertijd staat de zon om 12 uur nog in het zuidoosten, en een model met een verkeerde noordpijl legt de schaduwen aan de verkeerde kant. Het beeld ziet er geloofwaardig uit en klopt op geen enkele datum. Werk met het middaguur van de zonnetijd en controleer de noordpijl op een kaart.

Varianten vergelijken met een andere camera of belichting

Een variant die vanuit een iets andere hoek of met automatisch bijgestelde belichting is gerenderd, wint de vergelijking op de instelling en niet op het ontwerp. Een breder beeld oogt ruimer, een lichter beeld vriendelijker. Vergelijk alleen beelden vanaf dezelfde opgeslagen standpunten met dezelfde vaste belichting.

Gordijnen, plinten en snoeren weglaten

Een opgeschoven gordijn hangt in de uitloop van 15 tot 25 cm naast het kozijn, en een dikke stof met veel plooien valt daar nog overheen tot op het glas. Laat je het weg, dan oogt het raam in het model groter en de kamer lichter dan ze worden. Zet gordijnen in elk geval als volume in het model, want die bepalen hoeveel raam er overblijft.

Veelgestelde vragen