Tafels: salontafel, bijzettafel, sidetable en eettafel

Welke tafel je naast, voor of achter de bank zet

Rond een bank staan zes soorten tafels, en ze verschillen vooral in hoogte. Wie zoekt op een bank tafeltje bedoelt meestal een van die zes, en de verwarring zit in dat hoogteverschil: een salontafel is 42 cm en een tafeltje naast de bank 60 cm, en die 18 cm bepalen of je je kop koffie neerzet zonder te kijken.

Begin daarom niet bij het model maar bij wat erop komt. Een kop met een telefoon vraagt 30 bij 30 cm, een laptop 40 bij 30 cm, een bord met een glas 60 bij 40 cm. Dat oppervlak plus de plek waar je zit legt de soort vast, en pas daarna kies je een vorm. Hoe die keuze samenhangt met de bank en de kast die er al staan, staat in het overzicht van meubels per soort.

De tabel hieronder zet de zes naast elkaar met de maat en de hoogte erbij. Zoek je specifiek het tafeltje bij de bank, dan gaat de gids over welke bijzettafel naast de bank past dieper in op de bladvorm, het gewicht en de opbergvarianten.

Soort tafel	Gangbare maat	Hoogte	Waarvoor hij werkt	Waar hij op vastloopt
Salontafel, rechthoekig	110 tot 130 bij 55 tot 70 cm	38 tot 45 cm	Schalen, boeken en de afstandsbediening, bereikbaar voor de hele zithoek	Boven 45 cm afstand tot de bank moet je opstaan om je glas te pakken
Salontafel, rond	70 tot 90 cm doorsnee	38 tot 45 cm	Smalle kamers en drukke looproutes, want je loopt de hoek niet aan	Een rond blad van 80 cm heeft ongeveer een kwart minder bladoppervlak dan 110 bij 60 cm
Tafeltje naast de bank	35 tot 50 cm in het vierkant	55 tot 65 cm	Een kop, een boek en een lamp binnen handbereik van wie zit	Een blad hoger dan de armleuning: dan tast je omhoog en veeg je het om
C-tafel of banktafel	Blad 40 tot 50 bij 30 tot 40 cm	55 tot 65 cm, vaak verstelbaar	Een laptop of een bord boven je schoot, want de voet schuift onder de bank	Een bank met een dichte sokkel of een plint tot de vloer laat de voet er niet onder
Sidetable	100 tot 140 bij 30 tot 40 cm	75 tot 80 cm	Staand gebruik: sleutels, post en een lamp in de hal of langs een wand	In een hal van 110 cm blijft er met 35 cm diepte nog 75 cm doorloop over
Consoletafel achter de bank	25 tot 35 cm diep, even breed als de bank	Gelijk aan of net onder de rugleuning	De strook tussen een losstaande bank en de wand gebruiken	Staat de bank tegen de wand, dan is er geen strook om te vullen

De hoogte van het blad volgt de zithoogte

Bij elke tafel in huis is niet de hoogte van het blad de maat die telt, maar het verschil tussen dat blad en de plek waar je zit. Daarom hoort bij een bank met een zitting van 44 cm een salontafel van 42 cm: gelijk of net eronder, zodat je onderarm horizontaal blijft als je iets neerzet.

Gaat het blad naar 50 cm, dan til je je schouder op om je glas terug te zetten en beoordeel je de afstand verkeerd. Zakt het naar 32 cm, dan buig je voorover en kom je met je knieën tegen de rand. Het werkbare bereik ligt tussen 38 en 45 cm.

Naast de bank werkt hetzelfde principe met een ander ijkpunt: de armleuning. Je legt je hand daar neer zonder te kijken, dus een blad op diezelfde hoogte pak je blind. Boven de armleuning gaat dat mis, want dan raak je eerst de rand en daarna het glas.

Aan tafel is het verschil tussen zitting en blad 28 tot 32 cm. Bij een eettafel van 75 cm hoort dus een stoel van 45 cm, en bij een dik blad van 78 cm eerder een van 47 cm. Onder het blad blijft minstens 65 cm vrij voor je bovenbenen, en een brede tafelrand of een dwarsbalk eet die ruimte op.

Bij een bar loopt dezelfde rekensom door: een blad van 105 cm met een kruk van 78 cm houdt datzelfde verschil van 25 tot 30 cm aan, en wat dat voor de rest van de opstelling betekent staat bij een bar op 105 cm bladhoogte. Wil je de hoogtes per meubel naast elkaar zien, dan kun je ze per onderdeel opzoeken in de maatwijzer.

Wat een salontafel en een tafeltje ernaast aan vloer kosten

Tussen de bank en de salontafel houd je 40 cm aan, met 30 cm als ondergrens en 45 cm als comfortmaat. Onder 30 cm stoot je je schenen tegen de rand als je gaat zitten, boven 45 cm moet je opstaan om iets te pakken. Die strook is geen loopruimte: langs de tafel loop je aan de andere kant.

De breedte van het blad hangt aan de bank en niet aan de kamer. Houd de salontafel op de helft tot twee derde van de bankbreedte, dus bij een bank van 210 cm komt dat neer op 105 tot 140 cm, en is een blad van 110 tot 130 cm de gangbare maat. Een kortere tafel laat de zithoek uit elkaar vallen, een langere blokkeert de doorloop aan de kopse kant.

Reken de diepte in één regel op, want daar loopt een kamer vast. Een bank van 95 cm diep plus 40 cm plus een blad van 65 cm kost 200 cm, en die 200 cm staat los van de looproute erlangs. Kies je een loungebank van 110 cm diep, dan gaat dat verschil van 15 cm van de route af en niet van het midden van de kamer. Wat een zitdiepte verder met een kamer doet, staat bij de maten en de diepte van banken.

Naast de bank telt hetzelfde sommetje. Een tafeltje van 45 cm plus een doorloop van 70 cm vraagt 115 cm vrije wand. Blijft er 55 cm over, dan past er wel een blad maar geen doorgang meer, en dan kies je een smal model van 30 cm of een tafel die met zijn voet onder de bank schuift.

Maak die optelsom bijvoorbeeld voor een zithoek van 380 bij 420 cm. Wil je je eigen wandmaten invullen, dan kun je de bank en de tafels op schaal intekenen en zien wat er overblijft.

Tafeltjes die over, onder of op de bank schuiven

Wie zoekt naar een tafel over de bank wil bijna altijd hetzelfde: een blad boven de zitting, zonder dat er een meubel voor de bank bij komt. Daar bestaan vijf oplossingen voor en ze verschillen in de maat die je moet nameten.

De bekendste is de C-tafel, ook wel banktafel genoemd: een voet die onder de bank door schuift en een blad dat aan een staander boven je schoot uitkomt. Het hele model valt of staat bij de vrije hoogte onder je bank. Reken 8 cm, want de voetplaat is 2 tot 4 cm dik en een hoogpolig vloerkleed pakt daar nog eens 1 tot 2 cm van af.

Heeft je bank een gesloten sokkel of een plint die tot de vloer doorloopt, dan komt die voet er niet onder en val je terug op een blad over de armleuning of een klemmodel. Die twee vragen een vlakke armleuning van 12 tot 25 cm breed; op een bolle of schuine arm kantelt het blad zodra je er een vol glas op zet. Welke modellen er in die krappe strook naast en onder de bank passen, staat bij een bijzettafel die onder de bank door schuift.

Een tafeltje voor op de bank is weer iets anders: een schootblad of dienblad met een kussenvoet dat op je bovenbenen rust. Dat werkt zolang je stilzit en niet zolang je opstaat, dus het is een oplossing voor ontbijt en voor een laptop, niet voor een glas dat blijft staan.

Het formaat van het blad kies je op de bezigheid en niet op de tafel. Een laptop van 14 inch vraagt 35 bij 25 cm, met een muis ernaast 50 cm breed, en een bord met bestek en een glas 60 bij 40 cm.

Model	Waar hij op rust	De maat die beslist	Waar hij voor bedoeld is
C-tafel met de voet onder de bank	Op de vloer, met de voetplaat onder het meubel	Vrije hoogte onder de bank: 8 cm voor een voet van 2 tot 4 cm plus de poolhoogte van het kleed	Laptop, bord of kop boven je schoot, en hij rolt of schuift mee
Blad over de armleuning	Op de armleuning zelf	Breedte en vorm van de arm: 12 tot 25 cm en vlak, niet bol of schuin	Een glas, een boek en een telefoon, zonder extra meubel op de vloer
Klemblad aan de armleuning	Geklemd om de arm	Dikte van de armleuning waar de beugel omheen moet, meestal tot 20 cm	Hetzelfde, maar hij blijft liggen als je opstaat
Brugtafel met poten naast de bank	Op de vloer, aan weerszijden van de zitting	5 tot 10 cm vrije ruimte naast de bank, plus de zitbreedte ertussen	Werken of eten vanaf de bank, met het blad op 60 tot 75 cm
Schootblad met kussenvoet	Op je bovenbenen	Bladmaat 40 tot 50 cm en een onderkant die niet wegglijdt	Ontbijt of een laptop, alleen zolang je blijft zitten
Nesttafels	Op de vloer, onder elkaar geschoven	Hoogteverschil van 5 tot 8 cm tussen de bladen, anders schuiven ze niet in elkaar	Een extra blad bij bezoek, dat daarna weer verdwijnt

Wat een lade, een hefblad of een tweede laag oplevert

Salontafels met lade lopen vast op één maat die zelden wordt uitgerekend. Een lade van 40 tot 45 cm diep komt er helemaal uit, terwijl er tussen de tafel en de bank maar 40 cm zit, dus een lade die naar de bank toe opent botst tegen de rand of tegen je knieën.

Kies daarom een model met de lade in de kopse kant, of zet de tafel zo neer dat de lade naar de vrije zijde opent. Bij een doorlopende lade over de volle breedte kijk je ook naar de hoogte: bij een blad van 42 cm en een ladefront van 12 cm blijft er onder de lade 25 cm over, en daar past een tijdschrift plat maar geen stapel.

Een hefblad of liftblad doet iets anders. Het blad komt op een schaararm 20 tot 25 cm omhoog en naar voren, dus je eet ervan op ongeveer 65 cm zonder voorover te zitten. De prijs daarvan is gewicht en onderhoud: het mechaniek vraagt een dicht onderstel en het blad mag niet te dun zijn, want de scharnieren worden erin geschroefd.

Een open vak onder het blad is de simpelste vorm en meteen de meest gebruikte. Reken 20 tot 25 cm vrije hoogte voor boeken staand en 12 cm voor manden of een dienblad.

Een modelnaam zegt over deze drie punten niets. Kijk dus bij een merkmodel naar de ladediepte, de vrije hoogte eronder en de afstand tot de bank. Hoe dat bij een veelgezocht model uitpakt, staat op de pagina over de maten van de Eleonora salontafel.

Een sidetable in de hal of achter de bank, en wat erop staat

Een sidetable is een staand meubel: 100 tot 140 cm breed, 30 tot 40 cm diep en 75 tot 80 cm hoog. Die hoogte komt van je handen, want je legt er staand sleutels en post op. Een blad lager dan 70 cm dwingt je te bukken en wordt binnen een week een verzamelplek.

De diepte bepaalt of hij in een hal past. In een gang van 110 cm houdt een sidetable van 35 cm diep nog 75 cm doorloop over, en dat is minder dan de 90 cm waarmee je er met een wasmand langs komt. Kies in zo'n gang een blad van 25 tot 30 cm, of hang het meubel op zodat de vloer eronder vrij blijft.

Achter een losstaande bank verandert alleen de hoogte. Daar blijft het blad gelijk aan of net onder de rugleuning van 75 tot 90 cm, want anders steekt het boven de bank uit en zie je de onderkant van alles wat erop staat.

Voor het stylen van een sidetable werkt één regel beter dan alle andere: drie voorwerpen in drie duidelijk verschillende hoogtes, samen op ongeveer twee derde van het blad. Een tafellamp van 45 cm, een vaas van ongeveer 23 cm en een stapel boeken van 12 cm geven een aflopende lijn die het oog in één beweging leest. Vier voorwerpen van vrijwel dezelfde hoogte leest het oog als een rij.

Hangt er een spiegel of een werk boven, houd dan 20 tot 30 cm tussen het blad en de onderrand aan. Dan past er nog een lamp voor zonder dat die de lijst raakt, en komt de hartlijn van het werk rond 145 tot 155 cm uit. Let bij een lamp op de hoogte van de lichtbron: een lamp van 45 cm op een blad van 78 cm zet het peertje op 123 cm, net onder ooghoogte van wie staat, dus kies een kap die de bron van opzij afschermt.

Goud, glas en wit: wat de afwerking in gebruik doet

Een gouden sidetable of salontafel is bijna nooit van goud. Onder de kleur zit meestal een stalen buis met een dunne gekleurde laag, of massief messing, en dat verschil merk je pas na een jaar. Een coating houdt zich prima tot er een kras in komt, en dan zie je grijs staal dat je niet kunt bijwerken. Messing loopt juist vanzelf aan tot een dofbruine huid, wat oxidatie is en geen vuil.

In webshops staat hetzelfde meubel soms onder de Engelse zoekterm sidetable gold. Zoek je een sidetable goud glas, dan gaat het vrijwel altijd om een frame met een goudkleurige afwerking en een blad van gehard glas van 8 tot 10 mm.

Bij glas is de soort belangrijker dan de dikte. Gehard glas krast nauwelijks en draagt veel, maar een klap op de smalle zijkant laat het hele blad in stompe korrels uiteenvallen. Gelaagd glas barst wel, maar blijft aan de folie ertussen hangen. Gehard glas kun je na het harden niet meer zagen of boren, dus een maat die niet klopt is niet te herstellen.

Een wit blad kent twee soorten. Wie zoekt op riviera maison salontafel wit zoekt meestal een wit geschilderd houten blad in landelijke stijl, en dan is de vraag welke ondergrond eronder zit. Op mdf blijft een witte laklaag vlak, maar op de kopse kanten trekt vocht in de plaat en zwelt de rand op. Op massief hout werkt de ondergrond mee met het seizoen terwijl de verf dat niet doet, dus tekenen zich haarscheurtjes af op de naden tussen de delen.

Wat een materiaal in dagelijks gebruik doet, staat verder uitgewerkt bij de materialen waar meubels van gemaakt zijn.

Afwerking	Wat het is	Hoe het zich houdt	Waar het misgaat
Geborsteld messing, massief	Een koperlegering, als buis of als plaat	Loopt in maanden aan tot dofbruin en wordt daarna niet donkerder	Poets je het op, dan begint het aanlopen opnieuw, dus kies vooraf welke van de twee je wilt
Goudkleurige coating op staal	Grijs staal met een dunne gekleurde laag	Blijft gelijk zolang de laag heel is en toont geen vingers op een matte variant	Een kras gaat door de laag heen en bijwerken lukt niet
Goudkleurige verf op hout	Een verflaag over een houten of plaatvormig onderstel	Vlak en gelijkmatig, en makkelijk aan te raken	Slijt van de randen en hoeken waar je het meubel vastpakt
Gehard glas	Voorgespannen glas, 8 tot 10 mm voor een salontafelblad	Krast nauwelijks en draagt zwaar	Een stoot op de smalle zijkant laat het hele blad in korrels uiteenvallen
Gelaagd glas	Twee lagen met een folie ertussen	Blijft na een barst aan de folie hangen	De barst is zichtbaar en zit er voorgoed in
Witte lak op mdf	Een gesloten laklaag op plaatmateriaal	Blijft kaarsrecht en vergeelt weinig in een matte uitvoering	Op kopse kanten dringt vocht in de plaat en zwelt de rand zichtbaar op
Witte lak of verf op massief hout	Verf over hout dat met het seizoen werkt	Beschadigingen zijn bij te schilderen, ook plaatselijk	Op de naden tussen de delen tekenen zich haarscheurtjes af

Het onderstel draagt het blad en bepaalt waar de stoelen passen

Bij een eettafel kiezen mensen het blad en pakken ze het onderstel erbij. Omgekeerd werkt beter, want het onderstel beslist over twee dingen die je later niet meer verandert: het gewicht dat het draagt en de plek waar iemand met zijn knieën zit.

Reken eerst het gewicht uit. Eiken weegt ongeveer 700 kg per kubieke meter, dus een blad van 220 bij 100 cm en 5 cm dik komt op zo'n 75 kg. Ga je naar 8 cm, wat bij een boomstamtafel normaal is, dan sta je op 120 kg, en dat is voordat er twee mensen op leunen om een schaal aan te geven.

De keuze van een onderstel voor een boomstamtafel is daarmee vooral een draagvraag. Hairpinpoten van 10 mm staaldraad zijn gemaakt voor bijzettafels: het hele gewicht komt op de las waar de poten samenkomen en op drie schroeven in het blad. Voor een eettafel kijk je naar 12 tot 16 mm en liever naar een frame dat de last over een voetplaat verdeelt.

Het tweede punt is de plek van de poten. Houd ze aan de kopse kant 20 tot 30 cm binnen de bladrand, anders staat de stoel aan het hoofd van de tafel op de poot en schuift hij niet aan. Een middenbalk in de lengte zit vaak op kuithoogte, en daar stoot je tegenaan als je gaat verzitten.

Massief hout blijft daarbij bewegen. Een blad van 100 cm breed werkt over het jaar 3 tot 8 mm in de breedte, dus bevestig het met sleufgaten of met tafelklemmen die kunnen schuiven. Schroef je het strak door, dan scheurt het blad bij de eerste droge winter langs de lijmnaden.

In een smalle kamer is het onderstel vaak doorslaggevender dan het blad, want een schuin been steekt verder uit dan de rand. Welke vorm dan overblijft, staat bij een smalle eettafel voor een krappe kamer.

Onderstel	Wat het draagt	Waar het staat ten opzichte van de rand	Waar het op vastloopt
Kruispoot of X-frame aan de kopse kanten	Zwaar, het gewicht staat op twee brede voeten	20 tot 30 cm binnen de kopse rand	De schuine benen komen naar buiten uit, dus de buitenste stoel staat verder van de tafel
Matrixframe met dubbele X	Zwaar en stijf in de lengte door de middenbalk	Meestal bijna gelijk met de bladrand	De middenbalk ligt op kuithoogte en daar stoot je tegenaan
U-poot van koker 10 bij 4 cm	Zwaar, mits er een koppelbalk tussen de poten zit	20 tot 30 cm binnen de rand	Zonder koppelbalk wiebelt de tafel in de lengterichting
V-poot of spiderframe	Middelzwaar, de voet is smal	Onder het blad, naar buiten toe uitlopend	Leunt er iemand op de kopse kant, dan kantelt de tafel eerder
Zuilonderstel, de vorm die in modelnamen pillar heet	Het hele gewicht op één voet	De voet blijft 20 cm binnen de bladrand	Je voeten komen tegen de voet zodra je dichterbij schuift
Hairpinpoten	Licht: 10 mm staaldraad voor bijzettafels, 12 tot 16 mm voor een eettafel	In de hoeken, 5 tot 10 cm van de rand	Het gewicht komt op de las en op drie schroeven in het blad
Schraag- of A-frame	Zwaar	Onder de kopse kanten, schuin uitlopend	De benen staan in de weg bij de plaats aan het hoofd van de tafel
Boomstam- of wortelonderstel	Zwaar, maar de steunpunten liggen zelden gelijk	Per stuk verschillend, want geen stam is gelijk	Het blad staat pas vlak als de steunpunten zijn uitgevlakt

Rond of rechthoekig, en hoeveel vloer een eettafel vraagt

Aan tafel ligt één maat vast: 60 cm breedte per couvert. Aan een blad van 180 cm zitten daarmee drie mensen per lange zijde, en met armleuningen aan de stoelen wordt dat 70 cm per persoon. De diepte houd je op 90 cm, want bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna en past er niets meer in het midden.

De vloer eromheen kost meer dan het blad zelf. Achter een stoel reken je 75 cm om op te staan en 100 cm om er ook nog achterlangs te lopen met een schaal in je handen. Een tafel van 180 bij 90 cm vraagt met die 100 cm rondom dus een vrij vlak van 380 bij 290 cm.

Een rond blad vraagt voor hetzelfde aantal mensen meer vloer, want de vrije ruimte loopt aan alle kanten even ver door. Daar staat tegenover dat er geen hoeken zijn om langs te schuiven en dat iedereen elkaar ziet. Boven 150 cm doorsnee kom je niet meer bij het midden, want zittend reik je ongeveer 70 cm ver, en dan blijft de schaal in het midden staan waar hij staat.

Een deel van de zoekvragen gaat niet over een maat maar over een modelnaam: de pillar eettafel van HKliving, een ronde eettafel van HKliving, een eettafel die Argo heet. Zo'n naam beschrijft de vorm van het onderstel of van het blad en niet de maat, terwijl de maat bepaalt of hij in je kamer past.

Datzelfde geldt voor jaartallen. Wie zoekt op eettafel 2024 zoekt de vorm die toen opkwam: ronde en ovale bladen, lichtere houtsoorten en slankere onderstellen. Die vorm is eerder een maatvraag dan een smaakvraag, want een rond blad kost in de kamer meer vloer dan een rechthoekig blad met evenveel plaatsen.

Twijfel je of het vrije vlak er is, leg de tafel dan met stoelen en al op schaal in je eigen kamermaten en teken de uitgeschoven stand er gestippeld bij.

Hangt er een lamp boven, houd dan 80 cm tussen het blad en de onderkant van de kap aan, en blijf met de kap 30 tot 40 cm binnen de rand van het blad. Anders stoot je je hoofd als je een stoel aanschuift.

Aantal personen	Rechthoekig blad	Rond blad	Vrije vloer met 100 cm achter de stoelen
4 personen	120 bij 80 cm	120 cm doorsnee	320 bij 280 cm rechthoekig, 320 bij 320 cm rond
6 personen	180 bij 90 cm	140 cm doorsnee	380 bij 290 cm rechthoekig, 340 bij 340 cm rond
8 personen	240 bij 100 cm	160 cm doorsnee, maar het midden is dan onbereikbaar	440 bij 300 cm rechthoekig, 360 bij 360 cm rond
6 personen aan een uitschuiftafel	160 bij 90 cm dicht, 210 tot 260 cm uitgeschoven	Niet gangbaar in het ronde model	410 tot 460 bij 290 cm zodra hij uit staat

Een houten blad onderhouden en een oude olielaag eraf halen

Een geolied blad slijt niet in één keer maar per zone: rond de plek waar de borden staan, dringt vocht eerder in. Test dat met een druppel water. Trekt hij binnen een minuut in en blijft er een donkere vlek staan, dan is de olie op die plek weg en kun je plaatselijk bijwerken.

Wie zoekt hoe je een oude olielaag van een tafel moet verwijderen, loopt tegen het verschil met lak aan. Lak ligt op het hout en laat zich met een afbijtmiddel loshalen. Olie zit in de poriën, dus daar heb je alleen schuurpapier voor, en daarmee haal je in feite de bovenste laag hout weg en niet de olie.

Werk in drie gangen: korrel 80 of 100 als er kringen en diepe krassen in zitten, dan 120, dan 150 of 180. Zet de laatste gang altijd in de richting van de nerf, want dwarse krasjes kleuren donker zodra er nieuwe olie in trekt. Stof tussen elke gang af en veeg het blad daarna af met spiritus, zodat schuurstof en vet weg zijn.

Kijk eerst of het blad massief of gefineerd is. Een fineerlaag is 0,6 tot 3 mm dik, en met een excentrische schuurmachine ben je daar op een hoek zo doorheen. Zie je aan de zijkant een doorlopende nerf en aan de kopse kant jaarringen, dan is het massief.

Bij een vintage salontafel van hout is die controle de eerste stap, want veel meubels uit de jaren vijftig en zestig hebben een dun fineer van teak of palissander op een plaat. Was of olie zit daar vaak op, geen dikke laklaag, en dan volstaat een lichte opknapbeurt met korrel 180 en een nieuwe laag.

Breng olie altijd dun aan en neem wat niet is ingetrokken binnen een kwartier tot een halfuur af met een droge doek. Een tweede laag gaat er pas op als de eerste droog is, en dat duurt bij de meeste producten 8 tot 24 uur. Volledig uitharden duurt langer, dus laat de eerste week een kleed, een plant of een tafelzeil eraf.

Afwerking	Wat het met het hout doet	Droogtijd per laag	Waarvoor je hem kiest
Hardwaxolie	Trekt in de poriën en laat een dunne washuid op het oppervlak achter	8 tot 24 uur, uitharden duurt dagen tot weken	Een eettafel die dagelijks vocht en vet te verduren krijgt
Pure houtolie zonder was	Trekt volledig in en verdiept de kleur	24 uur of langer, meestal meerdere lagen	Een mat, natuurlijk blad dat je zelf plaatselijk bijwerkt
Lijnolie	Trekt diep in en vergeelt het hout licht	24 uur of langer, en plakkerig als je te dik werkt	Klassiek meubelwerk dat weinig vocht ziet
Was	Blijft bijna volledig op het oppervlak	Enkele uren, daarna opwrijven	Een zacht aanvoelend blad dat geen glazen met condens hoeft te dragen
Buitenolie voor teak en hardhout	Vult de poriën en houdt uv tegen met pigment	Afhankelijk van het product, meestal een dag	Een tafel op een veranda of terras die niet mag vergrijzen

Een veranda tafel staat droog maar niet binnen

Onder een overkapping regent het niet op de tafel, en daardoor kiezen mensen er een blad dat er niet tegen kan. Het water komt daar namelijk van onderen en van de lucht: een koud blad vangt 's nachts condens, en de onderkant van een houten blad droogt onder een dak juist langzamer op doordat er minder zon en wind bij komen.

Een veranda tafel kies je daarom op vochtwisseling en niet op regen. Massief hout werkt mee met elke wisseling, dus een breed blad van één stuk scheurt eerder dan een blad dat uit lamellen is opgebouwd. Teak houdt zich buiten het beste en vergrijst in zes tot twaalf maanden naar zilvergrijs, en dat is alleen de bovenste cellaag die door uv wordt afgebroken.

Het tweede punt is gewicht. Een aluminium tafel van 8 tot 15 kg verplaatst zich bij een stevige windvlaag onder een open overkapping, zeker als er een parasol of een kleed aan hangt. Een keramisch of hardstenen blad weegt genoeg om te blijven staan en is vorstbestendig, maar dan moet het onderstel die 40 tot 60 kg ook aankunnen.

De loopmaten blijven buiten gelijk aan binnen. Achter een stoel houd je 100 cm vrij, ook al staat er geen muur, want de staander van de overkapping doet daar hetzelfde werk als een wand. En een blad van 90 cm diep blijft ook buiten de maat waarbij er nog een schaal in het midden past.

Materiaal van het blad	Wat het buiten doet	Onderhoud per jaar	Waar het op vastloopt
Teak	Vergrijst door uv naar zilvergrijs, blijft daaronder gezond	Niets, of eenmaal buitenolie als je de kleur wilt houden	Onder een dak blijft de onderkant langer vochtig en komt er groene aanslag op
Ander hardhout of gelamelleerd hout	Werkt met elke vochtwisseling mee	Eenmaal per jaar schuren en oliën	Een breed blad uit één stuk scheurt eerder dan een gelamelleerd blad
Keramiek op een aluminium frame	Vorstbestendig en uv-vast, kleurt niet na	Afnemen, verder niets	Zwaar: het frame en de vloer eronder moeten die 40 tot 60 kg dragen
Aluminium	Roest niet en blijft licht	Afnemen	Te licht om onder een open overkapping te blijven staan bij wind
Gepoedercoat staal	Houdt zich zolang de coating gesloten is	Krassen bijwerken voordat het regenseizoen begint	Roest begint bij de lasnaden en bij de schroefgaten, niet in het midden

Maatwijzer

De hoogtes en maten die in een huis kloppen: bar, eettafel, tv, schilderij, wandlamp, kapstok en gordijnrails, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Onderdeel Alle Zitten Eten en bar Aan de muur Licht Keuken Trap, hal en deur Slapen Raam en gordijn Werken Badkamer

Onderdeel	Wat	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Zitten	Bank, zithoogte	44 cm	40 tot 48 cm	Meet tot de ingezakte zitting, niet tot het bolle kussen. Hoger kom je makkelijker op en af, lager zit je meer achterover.
Zitten	Bank, zitdiepte	60 cm	55 tot 65 cm	Boven 70 cm hangen je voeten vrij en zit je gedwongen onderuit. Loungebanken gaan tot 100 cm en zijn bedoeld om op te liggen.
Zitten	Bank, totale hoogte met rugleuning	80 cm	75 tot 90 cm	Staat de bank voor een raam, dan blijft hij onder de vensterbank als hij niet hoger is dan 80 cm.
Zitten	Fauteuil, zithoogte	45 cm	42 tot 48 cm	Een paar centimeter hoger dan de bank scheelt bij het opstaan. Een lage lounge-fauteuil zakt naar 38 cm.
Zitten	Salontafel, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Vuistregel: gelijk aan of net onder de zithoogte van de bank. Dan zet je je kopje neer zonder voorover te buigen.
Zitten	Salontafel, afstand tot de bank	40 cm	35 tot 45 cm	Minder en je knieën stoten tegen de rand, meer en je moet opstaan om je glas te pakken.
Zitten	Bijzettafel naast de bank, hoogte	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de armleuning, dan pak je je glas zonder te kijken.
Zitten	Poef of voetenbank, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Iets lager dan de zitting waar je op zit, anders drukt de rand in je kuiten.
Zitten	Doorloop tussen bank en meubel	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm loop je er met een volle wasmand langs. 60 cm is te krap om elkaar te passeren.
Zitten	Tv-meubel, hoogte	45 cm	40 tot 55 cm	Hierop komt het midden van een 55 inch scherm op ongeveer 80 cm. Wil je het midden op ooghoogte, dan hang je de tv aan de wand.
Eten en bar	Barblad, hoogte	105 cm	100 tot 110 cm	De barkruk moet 25 tot 30 cm lager zijn dan het blad.
Eten en bar	Barblad, diepte	40 cm	30 tot 60 cm	40 cm is een bord plus een glas. Wil je er ook snijden of een laptop neerzetten, dan 60 cm.
Eten en bar	Barblad, overstek voor je knieën	25 cm	20 tot 30 cm	Zonder overstek zitten je knieën tegen het kastje. Boven 30 cm moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als iemand erop leunt.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij een blad van 105 cm	78 cm	75 tot 82 cm	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, want daar passen je bovenbenen.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij aanrechthoogte (90 cm)	63 cm	60 tot 67 cm	Hetzelfde verschil van 25 tot 30 cm. Een gewone barkruk van 78 cm is hier te hoog en je zit met je knieën omhoog.
Eten en bar	Bar, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Met 60 cm stoot je je elleboog niet tegen je buurman. Onder 55 cm zit je schouder aan schouder.
Eten en bar	Eettafel, hoogte blad	75 cm	72 tot 78 cm	Vaste maat in de meubelbranche, geen norm. Een dik hardstenen of houten blad telt mee, dus meet de bovenkant.
Eten en bar	Eettafel, vrije hoogte onder het blad	68 cm	65 tot 72 cm	Hier zitten je bovenbenen. Een dikke tafelrand, een schuiflade of een dwarsbalk eet die ruimte op.
Eten en bar	Eetstoel, zithoogte	45 cm	44 tot 47 cm	Het verschil met het tafelblad moet 28 tot 32 cm zijn. Bij een tafel van 78 cm hoort dus een stoel van 46 tot 48 cm.
Eten en bar	Eettafel, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Een placemat is 45 cm breed, de rest is ruimte voor je ellebogen en je glas. Aan de kopse kant reken je een extra plek van 60 cm.
Eten en bar	Eettafel, diepte	90 cm	80 tot 100 cm	Bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna. Bij 90 cm past er een schaal of een kaars in het midden.
Eten en bar	Ronde eettafel, diameter	120 cm voor 4 personen	110 tot 150 cm	Reken 60 cm omtrek per persoon en houd het midden vrij voor de schalen. Vanaf 140 cm zitten er zes mensen omheen.
Eten en bar	Ruimte achter een eetstoel	100 cm	75 tot 110 cm	75 cm om de stoel achteruit te schuiven en op te staan, 100 cm om er ook achterlangs te lopen met een schaal.
Aan de muur	Schilderij, hartlijn boven de vloer	145 cm	140 tot 155 cm	Vuistregel, geen norm: het midden van het werk op ooghoogte van iemand die staat. Hang alles in de kamer op dezelfde hartlijn, dan loopt de wand rustig.
Aan de muur	Schilderij boven een bank, onderrand	25 cm boven de rugleuning	20 tot 30 cm	Lager en het lijkt of het werk op de bank leunt. Door de bank schuift de hartlijn omhoog naar 150 tot 165 cm, en dat mag hier.
Aan de muur	Schilderij boven een dressoir, onderrand	25 cm boven het blad	20 tot 30 cm	Genoeg om er een lamp of een vaas voor te zetten zonder dat die de lijst raakt.
Aan de muur	Wandcollage, ruimte tussen de lijsten	6 cm	5 tot 8 cm	Gelijke tussenruimte laat de groep als een vlak lezen. Boven 10 cm valt de groep uiteen in losse lijstjes.
Aan de muur	Schilderij in een trapgat, hartlijn	145 cm boven de neus van de trede	140 tot 150 cm	Meet loodrecht boven de voorkant van de trede waar je staat. Dan loopt de rij lijsten mee met de trap in plaats van scheef te lijken.
Aan de muur	Spiegel in de hal, hartlijn	155 cm	150 tot 165 cm	De bovenkant moet boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomen, anders ziet die zijn kruin niet.
Aan de muur	Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan en een zeeppompje. Bij 20 cm kijk je nog recht in je gezicht in plaats van tegen je hals.
Aan de muur	Wandklok, hartlijn	180 cm	170 tot 200 cm	Boven ooghoogte en boven de meubels, zodat je hem van de andere kant van de kamer ziet en er niemand voor staat.
Aan de muur	Tv, midden van het scherm	105 cm	100 tot 115 cm	Op ooghoogte als je op de bank zit: bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Boven een schouw kijk je omhoog en dat voel je na een film in je nek.
Aan de muur	Tv, kijkafstand	2 keer de schermdiagonaal	1,5 tot 2,5 keer	Een 55 inch scherm is 140 cm diagonaal, dus 2 tot 3,5 m. Bij 4K mag je dichterbij zitten omdat je de pixels niet meer ziet.
Aan de muur	Stopcontact, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte, geen norm: NEN 1010 schrijft geen hoogte voor, alleen de zones in de badkamer. Achter een dressoir zet je hem net zo goed op 15 cm, boven een werkblad juist hoog.
Aan de muur	Schakelaar, hart boven de vloer	105 cm	90 tot 110 cm	Ook een gewoonte. 105 cm is de oude Nederlandse standaard: je vindt hem in het donker met je hand op heuphoogte. Voor kinderen en vanuit een rolstoel werkt 90 tot 100 cm beter.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, onderkant	80 cm boven het blad	75 tot 90 cm	Laag genoeg om het blad te verlichten, hoog genoeg om iemand tegenover je aan te kijken. Bij een plafond boven 280 cm mag hij iets hoger.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, breedte	30 cm binnen de rand van het blad	30 tot 40 cm binnen de rand	Anders stoot je je hoofd als je langs de tafel loopt of een stoel aanschuift.
Licht	Hanglamp boven een kookeiland, onderkant	75 cm boven het blad	70 tot 85 cm	Boven een blad van 90 cm kom je dan op 165 cm, ongeveer ooghoogte. Kies dus een kap die de lamp van onderaf afschermt. Bij twee of drie lampen reken je 70 tot 90 cm hart op hart.
Licht	Hanglamp in de hal of boven de trap, onderkant	210 cm boven de vloer	200 tot 230 cm	Vrije doorloop, niemand stoot zijn hoofd. Boven een trap meet je vanaf de hoogste trede die onder de lamp ligt.
Licht	Wandlamp, hart	160 cm	150 tot 170 cm	Ooghoogte. Schijnt de lamp opzij of omhoog, dan mag hij lager hangen. In een open lamp op ooghoogte kijk je recht in de bron.
Licht	Leeslamp naast een stoel, onderkant van de kap	110 cm	100 tot 125 cm	Net boven je schouder als je zit, dan valt het licht op de pagina en niet in je ogen.
Licht	Vloerlamp naast de bank, onderkant van de kap	140 cm	130 tot 150 cm	Je hoofd zit op de bank op ongeveer 130 cm. Blijft de kap daarboven, dan kijk je niet in het lampje.
Licht	Bedlamp aan de wand, hart	65 cm boven de matras	55 tot 75 cm	Op zithoogte in bed, zodat het licht op je boek valt. Meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een boxspring scheelt 20 cm.
Licht	Spiegellamp badkamer, twee lampen naast de spiegel	160 cm hart	155 tot 170 cm	Licht van de zijkant geeft geen schaduw onder je ogen en je kin. Een enkele lamp boven de spiegel doet dat wel.
Licht	Inbouwspot, afstand tot de wand	70 cm	60 tot 90 cm	Dichterbij krijg je een felle boog op het stucwerk, verder weg blijft de wand donker. Onderling 100 tot 150 cm, afhankelijk van de stralingshoek.
Licht	Buitenlamp naast de voordeur, hart	190 cm	170 tot 210 cm	Boven je hoofd, zodat je niet in de lamp kijkt terwijl je het slot zoekt. Op ooghoogte ben je juist blind.
Keuken	Aanrecht, hoogte bovenkant blad	90 cm	85 tot 95 cm	De Nederlandse standaard: onderkast, verstelbare poten en een blad van 3 tot 4 cm samen. Vuistregel: ellebooghoogte min 10 tot 15 cm, dus ben je langer dan 1,85 m, draai de poten dan uit.
Keuken	Werkblad, diepte	60 cm	57 tot 65 cm	Kookplaten en spoelbakken zijn op 60 cm gemaakt. Een diep blad van 70 cm geeft ruimte achter de kookplaat, maar je reikt verder naar de bovenkastjes.
Keuken	Bovenkastjes, onderkant boven het werkblad	55 cm	50 tot 60 cm	Onder 50 cm past je keukenmachine er niet onder en sta je met je hoofd tegen de deur. Boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap.
Keuken	Bovenkastjes, diepte	35 cm	32 tot 40 cm	Ondieper dan het werkblad, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt om te snijden.
Keuken	Afzuigkap boven een gaskookplaat, onderkant	70 cm	65 tot 75 cm	De vlam en de hete lucht moeten weg kunnen: onder 65 cm boven de pannendrager wordt het vetfilter te heet. Houd altijd de minimummaat uit de handleiding aan, dat is een eis van de fabrikant.
Keuken	Afzuigkap boven inductie, onderkant	60 cm	55 tot 65 cm	Geen vlam, dus hij mag lager, en lager hangen vangt meer damp. Ook hier is de handleiding leidend, want die maat hoort bij het apparaat.
Keuken	Kookeiland, loopruimte rondom	120 cm	100 tot 150 cm	Bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar terwijl er een lade open staat.
Keuken	Twee keukenrijen tegenover elkaar, afstand	120 cm	110 tot 140 cm	Een ovendeur en een lade die tegenover elkaar open staan hebben allebei ongeveer 60 cm nodig.
Keuken	Oven op werkhoogte, bodem van de ovenruimte	90 cm	80 tot 100 cm	Je tilt een hete bakplaat er recht uit in plaats van gebogen. Boven 100 cm til je een schaal boven je middel en zie je niet meer wat erin staat.
Keuken	Vaatwasser, nismaat	60 cm breed, 82 cm hoog	60 tot 60,5 cm breed	Een onderbouwmodel schuift onder een blad van 90 cm. Een vrijstaand model heeft zijn eigen bovenblad en is ongeveer 85 cm hoog.
Keuken	Inbouwkoelkast, nishoogte	88, 122 of 178 cm	vaste maten per model	De kast volgt de nismaat, dus meet de nis en niet het apparaat. Achter en boven het apparaat moet ventilatieruimte vrij blijven.
Keuken	Stopcontact boven het werkblad, hart	115 cm	110 tot 120 cm	Dat is 20 tot 30 cm boven het blad, dus vrij van spetters en niet weggewerkt achter de waterkoker. Houd minstens 30 cm afstand tot de spoelbak.
Keuken	Keukenplint, hoogte	10 cm	10 tot 15 cm	De poten zijn verstelbaar en met de plint stel je de aanrechthoogte fijn in. De plint staat 5 cm terug, zodat je met je tenen onder het kastje kunt.
Trap, hal en deur	Trapleuning, hoogte	90 cm	80 tot 100 cm (norm)	Norm: het Bouwbesluit, sinds 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving, eist een leuning tussen 80 en 100 cm, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Een leuning is verplicht als je over de trap meer dan 1 m stijgt.
Trap, hal en deur	Optrede, hoogte van een trede	maximaal 18,8 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw tot 22 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl, voor een woning. Oude trappen zijn vaak 20 tot 21 cm en dat mag blijven zolang je de trap niet vernieuwt.
Trap, hal en deur	Aantrede, diepte van een trede	minimaal 22 cm bij nieuwbouw	22 cm is de ondergrens (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Bij een draaiende trap geldt die maat op de looplijn, dus in de punt van een kwartdraai mag de trede smaller zijn.
Trap, hal en deur	Trap, vuistregel voor comfortabel lopen	2 x optrede + aantrede = 60 cm	58 tot 64 cm	Geen norm maar een oude vuistregel. 17 op en 26 aan loopt rustig (60), 20 op en 22 aan is een gewone Nederlandse trap (62). Daarbuiten struikel je op de maat.
Trap, hal en deur	Trap, vrije breedte	80 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 70 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Onder 80 cm krijg je een matras of een bank niet naar boven.
Trap, hal en deur	Trap, vrije hoogte erboven	230 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 190 cm (norm)	Norm, gemeten loodrecht boven de voorkant van de trede. Bij een dichtgezette zoldertrap is dit de maat waar je tegen de balk loopt.
Trap, hal en deur	Vloerafscheiding langs een trapgat of vide	100 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 90 cm (norm)	Norm: verplicht zodra het verval meer dan 1 m is. Openingen mogen niet groter zijn dan 10 cm en tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag er niets zijn waar een kind op kan klimmen.
Trap, hal en deur	Binnendeur, dagmaat van het kozijn	83 x 201,5 cm	78, 83, 88 of 93 cm breed; 201,5, 211,5 of 231,5 cm hoog	Industriestandaard, geen norm. Na montage houd je ongeveer 3 cm minder vrije doorgang over, dus voor een rolstoel of rollator kies je een blad van 93 cm.
Trap, hal en deur	Deurkruk, hoogte	100 cm	95 tot 105 cm	Gewoonte: het slot zit in een standaardkozijn op die hoogte. Verplaatsen kan alleen als je het slotgat in het blad meeverhuist.
Trap, hal en deur	Kapstok, hoogte van de haken	170 cm	160 tot 180 cm	Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af, dus op 170 cm blijft hij vrij van de vloer. Een kinderkapstok komt op 110 tot 120 cm.
Trap, hal en deur	Hal, vrije loopruimte	100 cm	90 tot 120 cm	Onder 90 cm kun je niet met twee mensen langs elkaar en past er geen kinderwagen naast de kapstok.
Trap, hal en deur	Drempel, hoogte	maximaal 2 cm	0 tot 2 cm	Boven 2 cm struikel je eroverheen en kom je er met een rollator of rolstoel niet zonder helling over. Een schuine aanloop haalt de rand eraf.
Slapen	Bed, bovenkant matras	55 cm	45 tot 65 cm	Zit je op de rand met je voeten plat op de vloer en je knieën in een hoek van 90 graden, dan is de hoogte goed. Een boxspring komt vaak op 60 tot 65 cm, een laag frame op 45.
Slapen	Matras, standaardmaten	140 x 200 cm	80, 90, 120, 140, 160 of 180 cm breed; 200 of 210 cm lang	Ben je langer dan 1,90 m, neem dan 210 cm. Twee losse matrassen van 90 x 210 vullen samen een bed van 180 x 210.
Slapen	Nachtkast, hoogte bovenblad	60 cm	55 tot 70 cm	Gelijk met of iets boven de matras, dan zet je liggend je glas neer zonder te kijken. Bij een boxspring van 65 cm hoort dus een hoge nachtkast.
Slapen	Loopruimte naast het bed	70 cm	60 tot 90 cm	60 cm is genoeg om langs te lopen, 70 cm om het bed op te maken zonder tegen de kast te stoten.
Slapen	Kledingroede voor lange kleding	160 cm	150 tot 170 cm	Een jas of lange jurk hangt 120 tot 140 cm af, dus eronder blijft nog ruimte voor een lade of een schoenenbak.
Slapen	Kledingroede voor korte kleding	100 cm	95 tot 110 cm	Hemden en dubbelgevouwen broeken hangen 70 tot 90 cm af. Met twee roedes boven elkaar, op 100 en 195 cm, verdubbel je de hangruimte.
Slapen	Kast, diepte voor hangende kleding	60 cm	55 tot 65 cm	Een hanger is 45 cm breed en met 60 cm diepte sluit de deur zonder dat de mouwen klem zitten. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte.
Slapen	Kast, legborddiepte voor truien en broeken	40 cm	35 tot 45 cm	Een opgevouwen trui is ongeveer 30 cm breed. Met 40 cm valt de stapel niet naar voren als je de deur opent.
Slapen	Kast, hoogste bruikbare schap	200 cm	190 tot 210 cm	Verder reik je niet zonder trapje. Wat boven 210 cm staat, is opslag voor koffers die je twee keer per jaar pakt.
Slapen	Hoogslaper, vrije hoogte boven de matras	100 cm	90 tot 110 cm	Genoeg om rechtop in bed te zitten. Meet van de bovenkant van de matras tot het plafond, niet tot de bodem van het bed.
Raam en gordijn	Gordijnrails, hoogte boven het kozijn	12 cm	10 tot 15 cm	Boven het kozijn laat het raam groter lijken en houdt de rail het gordijn uit het glas. Zit het plafond dichtbij, monteer de rail dan 5 tot 10 cm onder het plafond of direct tegen het plafond.
Raam en gordijn	Gordijnrails, uitloop naast het kozijn	20 cm per zijde	15 tot 25 cm	Daar staat het opzij geschoven gordijn geparkeerd, zodat het niet voor het glas blijft hangen en je het daglicht niet inlevert.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vloer	1 cm boven de vloer	0 tot 2 cm	Net vrij van de vloer: het sleept niet en hangt toch recht. Wil je het gordijn op de vloer laten vallen, maak het dan 5 tot 10 cm langer dan de maat tot de vloer.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vensterbank	2 cm boven de bank	1 tot 3 cm	Vrij van de bank, zodat het gordijn niet omkrult op de plank en de warmte van de radiator eronder langs kan.
Raam en gordijn	Gordijn, stofbreedte	2 keer de railbreedte	1,5 tot 2,5 keer	Bij 1,5 keer hangt de stof vlak, bij 2,5 keer krijg je volle plooien. Een wave-rail vraagt 2 tot 2,5 keer, anders staat de golf niet.
Raam en gordijn	Rolgordijn of plissé in de dag, speling	0,5 cm per zijde	0,3 tot 1 cm	Meet de dagmaat op drie hoogtes en neem de kleinste maat, want een kozijn staat zelden haaks.
Raam en gordijn	Vitrage, afstand tot het glas	5 cm	3 tot 10 cm	Tegen koud glas wordt de stof vochtig en krijg je vlekken. Verder naar binnen botst hij op de vensterbank of de raamkruk.
Raam en gordijn	Vensterbank binnen, diepte	20 cm	15 tot 30 cm	Volgt de dikte van de muur plus een overstek van 2 tot 3 cm. Vanaf 20 cm staat een plant er stabiel op.
Raam en gordijn	Vensterbank buiten, overstek	4 cm	3 tot 5 cm	Met een waterhol aan de onderkant. Zonder dat overstek loopt regenwater terug over de gevel en krijg je vuilstrepen onder het raam.
Raam en gordijn	Radiator onder het raam, onderkant	12 cm boven de vloer	10 tot 15 cm	Er moet lucht onderlangs kunnen, daar begint de convectie. Houd ook 3 tot 5 cm tussen radiator en wand en 10 cm vrij onder de vensterbank.
Werken	Bureau, hoogte blad zittend	74 cm	72 tot 76 cm	Je onderarmen liggen horizontaal op het blad en je schouders blijven laag. Kun je het blad niet verstellen, zet dan de stoel hoger en je voeten op een steun.
Werken	Zit-stabureau, stahoogte	105 cm	95 tot 120 cm	Ellebooghoogte staand. Vuistregel: je lichaamslengte min 75 cm, dus bij 1,80 m kom je op 105 cm.
Werken	Bureaustoel, zithoogte	45 cm	40 tot 52 cm	Voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. De gasveer van een bureaustoel dekt dat bereik zelf.
Werken	Vrije hoogte onder het bureaublad	68 cm	65 tot 72 cm	Je bovenbenen moeten eronder passen, ook met een lade of een kabelgoot. Houd daarnaast 60 cm breed en 60 cm diep beenruimte vrij.
Werken	Bureaublad, diepte	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm staat het scherm op armlengte, 50 tot 80 cm van je ogen, en ligt je toetsenbord er nog voor.
Werken	Beeldscherm, bovenrand	op ooghoogte of iets lager	110 tot 125 cm boven de vloer	Je kijkt dan licht naar beneden en dat is de rustpositie van je ogen. Een laptop op het blad zit ongeveer 20 cm te laag, dus zet hem op een standaard met een los toetsenbord.
Werken	Toetsenbord, afstand tot de bladrand	10 cm	8 tot 15 cm	Daar rusten je handpalmen. Zonder die strook hangen je armen in de lucht en trekt het in je schouders.
Werken	Wandplank boven het bureau, onderkant	45 cm boven het blad	40 tot 60 cm	Een A4-ordner is 32 cm hoog, dus die past er nog onder, en je stoot je hoofd niet als je opstaat.
Werken	Boekenschap, diepte	25 cm	20 tot 30 cm	Een pocket is 12 cm diep, een gebonden boek 16 tot 20 cm. Bij 25 cm staan ze allemaal binnen de rand.
Werken	Boekenschap, overspanning zonder steun	80 cm	70 tot 90 cm	Boeken wegen al snel 25 kg per meter schap. Bij 18 mm plaatmateriaal blijf je onder 80 cm, anders zakt het schap zichtbaar door.
Keuken	Schap voor borden, diepte	32 cm	30 tot 35 cm	Een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee. Met 32 cm houd je een vinger ruimte om de stapel te pakken zonder te schuiven.
Badkamer	Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Vuistregel: heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen. Gebruiken kinderen de wastafel, dan is 80 cm prettiger.
Badkamer	Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	Tel de kom van 10 tot 15 cm erbij op, dan komt de bovenrand op 85 tot 95 cm. Vergeet die optelsom en je wast je handen op keukenhoogte.
Badkamer	Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus naast de wastafel en niet aan de andere kant van de ruimte.
Badkamer	Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen. Hang de bovenkant niet hoger dan 180 cm, anders kom je niet bij de handdoek. Een smalle handdoekradiator geeft weinig vermogen, dus reken hem niet als enige verwarming.
Badkamer	Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan kunt bedienen zonder onder de koude straal te gaan staan.
Badkamer	Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan kun je bijmengen terwijl je in bad zit.
Badkamer	Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker, want je staat er recht onder. Bij een schuin dak meet je op het punt waar je echt staat.
Badkamer	Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm lang, dus de onderste stand komt rond 110 cm. Daarmee spoel je het bad, een kind of de hond af.
Badkamer	Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Standaard is 40 cm. Een verhoogd toilet van 45 tot 48 cm zit op stoelhoogte en daar sta je makkelijker van op. Bij een hangend toilet bepaal je de hoogte zelf met het inbouwframe.
Badkamer	Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten. Zijwaarts wil je 80 cm breedte, anders zit je met je schouder tegen de muur.
Badkamer	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog; 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot	Zittend pak je de rol zo zonder te draaien. Hang je hem naast of achter je, dan verdraai je je rug elke keer.
Badkamer	Fonteintje in het toilet, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Dezelfde hoogte als een wastafel. Let op de draairichting van de deur, want een fonteintje van 40 cm breed vraagt een vrije hoek.
Badkamer	Stopcontact in de badkamer	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones: binnen 60 cm van de rand van een bad of douche mag geen wandcontactdoos. Alle wandcontactdozen moeten achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Veelgestelde vragen