Groot zwart insect in huis: welke soort het is en wat je ermee doet
Een groot zwart insect in huis is meestal een bezoeker uit de tuin of de kruipruimte: een loopkever, een stinkende kortschildkever of een miljoenpoot die onder de deur door liep en binnen uitdroogt. Zet zo'n beest buiten en dicht de kier op vloerhoogte waar het door kwam. Actie vraagt het pas bij een soort die binnen een bron heeft: een meelkever wijst op een open zak voer, tien of meer bromvliegen of spekkevers op een dood dier, ovale gaten in de kap op de huisboktor, en een glanzend zwarte kakkerlak van 2 tot 3 cm met lange sprieten op een vochtige route vanuit afvoer of kelder.
Dit heb je nodig
- Tijd
- tien minuten kijken, een middag dichtzetten
- Moeilijkheid
- Goed zelf te doen, behalve bij kakkerlakken en gaten in de kap
- Kosten
- 10 tot 40 euro aan deurstrip, gaas en kit
Gereedschap
- Glas of doorzichtige beker met een kaartje eronder
- Wit papier en een liniaal met millimeters
- Zaklamp voor de kruipruimte, de meterkast en de plint
- Tuinhandschoenen voor een kadaver of een oud nest
- Kitpistool
- Schroevendraaier om een rooster los te nemen
Materiaal
- Deurstrip of dorpelprofiel voor een naad boven 5 mm
- Gaas met een maaswijdte van 1 mm voor ventilatieroosters
- Gaas van 6 mm voor een gevelopening waar vogels in gaan zitten
- Rubber of tochtstrip voor het kruipluik
- Kit voor leidingdoorvoeren en de naad achter de plint
- Lijmvallen om te meten waar ze binnenkomen
Eerst de vraag of het beest binnen kan leven
Een groot zwart insect in huis ziet er dreigender uit dan het meestal is. De meeste zwarte beesten van een centimeter of meer die over de vloer lopen, horen in de tuin of in de kruipruimte en zijn binnen op doorreis. Hoe je ze per groep onderscheidt van de soorten die binnen wel iets aanrichten, staat in het overzicht om een beestje in huis te herkennen.
De vraag die de hele lijst in tweeën knipt, is of het beest binnen voedsel en water vindt. Een loopkever, een stinkende kortschildkever, een miljoenpoot of een pissebed vindt in een verwarmde kamer geen van beide, dus zo'n vondst wijst naar een route en niet naar een nest.
Een handvol soorten heeft binnen wel een bron. De meelkever leeft van een open zak voer of meel, de spekkever en de bromvlieg van een dood dier, de huisboktor van naaldhout in de kap, en de oosterse kakkerlak van warmte en water rond afvoer en leidingen.
Die tweedeling bepaalt ook wat je doet. Een bezoeker zet je buiten en daarna dicht je de kier waar hij door kwam, terwijl je bij een bron blijft zoeken tot je de zak, het kadaver, het hout of de vochtige hoek gevonden hebt.
Vang het beest daarom eerst, in plaats van het dood te slaan. Een glas eroverheen en een kaartje eronder is genoeg, en met een heel exemplaar op wit papier bij het raam kun je de poten tellen, de lengte meten en zien of het een schild heeft.

Leg een liniaal naast het glas voordat je een foto maakt. Zonder schaal lijkt een beest van 1 cm op een telefoonfoto net zo groot als een van 3 cm, en dan valt de maat als kenmerk weg.
Hoe je grote zwarte beesten uit elkaar houdt op maat, bouw en gedrag
Tel eerst de poten, want dat is het snelste onderscheid dat je zonder loep maakt. Zes poten is een insect, acht een spin, veertien een pissebed, en een hele rij poten langs het lijf een duizendpoot of miljoenpoot.
Meet daarna de lengte van de kop tot het eind van het lijf, zonder sprieten, poten of staartdraden. Een meelkever van 12 tot 18 mm, een loopkever van 1 tot 2,5 cm en een oosterse kakkerlak van 2 tot 3 cm overlappen elkaar, dus de maat sluit soorten uit maar wijst zelden in zijn eentje één soort aan.
Wat dan beslist, is de rug. Twee harde dekschilden die het hele achterlijf bedekken horen bij een kever, korte dekschilden met een bloot achterlijf bij een kortschildkever, en een platte rug zonder schild met sprieten zo lang als het lichaam bij een kakkerlak.
Kijk ook wat het beest doet als je het licht aandoet. Wegrennen naar een kier past bij de lopers van buiten en bij de kakkerlak, naar de lamp of het raam vliegen bij de bromvlieg, de mestkever en de houtbij.
Kom je er met de tabel niet uit, vul dan in de beestjeszoeker de maat, kleur, vindplaats en vorm in. Blijkt het beest bij daglicht kleiner dan een centimeter en eerder donkerbruin dan zwart, dan zit je beter bij de kleine bruine insecten die binnen opduiken.
| Wat je ziet | Wat het is | Waar het vandaan komt | Hoeveel haast |
|---|---|---|---|
| Glanzend zwart, 1 tot 2,5 cm, lange poten, rent weg van het licht | Loopkever | Tuin, onder de buitendeur door of via het kelderraam | Geen: buiten zetten en de kier dichten |
| Mat zwart, 2 tot 3 cm, korte dekschilden, heft het achterlijf op | Stinkende kortschildkever | Tuin, kelder of garage, vooral in het najaar | Geen: met een glas buiten zetten, niet vastpakken |
| Dof zwart, 12 tot 18 mm, langwerpig en traag | Meelkever | Open zak vogelvoer, kippenvoer, brokken of oude bloem | Rustig: de zak zoeken en weggooien |
| Zwart met een geelgrijze band over de voorste helft, 7 tot 9 mm | Spekkever | Dood dier of oud nest op zolder, in de dakgoot of de spouw | Nu: het kadaver of nest zoeken |
| Grijsbruin tot zwart, 10 tot 25 mm, lange sprieten | Huisboktor, of een boktor uit brandhout | Naaldhout in de kap, of loofhout met schors bij de kachel | Nu, bij ovale gaten van 6 tot 10 mm in de kap |
| Bol en glanzend zwart, 1,2 tot 2,5 cm, blauw of violet glanzende onderkant | Mestkever | Vliegt in de schemering vanuit bos of weiland op licht af | Geen: licht uit en raam open |
| Glanzend donkerbruin tot zwart, 2 tot 3 cm, plat, sprieten zo lang als het lijf | Oosterse kakkerlak | Kelder, kruipruimte, afvoer en leidingdoorvoeren | Nu: melden en een plaagdierbedrijf inschakelen |
| Dikke vlieg van 1 tot 1,5 cm met blauwe of groene metaalglans | Bromvlieg | Eén door het raam; tien of meer uit een dood dier binnen | Bij een groep nu: het kadaver zoeken |
| Zwart, 2 tot 3 cm, blauwpaars glanzende vleugels, zwaar gezoem | Blauwe houtbij | Door een open raam; nestelt buiten in dood hout | Geen: raam open |
| Zwarte mieren met vleugels tot 9 mm, in juli of augustus ineens met tientallen | Zwermende zwarte wegmieren | Nest onder de bestrating, een terrastegel of de vloer | Geen: opzuigen en de kier na afloop dichten |
| Donker, 2 tot 3 cm, brede oranjegele band op het achterlijf, gele pootuiteinden | Aziatische hoornaar | Nest in een boom, een schuur of onder een overstek | Bij een nest: niet benaderen en laten verwijderen |
| Glanzend zwart, rolrond, 2 tot 4 cm, rolt zich op tot een spiraal | Miljoenpoot, geen insect | Tuin of kruipruimte, vooral na regen in het najaar | Geen: buiten zetten |
| Grijs tot zwart, 1 tot 1,5 cm, veertien poten | Pissebed, geen insect | Vochtige kruipruimte of natte hoek onder een kast | Geen, maar zoek de vochtbron |
| Bruin tot zwart, lijf 1 tot 1,8 cm, acht lange harige poten | Grote huisspin, geen insect | Hoort binnen; in september en oktober lopen de mannetjes rond | Geen: met een glas naar buiten |
Waarom de meeste grote zwarte beesten binnen uitdrogen
Een loopkever, een miljoenpoot en een pissebed zijn gebouwd voor de strooisellaag in de tuin, waar de lucht onder bladeren en stenen bijna verzadigd is. In een verwarmde kamer met een luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent verliezen ze meer water dan ze binnenkrijgen.
Bij de pissebed gaat dat het snelst. Hij ademt via kieuwachtige organen die vochtig moeten blijven en droogt in een droge kamer binnen een dag uit, terwijl een loopkever het met zijn harde schild een paar dagen volhoudt maar binnen niets te eten vindt.
Dat verklaart het seizoen. In september en oktober worden de nachten koud en nat, zoeken veel bodembeesten een plek om te overwinteren, en de warmste kieren van een huis zitten onder de buitendeur, bij het kelderraam en rond de roosters en het luik van de kruipruimte.
Het verklaart ook waarom je ze vaak dood aantreft, in de hal of langs de plint van de kamer aan de tuinzijde. Een dode zwarte kever op dezelfde plek, week na week, is geen nest maar een route, en de dichtstbijzijnde kier op vloerhoogte is de plek waar je gaat kijken.
De uitzonderingen zijn de soorten die binnen wel water of voedsel hebben. De oosterse kakkerlak zit waar een afvoer, een lekkende leiding of een vochtige kelder is, en de meelkever redt het op droog voer omdat hij het water dat hij nodig heeft uit het verteren van dat voer haalt.
Vind je ze niet dood maar levend en met meerdere tegelijk, in een kelder of kruipruimte, dan klopt het beeld van de doorreiziger niet meer. Daar is het vochtig genoeg om te blijven, en dan is de vochtbron de klus en niet het beest.
Welke grote zwarte kevers binnen opduiken en wat elk van hen zegt
Onder de grote zwarte beesten zijn kevers de grootste groep, en twee kevers van dezelfde maat kunnen een heel andere aanpak vragen. Welke soorten er binnen verder voorkomen en wat ze aanvreten, staat bij de keversoorten die in Nederlandse woningen opduiken.
De loopkever is glanzend zwart, slank en 1 tot 2,5 cm, soms met een brons of violet glanzende rand. Hij rent weg zodra het licht aangaat en je ziet hem alleen op de vloer, nooit in de voorraad of op textiel. In de tuin eet hij slakken en rupsen, dus veeg hem met een kaart in een beker en zet hem buiten.
De stinkende kortschildkever is mat zwart en 2 tot 3 cm, met dekschilden die maar een klein stuk van het lange achterlijf bedekken. Bedreigd heft hij dat achterlijf omhoog als een schorpioen en opent hij zijn kaken. Hij kan flink knijpen en scheidt een stinkende stof af, maar hij heeft geen angel en is niet giftig.
De meelkever is dof zwart, 12 tot 18 mm en traag, met een fijn gestreept schild. Hij komt bijna altijd uit vogelvoer, kippenvoer, hondenbrokken of een oude zak bloem in de bijkeuken of schuur, en zijn larve is de geelbruine meelworm van 3 cm.
De spekkever is met 7 tot 9 mm kleiner, maar herkenbaar aan de geelgrijze band met donkere puntjes over de voorste helft van het schild. Vind je er meerdere, dan ligt er binnen een paar meter een dood dier of een oud nest, en negen van de tien keer zit dat boven je: op zolder, in de dakgoot of achter een gevelopening.
Een zwarte kever met lange sprieten is een boktor. Bij de kachel komt hij meestal uit het brandhout, maar ovale gaten van 6 tot 10 mm in dakbeschot of gordingen van vuren of grenen horen bij de huisboktor en vragen een specialist. Voor zwarte kevertjes van een paar millimeter geldt een andere lijst, en die staat bij kleine kevertjes tussen de voorraad en op de vensterbank.
Een zwarte kakkerlak herken je aan de sprieten en de rug
De oosterse kakkerlak is het grote zwarte beest dat het vaakst voor een kever wordt aangezien. Hij is glanzend donkerbruin tot zwart, 2 tot 3 cm lang, en loopt net als een loopkever laag over de vloer weg zodra het licht aangaat.
Het verschil zit in drie dingen die je door het glas heen ziet. Zijn sprieten zijn minstens zo lang als het lichaam, zijn kop zit van bovenaf grotendeels onder het halsschild, en hij heeft geen harde dekschilden: het mannetje heeft vleugels die het achterlijf maar voor een deel bedekken, het vrouwtje alleen korte stompjes, en vliegen doen ze allebei niet.
Hij heeft het koeler en vochtiger dan de lichtbruine Duitse kakkerlak achter de koelkast. Je vindt hem in de kelder, de kruipruimte, bij een putje of een leidingdoorvoer, en omdat hij slecht tegen gladde tegels of glas op komt, blijft hij laag. Jonge dieren lijken op kleine volwassenen zonder vleugels.
Een kakkerlak droogt niet vanzelf uit, want hij leeft van wat er rond afvoer en leidingen aan water en afval te vinden is. Meld hem bij de verhuurder of de vereniging van eigenaren en schakel een plaagdierbedrijf in, want via het riool en de leidingschachten lopen ze tussen woningen.
Spuit niet zelf, omdat ze dan dieper de constructie in trekken. Een lichtbruine kakkerlak met twee donkere strepen op het halsschild is de Duitse soort, en die staat beschreven bij de bruine beestjes in keuken en voorraadkast.
| Kenmerk | Loopkever | Stinkende kortschildkever | Oosterse kakkerlak |
|---|---|---|---|
| Lengte | 1 tot 2,5 cm | 2 tot 3 cm | 2 tot 3 cm |
| Glans | Glanzend, soms met een brons of violet randje | Mat zwart | Glanzend donkerbruin tot zwart |
| Rug | Twee harde dekschilden over het hele achterlijf | Korte dekschilden en een lang bloot achterlijf | Geen dekschilden; vleugels of alleen vleugelstompjes |
| Kop | Duidelijk los voor het halsschild | Groot, met zware kaken | Van bovenaf grotendeels onder het halsschild |
| Sprieten | Korter dan het lichaam | Kort | Zo lang als het lichaam of langer |
| Als je hem stoort | Rent hard weg | Heft het achterlijf op en opent de kaken | Loopt langs de muur naar de dichtstbijzijnde kier |
| Waar je hem ziet | Vloer bij de buitendeur, kelder | Kelder, garage, schuur en hal in het najaar | Kelder, kruipruimte, putje en leidingdoorvoer, vooral 's nachts |
| Wat je doet | Buiten zetten en de naad onder de deur dichten | Met een glas buiten zetten, niet vastpakken | Melden en een plaagdierbedrijf, niet zelf spuiten |
Veel grote zwarte vliegen in één kamer wijzen op een dood dier
Een enkele bromvlieg die tegen het raam bonkt, is door een open raam of deur naar binnen gekomen. Dikke vliegen van 1 tot 1,5 cm met een blauwe of groene metaalglans die in korte tijd met tien of meer in dezelfde kamer zitten, komen van binnen: er ligt ergens een dood dier.
Het mechanisme gaat snel. Een bromvliegvrouwtje legt honderden eieren op een kadaver, daar komen binnen een dag maden uit, en die kruipen na het eten weg om te verpoppen, waarna een hele lichting tegelijk uitvliegt. Meppen haalt de vliegen weg die je ziet en laat de volgende ronde in het kadaver zitten.
Zoek de kamer met de meeste vliegen en kijk en ruik waar ze uitkomen. Een inbouwspot, een plint, het kruipluik of de schoorsteen zijn de vaste uitgangen, en de muis of vogel ligt dan in het plafond, de vloer, de spouw of het rookkanaal.
Wil je achter een inbouwspot kijken, zet dan eerst de groep in de meterkast uit, want de spot hangt aan netspanning en zit alleen met twee veren in het gat. Hoe je een lichtpunt spanningsloos maakt en controleert, staat bij zelf veilig aan de elektra in huis werken.
Niet elke groep vliegen op zolder is een bromvlieg. Doffe grijze vliegen met een geblokt achterlijf en goudgele krulhaartjes op het borststuk, die in het najaar traag op de zolderramen zitten, komen daar overwinteren en hebben geen kadaver nodig.
| Wat je ziet | Wat het betekent | Waar je zoekt |
|---|---|---|
| Eén bromvlieg tegen het raam | Binnengevlogen door een open raam of deur | Nergens; raam open, en horren als het vaker gebeurt |
| Tien of meer bromvliegen in één kamer binnen een paar dagen | Een dood dier binnen, waar een lichting uit is gekomen | In de kamer met de meeste vliegen, bij de plek waar ze uitkomen |
| Vliegen die uit een inbouwspot of plafondlamp komen | Kadaver in het plafond of de verdiepingsvloer | Boven de spot, in de balklaag of op zolder |
| Vliegen bij de plint of het kruipluik | Kadaver onder de vloer of in de spouw | Kruipruimte en de naad achter de plint |
| Vliegen bij de schoorsteen | Vogel in het rookkanaal | Het kanaal, en daarna een kap of gaas bovenop |
| Maden op de vloer van een kamer zonder afval | Dood dier in vloer, plafond of schoorsteen | Volg de maden terug naar de kant waar ze vandaan kruipen |
| Zwarte kevers van 7 tot 9 mm met een lichte band, op zolder | Spekkevers bij een dood dier of oud nest | Zolder, dakgoot en achter de boeiboord |
| Doffe vliegen met goudgele haartjes, traag op het zolderraam in het najaar | Overwinterende vliegen, geen kadaver | Nergens; opzuigen en de kieren van het kozijn dichten |
Pak een kadaver nooit met de blote hand en doe het niet in de gft-bak. Verpak het met handschoenen in twee zakken, gooi het in de restafvalbak, maak de plek na met allesreiniger en laat de kamer luchten.
Bij het raam zoemen ook grote zwarte vliegers die geen vlieg zijn
Een groot zwart insect dat met een zwaar gezoem door de kamer vliegt en tegen het glas bonkt, is in de meeste gevallen binnengekomen en wil weer naar buiten. Doe 's avonds het licht in de kamer uit en het raam wijd open, want deze vliegers gaan op licht af en vinden de uitgang dan binnen een paar minuten.

De blauwe houtbij is zwart, 2 tot 3 cm, met donkere vleugels die blauwpaars glanzen. Ze boort haar gangen in dood hout buiten, zoals een oude paal of een pergola, en het vrouwtje kan steken maar doet dat alleen als je haar vastpakt.
De mestkever is bol, glanzend zwart en 1,2 tot 2,5 cm, met een onderkant die blauw of violet glanst. Hij vliegt in de schemering en komt vanuit bos of weiland op een verlicht raam af, en binnen vreet hij niets aan.
Zwarte mieren met vleugels die in juli of augustus op een warme, windstille dag ineens met tientallen verschijnen, zijn koninginnen en mannetjes van de zwarte wegmier op hun zwermdag. De koninginnen zijn tot ongeveer 9 mm en veel groter dan de werksters die je het hele jaar ziet. Zuig ze op, kijk uit welke kier ze komen en kit die dicht als de zwermdag na een paar dagen voorbij is.
Een donker insect van 2 tot 3 cm met een brede oranjegele band op het achterlijf en gele pootuiteinden is een Aziatische hoornaar. Eén exemplaar laat je via een open raam vertrekken, maar zie je ze vaker langs dezelfde route vliegen, blijf dan uit de buurt van het nest en laat dat door een bestrijder verwijderen.
Groot, zwart en toch geen insect
Een deel van de grote zwarte beesten in huis is geen insect, en geen van deze soorten vreet iets aan. Wat ze wel doen, is iets vertellen over vocht en kieren.
De pissebed is een landkreeftje met veertien poten, grijs tot donkergrijs en 1 tot 1,5 cm. Vind je hem structureel binnen, dan is er een vochtige route: een open kruipruimteluik, een lekkende afvoer of een natte hoek onder de keukenkast.
De miljoenpoot is glanzend zwart, rolrond en 2 tot 4 cm, met twee paar poten per segment. Hij loopt traag, rolt zich bij aanraking op tot een platte spiraal en kan een vloeistof afscheiden die je huid even geelbruin kleurt, dus was je handen als je hem hebt aangeraakt.
De grote huisspin heeft een lijf van 1 tot 1,8 cm en acht lange harige poten, en in september en oktober lopen vooral de mannetjes over de vloer of zitten ze in het bad. Hij bijt in de praktijk niet door de huid en is niet giftig voor mensen.
Een beest met vijftien paar lange gestreepte poten dat over de muur sprint, is een huisduizendpoot die op zilvervisjes jaagt. Wil je er minder zien, dan pak je het vocht aan dat zijn prooi in stand houdt.
| Lijkt op een groot zwart insect | Waaraan je het ziet | Wat het over je huis zegt |
|---|---|---|
| Pissebed, 1 tot 1,5 cm | Veertien poten en een geschubd rugschild; de rolpissebed rolt zich op tot een bolletje | Er is een vochtige route vanuit kruipruimte, gevel of afvoer |
| Miljoenpoot, 2 tot 4 cm | Rolrond en glanzend, twee paar poten per segment, traag | Hij kwam na regen van buiten of uit een vochtige kruipruimte |
| Grote huisspin, lijf 1 tot 1,8 cm | Acht harige poten en een vaag visgraatpatroon op het achterlijf | Niets bijzonders; hij volgt de vliegen en motjes waarvan hij leeft |
| Huisduizendpoot, lijf 2 tot 3 cm | Vijftien paar lange gestreepte poten, sprint over muur of plafond | Er zijn zilvervisjes of andere prooi, dus vocht in badkamer of kelder |
| Steenduizendpoot, 1,5 tot 3 cm | Plat, roodbruin en glanzend, snel, met vijftien paar poten | Stilstaand vocht in de kruipruimte of achter een natte plint |
| Oorwurm, 1 tot 1,5 cm | Plat en donkerbruin met een tang aan het achterlijf | Meegelift met wasgoed, snijbloemen of fruit; buiten zetten |
Zo houd je grote kruipers en vliegers buiten
Omdat de meeste grote zwarte beesten van buiten komen, zit de oplossing aan de rand van het huis en niet in een spuitbus. De maten die tellen zijn klein, want een loopkever is plat genoeg om onder een deur door te lopen die niet op de dorpel sluit.
Zet onder een buitendeur met een naad van meer dan 5 mm een deurstrip of dorpelprofiel, en schroef gaas met een maaswijdte van 1 mm achter de ventilatieroosters. Geef het kruipluik een rubber of tochtstrip en kit de leidingdoorvoeren in de meterkast en onder de keuken dicht, want dat zijn de routes van kruipruimte naar kamer.
Houd de sifons vol water. Een afvoer in de kelder, een tweede toilet of een doucheputje dat weken niet gebruikt wordt, droogt uit en wordt dan een open verbinding met het riool, en een emmer water per week houdt die afsluiting dicht.
Buiten schuif je klimop, tuinafval en houtstapels minstens 30 cm van de gevel af en houd je de eerste 10 cm boven het maaiveld vrij van aarde. Horren houden bromvliegen, houtbijen en mestkevers tegen, en een buitenlamp die uit staat trekt minder vliegers naar de deur.
Een gevelopening waar vogels in zitten, sluit je buiten het broedseizoen met gaas van 6 mm, omdat een nest later spekkevers en vliegen oplevert. Hoe je deuren, roosters en kieren per plek dichtzet, staat bij insecten buiten de deur houden, en voor ongedierte dat niet van buiten komt is het overzicht van huishouden en ongedierte de ingang.
Leg een week lang een lijmval plat tegen de plint bij de buitendeur en een tweede bij het kruipluik. Vang je bij de deur het meest, dan is de naad de route, en vang je bij het luik het meest, dan komen ze uit de kruipruimte.
Van zwart beest op de vloer naar route of bron
Elke stap haalt een deel van de lijst weg, zodat je eindigt bij een kier om te dichten of een bron om op te ruimen.
-
Vang het beest onder een glas
Zet een glas over het beest en schuif er een kaartje onder, ook als het er gevaarlijk uitziet. Een kortschildkever knijpt en een hoornaar steekt, maar door glas en karton heen doet geen van beide iets.
-
Tel de poten en kijk naar de rug
Zes poten is een insect, acht een spin, veertien een pissebed en een rij poten langs het lijf een duizendpoot of miljoenpoot. Kijk daarna of er twee harde dekschilden over het achterlijf liggen, korte schilden met een bloot achterlijf, of helemaal geen schild.
-
Meet de lengte zonder sprieten en poten
Leg een liniaal naast het glas en meet van kop tot achterlijf. Onder de 7 mm hoort het beest niet op deze lijst en zit je bij de kleine kevers en mieren, en boven de 2 cm blijven vooral loopkever, kortschildkever, mestkever, huisboktor, kakkerlak, houtbij, hoornaar en miljoenpoot over.
-
Kijk wat het doet als het licht aangaat
Rent het naar een kier, dan is het een loper van buiten of een kakkerlak. Vliegt het naar de lamp of het raam, dan is het een bromvlieg, mestkever, houtbij of zwermende mier, en heft het zijn achterlijf op, dan heb je een kortschildkever.
-
Houd een week bij waar en hoeveel je er vindt
Noteer per vondst de plek, het aantal en of het beest nog leefde. Dode exemplaren bij de buitendeur wijzen op een route, levende groepen in kelder, zolder of één kamer op een bron.
-
Dicht de route of haal de bron weg
Een bezoeker zet je buiten, waarna je de naad onder de deur, het rooster of het kruipluik dichtzet. Bij een bron zoek je de zak voer, het kadaver of de vochtige hoek en haal je die weg, want zolang die er ligt komen er nieuwe.
-
Schakel hulp in bij een kakkerlak, een hoornaarnest of gaten in de kap
Een kakkerlak meld je bij de verhuurder of de vereniging van eigenaren en laat je door een plaagdierbedrijf aanpakken. Een hoornaarnest en ovale gaten van 6 tot 10 mm in naaldhout laat je beoordelen voordat je er zelf iets aan doet.
Beestjeszoeker
Beschrijf wat je ziet: grootte, kleur, waar je het vond en hoeveel. Je krijgt de waarschijnlijke soort, waar hij vandaan komt en wat er werkt. Open de volledige beestjeszoeker
Nalopen bij een groot zwart beest in huis
Uit de praktijk
Elke herfstochtend ligt er een dode zwarte kever in de hal
Het symptoom is een glanzend zwarte kever van 1 tot 2,5 cm die steeds op dezelfde plek dood of verdwaasd op de vloer ligt, meestal vlak bij de voordeur of het kruipluik. Dat past bij een loopkever op weg naar een winterplek, die binnen niets te eten vindt en in een paar dagen uitdroogt.
Opruimen verandert daar niets aan, want de route blijft open. Meet de naad onder de deur: boven 5 mm loopt hij er zo onderdoor, en een deurstrip of dorpelprofiel sluit dat af.
Liggen ze bij het kruipluik of in de meterkast, dan komt hij uit de kruipruimte en zijn een rubber rond het luik en kit rond de leidingdoorvoeren de maatregel. Komen er daarna nog meerdere per week binnen, dan staat er ergens een vloerdoorvoer open die je nog niet gevonden hebt.
De bromvliegen zijn weggevangen en zitten er twee dagen later weer
Het symptoom is een kamer waarin steeds opnieuw dikke blauwzwarte vliegen tegen het raam zitten, ook nadat je ze allemaal hebt gevangen. Dat past bij een lichting uit een dood dier in vloer, plafond of schoorsteen, waar maden in golven verpoppen en uitvliegen.
Zolang het kadaver er ligt, is elke gevangen vlieg de voorhoede van de volgende. Het houdt pas op als je het dier vindt en weghaalt, en dat vind je door te kijken uit welke spot, plint of kier ze komen.
Na het weghalen kunnen er nog vliegen uitkomen uit poppen die al in een kier lagen. Maak de plek schoon met allesreiniger en sluit daarna de opening waardoor het dier binnenkwam, anders begint het bij het volgende dier opnieuw.
De lijmval blijft leeg terwijl er 's nachts zwarte kakkerlakken lopen
Het symptoom is een val die midden in de kelder of keuken staat en na een week niets heeft gevangen, terwijl er bij het aandoen van het licht toch een zwart beest van 2 tot 3 cm wegloopt. Een kakkerlak steekt zelden een open vloer over: hij loopt langs de muur, met zijn lijf tegen een rand.
Zet de val daarom plat tegen de plint, in een hoek, naast een putje of onder de plek waar een leiding door de vloer komt. Daar lopen ze langs, en dan vertelt de val je waar de kern zit en of het na een behandeling minder wordt.
Bewaar de vallen met vangst als bewijs voor de verhuurder of het plaagdierbedrijf. Een val vangt wat langskomt en lost verder niets op, dus gebruik hem als meetinstrument en niet als bestrijding.
Veelgemaakte fouten
Een beest van buiten bestrijden alsof het een plaag is
Een loopkever, kortschildkever, miljoenpoot of pissebed vreet binnen niets aan en droogt in een verwarmde kamer uit. Spuiten op de vloer haalt dat ene beest weg en laat de naad open waar het volgende door komt.
Het werk zit aan de rand van het huis: een deurstrip, gaas van 1 mm achter de roosters en een rubber op het kruipluik.
Een zwarte kakkerlak aanzien voor een kever
Oosterse kakkerlak en loopkever zijn allebei glanzend zwart en lopen allebei laag weg van het licht. Wie de lange sprieten en het ontbrekende schild mist, zet het beest buiten en denkt dat het klaar is, terwijl er een populatie rond de afvoer of in de kelder zit.
Kijk daarom altijd naar de sprieten: zo lang als het lichaam of langer betekent een kakkerlak.
Bromvliegen meppen en de bron laten liggen
Tien of meer bromvliegen in één kamer komen uit een kadaver, en daarin en eromheen zitten nog maden en poppen voor de volgende ronde. Vliegenlint en een mepper vangen wat rondvliegt en veranderen niets aan wat er nog in de vloer of het plafond ligt.
Zoek de plek waar ze uitkomen en haal het dier weg; daarna is het vangen van de laatste vliegen een kwestie van dagen.
Een kortschildkever met de blote hand oppakken
Hij knijpt met sterke kaken en scheidt een stinkende stof af die een tijd aan je vingers blijft hangen. Gevaarlijk is dat niet, maar met een glas en een kaartje zet je hem zonder gedoe buiten, waar hij slakken en pissebedden opruimt.
Een vogelnest dichtzetten terwijl het in gebruik is
Spekkevers of bromvliegen op zolder leiden vaak naar een nest in de dakgoot of achter de boeiboord. Een nest dat in gebruik is en de vogels zelf zijn beschermd onder de Omgevingswet, dus je haalt het pas weg als de jongen zijn uitgevlogen.
Sluit de opening daarna met gaas van 6 mm, zodat er het volgende voorjaar geen nieuw nest in komt.
De sifon van een weinig gebruikte afvoer laten droogvallen
Een sifon houdt met een laagje water het riool af. Staat een afvoer in de kelder of een tweede toilet weken droog, dan verdampt dat water en ligt er een open verbinding waarlangs kakkerlakken en rioollucht omhoog komen.
Een emmer water per week, of even de kraan open, houdt die afsluiting dicht.
Een donkerbruine kever voor zwart aanzien
Op een donkere vloer of onder een warmwitte lamp oogt een donkerbruin schild zwart, en dan zoek je in de verkeerde lijst. Leg het beest op wit papier bij het raam: blijkt het bruin, dan kom je eerder bij voorraad- en houtkevers uit dan bij de bezoekers uit de tuin.
Veelgestelde vragen
Wat is een groot zwart insect in huis dat over de vloer rent?
Meestal een loopkever: glanzend zwart, 1 tot 2,5 cm, met lange poten, en hij rent weg zodra je het licht aandoet. Hij komt uit de tuin, onder de buitendeur door of via het kelderraam, en droogt binnen in een paar dagen uit.
Zijn de sprieten zo lang als het lichaam en ontbreken de harde dekschilden, dan is het een oosterse kakkerlak, en die meld je en laat je aanpakken.
Wat betekent een zwart insect in huis in de herfst?
In september en oktober zoeken bodembeesten een plek om te overwinteren, en de warmste kieren van een huis zitten onder de buitendeur, bij het kelderraam en rond de kruipruimte. Een zwart insect in huis is in die maanden meestal een loopkever of een stinkende kortschildkever, of een miljoenpoot die strikt genomen geen insect is.
Het zegt vooral dat er een open route is op vloerhoogte, en niet dat er binnen een nest zit.
Is een groot zwart insect in huis gevaarlijk?
Bijna nooit. Een loopkever, meelkever, mestkever, miljoenpoot en pissebed doen niets met mensen, en de grote huisspin bijt in de praktijk niet door de huid. De stinkende kortschildkever kan knijpen als je hem oppakt, en het vrouwtje van de blauwe houtbij steekt alleen als je haar vastpakt.
Echt risico zit bij een hoornaarnest dat je te dicht nadert, en bij de kakkerlak, die bacteriën en allergenen over eten en werkbladen verspreidt.
Hoe zie je of een groot zwart beest een kakkerlak of een kever is?
Kijk naar de sprieten en de rug. Een kakkerlak heeft sprieten die minstens zo lang zijn als het lichaam, een kop die van bovenaf grotendeels onder het halsschild zit, en geen harde dekschilden.
Een kever heeft kortere sprieten, een kop die los voor het halsschild zit en twee harde dekschilden die in een rechte naad over het achterlijf sluiten. Bij een kortschildkever bedekken die schilden alleen het voorste stuk.
Wat is een zwart insect dat zijn achterlijf opheft als een schorpioen?
Dat is de stinkende kortschildkever: mat zwart, 2 tot 3 cm, met korte dekschilden en een lang bloot achterlijf. Bij gevaar heft hij dat achterlijf omhoog, opent hij zijn kaken en geeft hij een stinkende stof af.
Hij heeft geen angel en is niet giftig, maar hij kan knijpen. Zet hem met een glas en een kaartje buiten, waar hij slakken en pissebedden eet.
Waarom zitten er ineens veel grote zwarte vliegen in één kamer?
Tien of meer dikke vliegen met een blauwe of groene metaalglans in dezelfde kamer komen bijna altijd uit een dood dier binnen, zoals een muis in de vloer of een vogel in de schoorsteen. De maden zijn daar verpopt en een hele lichting vliegt nu tegelijk uit.
Kijk uit welke spot, plint of kier ze komen en haal het kadaver met handschoenen weg. Doffe vliegen met goudgele haartjes die in het najaar op zolder zitten, zijn overwinteraars en hebben geen kadaver nodig.
Wat is een groot zwart vliegend insect met blauwe vleugels?
Dat is vrijwel zeker de blauwe houtbij: zwart, 2 tot 3 cm, met donkere vleugels die blauwpaars glanzen en een zwaar gezoem. Ze komt door een open raam binnen en boort buiten haar gangen in dood hout.
Doe het raam wijd open en 's avonds het licht uit, dan vliegt ze zelf weer naar buiten. Het vrouwtje kan steken, maar doet dat alleen als je haar vastpakt.
Wat zijn grote zwarte mieren met vleugels in huis?
Dat zijn koninginnen en mannetjes van de zwarte wegmier op hun zwermdag, meestal een warme windstille dag in juli of augustus. De koninginnen zijn tot ongeveer 9 mm en daarmee veel groter dan de werksters die je de rest van het jaar ziet.
Zuig ze op en kijk uit welke kier ze komen, want daaronder zit het nest. Na een paar dagen is het voorbij, en dan kit je die kier dicht.
Wat is een zwart beestje dat zich oprolt tot een spiraal?
Een miljoenpoot: glanzend zwart, rolrond, 2 tot 4 cm en met twee paar poten per segment. Het is geen insect en hij vreet binnen niets aan; hij komt na regen of in het najaar uit de tuin of de kruipruimte en droogt binnen uit.
Zet hem buiten en was je handen als je hem hebt aangeraakt, want de vloeistof die hij afscheidt kleurt je huid even geelbruin.
Moet je een groot zwart insect in huis doodmaken of buiten zetten?
Zet bezoekers buiten: loopkever, kortschildkever, mestkever, houtbij, miljoenpoot en pissebed doen binnen niets en zijn in de tuin nuttig. Met een glas en een kaartje gaat dat zonder aanraken.
Doodmaken lost bij de soorten met een bron ook niets op. Bij een kakkerlak, een zwerm bromvliegen of spekkevers zit de oplossing bij de afvoer, het kadaver of de vochtige hoek, en een enkel dood exemplaar bewaar je hooguit in een potje om te laten zien.
Welk groot zwart insect in huis is een reden om een bestrijder te bellen?
Er zijn drie gevallen waarin je dat doet. Een oosterse kakkerlak loopt via afvoer en leidingschachten tussen woningen, dus die meld je ook bij de verhuurder of de vereniging van eigenaren, en een nest van de Aziatische hoornaar benader je niet zelf.
Het derde geval zijn ovale uitvlieggaten van 6 tot 10 mm in dakbeschot of gordingen, want die horen bij de huisboktor en dan gaat het om de draagkracht van de kap. Twijfel je over de soort, zoek hem dan eerst op met maat, kleur en vindplaats in de beestjeszoeker.
Komt een zwart insect in huis door vocht?
Vaak wel, maar indirect. Pissebedden, miljoenpoten, steenduizendpoten en oosterse kakkerlakken hebben vocht nodig, en als ze structureel binnen opduiken is er een natte kruipruimte, een lekkende afvoer of een vochtige kelder.
Een loopkever of een bromvlieg zegt niets over vocht: de eerste komt door een kier, de tweede door een raam of uit een dood dier. Meet bij twijfel met een hygrometer en mik in woonruimtes op 40 tot 55 procent.
Wanneer je beter een vakman belt
Een bezoeker van buiten, een zak voer met meelkevers of een enkele bromvlieg pak je zelf aan, een oosterse kakkerlak niet. Meld hem bij de verhuurder of de vereniging van eigenaren en laat een plaagdierbedrijf met lokaas en vallen werken, want de dieren lopen via het riool en de leidingschachten en een aanpak in één woning houdt geen stand.
Ovale gaten van 6 tot 10 mm in dakbeschot, gordingen of sporen van naaldhout laat je door een bouwkundige en een plaagdierbedrijf beoordelen, en een gas- of warmtebehandeling mag alleen een bedrijf uitvoeren met de vakbekwaamheidscertificaten uit de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Een nest van de Aziatische hoornaar, en een kadaver in de spouw of onder een vloer die je niet open kunt maken, zijn eveneens werk voor een bestrijder.
Verder lezen over dit onderwerp
Klein bruin insect in huis
Insecten buiten houden
Elektra in huis
Kevers in huis
