Verven: welke verf, welke glans en in welke volgorde

Welke verfklus je voor je hebt en waar je begint

Verven bestaat uit drie beslissingen achter elkaar: welke verf bij de ondergrond hoort, welke glansgraad bij het licht en het gebruik past, en in welke volgorde je werkt. De kleur komt pas daarna, en welke tint in welke kamer standhoudt, staat in het overzicht van kleur en verf in huis.

Wie bij de kleur begint, koopt vaak de verkeerde soort verf. Een diepmatte muurverf gaat in een keuken glimmen op de plekken die je afneemt, en latex op een oude lakwand laat bij de eerste strook tape los.

De tabel zet de klussen die het vaakst voorkomen naast elkaar. De eerste kolom is de situatie waarin je staat, de tweede de verf die erbij hoort en de derde de voorbereiding waar het resultaat van afhangt.

Twee klussen lijken eenvoudiger dan ze zijn. Een wand opnieuw in dezelfde kleur kan in één laag, maar alleen als de oude laag gaaf is en de nieuwe verf dezelfde glansgraad heeft; hoeveel vierkante meter je dan uit een emmer haalt, lees je bij wat een emmer latex per ondergrond dekt.

De andere is verf die al loslaat. Daar is de oorzaak de eigenlijke klus en de nieuwe laag het sluitstuk, en hoe je die oorzaak afleest aan de schilfer zelf, staat bij verf die bladdert of in vellen loskomt.

Situatie	Verf die erbij hoort	Waar het resultaat van afhangt
Wand of plafond opfrissen in dezelfde kleur	Muurverf of plafondverf in dezelfde glansgraad als de oude laag	Afstoffen, gaatjes vullen en de vullingen apart voorstrijken, anders tekenen ze door
Een nieuwe kleur op een geschilderde wand	Muurverf in twee lagen, drie bij donker over licht of een felle kleur	Een proefvlak van 50 bij 50 cm op de wand zelf, bekeken bij daglicht en bij lamplicht
Nieuw stucwerk of gipsplaat	Voorstrijkmiddel, daarna twee lagen muurverf	Stucwerk dat helemaal droog is, en naden en schroefgaten die vlak geschuurd zijn
Plafond	Plafondverf, diepmat	Eerst testen op lijmverf en krijt, daarna rollen in natte banen
Wand in keuken of badkamer	Muurverf in schrobvastheid klasse 1 of 2	Ontvetten en naspoelen, en in de badkamer eerst de afzuiging op orde
Kozijnen, deuren en plinten binnen	Watergedragen lak in zijdeglans of hoogglans	Ontvetten, matschuren met korrel 180 tot 240 en kale plekken gronden
Radiator of metalen leuning	Radiatorverf, of lak op een roestwerende grond	Alleen koud verven, en roestplekken schuren tot blank metaal
Schuine wand onder het dak	Diepmatte plafondverf of muurverf	Een vlakke ondergrond, want het scherende licht van het dakraam laat elke naad zien
Verf die bladdert	Hangt af van wat eronder zit	Eerst de oorzaak weg, dan de losse verf eraf, gronden en pas daarna overschilderen
Twee kleuren op één wand	Twee keer muurverf in dezelfde glansgraad	Een waterpaslijn op de juiste hoogte en tape waarvan de rand is afgesloten

Muurverf, lak en primer: wat elke soort doet

Verf bestaat uit bindmiddel dat de laag bij elkaar en aan de ondergrond houdt, pigment voor kleur en dekking, vulstof, en een oplosmiddel dat verdampt. Het bindmiddel bepaalt waar een verf voor geschikt is, en daarom verschillen muurverf, lak en grondverf meer van elkaar dan de kleurkaart doet vermoeden.

Muurverf, in Nederland meestal latex genoemd, is een dispersie: kunststofbolletjes in water die bij het drogen tegen elkaar worden gedrukt en samenvloeien tot een film. Die film laat waterdamp door, en dat heeft een stenen wand nodig.

Lak is dichter en harder. Watergedragen lak droogt op dezelfde manier als latex, terwijl alkydlak, in de winkel vaak terpentinegedragen genoemd, droogt doordat de olie in het bindmiddel met zuurstof uit de lucht reageert.

Dat tweede proces gaat trager, geeft een harde en strak uitvloeiende film, en vergeelt op plekken waar weinig daglicht komt. Sinds 2010 gelden in Europa grenswaarden voor oplosmiddelen in verf, en voor binnenwerk is watergedragen lak daardoor de gewone keuze geworden: hij ruikt minder, droogt sneller en blijft wit.

Grondverf en primer doen wat een aflak niet kan, namelijk hechten op kaal hout, blank metaal, gladde lak of een zuigende wand. Een aflak is gemaakt om op een grondlaag of op geschuurde oude lak te liggen, en direct op de kale ondergrond laat hij het eerst los.

Soort	Waar hij voor is	Waar hij niet op hoort
Muurverf, mat of diepmat	Wanden en plafonds op stucwerk, gipsplaat, glasvlies en eerder gelatexte lagen	Oude lak of olieverf zonder hechtprimer, lijmverf, en kalk die poedert
Plafondverf	Plafonds en schuine dakvlakken: dikker, diepmat en langer nat, zodat banen in elkaar overlopen	Wanden die je afneemt, want diepmatte verf verdraagt schrobben meestal minder
Muurverf voor keuken en badkamer	Vlakken die je afwast, in schrobvastheid klasse 1 of 2 en vaak schimmelwerend ingesteld	Een ruimte zonder afzuiging, want tegen condens die blijft neerslaan houdt geen verf stand
Voorstrijkmiddel	Vers stucwerk, gipsplaat en gevulde naden: het maakt de zuiging over het vlak gelijk	Een gladde of gelakte ondergrond, want het hecht daar niet beter dan de verf
Hechtprimer	Oude lak, olieverf, tegels, pvc en zink onder een nieuwe laag	Een gewone zuigende wand, waar een voorstrijk hetzelfde doet
Isolerende grondverf	Watervlekken, nicotine, roet en viltstift die door latex heen trekken	Een hele wand zonder vlekken, want hij sluit de ondergrond af
Grondverf voor hout	Kaal hout en plekken die tot op het hout zijn geschuurd	Weken zonder aflak, want grondverf is niet gemaakt om slijtage en licht te verdragen
Watergedragen lak	Kozijnen, deuren, plinten en meubels binnen; blijft wit	Direct op kaal hout of blank metaal
Alkydlak	Buitenhout, en werk waar je een zeer strakke vloeiing wilt	Binnen achter een kastdeur of in een gang zonder daglicht, waar hij geel wordt
Radiatorverf	Radiatoren en leidingen die warm worden	Een radiator die tijdens het verven nog warm is
Kalkverf	Kalkpleister en muren die dampopen moeten blijven, met een wolkerig mat beeld	Latex zonder de grondlaag die bij het product hoort

Mat, zijdeglans of hoogglans kiezen

Glans is de verhouding tussen licht dat een oppervlak als een spiegel terugkaatst en licht dat het alle kanten op strooit. Een matte laag is microscopisch ruw en verstrooit het licht, een glanzende laag is zo glad dat het licht onder dezelfde hoek terugkomt als het binnenviel.

Dat verschil bepaalt wat je van een wand ziet. Mat verbergt rolbanen, plamuurplekken en kleine bollingen, terwijl glans elke oneffenheid aftekent zodra er licht langs het vlak strijkt, van een raam in de zijmuur, een dakraam of een lamp vlak onder het plafond.

Daartegenover staat het schoonmaken. Een glad oppervlak geeft vuil minder houvast en laat zich afnemen zonder dat er plekken ontstaan, terwijl een diepmatte muurverf juist gaat glimmen waar je met een natte doek hebt gewreven.

De norm NEN-EN 13300 meet de glans van muurverf onder een vaste hoek: diepmat is een glans onder 5 bij 85 graden, mat onder 10 bij 85 graden. Dezelfde norm deelt de schrobvastheid in van klasse 1, die na 200 schrobbeurten minder dan 5 micrometer laagdikte verliest, tot klasse 5, en die klasse staat los van de glans.

Glans verandert ook de kleur. Een matte laag strooit bij elke kijkhoek wat wit licht mee terug en een glanzende laag niet, waardoor dezelfde kleurcode in zijdeglans dieper en donkerder oogt dan in mat.

Laat een kleur daarom mengen in de glansgraad waarin je het proefvlak hebt beoordeeld. Hoe een tint daarbij op het licht van de kamer reageert, lees je bij de uitleg per kleur, van wit tot inktblauw.

Glansgraad	Waar het werkt	Wat je ziet in strijklicht	Schoonmaken
Diepmat	Plafonds, schuine dakvlakken, en wanden in woon- en slaapkamer met veel licht langs het vlak	Rolbanen en kleine bollingen vallen weg, plaatnaden en schroefgaten blijven zichtbaar	Droog afstoffen; nat wrijven geeft glimplekken
Mat	Wanden in woonkamer, slaapkamer en hal	Bijna even rustig als diepmat	In klasse 1 of 2 af te nemen met een vochtige doek
Zijdemat	Keuken, badkamer, kinderkamer en een trapgat waar handen langs de wand gaan	Een lichte glans die de structuur van de wand laat zien	Goed af te nemen, ook vet
Zijdeglans lak	Binnendeuren, kozijnen, plinten en radiatoren	Oneffenheden in het hout zijn te zien, maar minder hard dan in hoogglans	Stevig schoon te maken
Hoogglans lak	Een voordeur, en meubels of deuren op een vlak geschuurde ondergrond	Elke kwaststreek, stofkorrel en deuk spiegelt	Het gladst, maar krassen vallen het meest op
Zijdeglans op een grote wand	Nergens waar licht langs de wand valt	Elke rolbaan en elke aanzet wordt een glimmende streep	Goed af te nemen, wat het beeld niet goedmaakt

Wat de ondergrond vraagt voordat er verf op mag

Muurverf hecht door zich vast te zetten in een schone, licht zuigende en stroeve ondergrond. Wat daarvan afwijkt, omdat het glad, vet, poederend, nat of juist sterk zuigend is, zet je eerst recht, en dat deel van de klus bepaalt hoe lang de laag blijft zitten.

Drie tests vertellen je in tien minuten het meeste. Druk een strook tape aan en trek hem los om te zien of de oude laag vastzit, wrijf met een donkere doek over de wand om krijt te vinden, en spuit wat water op de wand om te zien hoe snel hij zuigt.

Een wand die het water binnen een paar seconden wegtrekt, haalt ook het water uit de verf voordat die kan uitvloeien. De laag wordt stroef onder de roller, droogt vlekkerig op en kost per vierkante meter meer liter: op kale gipsplaat haal je met de eerste laag ongeveer 7 m² per liter in plaats van 10.

De rendementen in de laatste kolom zijn dezelfde waarmee de verfcalculator het aantal liters voor je kamer uitrekent. Kies daar de ondergrond die je bij de zuigtest vond, niet de ondergrond die op de bouwtekening staat.

Nieuw stucwerk moet eerst helemaal droog zijn, en dat zie je niet aan de kleur alleen. Plak een stuk plastic van 50 bij 50 cm met tape rondom op de wand en kijk na een etmaal of er condens onder staat; wat de verschillende afwerkingen aan droogtijd vragen, staat bij stucwerk en de afwerking die bij elke wand hoort.

Glanst de wand en neemt hij geen water op, dan zit er waarschijnlijk olieverf of een oude lak onder. Latex hecht daar pas op na opschuren en een hechtprimer, en wie dat overslaat, ziet de nieuwe laag bij het afplakken in vellen meekomen.

Ondergrond	Hoe je het herkent	Wat er eerst moet gebeuren	Rendement per laag
Gaaf, eerder gelatext stucwerk	Tape blijft schoon, er komt geen poeder aan de doek	Afstoffen, gaatjes vullen en de vullingen voorstrijken	10 m² per liter
Vers stucwerk	Donkere plekken die nog lichter worden, condens onder plastic	Laten drogen, daarna voorstrijken	10 m² per liter na voorstrijk
Gipsplaat	Karton en voegstroken in twee verschillende tinten	Naden en schroefgaten vlak schuren, stofvrij maken en het hele vlak voorstrijken	7 m² voor de eerste laag zonder voorstrijk, daarna 10
Glasvlies of renovlies	Een weefselstructuur onder de verf	Kaal vlies twee lagen, voorgeschilderd vlies vaak één	9 m² per liter
Papierbehang	Naden die je met een nagel voelt, papier dat donker wordt als het nat is	Een proefstrook van een meter en een dag wachten; trekt die blazen, dan eerst het behang eraf	9 m² per liter
Grof stucwerk of spachtelputz	Korrel en putjes, dus meer oppervlak dan het platte vlak	Afborstelen met een zachte borstel en rollen met een lange vacht	8 m² per liter
Oude olieverf of alkyd op de muur	Glad en hard, water parelt, spiritus doet niets	Ontvetten, opschuren en een hechtprimer	10 m² per liter na de primer
Lijmverf of krijtende kalk	Wit poeder aan je vinger, glibberig onder een natte spons	Lijmverf afwassen tot kaal, kalk afborstelen en fixeren	Pas te rekenen na de voorbehandeling
Vetfilm boven de kookplaat	Plakkerig, stof blijft eraan kleven	Ontvetter, naspoelen met schoon water en laten drogen	10 m² per liter
Gelakt of kaal hout binnen	Een harde gladde laag, of zichtbare nerf	Ontvetten, matschuren met korrel 180 en kale plekken gronden	12 m² per liter voor lak

In welke volgorde je een kamer schildert

De volgorde in een kamer volgt de zwaartekracht en de droogtijd. Wat boven zit, spat en druipt op wat eronder zit, en wat je afplakt moet hard genoeg zijn om tape te verdragen, dus het plafond gaat voor de wand en de wand voor de plint.

Het voorwerk kost in een bewoonde kamer meestal meer tijd dan het rollen. Leeghalen, afdekken, gaten vullen, schuren en stofvrij maken nemen al gauw een dag, en elke stap die je daarvan overslaat, zie je in de laatste laag terug.

Het plafond gaat als eerste, omdat spetters van de roller op de wanden vallen en niet omgekeerd. Hoe je dat vlak in natte banen rolt zonder aanzetten, staat bij een plafond latexen zonder zichtbare banen.

Over het houtwerk bestaan twee werkwijzen, en beide werken als je de droogtijd respecteert. Lak je de kozijnen na de wanden, dan plak je af op muurverf die nog niet is doorgehard, dus gebruik tape voor verse ondergronden of snijd de lak met een kwast zonder tape langs de wand.

Lak je de kozijnen eerst, dan laat je de lak een paar dagen harden voordat de tape erop gaat. Valt het schilderen samen met een verbouwing, dan komen plafonds en wanden na het stucwerk en voor de afwerkvloer, zoals beschreven bij de volgorde waarin een verbouwing loopt.

Volgorde	Wat je doet	Waarom op dit moment	Voordat de volgende stap begint
1. Voorwerk	Leeghalen, vloer afdekken met stucloper, afdekplaten van schakelaars en wandcontactdozen eraf	Stof en spetters komen overal, en een afdekplaat afschroeven gaat sneller dan eromheen snijden	Alles wat in de kamer blijft staat onder folie
2. Herstel	Gaten en scheuren vullen, oude pluggen eruit	Vuller krimpt en moet droog zijn voordat je hem schuurt	De droogtijd van de vuller; een diep gat vul je twee keer
3. Schuren en reinigen	Vullingen vlak schuren, afstoffen, en in keuken en badkamer ontvetten	Stof en vet werken als scheidingslaag tussen wand en verf	De wand droog na het naspoelen
4. Voorstrijken	Vullingen, kale plaat en vers stucwerk	Gelijke zuiging voorkomt doffe vlekken in de eindlaag	Droog volgens het blik, meestal na enkele uren
5. Plafond	Snijden langs de wanden, daarna rollen in natte banen	Spetters vallen op wat nog geschilderd moet worden	De tweede laag na de overschildertijd op het blik
6. Wanden	Per wand snijden en direct daarna rollen, van hoek tot hoek	Een wand die in één keer nat in nat klaar is, heeft geen aanzetten	Tape weghalen zolang de laatste laag nat is
7. Houtwerk	Kozijnen, deuren en radiatoren ontvetten, schuren en lakken	Lak vraagt een stofvrije kamer, en die heb je pas als het schuurwerk klaar is	Tussen de lagen schuren met korrel 240
8. Plinten	Als laatste, of los lakken voordat ze worden gemonteerd	Alles wat hoger gebeurt, valt op de plint	Meubels terug als de lak krasvast is

Afplakken, snijden en rollen zonder aanzetten

Een strakke rand komt niet van de tape zelf, maar van wat er onder de rand gebeurt. Muurverf kruipt via de korrel van het stucwerk en de kleine holtes naast een kozijn onder de tape door, en na het weghalen houd je een gerafelde lijn over.

Druk de rand daarom aan met een plamuurmes en zet over die rand eerst een dunne laag in de kleur die er al zit. Wat onder de tape kruipt, heeft dan de kleur van de ondergrond, en de nieuwe kleur vindt een gesloten rand.

Haal de tape weg terwijl de laatste laag nog nat is en trek hem schuin terug over de geschilderde kant. Latex vormt bij het drogen één film over de tape heen, en wie wacht tot die film hard is, scheurt hem langs de rand los.

Snijden en rollen horen bij elkaar. Zet met een kwast een strook van 5 tot 8 cm langs het plafond, de hoeken en de kozijnen van één wand en rol die binnen een paar minuten in, want een snijstrook die al is opgedroogd, blijft als een doffere of glimmende lijst rond de wand staan.

Rol daarna in banen van ongeveer een meter breed, van boven naar beneden, en schuif steeds nat in nat op. Zet de verf uit in een paar verticale banen, verdeel zonder nieuwe verf te pakken en rol als laatste in één richting van plafond naar vloer.

Kies de roller naar de wand. Een korte vacht van ongeveer 10 mm geeft op glad stucwerk de rustigste laag, 12 tot 14 mm werkt op lichte structuur, en grof stucwerk vraagt 18 mm of meer om de verf in de putjes te krijgen.

Een kleurgrens midden op een wand volgt dezelfde regels, met één extra maat: zet hem uit met een waterpas of een lijnlaser en niet met de rolmaat vanaf de vloer, want in oudere huizen loopt een vloer over een wand van vier meter makkelijk een centimeter scheef. Welke verdelingen in hoogte een ruimte zichtbaar veranderen, staat bij een kamer met verf verfraaien.

Droogtijd, temperatuur en ventilatie binnen

Watergedragen verf droogt doordat het water verdampt en de bolletjes bindmiddel samenvloeien tot een film. Dat samenvloeien lukt alleen boven een minimale temperatuur, die voor muurverf meestal tussen 5 en 10 graden ligt en die geldt voor de lucht en voor de wand zelf.

Onder die grens droogt de laag wel, maar blijft hij poederig en zwak. In een onverwarmde nieuwbouwwoning is een betonwand in de winter vaak kouder dan de lucht, dus stook een dag vooraf en houd de temperatuur vast tot de tweede laag droog is.

Droogtijden op het blik gelden meestal bij 20 graden en 65 procent relatieve luchtvochtigheid. Bij 12 graden, of in een badkamer waar net gedoucht is, duurt elke fase makkelijk twee keer zo lang, en een tweede laag op een eerste die nog week is, trekt die eerste laag onder de roller weer los.

Houd de ramen dicht zolang je rolt, want tocht droogt de natte rand aan voordat je hem kunt aansluiten. Zet ze open zodra de wand klaar is: het water uit de verf moet de kamer uit, en in de winter slaat het anders neer op het koudste glas.

Alkydlak droogt anders en daardoor langzamer. De olie in het bindmiddel reageert met zuurstof, en dat vertraagt bij kou en in het donker, zodat alkyd in een koude gang soms dagen plakkerig blijft.

Oppervlaktedroog is niet hetzelfde als hard. Muurverf is na twee tot vier weken doorgehard, en tot die tijd laat je plakstrips, tape en het afnemen van de wand wachten.

Verf	Stofdroog	Overschilderbaar	Doorgehard	Minimale temperatuur
Muurverf binnen	Meestal binnen een uur	Na enkele uren, vaak 2 tot 4	Na 2 tot 4 weken	Meestal 5 tot 10 °C, het blik gaat voor
Plafondverf	Meestal binnen een uur	Na enkele uren	Na 2 tot 4 weken	Als muurverf; meet bij beton het plafond zelf
Voorstrijkmiddel	Vaak binnen een uur	Na enkele uren	Niet van belang, er komt verf op	Als muurverf
Watergedragen grondverf voor hout	Binnen een tot twee uur	Vaak dezelfde dag, na licht schuren	Wordt overgelakt	Meestal 8 tot 10 °C
Watergedragen lak	Binnen een tot twee uur	Meestal na 4 tot 16 uur	Rond twee tot drie weken krasvast	Meestal 8 tot 10 °C
Alkydlak	Na enkele uren	Meestal na 16 tot 24 uur	Enkele weken, bij kou en in het donker langer	Meestal 5 °C

Een schuine wand in de slaapkamer schilderen

Een schuine wand in een slaapkamer schilderen is een plafond en een wand tegelijk. Vanaf het bed kijk je tegen het dakvlak aan zoals tegen een plafond, en een dakraam in datzelfde vlak laat het licht er in een heel lage hoek langs strijken.

Dat scherende licht bepaalt de verfkeuze. Diepmatte plafondverf of diepmatte muurverf verbergt rolbanen, maar een plaatnaad of schroefgat in de gipsplaat blijft zichtbaar, dus vul en schuur die naden voordat je verft en zet het hele vlak in de voorstrijk.

Het dakvlak is ook groter dan het lijkt. Bij een helling van 45 graden is de schuinte 1,41 keer zo lang als de strook vloer eronder, en hoe je dat vlak opmeet en welke kleurgrens de kamer hoger of breder laat lezen, staat bij de ideeën voor een schuine wand onder het dak.

Werk op een schuin vlak van knik naar knik. Snijd eerst de dagkanten van het dakraam en de knikken met het knieschot en het vlakke plafond, en rol daarna banen van ongeveer een meter breed die onder bij het knieschot beginnen en boven in de knik eindigen.

Stop nooit midden op de schuinte. Een aanzet op het dakvlak ligt precies in het strijklicht van het raam, terwijl hij in een knik wegvalt in de schaduwlijn van de hoek.

Onder het dak telt ook de temperatuur. Op een zomermiddag loopt het op een zolder boven 30 graden, en dan droogt de natte rand zo snel dat de banen niet meer in elkaar overvloeien; schilder daar in de ochtend en houd het dakraam dicht tot het vlak klaar is.

De dagkanten rond het dakraam zijn vaak het koudste vlak van de kamer en krijgen 's nachts condens. Een muurverf die schimmelwerend is ingesteld, houdt daar langer stand, en in een kleine slaapkamer onder het schuine dak hoort de ventilatie bij diezelfde afweging.

Kozijnen, deuren, plinten en radiatoren binnen lakken

Houtwerk binnen krijgt lak en geen muurverf, omdat deuren, kozijnen en plinten gestoten, vastgepakt en afgenomen worden. Een lakfilm is harder en gesloten, zodat vuil er niet in trekt en je hem met een sopje schoonmaakt zonder dat hij dof wordt.

Bestaand lakwerk hoeft er niet af zolang het vastzit. Ontvet met een ontvetter of ammoniak in warm water, spoel na, schuur de hele laag mat met korrel 180 tot 240 en grond alleen de plekken waar je tot op het hout of het metaal bent gekomen.

Ontvetten gaat voor schuren, want wie op een vette deur begint te schuren, drukt het vet met het papier in de krassen die de hechting moeten geven. Rond de deurkruk en onderaan een keukendeur zit meer vet dan je ziet.

Watergedragen lak hecht na matschuren goed op oude alkyd en blijft daarna wit. Oude alkydlak vergeelt juist waar geen daglicht komt, dus de binnenkant van een kastdeur, een trapkast en een gang zonder raam worden in een paar jaar zichtbaar geler dan de deur in de woonkamer.

Wit is geen vaste kleur. RAL 9010 is iets romiger en RAL 9016 helderder en koeler, en wie een kozijn bijlakt zonder de code van het bestaande werk te kennen, zet twee witten naast elkaar.

Voor lak reken je met vierkante meters profiel en niet met een kamermaat. Een binnendeur van 83 bij 201,5 cm aan twee kanten plus het kozijn met ongeveer 22 cm uitgevouwen profiel is samen ruim 4,4 m², en met twee lagen en 12 m² per liter kost dat ongeveer 0,75 liter; met de optie voor lak op hout in de rekenhulp voor verf reken je dat per deur en kozijn na.

Een radiator verf je alleen als hij koud is, met radiatorverf die de watertemperatuur verdraagt zonder te vergelen. Een trap krijgt een lak die voor trappen of vloeren is bedoeld, want een gewone deurlak slijt op de looplijn van de treden als eerste door.

De kleur op de muur: proefvlak, licht en het aantal lagen

Een kleur is pas gekozen als hij op de muur heeft gestaan. Een staaltje van een paar centimeter wordt door het wit eromheen lichter gezien dan het is, dus zet een proefvlak van minstens 50 bij 50 cm op: één bij het raam en één op de wand die het verst van het raam af ligt.

Beoordeel die vlakken 's ochtends, rond het middaguur en 's avonds met alleen de lampen aan. Tussen lamplicht van 2700 K en bewolkt daglicht van 6500 K zit meer verschil dan tussen twee naburige kleuren op de kaart, en hoe het licht in jouw kamer per uur binnenkomt, zoek je op in de lichtwijzer voor de windrichting van je ramen.

Welke tint in welke ruimte overeind blijft, hangt aan die richting. Koel grijs wordt op het noorden grauw en taupe trekt er naar paarsgrijs, terwijl greige en warm wit er rustig blijven; die afwegingen per vertrek staan bij de muurkleur voor elke kamer.

Het aantal lagen volgt uit het verschil met de oude kleur. Een lichte tint over wit dekt in twee lagen, donker over licht en wit over donker vragen er drie, en rood, oranje en okergeel op de muur dekken het slechtst, omdat hun pigment zelf licht doorlaat en het witpigment verdringt dat de dekking levert.

Onder zo'n diepe kleur vervangt een grondlaag die richting de eindkleur is getint de eerste kleurlaag. Onder een donkere muurkleur is een grijze grond de gewone keuze, onder wit een witte.

Plafond en wand in dezelfde kleur zien er niet hetzelfde uit. Het plafond krijgt bijna alleen indirect licht en oogt daardoor donkerder, dus kies het een tint lichter, met een lichtreflectiewaarde boven 70 als de kamer zijn licht moet houden.

Staan de vloer, de bank of de kozijnen er al, begin dan daar. Met de kleurmatcher voor je vloer, bank of kozijn zie je welke wandkleuren erbij passen en welke er in het licht van jouw windrichting tegenin gaan.

Kleurmatcher

Kies de kleur die je al hebt: je bank, je vloer of je muur. Je krijgt de kleuren die daar bij passen, met de bijbehorende RAL- en verfcodes en het lichtadvies erbij. Open de volledige kleurmatcher

Veelgestelde vragen