Een grote slaapkamer inrichten: zones, afstanden en maten

Wanneer een slaapkamer groot is en waar hij dan op vastloopt

Een slaapkamer is groot zodra er na het bed, de kast en de strook bij de deur vloer overblijft die geen vanzelfsprekende taak heeft. In de meeste woningen gebeurt dat vanaf ongeveer 16 m², en hoe de andere kamervormen zich gedragen staat in het overzicht van slaapkamers per kamervorm.

Reken voor die vaste vloer met ongeveer 15 m². Een bed van 180 cm met ruime looppaden kost ruim 10 m², een kastenwand van 200 cm met draaideuren en 100 cm vrije vloer ervoor 3,2 m², en de deur met zijn draaivlak en de eerste meter looproute nog eens 1,5 m².

Wat er boven die 15 m² ligt, bepaalt wat je met de kamer kunt. Bij 18 m² is dat een leesstoel of een kaptafel, bij 24 m² een bed los van de wand met de kasten erachter en nog een zithoek bij het raam.

Grote slaapkamers lopen daarbij op drie andere dingen vast dan kleine. Meubels schuiven naar de wanden zodat het midden een lege vlakte wordt. De afstand tussen bed en tweede zone groeit tot een stoel waar niemand op gaat zitten, en veel lucht met harde vlakken laat de kamer hol klinken.

De vierkante meters zeggen niet alles. Een kamer van 17 m² die 260 bij 650 cm meet, heeft geen ruimte voor een dwars bed met een looppad erlangs. Dan gelden eerder de afwegingen voor een slaapkamer met maar één looppad dan die voor een ruime kamer.

Kamermaat	Vloer over na bed, kast en deur	Wat daar in past	Waar het op knelt
16 tot 18 m², bijvoorbeeld 400 bij 420 cm	1 tot 3 m²	Eén kleine zone: een stoel bij de kast, een leeshoek van 125 bij 125 cm of een kaptafel met kruk van 100 bij 115 cm	De zone belandt waar toevallig vloer vrij is, en dat is vaak het draaivlak van de deur of de strook voor de radiator
18 tot 22 m², bijvoorbeeld 420 bij 500 cm	3 tot 7 m²	Een zithoek met een tweezitsbank van 160 bij 130 cm, of een werkplek van 120 bij 150 cm naast een leesstoel	De afstand: in de verste hoek ligt de zone 400 cm of meer van het bed en wordt hij 's avonds niet gebruikt
22 tot 28 m², bijvoorbeeld 400 bij 600 cm	7 tot 13 m²	Een bed los van de wand met een kastgang erachter, plus een zithoek of een werkplek	De lengte: een bed met een kastgang erachter vraagt ongeveer 490 cm in één richting
Meer dan 28 m², of twee samengevoegde kamers	Meer dan 13 m²	Kastgang, zithoek en werkplek of kaptafel, of een deel van de vloer als inloopkast of badkamer achter een echte wand	Galm en warmte: veel lucht, veel harde vlakken en vaak twee buitenmuren
Groot maar langwerpig, bijvoorbeeld 360 bij 620 cm	Ongeveer 7 m², maar verdeeld over de lengte	Het bed dwars in het midden, met een kleedzone bij de deur en een zitzone bij het raam	De breedte: dwars vraagt 215 cm bed plus 75 cm looppad, dus minstens 290 cm
Groot maar vierkant, bijvoorbeeld 480 bij 480 cm	Ongeveer 8 m²	Het bed tegen een halfhoge wand of tegen de dichte wand, met één kleed onder bed en zithoek samen	Geen wand die vanzelf het begin is, dus alles belandt langs de randen en het midden blijft leeg

De slaapzone eerst: hoeveel vloer een groot bed opeist

Begin bij het blok vloer dat het bed met zijn looppaden inneemt, want dat blok groeit niet mee met de kamer. In een kleine slaapkamer rek je naast het bed tot 60 cm. In een grote kamer houd je de 75 cm aan die je nodig hebt om een hoeslaken om de hoek te trekken zonder het bed te verschuiven.

Aan het voeteneind werkt dezelfde redenering. Onder 60 cm loop je met je knieën tegen het frame, bij 90 cm kom je er met een wasmand langs, of staat er een bankje van 30 cm diep met nog 60 cm doorgang ervoor.

Reken met de buitenmaat en niet met de matras. Een bed van 160 cm is met frame 170 tot 175 cm breed, en een boxspring van 180 bij 200 cm meet met hoofdbord en voetplank 215 cm lang.

Een grote kamer is geen reden voor een groter bed. De bedbreedte volgt uit hoeveel twee slapers bewegen en of ze elkaar wakker maken, en een bed van 200 cm op een wand van 450 cm lost niets op wat een hoofdbordpaneel en bredere nachtkasten niet ook oplossen.

Wat wel meeschuift is de hoogte. Een boxspring legt de matras op 60 tot 65 cm, en daar hoort een nachtkast van dezelfde hoogte bij in plaats van een laag kastje van 45 cm. Zoekde hoogtes van matras, nachtkast en bedlamp op in de maatwijzer.

Wil je de slaapzone met je eigen bed in de kamer zien liggen, teken de kamer en het bed dan op schaal in de kamerplanner. Die meet de smalste doorgang die naast het bed overblijft en rekent uit hoeveel vloer er nog vrij is.

Bed	Buitenmaat met hoofdbord	Slaapzone met 75 cm opzij en 90 cm aan het voeteneind	Wanneer deze maat past
Tweepersoonsbed 160 bij 200	170 tot 175 bij 210 cm	Ongeveer 320 bij 300 cm, 9,6 m²	Twee slapers die elkaar weinig wakker maken; ook in een grote kamer genoeg
Boxspring 180 bij 200	180 bij 215 cm	330 bij 305 cm, 10,1 m²	Twee slapers met elk een eigen onderbak en matras van 90 cm
Boxspring 180 bij 210	180 bij 225 cm	330 bij 315 cm, 10,4 m²	Een van de twee slapers is langer dan 1,90 m
Bed 200 bij 200	Ongeveer 210 bij 215 cm	360 bij 305 cm, 11 m²	Twee slapers die veel draaien, of een kind dat 's nachts regelmatig tussen jullie in komt liggen
Twee eenpersoonsbedden van 90 bij 200 met een nachtkast ertussen	Twee keer 100 bij 210 cm, met 70 cm ertussen	420 bij 300 cm, 12,6 m²	Twee slapers die elk een eigen bed willen; pas in een grote kamer passen de drie looppaden

Waar het bed komt als je uit meer wanden kunt kiezen

In een kleine slaapkamer is er meestal één wand waar het bed past. In een grote kamer zijn dat er twee of drie, en dan beslissen het raam, de radiator en de deur welke wand het wordt, niet de wand die op de plattegrond het mooist oogt.

Het hoofdeinde hoort tegen een dichte wand, om de redenen die bij de slaapkamer van bed tot verduistering staan. Onder een raam lig je bovendien in de koudeval: het glas koelt de lucht erlangs af, die koude lucht zakt naar beneden en stroomt over je kussen. Met oud dubbel glas voel je dat meer dan met HR++ of triple glas, maar de radiator eronder blokkeer je met elk hoofdbord.

Kijk daarna naar de deur. Vanuit bed wil je de deur kunnen zien zonder dat het licht uit de gang bij het opengaan recht op je kussen valt, dus staat het bed liever schuin tegenover de deur dan in de lijn ervan.

De windrichting beslist hoe je ten opzichte van het glas ligt. Op het oosten en noordoosten staat de zon in juni al voor half zes op het raam en lig je liever met je rug dan met je gezicht ernaartoe. In de lichtwijzer lees je afwanneer er per windrichting zon op het slaapkamerraam staat.

Een bed schuin in een hoek lijkt in een grote kamer een oplossing voor te veel vloer, maar kost meer dan het oplevert. Een bed van 180 bij 215 cm neemt diagonaal geplaatst een vierkant van 286 bij 286 cm in beslag, en de driehoek achter het hoofdeinde wordt een plek waar stof en kussens verdwijnen.

Plek van het bed	Wat het oplevert	Waar het op vastloopt	Wanneer je hem kiest
Hoofdeinde tegen de dichte wand tegenover het raam	Daglicht valt op het voeteneind, je kijkt vanuit bed naar buiten en de radiator onder het raam blijft vrij	Op het oosten en noordoosten schijnt de ochtendzon recht in je gezicht	De standaardkeuze, met een verduisterend gordijn als het raam op het oosten ligt
Hoofdeinde tegen een wand haaks op het raam	Daglicht van opzij, dus geen tegenlicht en geen zon in je gezicht	De wand is korter dan hij lijkt: naast het kozijn houd je 20 cm vrij, dus je hebt bed plus twee nachtkasten plus 20 cm nodig	Ramen op het oosten of westen, en een kamer waarin de wand tegenover het raam de kastenwand wordt
Hoofdeinde onder het raam	De dichte wanden blijven vrij voor kasten	Koudeval op je kussen, een geblokkeerde radiator en een raam dat je niet meer opent zonder op het bed te staan	Alleen bij een hoog raam met een borstwering vanaf ongeveer 120 cm en de verwarming op een andere wand
Los in de kamer met een halfhoge wand als hoofdbord	Een kleedzone met kasten achter het bed, uit het zicht vanuit bed	Vraagt ongeveer 490 cm in één richting en stroom in een wand die nergens anders aan vastzit	Kamers vanaf ongeveer 22 m² met die lengte, als je de kasten vanuit bed niet wilt zien
Schuin in een hoek	Breekt de rechte lijnen van een vierkante kamer	Een bed van 180 bij 215 cm kost diagonaal een vierkant van 286 bij 286 cm, en de hoek erachter is onbruikbaar	Zelden: alleen als er echt vloer over is en er een hoge kast of plant in de hoek achter het hoofdeinde komt
Hoofdeinde tegen de wand met de deur	De andere wanden blijven vrij voor kasten en een zithoek	De deur zwaait in het looppad en het ganglicht valt op het bed	Als de deur minstens 100 cm naast de zijkant van het bed zit en naar de wand toe opendraait

Een bed los van de wand met de kasten erachter

De indeling die een grote slaapkamer het duidelijkst onderscheidt van een gewone, is een bed dat niet tegen een buitenmuur of een kastenwand staat. Het hoofdeinde komt tegen een halfhoge wand in de kamer, en achter die wand ligt een strook met kasten waar je je aankleedt zonder langs het bed te lopen.

Die opstelling vraagt een vaste lengte. Tel 60 cm kast, 100 cm vrije vloer voor de draaideuren, 20 cm wand, 215 cm bed en 90 cm voeteneind op, en je komt op 485 cm. Met schuifdeuren en 80 cm vrije vloer zakt dat naar ongeveer 470 cm.

De wand wordt 120 tot 140 cm hoog. Dan leun je er rechtop in bed tegenaan en blijft er bij een plafond van 260 cm nog 120 tot 140 cm open, zodat daglicht en lucht de kastgang in komen.

Een wand tot het plafond maakt van die strook een donkere gang. Daglicht komt ongeveer 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de kamer in, bij een raam tot 220 cm dus 4,4 tot 5,5 m. De kasten staan in deze opstelling verder van het glas dan dat.

Laat de wand aan één kant aansluiten op een zijmuur en houd aan de andere kant een doorgang van minstens 90 cm vrij. Die doorgang ligt het liefst aan de deurkant, zodat de route van de deur naar de kasten niet langs het voeteneind loopt.

In de wand zelf komen de stopcontacten en de schakelaars voor de bedlampen, want er is geen buitenmuur meer om ze in te maken. Hoe die stroom er komt, beslis je voordat de wand dicht gaat, en dat werk ligt in de meeste gevallen bij een elektricien.

Kastenwand, inloopkast of kastgang: wat opbergen aan vloer kost

In een grote slaapkamer is er plek voor meer kast, en dan loont het om te rekenen hoeveel vloer elke meter kast werkelijk kost. Die som bestaat altijd uit twee delen: de diepte van de kast en de vrije vloer die je nodig hebt om hem te gebruiken.

Een kast met draaideuren is 60 cm diep, omdat een kleerhanger 45 tot 50 cm breed is en de deur er nog langs dicht moet. Daar komt 100 cm vrije vloer bij, want een deur van 50 cm zwaait de kamer in en jij staat er zelf nog voor, dus elke meter kast kost 1,6 m² vloer.

Een inloopkast met kasten aan twee kanten scoort per meter het best, omdat je het gangpad twee keer gebruikt. Met 60 cm kast aan beide zijden en een gangpad van 90 cm is de gang 210 cm breed, en dat is per meter lengte 2,1 m² vloer voor 2 m kast, dus ongeveer 1,05 m² per meter.

Die rekensom werkt alleen zonder draaideuren. Twee deuren van 50 cm tegenover elkaar raken elkaar in een gangpad van 90 cm, dus kies in een inloopkast open vakken en roedes, schuifdeuren, of deuren van hooguit 40 cm breed aan één kant.

De kastgang achter een bed dat los staat kost juist de meeste vloer per meter, want de vrije vloer ervoor valt niet samen met het looppad of het voeteneind. Daar staat tegenover dat de kasten uit het zicht zijn en dat je je aankleedt zonder de slaper wakker te maken, en in een grote kamer is dat vaak de reden om hem toch te kiezen.

Houd bij de indeling van de hangkast rekening met de lengte van wat erin hangt. Onder een roede voor jassen en jurken houd je 150 tot 170 cm vrij, voor overhemden, blouses en broeken over een hanger ongeveer 100 cm, zodat twee korte roedes boven elkaar in dezelfde kasthoogte passen.

Opbergvorm	Diepte die het kost	Vloer per meter kast	Waar het op vastloopt
Kastenwand met draaideuren	60 cm kast plus 100 cm vrije vloer	1,6 m²	De vrije vloer valt vaak samen met het looppad naast het bed, en dan slaat de deur tegen het frame
Kastenwand met schuifdeuren	68 cm kast plus 60 tot 80 cm vrije vloer	1,3 tot 1,5 m²	De helft van de kast zit altijd dicht, en de rails kosten 6 tot 8 cm diepte
Inloopkast met kasten aan twee kanten	60 plus 90 plus 60 cm, samen 210 cm	Ongeveer 1,05 m²	Draaideuren tegenover elkaar raken elkaar in een gangpad van 90 cm
Kastgang achter een halfhoge wand	60 cm kast plus 100 cm vrije vloer plus 20 cm wand	1,8 m²	De meeste vloer per meter, en zonder eigen lamp een donkere strook ver van het raam
Open kledingrek	45 tot 55 cm rek plus 60 tot 75 cm om ervoor te staan	1,05 tot 1,3 m²	Stof op kleding die je weinig draagt, en alles hangt vanuit bed in het zicht
Ladekast	45 cm kast plus 75 tot 95 cm vrije vloer	1,2 tot 1,4 m²	Geen hangruimte, en een lade van 45 cm komt er helemaal uit
Opbergbed met een optilbare bodem	Geen extra vloer	0 m²	Je tilt de matras op om erbij te komen, dus het is plek voor beddengoed en seizoenskleding en niet voor elke dag

Een tweede zone die de slaper niet wakker houdt

De vloer die na de slaapzone en de kasten overblijft, krijgt een taak. Welke taak dat wordt is een keuze, maar de afstand tot het bed en wat die zone 's avonds aan licht en geluid maakt zijn dat niet.

Houd een zithoek of leeshoek binnen 200 tot 250 cm van het bed. Op die afstand praat je met wie in bed ligt zonder je stem te verheffen, dezelfde grens die geldt bij het indelen van een kamer rond de zitafstanden. Een stoel in de verste hoek op 400 cm wordt een plek voor kleren.

Een stoel om de kleren van vandaag op te leggen hoort juist niet bij het bed maar bij de kast, buiten het looppad. Hoe klein zo'n stoel kan zijn en waar hij het minst in de weg staat, lees je bij een klein stoeltje naast de kast of het bed.

Een werkplek vraagt het meest van een slaapkamer. Het scherm geeft koel wit licht, een laptop of printer maakt geluid en een bureau vol papier blijft 's avonds in zicht. Zet het scherm dus met de rug naar het bed of het bureau achter de halfhoge wand bij de kasten.

Voor de maten van het bureau en de stoel gelden dezelfde getallen als bij een slaapkamer met een bureau erin: een blok van 120 bij 150 cm met 90 cm achter het blad. In een grote kamer is het verschil vooral dat je kunt kiezen waar dat blok uit het zicht staat.

Geef elke zone een eigen lamp met een eigen schakelaar of een snoerschakelaar. Een zone die alleen door de plafondlamp wordt verlicht gebruik je 's avonds niet, want dan brandt het felste licht in de kamer terwijl de ander al slaapt.

Tweede zone	Waar en op welke afstand	Wat de slaper ervan merkt	Hoe je dat voorkomt
Leeshoek met fauteuil, 125 bij 125 cm	Bij het raam, binnen 200 tot 250 cm van het bed	Strooilicht van de leeslamp dat over het bed valt	Een lamp met een dichte kap, de onderkant op 100 tot 125 cm, aan de kant van de stoel die van het bed afligt
Zithoek met tweezitsbank, 160 bij 130 cm	Tegenover het voeteneind of bij het raam	Wie nog zit terwijl de ander slaapt, doet de plafondlamp aan	Een dimbare vloerlamp van 2700 K naast de bank, en geen plafondlicht boven deze zone
Werkplek, 120 bij 150 cm	Buiten het zicht vanuit bed, of achter de halfhoge wand	Koel schermlicht, lampjes van apparaten op stand-by en het geluid van een ventilator	Het scherm met de rug naar het bed, en de apparaten op een stekkerdoos met schakelaar
Kaptafel met kruk, 100 bij 115 cm	Haaks op het raam, zodat het daglicht van opzij op je gezicht valt	Een spiegel tegenover het raam kaatst het ochtendlicht op het bed	De spiegel niet recht tegenover raam of bed, en licht naast de spiegel op ooghoogte
Wieg of ledikant, met frame ongeveer 65 bij 125 cm	Naast het bed, aan de kant van wie 's nachts opstaat	Licht bij het voeden en verschonen	Een nachtlampje laag bij de vloer in plaats van de bedlamp, en het ledikant niet naast de radiator of binnen bereik van een gordijnkoord
Stoel voor de kleren van morgen, 45 bij 80 cm	Naast de kast, buiten het looppad	Een stapel kleren die vanuit bed in het zicht blijft	De stoel bij de kasten, en bij een bed los van de wand achter de halfhoge wand

Meubels en textiel op de maat van een grote kamer

Het advies om grote meubels te kiezen voor een grote kamer klopt maar half. Het bed, de looppaden en de kast hebben maten die uit het gebruik komen en niet meegroeien, maar de delen die wand en vloer vullen kun je wel opschalen: het hoofdbord, de nachtkasten, het vloerkleed en de gordijnen.

Op een bedwand van 460 cm laat een bed van 180 cm aan beide kanten 140 cm wand over. Met nachtkasten van 60 cm en een hoofdbordpaneel van 300 cm breed wordt de bedpartij één blok, en blijft er aan weerszijden 80 cm wand over voor een wandlamp of een smalle kast.

Het vloerkleed is het onderdeel dat in een grote slaapkamer het vaakst te klein uitvalt. Een kleed van 160 bij 230 cm onder een bed van 180 cm ligt als een mat onder het voeteneind, terwijl je aan beide kanten op het kleed wilt uitstappen. Bij een looppad van 75 cm moet het kleed er dus minstens 60 cm naast uitsteken.

Een kleed van 250 bij 350 cm dwars onder het bed doet dat. Leg de bovenrand net onder de nachtkasten, op ongeveer 50 cm van de wand, dan steekt het aan beide kanten en aan het voeteneind 85 cm uit en staan de nachtkasten stevig op de harde vloer.

Op de lege wand tegenover het bed werkt één groot vlak beter dan vijf kleine: een groot werk, een wandkleed of een grote wandklok met een stil uurwerk. In een stille slaapkamer hoor je elk tikkend uurwerk, dus kies een sluipend uurwerk waarbij de secondewijzer zonder stappen rondloopt.

Boven het bed hang je niets zwaars aan één spijker. Een werk met glas boven je hoofd hoort aan twee bevestigingen die het gewicht in de wand houden, en welke plug of haak jouw wand per kilo houdt zoek je op voordat je boort.

Onderdeel bij een bed van 180 cm	Maat die bij een grote kamer past	Waarom die maat
Vloerkleed onder het bed	250 bij 350 cm, dwars, met de bovenrand op ongeveer 50 cm van de wand	Het steekt aan beide kanten en aan het voeteneind 85 cm uit, dus je stapt altijd op het kleed uit bed
Nachtkast	50 tot 60 cm breed, bovenblad gelijk met of net boven de matras	Liggend zet je je glas neer zonder te kijken; bij een boxspring op 65 cm hoort een nachtkast van 65 tot 70 cm
Hoofdbord of hoofdbordpaneel	Minstens 60 cm boven de matras, als paneel tot 300 cm breed	Rechtop zittend met een kussen in je rug leun je tot ongeveer 60 cm boven de matras, en lager zakt het kussen erachter weg
Bedlampen aan de wand	Hart 55 tot 75 cm boven de matras, boven de nachtkast	Op zithoogte in bed valt het licht op je boek; meet vanaf de matras, want een boxspring scheelt 20 cm met een laag frame
Werk boven het bed	Ongeveer twee derde van de bedbreedte, dus 120 cm, onderrand 20 tot 30 cm boven het hoofdbord	Een vuistregel: breder dan het bed hangt het boven de nachtkasten, veel smaller verdwijnt het boven het hoofdbord
Bankje aan het voeteneind	120 tot 140 cm breed en 30 tot 40 cm diep	Smaller dan het bed zodat je er aan beide kanten langs kunt, en ondiep genoeg om 60 cm doorgang te houden
Gordijnen	Rails 20 cm voorbij het kozijn aan elke kant, stof twee keer de railbreedte, 1 cm boven de vloer	Het opzij geschoven gordijn hangt voor de muur in plaats van voor het glas, en de plooien dempen de galm

Waarom een grote slaapkamer hol klinkt en hoe je dat dempt

Een grote slaapkamer klinkt vaak kaal, ook als er genoeg meubels staan. Dat komt doordat de nagalm langer wordt naarmate er meer lucht in de kamer is, en korter naarmate er meer zacht oppervlak is dat geluid opneemt.

Een kamer van 5 bij 5 m heeft bij een plafond van 2,6 m 65 m³ lucht, ruim twee keer zoveel als een slaapkamer van 3 bij 3,5 m. Met hetzelfde bed, hetzelfde kleed en dezelfde gordijnen is het zachte oppervlak over veel meer lucht verdeeld, en blijft elk geluid langer hangen.

Je hoort het met een handklap in het midden van de kamer. Klinkt er een korte zoemende of ratelende nagalm na, dan kaatst het geluid heen en weer tussen twee kale evenwijdige wanden, en dat verhelp je door één van die twee wanden zacht te maken.

Het meeste doen de grote zachte vlakken. Gordijnen met twee keer de railbreedte aan stof nemen door hun plooien meer geluid op dan een strak rolgordijn. Een kleed met viltondertapijt dempt meer dan een kleed zonder, en een gestoffeerd hoofdbord of een open kastgang vol kleding werkt als een grote demper.

Daardoor verschillen stijlen in een grote kamer ook in wat je hoort. Een industriële inrichting met staal, leer, betonlook en een harde vloer galmt merkbaar meer dan een landelijke met linnen, wol en hout, en welke materialen bij welke richting horen staat bij de slaapkamerstijlen van modern tot landelijk.

Warmte gedraagt zich vergelijkbaar. Een grote slaapkamer ligt vaak op een hoek van het huis met twee buitenmuren en meer glas, dus koelt hij 's nachts sneller af. Houd hem tussen 16 en 19 graden, waar de meeste mensen prettig slapen, en zet het bed niet voor de radiator of onder het grootste raam.

Licht en kleur voor een kamer met veel wand en veel diepte

In een grote slaapkamer ligt het bed al snel vijf meter van de deur. Doe je het plafondlicht bij de deur uit, dan loop je die vijf meter in het donker. Daarom hoort er bij het bed een tweede schakelaar voor dezelfde lamp of een draadloze schakelaar die je naast het bed op de wand plakt.

Werk met drie lichtgroepen die je los van elkaar schakelt: algemeen licht aan het plafond, dimbaar en bij de deur en het bed te bedienen, een bedlamp per slaper met een eigen schakelaar, en een lamp per zone. Houd alles op 2700 K of lager, zodat leeslamp en plafondlamp naast elkaar niet oranje en blauw ogen.

Voor de nacht helpt een laag oriëntatielicht langs de route van het bed naar de deur, op 20 tot 40 cm boven de vloer. Zo'n lampje schijnt op de vloer en niet op het bed, en daardoor vind je de deur zonder de ander wakker te maken.

Donkere kleuren werken in een grote slaapkamer beter dan in een kleine, omdat er ruimte is om het verlies aan teruggekaatst licht met lampen op te vangen. Een donkere matte wand kaatst weinig licht terug en lijkt daardoor dichterbij te staan dan hij is, en dat maakt een kamer van 5 m diep kleiner zonder dat er een meubel bij komt.

Hoe donker je kunt gaan, hangt af van de windrichting. Op het noorden zakken inktblauw, mosgroen en aubergine weg naar bijna zwart, terwijl ze op het zuiden hun kleur laten zien. Welke tint bij je vloer en je meubels past, vind je in de kleurmatcher, die kleuren per windrichting beoordeelt.

Beoordeel een donkere kleur altijd op een proefvlak van minstens 50 bij 50 cm op de wand zelf, bij daglicht en 's avonds met alleen de lampen aan. Lamplicht van 2700 K bevat weinig blauw, dus een blauwe of groene wand die overdag klopt, wordt 's avonds een tint donkerder en grijzer.

Donkere tint	Op het noorden	Op het zuiden	Waar hij in een grote slaapkamer werkt
Inktblauw	Bijna zwart, en de kamer wordt merkbaar donkerder	Het blauw blijft zichtbaar en de kamer voelt koel bij veel zon	Op de wand achter het bed, met warm wit of linnen op de andere wanden
Mosgroen	Zakt weg naar zwartgroen, alleen bij het raam zie je nog groen	Blijft leesbaar groen en krijgt diepte aan de schaduwkant	Een hele wand in een slaapkamer op het zuiden, met kalkwit en cognac erbij
Olijfgroen	Donker en bruinig	Vol en licht, met het geel duidelijk zichtbaar	Op het noorden liever op kastfronten of de halfhoge wand dan op een hele muur
Terracotta	Trekt naar roze, dus kies een variant met meer bruin	Vol en warm, op meer dan één wand snel te veel	Eén wand of het hoofdbordpaneel, met linnen en olijfgroen eromheen
Aubergine	Zonder goed kunstlicht zie je de kleur niet	Laat het violet en het rood zien en krijgt diepte	Een kleiner vlak, zoals de wand van de kastgang, met lampen die erop schijnen
Flessengroen	Leest als zwartgroen	Diep en helder, met een blauwe kern	Vlakken die het daglicht recht opvangen, zoals de wand tegenover het raam

Zo deel je een ruime slaapkamer in

Eerst de vloer die vastligt, dan de taken voor wat overblijft, en als laatste licht, textiel en kleur.

1. Meet de kamer en trek de vaste vloer ervan af

   Meet elke wand op drie hoogtes, zet deur, draaivlak, ramen en radiatoren op schaal, en trek ongeveer 15 m² af voor een bed van 180 cm met looppaden, een kast en de strook bij de deur. Wat overblijft is de vloer waarover je nog kunt beslissen, en die maat bepaalt hoeveel zones er komen.

2. Kies de wand voor het hoofdeinde

   Neem een dichte wand, niet onder het raam en niet voor de radiator, en schuin tegenover de deur in plaats van in de lijn ervan. Ligt het raam op het oosten of noordoosten, kijk dan of je met je rug of met je gezicht naar het glas komt te liggen.

3. Leg de slaapzone vast met 75 cm opzij en 90 cm aan het voeteneind

   Reken met de buitenmaat van het bed, inclusief hoofdbord en voetplank. Dat blok verschuift daarna niet meer, want elke centimeter die je eraf haalt gaat van het opmaken of het langslopen af.

4. Kies de opbergvorm en reken hem door

   Tel per meter kast de diepte plus de vrije vloer ervoor: 1,6 m² bij draaideuren, ongeveer 1,05 m² in een inloopkast met twee zijden. Heeft de kamer in één richting ongeveer 490 cm, dan kan het bed los van de wand met de kasten erachter.

5. Geef de overgebleven vloer een of twee taken

   Kies een zithoek, leeshoek, kaptafel of werkplek en zet die binnen 200 tot 250 cm van het bed. Geef elke zone een eigen lamp, en houd de route van de deur naar het bed en de kasten erbuiten.

6. Plak alles af en loop de route in het donker

   Zet de slaapzone, de vloer voor de kasten en de zones met schilderstape op de vloer. Doe 's avonds het licht bij de deur uit en loop naar bed: waar je twijfelt of je iets raakt, komt een oriëntatielicht of moet een meubel opzij.

7. Plan stroom en schakelaars voordat er geschilderd wordt

   Zet stopcontacten naast beide nachtkasten, een tweede schakelaar bij het bed en een aansluiting per zone op de tekening. Komt het bed tegen een halfhoge wand, dan moet de kabel erin voordat de wand dicht gaat.

8. Kies als laatste kleed, gordijnen en kleur

   Meet het kleed af op de slaapzone, met minstens 60 cm naast het bed en aan het voeteneind. Beoordeel een donkere wandkleur bij daglicht en bij lamplicht op de wand zelf, want op het noorden zakt hij verder weg dan op het staaltje.

Nalopen voordat je iets bestelt

• Slaapzone uitgerekend met de buitenmaat van het bed, 75 cm opzij en 90 cm aan het voeteneind
• Hoofdeinde tegen een dichte wand, niet onder een raam en niet voor een radiator
• Minstens 100 cm vrije vloer voor kasten met draaideuren, 60 tot 80 cm bij schuifdeuren
• Een bed los van de wand alleen bij ongeveer 490 cm in die richting, met de wand vast aan een zijmuur
• Elke tweede zone binnen 200 tot 250 cm van het bed en met een eigen lamp
• Een schakelaar voor het plafondlicht bij de deur en een bij het bed
• Vloerkleed dat aan beide kanten en aan het voeteneind minstens 60 cm uitsteekt
• Handklaptest gedaan: geen zoemende nagalm meer tussen twee kale wanden

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Een groter bed kopen omdat de kamer groot is

De bedbreedte volgt uit de slapers en niet uit de kamer. Een bed van 200 cm kost ruim een vierkante meter meer slaapzone dan een van 160 cm en lost een lege bedwand niet op: dat doen een breed hoofdbordpaneel, nachtkasten van 60 cm en wandlampen.

Alle meubels tegen de wanden zetten

Tegen de wand geeft de grootste lege vloer, en in een grote kamer is dat juist het probleem. Het midden wordt een vlakte die je elke dag oversteekt en die nergens voor dient.

Zet minstens één meubel van de wand af: het bed tegen een halfhoge wand, een fauteuil schuin bij het raam, of een bankje aan het voeteneind dat de slaapzone afbakent.

De tweede zone in de verste hoek zetten

De verste hoek is de plek die over is, niet de plek die werkt. Op 400 cm van het bed zit je in een leeshoek alleen en praat je niet meer met wie in bed ligt, dus wordt de stoel een plek voor kleren. Binnen 250 cm blijft de zone bij de kamer horen.

Het hoofdeinde onder het raam of voor de radiator zetten

Onder het raam lig je in de koude lucht die langs het glas naar beneden zakt, en een hoofdbord voor de radiator houdt de warmte tegen die de kamer moest verwarmen. In een grote kamer met meer dan één dichte wand is daar geen reden voor.

Een halfhoge wand alleen op de vloer vastzetten

Een wand van 130 cm hoog waartegen je elke avond leunt, werkt als een hefboom op zijn voet. Koppel hem aan een zijmuur of maak hem als kast van 30 tot 40 cm diep, anders gaat hij wiebelen en scheuren de naden bij de vloer.

Eén plafondlamp in het midden voor de hele kamer

Midden in een kamer van 5 m diep schijnt een plafondlamp in je rug zodra je bij de kast of in de leeshoek staat, en brandt hij fel boven het bed als de ander al slaapt. Verdeel het licht over groepen die je los schakelt: plafond, bed en zone.

Een vloerkleed kiezen dat alleen onder het voeteneind ligt

Een kleed van 160 bij 230 cm onder een bed van 180 cm steekt aan de zijkanten nauwelijks uit en ligt als een mat in de kamer. Je stapt 's ochtends naast het kleed uit bed en de slaapzone krijgt geen rand, dus neem 250 bij 350 cm dwars, zodat het 85 cm naast het bed uitsteekt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

De indeling maak je zelf, maar drie onderdelen uit deze indelingen niet. Een halfhoge wand met stopcontacten en schakelaars heeft een kabel nodig die door of onder de vloer naar de wand loopt, en een sleuf in een dekvloer kan leidingen of vloerverwarming raken. Dat werk en alles in de groepenkast laat je aan een elektricien.

Wil je twee slaapkamers samenvoegen tot één grote, laat dan eerst vaststellen of de tussenmuur dragend is, want dan zijn een berekening van een constructeur en meestal een omgevingsvergunning nodig. Een radiator verplaatsen om de bedwand vrij te krijgen is werk aan de cv-leiding, en dat laat je bij een gasgestookte installatie aan een installateur.