Glazen wand en stalen binnenpui: licht zonder te verbouwen

Welke glazen scheiding bij jouw vraag past

Glas binnenshuis lost één ding goed op: het houdt lucht tegen en laat licht en zicht door. Wie begint bij wat hij wil tegenhouden, komt vanzelf bij de goede vorm uit, van een glazen binnendeur tot een pui over de hele breedte van de kamer.

Die vormen verschillen vooral in hoeveel muur er verdwijnt. Een glazen deur in een bestaand kozijn laat de muur staan, een binnenpui vult een opening die er al is, en een glazen wand komt op een plek waar nooit een muur stond of waar er een weggaat. Hoe glas zich verhoudt tot verf, stucwerk, panelen en tegels staat bij de keuze tussen alle wandafwerkingen.

Welke glassoort, welk profiel en welk deurtype er in een nieuwe wand komt, met het gewicht per veld en de geluidswaarden, lees je bij glas, profiel en deur kiezen voor een glazen wand. Hier gaat het om de stap daarvoor: welke vorm, op welke plek, van welk materiaal en onder welke regels.

Lees de tabel vanuit de eerste kolom. Staat jouw situatie er niet letterlijk in, zoek dan de rij waarin hetzelfde tegengehouden moet worden, want daarop kies je de oplossing en niet op de naam van de ruimte.

Wat je wilt	Wat daarbij past	Wat het niet oplost
Daglicht in een hal of overloop zonder raam	Een glazen binnendeur in het bestaande kozijn, of glas in het bovenlicht erboven	Het geluid van de voordeur, zolang er een kier onder de deur zit
Kookgeur in de keuken houden en de kamer blijven zien	Een glazen wand of binnenpui met een deur die rondom aansluit	Geluid: met een ventilatiespleet onder de deur hoor je de afzuigkap gewoon
Een werkplek in de woonkamer waar een gesprek niet doorklinkt	Een glazen wand met gelaagd glas met akoestische folie en een deur met valdorpel	Eén gewone ruit dempt het volume, maar woorden blijven verstaanbaar
Een kamer en suite of doorzonkamer in twee kamers verdelen	Een binnenpui in de opening waar de schuifdeuren zaten	Warmte: de helft die je niet stookt, koelt de andere helft via het glas mee af
Licht in een inpandige badkamer of toilet	Een strook mat glas boven 180 cm in de wand naar gang of slaapkamer	Ventilatie: glas vervangt geen afzuiging, en vocht slaat neer op koud glas
Een slaaphoek afscheiden in een studio of op zolder	Een glazen wand met mat of gecanneleerd glas, of helder glas met een gordijn	Onder een schuin dak is elke schuine glaskant maatwerk dat achteraf niet kleiner kan
Een vide of trapgat afschermen	Gelaagd glas in een balustrade of in een wand tot het plafond	De hoogte-eis: 100 cm afscheiding bij nieuwbouw en 90 cm bij bestaande bouw
Water in de douchehoek houden	Een douchewand van gehard glas van 8 of 10 mm	Gelaagd glas hoort hier niet, want de folie aan de snijkant laat los in staand water
Alleen de ruimte optisch in tweeën delen	Een open stalen of houten roedewand zonder glas, of een halfhoge kast	Geur, geluid en tocht lopen er ongehinderd doorheen

Wat de woorden in een offerte voor glas binnen betekenen

Glazen wand, binnenpui, stalen deur en taatsdeur worden door elkaar gebruikt, en geen norm trekt de grens. Dat maakt offertes lastig te vergelijken: de ene partij rekent het beslag en het inmeten mee, de andere noemt alleen de vierkante meters glas.

Op deze site houden wij een eenvoudige indeling aan. Een glazen wand is een scheiding van glas in een kader die op een open vloer komt te staan, met of zonder deur. Een binnenpui zit in een opening in een muur, een die er al is of een die ervoor gemaakt wordt, en heeft vrijwel altijd een deur.

De woorden die in een offerte het vaakst tot een verkeerde maat leiden, zijn sparingmaat, dagmaat en buitenmaat. Het gat in de muur, de vrije doorgang binnen het kozijn en de maat van het kozijn zelf liggen centimeters uit elkaar, en een maat die onder de verkeerde naam wordt doorgegeven levert een pui op die niet past.

Leg twee offertes daarom naast deze lijst en streep per term af of hij erin staat. Ontbreekt het inmeten, het beslag of de glassoort per veld, dan vergelijk je geen prijzen maar twee verschillende wanden.

Term	Wat ermee bedoeld wordt	Waar het in een offerte om draait
Glazen wand	Een scheiding van glas in een kader die op een open vloer komt, met of zonder deur	Of de aansluiting op vloer, plafond en zijmuur is inbegrepen
Binnenpui	Glas in een kozijn dat een bestaande of nieuwe opening in een muur vult, meestal met deur	Of het afwerken van de randen van de opening erbij zit, want dat is stuc- en schilderwerk
Stalen deur	Een losse deur met stalen of staalachtige roedes, in een gewoon of een stalen kozijn	Of het kozijn vervangen wordt of blijft; daarvan hangt af of hij in een dagmaat van 83 bij 201,5 cm past
Taatsdeur	Een deur die draait om een punt in vloer en bovenregel, 10 tot 20 cm uit de zijkant	Hoeveel vrije doorgang overblijft, want het draaipunt gaat van de bladbreedte af
Roede	Een smalle stijl of regel die het glas in velden verdeelt	Of de roedes echt dragen of er als strip op het glas geplakt zijn
Bovenlicht	Een glasveld boven de deur, tussen deurkozijn en plafond	Of het vast staat of open kan voor ventilatie
Zijlicht	Een smal glasveld naast de deur, in hetzelfde kozijn	De breedte: onder 30 cm valt het naast het deurkozijn nauwelijks op
Sparingmaat	De maat van het gat in de muur, tussen de ruwe randen	Van de sparing gaat nog stelruimte af voordat je bij de buitenmaat van het kozijn uitkomt
Dagmaat	De vrije maat binnen het kozijn, waar je werkelijk doorheen loopt of kijkt	Wordt verward met de buitenmaat; bij een houten binnendeurkozijn scheelt dat ongeveer 10 cm
Stelruimte	De speling rondom het kozijn waarmee scheefstand wordt opgevangen, meestal 5 tot 10 mm	Een kozijn zonder stelruimte past alleen in een opening die volkomen haaks staat
Zichtbreedte	De breedte van het profiel die je vanuit de kamer ziet	Twee systemen met dezelfde buitenmaat kunnen 15 mm verschillen in wat er in het zicht komt
Borstwering	Het dichte deel van de wand onder het glas	Hoe hoog hij wordt en of er leidingen en stopcontacten in kunnen
Gehard of gelaagd glas	De twee soorten veiligheidsglas: het ene breekt in korrels, het andere blijft aan een folie hangen	Welke van de twee het is, per veld; het woord veiligheidsglas alleen zegt te weinig
Inmeten	Het opnemen van de maten op de plek zelf, nadat de vloerafwerking erin ligt	Wie meet, is aansprakelijk als de maat niet klopt, en dat hoort op papier te staan

Hoeveel daglicht er door glas binnen werkelijk doorkomt

Glas zelf kost weinig licht. Helder glas van 10 mm laat ruim 80 procent door en ijzerarm glas ongeveer 90 procent, dus wat er aan de andere kant van een glazen wand ontbreekt, is bijna nooit in het glas verloren gegaan.

Het verlies zit in de afstand. Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de kamer in, dus bij een pui tot 230 cm is dat 4,6 tot 5,7 m. Wat daarachter nog aankomt, is licht dat al een of twee keer tegen plafond, wanden en vloer is teruggekaatst, en daarvan is op 6 m van het raam vaak een tiende of minder over van wat er vlak achter het glas valt.

Daarom maakt de plek van de wand meer uit dan de glassoort. Staat het glas binnen die daglichtzone, dan krijgt de ruimte erachter merkbaar licht; staat het er voorbij, dan wint die ruimte zicht op de tuin en diepte, maar werk je aan het bureau op lamplicht.

De kleuren eromheen tellen mee. Een plafond met een lichtreflectiewaarde boven 70 en lichte wanden kaatsen het daglicht verder door dan een donkere vloer of een wand in diep groen, en de windrichting van je ramen bepaalt hoeveel er te kaatsen valt; dat zoek je per kamer op met de lichtwijzer voor windrichting en daglicht.

In een diepe doorzonwoning met een donker midden ligt de winst dus bij de hal en de trap die tegen een lichte kamer aan liggen. Een middenkamer die van beide gevels even ver af staat, wint met glas veel minder dan de foto's doen denken.

Glas of plaat	Lichtdoorlaat ongeveer	Wat je aan de andere kant ziet	Waar het past
Helder floatglas, gehard, 10 mm	83 tot 86 procent	Alles, met een groene zweem aan de snijkant	Waar zicht en licht allebei door moeten
IJzerarm glas, 10 mm	ongeveer 90 procent	Alles, zonder groene zweem	Tegen witte wanden en keukens, waar groen opvalt
Gelaagd helder glas 44.2	ongeveer 88 procent	Alles; bij breuk blijft het vlak in het kader staan	Vide, trapgat en wanden waar een kind tegenaan kan vallen
Gezuurd of gezandstraald mat glas	ongeveer gelijk aan helder glas	Licht en vage vormen; wat tegen het glas staat, blijft herkenbaar	Badkamer, toilet en slaapkamer
Gecanneleerd glas met ribbels	ongeveer 80 tot 85 procent	Vervormde strepen; van dichtbij kijk je er deels doorheen	Waar je licht wilt en een onscherp beeld van de ruimte erachter
Gelaagd glas met matte folie	ongeveer 60 tot 75 procent, per folie verschillend	Een egaal melkwit vlak zonder vormen	Waar het zicht echt dicht moet en scherven in het kader moeten blijven
Getint grijs of brons glas	ongeveer 30 tot 50 procent	Alles, maar donkerder en in een kleurtoon	Zelden binnen: het kost precies het licht waarvoor je glas plaatst
Halfdoorlatend spiegelglas	ongeveer 10 tot 20 procent	Vanaf de donkere kant zie je erdoor, vanaf de lichte kant een spiegel	Vrijwel nooit in een woning, want 's avonds keert het effect om
Glasblokken met reliëf	ongeveer 50 tot 80 procent	Licht en kleur, vormen hooguit als vlek	Badkamer- en douchewanden die ook water en geluid moeten keren
Acrylaat helder, 8 mm	ongeveer 92 procent	Alles, tot de eerste krassen erop staan	Lichte zelfbouwwanden waar het gewicht de grens is

Licht winnen zonder een muur te verbouwen

De meeste donkere hallen en gangen hebben al een opening waar licht door kan: de deur. Een dicht deurblad vervangen door een glazen blad in hetzelfde kozijn is de kleinste ingreep die er is, en in een hal zonder raam vaak ook de ingreep met het meeste effect.

Een glazen binnendeur van 8 mm gehard glas in een dagmaat van 83 bij 201,5 cm is 1,67 m2 glas en weegt ongeveer 33 kilo. Dat houden drie gewone scharnieren, maar niet in elk kozijn: een opdekkozijn heeft een sponning voor een houten blad dat over de rand valt, en een volglazen deur heeft daar beslag nodig dat voor dat kozijn gemaakt is. Welke dagmaten gangbaar zijn en op welke hoogte de kruk zit, zoek je op in de maatwijzer met de vaste hoogtes en deurmaten in huis.

Wil je het houten blad houden, dan is een deur met een glasopening het alternatief. Het blad blijft even stijf, hangt aan hetzelfde beslag en laat genoeg licht door voor een gang.

Het bovenlicht is de tweede plek. In veel jaren-30-woningen zit boven de binnendeur een vast paneel van ongeveer 40 cm hoog tussen het deurkozijn en het plafond, en daar glas in zetten kost geen muur en geen stucwerk. Hoe je een bestaande deur of een kozijn verder aanpakt, staat bij deuren, kozijnen en sloten.

Pas als die twee niet genoeg zijn, begint het werk aan de muur zelf. De tabel loopt van de kleinste naar de grootste ingreep, en bijna elke rij verder vraagt een vakman meer.

Ingreep	Wat er met de muur gebeurt	Wat je terugkrijgt	Wanneer het niet kan
Dicht deurblad vervangen door een glazen blad	Niets; kozijn en scharnierplaatsen blijven	Licht over 83 bij 201,5 cm en zicht door de hal	In een opdekkozijn zonder passend beslag, of als de deur deel is van een brandscheiding
Houten deur met een glasopening	Niets	Een lichtstrook en een blad dat stijf blijft	Vrijwel altijd mogelijk; de glasopening moet wel in de bestelling staan
Paneel in het bovenlicht vervangen door glas	Niets; alleen de glaslatten gaan eraf	Een strook licht boven de deur, ook als die dicht is	Als het kozijn zonder tussendorpel tot het plafond doorloopt of er geen bovenlicht is
Deurkozijn vervangen door een kozijn met zijlicht	De opening wordt 30 tot 60 cm breder en de randen worden opnieuw gestuct	Licht naast de deur, ook met het blad dicht	Als de muur naast de deur draagt of er leidingen in lopen
Binnenraam in een bestaande wand	Er komt een nieuwe opening met een latei en een afgewerkte rand	Licht en zicht op de hoogte die je zelf kiest	In een dragende wand zonder berekening, of op de plek van schakelaars en leidingen
Binnenpui in de opening van oude schuifdeuren	De schuifdeuren gaan eruit, de opening blijft zoals hij is	Twee kamers die afsluiten en toch één zichtlijn houden	Zelden; wel vraagt de holle schuifdeurkast in de muur extra afwerking
Glazen wand op een open vloer	Geen muur, wel boorgaten in vloer, plafond en zijmuur	Een extra kamer zonder het daglicht van de oude te verliezen	Op een zwevende dekvloer zonder bereikbare constructievloer eronder
Muur weghalen en vervangen door glas	De muur gaat eruit; bij een dragende muur komt er een stalen ligger	De meeste lichtwinst van allemaal	Zonder constructieberekening, en zonder te weten welke vergunning of melding erbij hoort

Een opening in een bestaande muur begint bij wat die muur draagt

Een binnenpui in een nieuwe opening begint niet bij het glas maar bij de vraag wat er op de muur rust. Een muur draagt als er balken, een vloer of een andere muur op steunen, en dat zie je niet aan de dikte: een halfsteens muur van 100 mm kan een verdieping dragen, terwijl een wand van 100 mm kalkzandsteen er puur als scheiding kan staan.

De balklaag vertelt het meeste. Vloerdelen liggen haaks op de balken en de balken rusten op de muren waar ze haaks op staan, dus lopen de planken op de verdieping evenwijdig aan een muur, dan liggen de balken er dwars overheen en draagt die muur waarschijnlijk. Onder een betonvloer werkt die aanwijzing niet, en dan geeft alleen de bouwtekening of een constructeur uitsluitsel.

Ook een wand die niets draagt, krijgt niet zomaar een gat. Boven een opening in een gipsblokwand of een kalkzandsteenwand hangen de blokken alleen aan hun lijmnaden, dus daar komt ook een latei of een omranding van staal of hout in.

Wat voor wand je voor je hebt, herken je aan het boorgruis en aan het geluid als je erop klopt. Dezelfde kenmerken heb je later nodig om het profiel aan de zijmuur vast te zetten, en per wandsoort vind je die met de bijbehorende plug in de ophangwijzer die per wand de juiste bevestiging geeft.

Na het zagen blijft er een ruwe dagkant over die zo diep is als de muur, 10 tot 20 cm. Die rand bepaalt of de pui eruitziet alsof hij er altijd zat, en hoe stucwerk en beton ciré op een nieuwe rand aansluiten is daar de vervolgvraag.

Wandsoort	Hoe je hem herkent	Wat een opening erin vraagt
Gipsplaat op houten regels of metalen profielen	Klinkt hol, met elke 40 tot 60 cm een massieve plek waar een regel zit	De eenvoudigste: de regels naast de opening worden stijlen, met een dubbele regel erboven
Gipsblokken van 70 of 100 mm	Massief en wit, en het gruis blijft zacht en poederig tot achter in het gat	Een latei boven de opening, want de blokken erboven hangen alleen aan hun lijmnaden
Kalkzandsteen	Grijswit, fijn gruis, en de boor gaat gestaag; vaak in woningen van na 1970	Een latei, en zagen in plaats van hakken, want het materiaal is bros en scheurt door
Halfsteens baksteen	Rood gruis, afwisselend hard en zacht tussen steen en voeg, ongeveer 100 mm dik	Een latei met oplegging aan beide kanten; in woningen van voor 1970 vaak een dragende muur
Beton	Een spijker gaat er niet in en de boor komt nauwelijks vooruit	Zagen met een diamantzaag en een berekening, want de wapening in het beton draagt mee
Gasbeton of cellenbeton	Wit tot lichtgrijs, grof gruis, en je krast er met een schroevendraaier in	Een latei en een kozijn dat met lange gasbetonschroeven wordt vastgezet
Holle bouwsteen	De boor valt na een of twee centimeter door in een holte	Een omranding die de holtes afsluit, anders vindt het kozijn geen houvast in de rand

Echt staal, aluminium of zwart gelakt hout

De smalle donkere lijnen die mensen een stalen binnenpui noemen, kunnen van drie materialen zijn, en op een foto zie je het verschil niet. In de kamer zie je het wel, en je merkt het bij het plaatsen, het bijwerken en de manier waarop de deur dichtvalt.

Het verschil begint bij stijfheid. Staal is ongeveer drie keer zo stijf als aluminium en bijna twintig keer zo stijf als hout, dus een stalen stijl draagt dezelfde ruit met een veel smaller profiel. Aluminium moet dieper of breder om even weinig door te buigen, en hout nog veel meer.

Het tweede verschil is uitzetting. Staal zet bij warmte bijna even veel uit als glas en aluminium ruim twee keer zoveel, dus glas in aluminium heeft meer speling in het rubber nodig, zeker in een pui waar 's middags de zon op staat. Hout werkt vooral met de luchtvochtigheid, en daar hoort het glas op rubber te rusten en niet vast te zitten in kit.

Zwart is ook niet één kleur. RAL 9005 diepzwart is echt zwart en RAL 7021 zwartgrijs iets zachter, en wie een deur of lijst bijverft zonder de code te kennen, zet twee soorten zwart naast elkaar. Welke wandkleur het contrast met zo'n donker kader leesbaar houdt, zoek je op in de kleurmatcher, uitgaande van een zwart kozijn.

De zichtbreedtes per materiaal, en wat die op een wand met vijf stijlen doen, staan bij de profielkeuze voor een glazen wand. Voor de keuze tussen de materialen zelf is de tabel hieronder genoeg.

Kader	Stijfheid en profiel	Gewicht en werking	Bijwerken na een beschadiging	Waar het past
Staal, gelast en gepoedercoat	De stijfste; stijlen van 20 tot 30 mm ook bij grote velden	Zwaar, want staal weegt bijna drie keer zoveel als aluminium; zet bijna even veel uit als glas	Een kras is bij te stippen, maar op blank staal begint roest	Waar de lijn zo smal mogelijk moet en de wand niet in een natte ruimte staat
Aluminium met een staalachtig profiel	Drie keer minder stijf, dus 30 tot 45 mm of extra tussenstijlen	Licht en in delen naar boven te dragen; zet ruim twee keer zoveel uit als glas	Roest niet; een kras in de coating blijft zichtbaar maar tast niets aan	Badkamer, keuken en verdiepingen waar alles via de trap moet
Hout, zwart gelakt	Veel minder stijf; 40 tot 70 mm, met roedes die meedragen	Het makkelijkst te bewerken; werkt met de luchtvochtigheid	Schuren en bijlakken, zo vaak als nodig	Zelfbouw, en woningen waar de andere kozijnen ook van hout zijn
Eén glasvlak met opgeplakte roedes	Het glas draagt zichzelf, de strips dragen niets	Alleen de rand is een echt profiel, dus het geheel is licht	Een strip die loslaat, is opnieuw te verlijmen	Waar je het beeld van roedes wilt zonder gelaste velden

Glas, acrylaat, polycarbonaat of glasblokken

Glas is niet het enige doorzichtige materiaal voor een binnenwand, en in een zelfgebouwde wand is het ook niet altijd het verstandigste. Acrylaat, polycarbonaat en glasblokken lossen elk een ander probleem op: gewicht, breuk of geluid.

Acrylaat, vaak plexiglas genoemd, laat met ongeveer 92 procent meer licht door dan glas en weegt minder dan de helft: een plaat van 8 mm is ongeveer 9,5 kilo per m2 tegen 20 kilo voor glas. Het krast wel veel sneller, het brandt, en het zet bij warmte ongeveer acht keer zoveel uit als glas.

Op die uitzetting loopt zelfbouw vast. Een strook acrylaat van 100 cm wordt bij 20 graden temperatuurverschil ongeveer 1,4 mm langer, dus een plaat die strak tussen twee latten is geschroefd, gaat bol staan of scheurt bij de schroefgaten. Boor de gaten 2 tot 3 mm ruimer dan de schroef en laat rondom speling in de sponning.

Polycarbonaat is bijna onbreekbaar en daarom de keuze waar kinderen met een bal spelen, maar het krast nog sneller dan acrylaat en vergeelt zonder uv-laag in direct zonlicht. Als kanaalplaat van 16 mm weegt het ongeveer 3 kilo per m2 en verstrooit het het licht, zodat je een wand krijgt die licht doorlaat en geen beeld.

Glasblokken zijn het tegenovergestelde: zwaar, rond 75 tot 80 kilo per m2 met de voegen erbij, en daardoor beter tegen geluid dan één ruit. Ze dragen niets en worden met wapening in de voegen opgemetseld of in een kliksysteem gezet. Hoe glas zich verder in isolatie en opbouw onderscheidt, staat bij glassoorten en isolerend glas.

Materiaal	Gewicht per m2	Lichtdoorlaat	Krassen en breuk	Waar het past
Gehard glas 8 mm	20 kilo	ongeveer 85 procent	Krast nauwelijks; breekt in stompe korrels	Elke wand waarvan het glas door een vakman geplaatst wordt
Gelaagd glas 44.2	20 kilo	ongeveer 88 procent	Krast eerder dan gehard glas; blijft bij breuk aan de folie hangen	Vide, trapgat en een wand waar iemand tegenaan kan vallen
Acrylaat 8 mm	ongeveer 9,5 kilo	ongeveer 92 procent	Krast snel en breekt bij een harde klap in scherpe stukken; brandbaar	Een lichte zelfbouwwand in een droge ruimte
Polycarbonaat massief 8 mm	ongeveer 9,5 kilo	ongeveer 88 procent	Krast het snelst, maar breekt vrijwel niet	Waar gespeeld wordt of waar breuk echt niet mag
Polycarbonaat kanaalplaat 16 mm	ongeveer 3 kilo	ongeveer 60 tot 80 procent, verstrooid	Deukt en krast; de kanalen vervuilen als de kopse kant open blijft	Een lichtdoorlatende scheiding op zolder of in een berging
Glasblokken 19 bij 19 bij 8 cm	ongeveer 75 tot 80 kilo met voegen	ongeveer 50 tot 80 procent, per reliëf	Krast niet; een gebroken blok moet eruit gehakt worden	Badkamer en douche, en wanden die ook geluid moeten keren

Een borstwering met glas erop tussen keuken en woonkamer

Een wand die tot het plafond van glas is, kost de keuken zijn laatste stuk muur. Een borstwering met glas erop houdt het onderste deel dicht, zodat het aanrecht ertegen kan en de stopcontacten ergens in passen, en laat daarboven licht en zicht door.

De hoogte van die borstwering volgt uit de keuken en niet uit het beeld. Het aanrecht staat op 90 cm en een stopcontact boven het werkblad komt met zijn hart op 110 tot 120 cm, dus een borstwering van 105 cm zet dat stopcontact in het glas. Met 125 cm blijft er 35 cm opstand boven het blad over, genoeg voor een stopcontact op 115 cm en een spatrand.

Staand kijk je met je ogen op 150 tot 170 cm ruim over die rand heen. Zittend op de bank of aan tafel, met je ogen rond 115 cm, zie je vooral het glas en het plafond van de keuken en niet het aanrecht erachter, en bij een keuken die niet altijd opgeruimd is, is dat een voordeel.

Glas boven een aanrecht krijgt het zwaarder dan glas in een gang. Floatglas breekt al bij een temperatuurverschil van ongeveer 40 graden tussen twee delen van dezelfde ruit en gehard glas houdt ongeveer 200 graden, terwijl een hete pan tegen een koude rand of de damp van een waterkoker dicht bij die eerste grens komt. Gehard glas hoort hier dus ook boven 85 cm, waar het voor letsel door vallen niet nodig zou zijn.

Een kookplaat hoort niet tegen het glas; houd de afstand aan die de fabrikant voor een achterwand opgeeft, en zet het glas liever boven de spoelbak of het werkblad. Hoe een open keuken zich verder tot de zithoek verhoudt, met looproutes en afzuiging, staat bij een keuken die open op de woonkamer staat, en de keuze tussen open en half open koken gaat over de vraag of er überhaupt een scheiding nodig is.

Zicht wegnemen en het licht houden

Een glazen wand naar een slaapkamer, badkamer of werkplek moet op sommige momenten dicht en op andere open. Er zijn twee manieren: het glas zelf maakt het beeld onscherp, of er komt iets voor het glas dat je kunt openen.

Mat glas werkt door verstrooiing. Het ruwe oppervlak stuurt elke lichtstraal een beetje een andere kant op, en hoe verder iets van het glas af staat, hoe breder die waaier wordt: een hand tegen de ruit blijft scherp, een lichaam op een meter afstand wordt een vlek. Met een lamp achter dat lichaam blijft wel een donker silhouet zichtbaar, en dat is wat er 's avonds bij een verlichte badkamer gebeurt.

Nat mat glas wordt helderder. Water vult de ruwheid van een gezandstraald of gezuurd oppervlak op en haalt de verstrooiing grotendeels weg, dus in een douchewand hoort de matte kant aan de droge zijde. Hoe glas in de badkamer op de wand eromheen aansluit, staat bij tegels aan de wand en wat erachter zit.

Een gezandstraalde band is vaak genoeg. Staand zijn je ogen op 150 tot 170 cm en zittend op 115 tot 125 cm, dus een band van 100 tot 180 cm haalt het zicht op mensen weg en laat het licht erboven en eronder door. Onder een schuin dak, waar een slaaphoek achter glas vaak ligt, verandert de glashoogte per meter, en de indeling onder een schuine wand bepaalt waar zo'n band nog iets afschermt.

Wil je het zicht kunnen openen en sluiten, dan is textiel de eenvoudigste weg. Een gordijn of plissé aan de kant die privacy nodig heeft, kost 10 tot 15 cm diepte voor rails en stof, en welke raamdecoratie bij welk glas werkt geldt binnen net zo goed als aan de gevel.

Oplossing	Zicht	Licht	Terug te draaien	Waar het op vastloopt
Gezuurd glas	Vormen vervagen met de afstand, silhouetten blijven	Vrijwel gelijk aan helder glas	Nee	Vet veeg je eraf, maar nat wordt het deels doorzichtig
Gezandstraald glas	Hetzelfde als gezuurd glas	Vrijwel gelijk aan helder glas	Nee	De open structuur houdt vet vast en laat donkere vingerplekken achter
Gezandstraalde band van 100 tot 180 cm	Weg op ooghoogte, open erboven en eronder	Het meeste blijft	Nee	Voeten en een laag bed onder de band blijven zichtbaar
Gecanneleerd glas	Vervormd in één richting; van dichtbij kijk je er deels door	Hoog, 80 tot 85 procent	Nee	Stof en kalk in de groeven, dus poetsen gaat langs de ribbels
Matte raamfolie	Als gezuurd glas	Iets minder dan gezuurd glas	Ja, met warmte en geduld	Luchtbellen, en een zichtbare rand langs de glaslat
Gelaagd glas met matte folie	Dicht, zonder vormen	60 tot 75 procent	Nee	Ook overdag gesloten; je ziet nooit of er iemand in de ruimte is
Schakelbaar glas	Met een schakelaar helder of melkwit	Helder met een lichte waas, of melkwit verstrooid	De stand wel, het glas niet	Vraagt een voeding via het kozijn en is achteraf niet in te korten
Halfdoorlatend spiegelglas	Alleen vanaf de donkerste kant	10 tot 20 procent	Nee	Keert om zodra aan de andere kant de lampen aangaan
Gordijn of plissé	Naar keuze open of dicht	Open alles, dicht weinig	Ja	Kost 10 tot 15 cm diepte en hangt maar aan één kant van het glas

Huurwoning, appartement of monument: waar andere regels gelden

Een glazen wand in een eengezinswoning die je bezit, is meestal vergunningvrij zolang de draagconstructie en de gevel blijven zoals ze zijn. Daarbuiten praten drie partijen mee die bij glas binnen vaak vergeten worden: de verhuurder, de vereniging van eigenaren en de gemeente als het pand een monument is.

In een huurwoning geldt het Burgerlijk Wetboek. Een verandering binnen de woning die bij het einde van de huur zonder noemenswaardige kosten ongedaan kan worden, mag je zonder toestemming aanbrengen, en voor alles daarbuiten vraag je schriftelijk toestemming. Een vastgeschroefde wand kan daaronder vallen, een doorbraak in een muur niet, en of hij bij vertrek weg moet spreek je vooraf af.

In een appartement staat je privégedeelte in de splitsingsakte, en het reglement van de VvE zegt wat je zonder toestemming mag veranderen. De vraag die daar echt telt, is of de wand aan de gang of het trappenhuis een brandwerende scheiding of een vluchtroute is, want dan mag er geen gewoon glas in.

Bij een rijksmonument valt ook het interieur onder de bescherming, dus een doorbraak of een nieuwe wand kan een omgevingsvergunning vragen. Bij een gemeentelijk monument hangt het van de aanwijzing af wat er beschermd is, en die vraag je op bij de gemeente.

Er is nog een gevolg dat pas later opduikt. Een kamer zonder eigen raam die zijn licht alleen via een glazen wand krijgt, voldoet niet vanzelf aan de eisen voor daglicht en ventilatie van een verblijfsruimte. Voor een werkplek of een inloopkast maakt dat weinig uit, maar bij verkoop, verhuur of het splitsen van een woning telt zo'n slaapkamer mogelijk niet als slaapkamer mee.

Situatie	Wat er geldt	Waar je het navraagt
Eigen eengezinswoning, niets aan de draagconstructie	Meestal vergunningvrij; de technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving blijven gelden	Bij twijfel het Omgevingsloket of de gemeente
Opening in een dragende muur of een muur weghalen	Een constructieberekening, en afhankelijk van de situatie een vergunning of melding	Een constructeur voor de berekening, de gemeente voor de procedure
Huurwoning	Wat zonder noemenswaardige kosten terug te draaien is, mag; al het andere vraagt schriftelijke toestemming	De verhuurder, met de afspraak over weghalen bij vertrek op papier
Appartement, binnen het privégedeelte	Het reglement van de VvE en de splitsingsakte bepalen wat zonder toestemming mag	Het bestuur van de VvE
Appartement, wand aan de gang of het trappenhuis	Kan een brandwerende scheiding of vluchtroute zijn; dan alleen een goedgekeurd brandwerend systeem	De VvE en de gemeente, voordat er maatwerk besteld wordt
Rijksmonument	Ook het interieur is beschermd; ingrepen kunnen een omgevingsvergunning vragen	De gemeente
Gemeentelijk monument	Wat beschermd is, staat in de aanwijzing: soms alleen de gevel, soms ook het interieur	De gemeente
Ruimte zonder eigen raam achter glas	Telt niet vanzelf als verblijfsruimte voor daglicht en ventilatie	De gemeente, of een bouwkundige bij verkoop of splitsing

Veelgestelde vragen