Kleine woonkamer inrichten zonder dat het vol staat

Wat een woonkamer klein maakt is de kortste wand

Oppervlakte zegt weinig over hoe krap een kamer werkt. Wat knelt is de kortste wand, want daar komt de zithoek tegen te staan en daar moet de looproute nog langs.

Wij houden hier aan dat een woonkamer klein is zodra die kortste wand onder 340 cm blijft. Dat is geen norm maar een optelsom: 90 cm bankdiepte, 40 cm beenruimte, 60 cm salontafel, 90 cm route en 40 cm tv-meubel zijn samen 320 cm, en met de plint en wat speling erbij is 340 cm de maat waarop die rij zonder schuiven past. Onder die breedte valt er iets af, en dat is het enige werkelijke verschil met een woonkamer waar ruimte genoeg is.

Twee kamers van dezelfde oppervlakte gedragen zich daardoor heel anders. In een kamer van 280 bij 700 cm is er wand in overvloed maar geen breedte, dus komen er twee zones achter elkaar en gaat de bank met de rug tegen de lange wand. In een kamer van 380 bij 380 cm is de breedte er wel, maar is elke wand kort en zit er in drie ervan een deur, een raam of een radiator.

De derde beperking is het zicht. Vanaf de bank kijk je in een kleine kamer altijd naar de overkant, dus staat alles wat daar staat de hele avond in beeld. Bij een open keuken telt dat dubbel, want dan kijk je naar het aanrecht en naar de afwas die er nog op staat.

De tabel hieronder gaat over die ene maat. Meet je kortste wand op, zoek de rij erbij en lees af wat er over die breedte past en wat er dan afvalt.

Kortste wand	Wat er over die breedte past	Wat je daarvoor opgeeft
260 cm	Tweezitsbank van 85 cm diep, een poef van 50 cm als tafel, het scherm aan de wand, 85 cm route	Een salontafel met een blad en een tv-meubel; de route wordt een zijroute en geen hoofdroute
280 cm	Bank van 90 cm diep, salontafel van 55 cm, scherm aan de wand, 95 cm route	Het tv-meubel: die 40 cm diepte past er niet meer bij
300 cm	Bank 90 cm, salontafel 60 cm, tv-meubel 40 cm, en 70 cm over om langs te lopen	De comfortmaat van de route; bij 70 cm draai je je schouders als je er met een dienblad langs gaat
320 cm	De hele rij: 90 cm bank, 40 cm beenruimte, 60 cm salontafel, 90 cm route, 40 cm tv-meubel	Niets, dit is precies de breedte waarop de gewone opstelling uitkomt
340 cm	Dezelfde rij met een salontafel van 70 cm, of met 20 cm extra route	Nog altijd de loungebank van 110 cm diep, die hier 20 cm tekortkomt
360 cm en meer	Een loungebank van 110 cm, of een fauteuil van 85 cm naast de bank	Over de breedte niets meer; de lengte van de kamer kan nog steeds knellen

De vier maten die je eerst natrekt

Voordat er een meubel op papier komt, liggen er vier maten vast. De eerste is elke wand, gemeten bij de vloer, op 100 cm hoogte en bij het plafond, plus de beide diagonalen van de kamer. In woningen van voor 1970 zit daar 2 tot 5 cm verschil in en staan de hoeken niet haaks, en dat verschil komt altijd uit op de plek waar je een kast strak tegen de wand wilde zetten.

De tweede maat is de dagmaat van je deuropening en de breedte van de gang ervoor. Een bank van 210 bij 95 cm gaat diagonaal door een doorgang van 83 cm nog wel, maar of hij om een haakse hoek in een gang van 110 cm komt hangt af van zijn lengte. In bestaande woningen is een blad van 73 tot 83 cm normaal en gaat er na montage ongeveer 3 cm vrije doorgang vanaf.

De derde maat is de hoogte van de bovenkant van het raam. Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer die hoogte de kamer in, dus bij een raam tot 220 cm is dat 4,4 tot 5,5 m. In een kleine kamer haalt het daglicht de achterwand meestal wel, en gaat het dus niet over diepte maar over hoeveel glas er in de gevel zit.

De vierde is de plafondhoogte, want die bepaalt hoeveel je in de hoogte kwijt kunt. Tot ongeveer 220 cm kom je staand bij een plank, daarboven heb je een trapje nodig en moet er 60 cm vloer vrij blijven om dat trapje neer te zetten.

Met die vier maten kun je de kamer op schaal natekenen met de loopruimtes er meteen bij, zodat je ziet wat er na de routes overblijft. Twijfel je over de maat van een meubel of een hoogte aan de wand, dan kun je de gangbare maat en de marge die werkt opzoeken voordat je gaat tekenen.

Waar je centimeters terughaalt als het niet past

Komt de optelsom 20 of 40 cm tekort, dan zijn er een stuk of acht plekken waar je die centimeters vandaan haalt. Elke plek heeft een prijs, en die prijs staat in de derde kolom.

De grootste winst zit in het scherm. Een tv-meubel is 35 tot 45 cm diep, dus het scherm aan de wand hangen levert in één keer 40 cm op over de hele breedte van de kamer. Wat je ervoor moet regelen is de bevestiging: in een appartement zit achter de afwerking vaak gipsplaat of cellenbeton, en daar hangt een scherm van 15 kilo niet zomaar aan.

De tweede winst zit in de zitdiepte. Een gangbare bank is 90 cm diep met een zitting van 60 cm; een loungebank is 100 tot 115 cm diep omdat de zitting alleen al 70 cm is. Die 20 cm verschil gaat in een kleine kamer rechtstreeks van je looproute af, niet van het midden van de vloer.

Meubels op poten en zwevende kasten leveren geen enkele centimeter op, en toch staan ze in de tabel. Het verschil is optisch en het mechanisme is eenvoudig: je ziet de vloer onder het meubel doorlopen, en een vlak dat doorloopt lees je als één vlak in plaats van als twee stukken. Wie de bank helemaal wil laten vervallen vindt de afwegingen daarvoor bij een woonkamer die het zonder bank doet.

Waar je de centimeters haalt	Wat het oplevert	Wat het kost
Scherm aan de wand in plaats van op een meubel	35 tot 45 cm over de volle breedte	Je moet weten wat de wand houdt, en de kabels moeten in een goot of door de wand weg
Salontafel vervangen door een poef van 55 cm of twee bijzettafels van 45 cm	5 tot 15 cm, en je kunt ze wegschuiven als er bezoek is	Bladruimte: op een poef staat geen glas zonder dienblad
Bank met smalle of zonder armleuning	10 tot 20 cm over de lengte; zonder armleuning blijft van 160 cm nog 140 cm over	De armleuning is de plek waar je je arm en je hoofd tegenaan legt
Zitting van 60 cm diep in plaats van 70	10 tot 20 cm bankdiepte	Je zit rechter op en hangt minder onderuit, wat niet iedereen prettig vindt
Ronde salontafel van 80 cm in plaats van een rechthoekige van 110 bij 60	Geen breedte, wel een hoek minder om tegenaan te lopen	Minder bladoppervlak, en het blad staat verder van de zijkant van de bank
Binnendeur die naar buiten draait, of een schuifdeur	Het draaivlak van ruim 80 cm in de kamer zelf	Een schuifdeur langs de wand kost 8 tot 12 cm diepte plus tweemaal de deurbreedte aan vrije wand
Verticale radiator in plaats van een paneelradiator van 100 cm breed	Tot 60 cm wandlengte waar een kast of een kast tot het plafond kan staan	Laat het benodigde vermogen voor de kamer narekenen voordat je hem bestelt
Zwevende kast of meubel op poten	Geen centimeter, wel doorlopende vloer in het zicht	Aan de wand hangen betekent dat de wand het gewicht draagt en niet de vloer

Welk zitmeubel bij welke kamerbreedte past

De bank is in een kleine kamer het meubel dat de rest vastlegt, dus kies je hem op twee maten tegelijk: de lengte tegen de wand en de diepte die van je route afgaat. Van die twee is de diepte de lastigste, want die staat zelden eerlijk in de omschrijving.

Kijk of de opgegeven diepte met of zonder losse rugkussens is en of poten, hoofdsteunen en armleuningen meegerekend zijn. Dat scheelt 5 tot 15 cm, en precies die marge is het verschil tussen 40 cm beenruimte en een salontafel waar je je schenen aan stoot.

Een hoekbank is in een kleine kamer geen automatische fout, maar hij vraagt wel twee wanden achter elkaar zonder deur ertussen. Een model met longchair is ongeveer 260 bij 165 cm, en dat korte been van 150 tot 180 cm steekt de kamer in en snijdt de looproute af. Welke opstelling dan nog overblijft staat bij een hoekbank in een kleine woonkamer.

Let bij een slaapbank en een relaxfauteuil op het vlak dat pas verschijnt als je hem gebruikt. Een slaapbank is dicht 90 tot 100 cm diep en uitgeklapt 140 tot 200 cm, en een relaxfauteuil kantelt 40 tot 50 cm naar achteren, tenzij het een wandvrij model is waarbij juist de zitting naar voren schuift.

Zitmeubel	Gangbare maat	Wanneer het in het klein werkt	Waar het op vastloopt
Tweezitsbank	160 bij 90 cm, 150 tot 180 cm breed	Op een wand van 260 tot 300 cm, met een fauteuil schuin ertegenover	De zitbreedte is ongeveer 140 cm, dus met zijn tweeën languit liggen gaat niet
Driezitsbank	210 bij 95 cm	Op een wand van 300 cm of meer, met 20 cm vrij naast het kozijn	De 95 cm diepte, want die gaat van de route af en niet van het midden
Loungebank met diepe zit	240 bij 110 cm	Vanaf 360 cm kamerbreedte, en dan als enige zitmeubel	De zitting is 70 cm diep, dus je zit er onderuit en je voeten hangen vrij
Hoekbank met longchair	260 bij 165 cm	In een hoek zonder deur, met het lange been langs de langste wand	Het korte been van 150 tot 180 cm steekt de kamer in en kruist de looproute
Chaiselongue-module	90 bij 165 cm	Als losse verlenging van een bank, zodat je hem later kunt omdraaien	Hij is even diep als een hoekbank en vraagt dus dezelfde vrije vloer
Slaapbank	200 bij 95 cm dicht	In een kamer die ook logeerkamer is, mits het uitgeklapte vlak vrij blijft	Uitgeklapt 140 tot 200 cm diep: de salontafel moet er dan elke keer uit
Fauteuil	85 bij 85 cm	Als tweede zitplaats schuin in een hoek, 200 tot 250 cm van de bank	Een oorfauteuil is 10 cm breder door de wangen en blokkeert eerder een doorgang
Draaifauteuil	80 bij 80 cm	Bij twee zones, omdat je hem naar de tafel of naar de tv draait	Er moet 20 cm rondom vrij zijn, want de zitting zwaait buiten de voet
Poef	55 bij 55 cm, tot 70 cm	Als extra zitplaats en met een blad erop als salontafel	Zonder rugleuning zit niemand er langer dan een half uur op

Een kleine woonkamer met open keuken indelen in zones

Bij een kleine woonkamer met open keuken vervalt de muur die anders het werk deed, en daarmee vervalt ook de grens die je oog gebruikte. Wat je terugbrengt zijn geen wanden maar randen: de rand van een vloerkleed, de rug van een bank, de lijn van een hanglamp en de plek waar het licht van kleur verandert.

Begin bij de doorloop in de keuken, want die maat is niet onderhandelbaar. Tussen twee keukenrijen tegenover elkaar houd je 120 cm aan en minimaal 110, omdat een ovendeur en een lade tegenover elkaar allebei ongeveer 60 cm nodig hebben. Rondom een kookeiland geldt hetzelfde: bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs, bij 120 cm loopt er iemand achter je door terwijl die klep openstaat.

De sterkste zonemarkering in een klein appartement is de bank met de rug naar het aanrecht. Een rugleuning van 75 tot 90 cm hoog haalt het werkblad op 90 cm uit het zicht van wie zit, en de strook van 25 tot 35 cm achter die rugleuning vullen we met een consoletafel, want anders is die strook verloren.

Houd de vloer onder beide zones gelijk en zonder drempel. Een naad of een strip op de overgang leest als een grens en knipt een kleine ruimte in twee kleinere stukken, terwijl één doorlopende vloer de diepte juist vasthoudt. Is de kamer zowel klein als vierkant, dan speelt daarbij nog iets anders, want dan mist de ruimte een zwaartepunt: die afweging staat bij een kleine vierkante woonkamer indelen.

In een klein appartement kunnen de keuken, de eettafel en de zithoek achter elkaar liggen. De zithoek staat dwars op de lengte, zodat de kijkafstand over de breedte loopt en de route van de deur naar het balkon langs de zithoek gaat en er niet doorheen.

Wat de zone markeert	De maat die erbij hoort	Waarom het werkt
Vloerkleed onder de zithoek	Minstens 20 cm breder dan de bank aan weerszijden, voorste poten erop	Het oog leest de rand van het kleed als grens; een kleed dat smaller is dan de bank knipt de vloer juist op
Bank met de rug naar de keuken	Rugleuning 75 tot 90 cm, consoletafel van 25 tot 35 cm diep erachter	Het werkblad ligt op 90 cm en verdwijnt daarmee uit het zicht van wie op de bank zit
Hanglamp boven de eettafel	Onderkant 80 cm boven het blad, 30 cm binnen de rand van de tafel	De lichtcirkel tekent de eetzone af zonder een centimeter vloer te kosten
Bar aan het aanrecht of een eilandoverstek	Blad op 105 cm, kruk op 78 cm, 60 cm per persoon, overstek van 25 cm	Het verschil van 25 tot 30 cm tussen kruk en blad is de ruimte waar je bovenbenen passen
Doorlopende vloer zonder drempel	Eén vloer van de keuken tot de zithoek	Een naad op de overgang leest als grens en maakt van één ruimte twee kleine ruimtes
Licht per zone in dezelfde kleurtemperatuur	Werkblad functioneel, zithoek dimbaar, alles op 2700 K	Twee kleurtemperaturen in één zichtveld laten de warme lamp oranje en de koele lamp blauw lijken
Open kast als lage scheiding	Maximaal 120 cm hoog en 30 tot 35 cm diep	Boven 120 cm blokkeert hij de zichtlijn, en juist die zichtlijn houdt de ruimte diep
Materiaal dat terugkomt in beide zones	Hetzelfde hout of dezelfde tint in keukenfront en kast	Herhaling laat het oog de twee zones als één geheel lezen in plaats van als twee inrichtingen

Eten in dezelfde ruimte als koken en zitten

De eettafel is in een kleine kamer het meubel dat het meeste vloer opeist, want niet het blad telt maar het blok eromheen. Achter een eetstoel heb je 75 cm nodig om op te staan en 100 cm als er ook nog iemand met een schaal achterlangs moet, aan beide lange zijden.

Een tafel van 120 bij 80 cm wordt daarmee een blok van 120 bij 230 cm, en dat is in een kamer van 340 cm breed bijna de volle diepte van een zone. Reken dus eerst het blok en pas daarna het blad, want de tafel die in de winkel klein leek is dat op de vloer zelden.

Aan de kant waar de tafel tegen een wand of tegen de bank staat, vervalt die 75 cm. Dat is meteen de goedkoopste manier om de eethoek in te passen: de tafel met één lange zijde tegen de wand, twee stoelen aan de vrije zijde en een bank of een kruk aan de wandzijde. Je levert er twee plaatsen voor in zodra je gasten hebt.

Per persoon reken je 60 cm breedte en 40 cm diepte aan tafel. Bij een bar is dat dezelfde 60 cm, en het blad van 105 cm hoort bij een kruk van ongeveer 78 cm; staat je bar op aanrechthoogte van 90 cm, dan is een gewone barkruk te hoog en zit je met je knieën omhoog.

Tafel of zitplek	Maat	Blok vloer dat het kost	Waar op te letten
Ronde tafel	110 tot 120 cm doorsnee, vier personen	Ongeveer 270 bij 270 cm vrijstaand	Geen hoeken om langs te lopen, maar aan alle kanten dezelfde vrije ruimte, dus slecht in een hoek
Rechthoekig blad voor vier	120 bij 80 cm	120 bij 230 cm met 75 cm achter beide lange zijden	Tegen de wand vervalt één keer die 75 cm en houd je 120 bij 155 cm over
Uitschuifbare tafel	160 cm dicht, 210 tot 260 cm uit	Dicht 160 bij 240 cm, uitgeschoven tot 260 bij 240 cm	Die extra 50 tot 100 cm komt er met twee stoelen bij; teken het uitgeschoven vlak gestippeld
Eetbank zonder rug aan de wandzijde	140 tot 180 cm lang, 35 tot 45 cm diep	Alleen vloer als er iemand op zit	Hij schuift onder het blad, dus de eethoek wordt 75 cm ondieper dan met stoelen
Bar aan het aanrecht	Blad 105 cm hoog, 40 cm diep, 60 cm per kruk	60 cm per persoon plus 90 cm om de kruk achteruit te schuiven	Een overstek van 25 cm is nodig voor je knieën; boven 30 cm moet het blad onderstut worden
Krukken aan een eilandoverstek	Kruk 78 cm bij een blad van 105 cm	Het eiland plus 100 tot 120 cm rondom	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, ook bij aanrechthoogte
Tafel met de kopse kant tegen de wand	Elke maat	De helft van het gewone blok	Aan die kopse kant zit niemand meer, dus van zes plaatsen blijven er vier over

Opbergen in de hoogte in plaats van over de vloer

Opbergruimte kost vloer of het kost wand, en in een kleine kamer is wand het goedkoopst. Het rekensommetje is hard: een dressoir van 180 bij 45 cm beslaat 0,81 m² vloer en vraagt daarbovenop 75 cm ervoor om een lade van 45 cm helemaal uit te trekken. Een smalle boekenkast van 80 bij 30 cm en 200 cm hoog beslaat 0,24 m² en biedt in strekkende meters plank meer.

Een kast tot het plafond telt voor het oog bovendien niet meer als meubel maar als wand, zeker als hij in de kleur van de muur is afgewerkt. Bouw hem op in modules van 50 tot 60 cm breed en 35 tot 45 cm diep, en houd er rekening mee dat je boven 220 cm een trapje nodig hebt en daar dus 60 cm vloer voor vrij moet blijven.

Let bij open planken op de overspanning. Een plank van 18 mm zakt boven ongeveer 90 cm zichtbaar door onder het gewicht van boeken, dus een boekenwand van 240 cm bouw je op in drie vakken van 80 cm en niet in twee van 120 cm.

Wat er aan de wand hangt, hangt aan de wand en niet aan de vloer. In een appartement zit achter de afwerking vaak gipsplaat, cellenbeton of een voorzetwand, en die houden per bevestigingspunt veel minder dan beton of kalkzandsteen. Je kunt per wandsoort en gewicht opzoeken welke plug je nodig hebt voordat je een kast of een scherm ophangt. Dezelfde manier van denken, de hoogte gebruiken en de vloer vrijhouden, komt terug bij het inrichten van een kleine badkamer.

Wat je in de hoogte zet	Maat	Wat het aan vloer scheelt
Kast tot het plafond	Modules van 50 tot 60 cm breed, 35 tot 45 cm diep	Dezelfde inhoud als twee lage kasten, op de helft van de wandlengte
Zwevend tv-meubel	120 tot 200 cm breed, 35 tot 45 cm diep, onderkant op 25 tot 30 cm	Geen centimeter, maar de vloer loopt eronder door en blijft in het zicht
Wandplank boven de deur	Op ongeveer 210 cm, de bovenkant van een standaardkozijn	Opbergruimte op een plek waar niets anders kan staan
Smalle boekenkast van 200 cm hoog	80 bij 30 cm	0,24 m² vloer tegenover 0,81 m² voor een dressoir van 180 bij 45 cm
Consoletafel achter de bank	25 tot 35 cm diep, even breed als de bank	Gebruikt de strook die je toch al kwijt was toen de bank van de wand af ging staan
Sidetable in plaats van een kast	100 tot 140 cm breed, 30 tot 40 cm diep	10 tot 15 cm diepte vergeleken met een dressoir, plus een vrijere doorloop
Hangende keukenkastjes doortrekken	35 cm diep, onderkant 55 cm boven het blad	Bergruimte zonder dat er een kast op de woonkamervloer komt
Opbergbank of kist als salontafel	Poef van 70 cm met een blad erop	Twee functies op de vloer van één meubel

Kleur en licht in een kamer met weinig wand

Wit maakt een kamer niet groter. Wat een kamer groter laat lijken is het aantal randen dat je ziet, en kleur werkt alleen als hij het contrast tussen die randen verkleint. Een witte wand met een donkere kast ertegen tekent die kast scherper af dan een wand in dezelfde tint als de kast.

Kijk daarom eerst naar de lichtreflectiewaarde, de LRV die fabrikanten per kleur opgeven: 0 is zwart en 100 is wit. Een plafond boven de 70 houdt het licht in de kamer, en een plafond dat een tint lichter is dan de wand compenseert dat het bijna alleen indirect licht krijgt.

De windrichting van het raam doet de rest, en dat is geen smaakkwestie maar spectrum. Noordlicht is diffuus en koel, rond 6500 K bij bewolking, en bevat weinig rood en geel om terug te kaatsen. Een licht koel grijs wordt daar grauw, terwijl greige, zandkleur en terracotta met hun rode en gele pigment overeind blijven.

Beoordeel een kleur met een proefvlak van minstens A3 en zet er twee op: één bij het raam en één op de wand die het verst weg ligt. Bekijk ze 's ochtends, rond het middaguur en 's avonds met alleen de lampen aan, want tussen lamplicht van 2700 K en hemellicht van 6500 K zit meer verschil dan tussen twee naburige tinten uit dezelfde kaart.

Voor het licht zelf geldt in een kleine kamer dezelfde regel als in een grote: drie lichtpunten per zone, waarvan één hoog, één rond 160 cm en één laag bij het zitten. Eén lamp in het midden van het plafond legt schaduw onder ogen en kin en laat de hoeken donker, en juist die donkere hoeken maken dat je de wand niet meer ziet staan. Welke warme tinten in een kamer zonder veel direct licht standhouden staat bij een warm ingerichte woonkamer.

Raam op	Wat het licht doet	Wat een kleine kamer hier aankan	Waar het misgaat
Noorden	Diffuus hemellicht rond 6500 K, de hele dag vrijwel gelijk	Warme neutralen met rood of geel in de onderlaag: greige, zandkleur, terracotta, olijfgroen	Licht koel grijs en ijsblauw worden beton-grauw, want er is geen warm licht om ze mee op te tillen
Oosten	Fel en helder tot het middaguur, daarna indirect	Kleuren die in de ochtend fris zijn en in de middag terugzakken naar een rustige achtergrond	Een kamer die je vooral 's avonds gebruikt beoordeel je dan op het verkeerde moment van de dag
Zuiden	Directe zon rond het middaguur, tientallen keren feller dan hemellicht	Rustige tinten met weinig pigment, en het felle accent klein houden	Gele en zandkleurige wanden worden flets, en zijdeglans spiegelt de zonvlek en toont elke oneffenheid
Westen	Vlak in de ochtend, warm en geel in de late middag en avond	Tinten die de avondzon aankunnen, zoals taupe, cognacbruin en diep groen	Wat je 's ochtends uitkiest is 's avonds een halve toon warmer dan het staaltje in de winkel

Waarom een kleine open ruimte harder klinkt

Een kleine woonkamer met open keuken klinkt vaak harder dan de kamer die hij verving, en dat komt niet doordat er meer geluid is. Er is minder dat het opneemt. Keukenfronten, een werkblad, een harde vloer en glas kaatsen het geluid vrijwel volledig terug, en in een kleine ruimte zijn de wanden dichtbij, dus komt die weerkaatsing zo snel terug dat hij over de spraak zelf heen valt.

Wat werkt is massa en zachtheid, niet een paar kussens. Een vloerkleed met een vilten ondertapijt neemt het geluid weg op de plek waar het ontstaat, namelijk voetstappen en stoelpoten op een harde vloer. Gordijnen helpen alleen als er stof genoeg in zit: reken op anderhalf tot twee keer de breedte van de rails aan doek, en hang ze een stuk van de wand af, want een gordijn dat strak tegen het glas plakt neemt nauwelijks iets op.

Een gestoffeerde bank doet meer dan een leren, en een open boekenkast met ongelijk gevulde vakken breekt het geluid in alle richtingen. Dat laatste is in een kleine kamer prettig meegenomen, want die kast stond er toch al voor de opbergruimte.

Wat er van een stijl overblijft in het klein

Een stijl schaalt niet mee met de kamer. Wat in een ruime woonkamer voor rust zorgt, is meestal een groot vlak van hetzelfde materiaal, en in het klein is dat vlak er niet. Daarom werkt in een kleine kamer bijna altijd de omgekeerde weg: minder objecten, maar groter, en één materiaal dat drie of vier keer terugkomt.

Landelijk inrichten loopt in het klein vast op het aantal losse dingen. De manden, de kruikjes, de ladder en de droogbloemen hebben in een grote kamer lucht om zich heen en in een kleine niet, dus blijft er van die stijl vooral het materiaal over: onbehandeld hout, linnen, wol en matte afwerking. Hoe je dat volhoudt zonder dat het vol raakt staat bij een landelijke inrichting in een kleine woonkamer.

Aan de andere kant van het spectrum staat de luxe aanpak, en die is in het klein eerder haalbaar dan in het groot, omdat je minder vierkante meters hoeft af te werken. Een kast op maat over de volle wand, een vloer in een zwaarder materiaal en één goede bank kosten in 18 m² nu eenmaal minder dan in 40 m². Wat dat concreet betekent staat bij een luxe kleine woonkamer, en de strakke variant daarvan bij een woonkamer in hotelstijl.

Wil je eerst weten welke richting bij je past voordat je meubels kiest, dan helpt het overzicht van de woonkamer per stijl, waar ook de indeling volgens feng shui bij staat. Kies de stijl daarna pas op wat er na de maten nog kan, en niet andersom.

Veelgestelde vragen