De beste laadpaal voor thuis is de paal die bij je aansluiting past

Wat de laadpaalkiezer met je antwoorden doet

De hulp vraagt vijf dingen: wat er in de meterkast zit, hoeveel kilometer je per dag rijdt, hoeveel uur de auto thuis aan de stekker staat, wat de auto aan boord kan en of je zonnepanelen hebt. Daar komt één getal uit, het laadvermogen in kilowatt dat bij jou thuis overblijft. Hij zoekt dus geen merk uit, hij rekent je aansluiting na, net als de andere rekenhulpen en opzoekhulpen op deze site.

Twee van de vijf vragen hebben een optie voor als je het niet weet. Kies je die bij de meterkast, dan rekent de hulp met één fase van 35 A. Kies je die bij de auto, dan rekent hij met 11 kW aan boord, en dat is voor een auto die maar één fase kan de vriendelijkste aanname die er is.

De uitkomst bestaat uit een hoofdgetal en zeven regels eronder. Die regels laten de tussenstappen zien: wat het net toelaat, wat de auto aankan, hoeveel kilowattuur je per dag nodig hebt, de laadtijd, dezelfde laadtijd in de winter, het aantal uren dat de auto thuis staat en of dat samen uitkomt.

Het antwoord op de vraag over zonnepanelen verandert het hoofdgetal niet. Wat panelen veranderen is niet hoeveel je aansluiting toelaat, maar welke eigenschappen je in een paal zoekt, en dat staat verderop bij de afwijkingen. De achtergrond bij elke keuze staat in de gidsen over een laadpaal thuis kiezen en plaatsen.

Wat de hulp vraagt	Wat hij ermee doet	Wat er verandert als je iets anders invult
Wat heb je in de meterkast, van 1x25 A tot 3x40 A	Rekent 230 volt per fase maal de ampere van de hoofdzekering: 1x35 A wordt 8,05 kW, 3x25 A wordt 17,25 kW	Van 1x25 A naar 1x40 A gaan verdubbelt bijna het vermogen dat er voor de auto overblijft
Hoeveel kilometer rijd je per dag	Maal 19 kWh per 100 km: 50 km wordt 9,5 kWh per dag	Elke 10 km extra kost ongeveer 1,9 kWh, en op een paal van 3,7 kW is dat een half uur langer laden
Hoeveel uur staat de auto thuis aan de stekker	Vergelijkt dat met de berekende laadtijd en zegt daarna ja of nee	Dit getal raakt het vermogen niet, alleen het oordeel onderaan: 4 uur aan de stekker maakt een snellere paal nodig die bij 12 uur niets toevoegt
Wat kan de auto aan boord	Neemt de laagste van twee waarden, die van het net en die van de auto	Een auto van 3,7 kW houdt de uitkomst op 2,5 kW, hoe zwaar je aansluiting ook is
Zonnepanelen, ja of nee	Verandert het berekende vermogen niet	Met panelen zoek je een paal die de meter uitleest en naar één fase kan terugschakelen, en dat is een eigenschap en geen kilowatt

Waar het getal in de uitkomst vandaan komt

De som bestaat uit vier stappen en elke stap heeft een aanname die je kunt narekenen. Eerst het net: 230 volt per fase maal de ampere van je hoofdzekering maal het aantal fasen. Bij 1x35 A is dat 8,05 kW en bij 3x25 A 17,25 kW.

Dan de auto. De hulp neemt de laagste van twee waarden, want een auto die één fase van 32 A aankan haalt uit een paal van 11 kW niet meer dan 7,4 kW.

Daarna gaat er 1,2 kW af voor het huis zelf. Dat is op één fase ongeveer 5 A en het dekt de basislast: koelkast, verlichting, modem, wat er op standby staat. Het dekt niet de oven, de wasdroger of een inductiekookplaat, want die trekken er in één keer 2 tot 7 kW bovenop; hoeveel dat per apparaat is staat bij het vermogen van huishoudelijke apparaten.

Die 1,2 kW gaat van het totaal af en niet per fase. Op drie fasen betekent het dus maar 0,4 kW per fase, terwijl je kookplaat en je wasdroger meestal niet netjes over drie fasen verdeeld staan. Op een driefasenaansluiting is de uitkomst daarom optimistischer dan op één fase.

De laatste stap is tijd. De kilometers worden kilowattuur, die kilowattuur worden gedeeld door het vermogen en daar komt de laadtijd uit. De winterregel is een vermenigvuldiging met 1,28, midden in het bereik van 25 tot 30 procent extra dat wij aanhouden voor een koude accu plus een kachel die meedraait.

Wat je hoofdzekering per fase overlaat

De hoofdzekering is de grens waar alles op stukloopt, en hij staat op je jaarnota als 1x25A, 1x35A of 3x25A. In de meterkast zit hij achter het zegel van de netbeheerder, dus die waarde verander je niet zelf en een gesprongen hoofdzekering vervangt de netbeheerder ook zelf.

Daarom rekent een installateur altijd terug vanuit die zekering: huis en laadpaal samen moeten eronder blijven. Onze eigen vuistregel is scherper dan de 1,2 kW waarmee de hulp rekent, namelijk minstens 10 A over voor de rest van het huis. Dat is ongeveer 2,3 kW en precies genoeg om te kunnen koken terwijl de auto laadt.

Neem die 10 A als tweede toets naast de uitkomst. Zegt de hulp 6,9 kW op een aansluiting van 1x35 A, dan is dat een plafond waarbij er nog 5 A voor het huis is; zet je de paal op 25 A in plaats van 32 A, dan houd je 10 A over en merk je van het laden niets.

De tabel hieronder zet per hoofdzekering naast elkaar wat het net toelaat, wat de hulp eruit haalt en welke laadstroom daar in de praktijk bij hoort. Hoe zo'n eigen groep in de kast komt en wat je daar wel en niet zelf aan mag doen, staat bij het werk aan elektra in huis.

Hoofdzekering	Wat het net toelaat	Uitkomst bij een auto van 11 kW	Laadstroom die daarbij past	Wat er voor het huis overblijft
1 fase, 25 A	5,75 kW	4,6 kW, ongeveer 24 km per uur	16 A, oftewel 3,7 kW	9 A: licht, koelkast en tv, maar niet de oven erbij
1 fase, 35 A	8,05 kW	6,9 kW, ongeveer 36 km per uur	16 A (3,7 kW) zonder meeregelen, 32 A (7,4 kW) met	19 A bij 16 A laden, nog maar 3 A bij 32 A laden
1 fase, 40 A	9,2 kW	8,0 kW, ongeveer 42 km per uur	32 A, oftewel 7,4 kW	8 A: de gewone dingen wel, inductie koken erbij niet
3 fasen, 25 A	17,25 kW	9,8 kW, ongeveer 52 km per uur, want hier is de auto de grens	3x16 A, oftewel 11 kW	9 A per fase, mits de groepen over de drie fasen verdeeld zijn
3 fasen, 35 A	24,15 kW	9,8 kW; kan de auto 22 kW, dan wordt het 20,8 kW	3x16 A (11 kW), of 3x32 A (22 kW) met meeregelen	19 A per fase bij 3x16 A, nog 3 A per fase bij 3x32 A
3 fasen, 40 A	27,6 kW	9,8 kW; kan de auto 22 kW, dan wordt het 20,8 kW	3x32 A, oftewel 22 kW, als de auto dat aankan	8 A per fase
Weet ik niet	8,05 kW, want de hulp rekent dan met 1 fase 35 A	6,9 kW, ongeveer 36 km per uur	Zoek eerst de waarde op de jaarnota of op de hoofdzekering zelf	Blijkt het 1x25 A te zijn, dan heb je bijna een derde minder te verdelen

De auto is de bovengrens en niet de paal

Bij thuisladen gaat de wisselstroom uit de muur door de lader in de auto zelf, en die boordlader bepaalt hoeveel er doorheen kan. Een paal kan dus nooit meer leveren dan de auto aanneemt, ook niet als het net het toelaat.

De meest voorkomende teleurstelling zit in de combinatie van een auto met één fase en een paal met drie. Zo'n auto pakt van een paal op 3x16 A alleen de eerste fase, dus 16 A, en dat is 3,7 kW. De andere twee fasen liggen er ongebruikt naast en je laadt op de helft van wat je dacht.

Kijk daarom in het instructieboekje onder boordlader of wisselstroomladen voordat je een paal uitkiest. Daar staat of de auto 1 fase 3,7 kW, 1 fase 7,4 kW, 3 fasen 11 kW of 3 fasen 22 kW aankan; die 22 kW aan boord is zeldzaam.

De kilometers per uur in de tabel hieronder zijn gerekend met 19 kWh per 100 km, hetzelfde verbruik waarmee de hulp werkt. Rijd je een zware auto of veel snelweg, dan zakken die getallen met ongeveer een tiende.

Wat de auto aan boord kan	Aan een paal van 3,7 kW (1x16 A)	Aan 7,4 kW (1x32 A)	Aan 11 kW (3x16 A)	Aan 22 kW (3x32 A)
1 fase, 3,7 kW	3,7 kW, ongeveer 20 km per uur	3,7 kW	3,7 kW	3,7 kW
1 fase, 7,4 kW	3,7 kW	7,4 kW, ongeveer 40 km per uur	3,7 kW, want hij pakt één fase van 16 A	7,4 kW
3 fasen, 11 kW	3,7 kW	7,4 kW	11 kW, ongeveer 55 km per uur	11 kW
3 fasen, 22 kW	3,7 kW	7,4 kW	11 kW	22 kW, ongeveer 115 km per uur

Van kilowatt naar een paal die je kunt bestellen

Het getal uit de hulp is een plafond en geen instelling. Een laadpaal komt in twee smaken, één fase tot 32 A en drie fasen tot 32 A, en de installateur legt daarbinnen de maximale laadstroom vast. In de praktijk kom je uit op 16 of 32 A op één fase, en op 3x16 of 3x32 A op drie fasen, met 3,7, 7,4, 11 en 22 kW als bijbehorende vermogens.

Rond dus altijd naar beneden af naar de eerstvolgende van die vier. Komt er 6,9 kW uit, dan wordt het 3,7 kW als je niets extra's wil, of 7,4 kW met een paal die meeregelt met het huis.

Naast het vermogen kies je op drie eigenschappen: meeregelen met de hoofdzekering, een eigen kilowattuurmeter voor wie de stroom vergoed krijgt, en kunnen terugschakelen naar één fase voor wie op zonne-overschot wil laden. Die drie bepalen veel meer dan de vraag welke paal het snelst laadt.

Ook de plek telt mee, want de kabellengte bepaalt de kerndoorsnede en daarmee een flink deel van de installatiekosten. Hangt de paal in de garage, kijk dan meteen naar wat er verder aan die wand moet gebeuren in de indeling van een garage, want een laadkabel wil je niet over een werkbank heen leggen.

Wat je aanschaft	Wanneer dit de passende keuze is	Waar het op vastloopt
Vaste paal van 3,7 kW, 1 fase 16 A	Tot ongeveer 60 km per dag en de auto staat 's nachts toch stil: in 12 uur gaat er ruim 40 kWh in, goed voor meer dan 200 km	Kan de auto maar 3,7 kW aan boord, dan is dit sowieso je maximum en levert een zwaardere paal geen kilometer extra op
Vaste paal van 7,4 kW, 1 fase 32 A	Vanaf ongeveer 100 km per dag, of als de auto maar een paar uur per dag thuis staat: ongeveer 40 km per uur erbij	Op 1x35 A blijft er tijdens het laden 3 A over voor het huis, minder dan een waterkoker vraagt
Vaste paal van 11 kW, 3 fasen 16 A	Drie fasen in de meterkast en een auto die 11 kW aan boord aankan: ongeveer 55 km per uur	Kan de auto maar één fase, dan laadt hij hier 3,7 kW en heb je aan de andere twee fasen niets
Paal met dynamisch load balancing	De hoofdzekering is te klein om naast het huis vol te laden, bijvoorbeeld 32 A laden op een aansluiting van 1x35 A	Onder 6 A kan een laadsessie niet doorgaan, dus op een drukke avond ligt het laden soms een uur stil
Paal met een eigen kilowattuurmeter	Je werkgever of leasemaatschappij vergoedt de stroom die je thuis in de auto laadt	Vraag eerst welke eis er geldt: vaak moet de meter MID-gecertificeerd zijn, anders wordt de declaratie niet geaccepteerd
Paal die met de zon meeschakelt	Panelen op het dak en een auto die overdag thuis staat, bijvoorbeeld omdat je thuiswerkt	Op één fase heb je minstens ongeveer 1,4 kW overschot nodig en op drie fasen 4,1 kW, dus de paal moet naar één fase kunnen terugvallen
Mobiele laadkabel in een geaard stopcontact	Tot ongeveer 20 km per dag, of als overbrugging tot de vaste paal er hangt: 8 tot 10 A, ongeveer 10 tot 12 km per uur	Een stopcontact is niet gemaakt om uren vol belast te worden: geen verlengsnoer, geen haspel, niets anders op die groep

Wat er in de meterkast bij hoort

Een laadpaal hangt nooit aan een bestaande groep. NEN 1010 vraagt een eigen eindgroep met een aardlekbeveiliging die ook gelijkstroomfouten ziet, want de elektronica in de auto kan een foutstroom veroorzaken waar een gewone aardlekschakelaar overheen kijkt.

Dat betekent in de praktijk een type B, of een type A in combinatie met detectie van 6 mA gelijkstroom, een uitvoering die met A-EV wordt aangeduid of die in de paal zelf zit. Welke van de twee het wordt, hangt af van de paal, dus dat bepaalt de installateur samen met de fabrikantgegevens.

De leiding kies je op de laadstroom en op de lengte, niet op de paal. Boven ongeveer 20 meter rekent de installateur de spanningsval na en gaat de kerndoorsnede een stap omhoog; een te dunne leiding wordt warm en kost je laadvermogen aan het eind van de tuin.

Al dit werk zit achter de hoofdzekering en is voor een erkend installateur. Dat is geen formaliteit: de laadstroom moet zo worden ingesteld dat huis en paal samen onder de waarde van de zekering blijven, en die instelling is het verschil tussen een paal die het jaren doet en een zekering die er 's avonds uit ligt.

Laadstroom	Groep en beveiliging	Kerndoorsnede tot ongeveer 20 meter	Waar je op let
16 A, 3,7 kW	Eigen eindgroep, meestal een 20 A automaat, met aardlekbeveiliging die gelijkstroomfouten ziet	2,5 mm², drie aders	De lichtste opbouw en daarmee de goedkoopste installatie; genoeg voor meer dan 200 km per nacht
32 A, 7,4 kW	Eigen eindgroep, meestal een 40 A automaat, met dezelfde aardlekbeveiliging	6 mm², drie aders	Alleen zinvol op 1x40 A, of op 1x35 A met een paal die met het huis meeregelt
3x16 A, 11 kW	Eigen driefasengroep, meestal 3x20 A, met aardlekbeveiliging	2,5 mm², vijf aders	Controleer eerst of de auto drie fasen aankan, anders laadt hij hier op 3,7 kW
3x32 A, 22 kW	Eigen driefasengroep die bij 32 A per fase hoort	6 mm², vijf aders	Weinig auto's kunnen 22 kW aan boord aan, dus dit is vaker een uitgave dan een winst
8 tot 10 A uit een geaard stopcontact	Een geaard stopcontact op een eigen groep met aardlekbeveiliging, nagekeken op bedrading en aansluiting	De vaste huisinstallatie, meestal 2,5 mm²	Voel na een half uur of de stekker warm is geworden en zet de kabel bij twijfel op de laagste stand

Vier dingen die niet in de berekende laadtijd zitten

Er zitten vier dingen niet in de som die je laadtijd in het echt wel raken. Het eerste is laadverlies: bij wisselstroom komt ruwweg 90 procent van de stroom uit de meterkast in de accu terecht, de rest gaat op aan de omvormer in de auto en warmte in de kabel. Tel er dus ongeveer een tiende tijd en een tiende kilowattuur bij op.

Het tweede is de ondergrens van 6 A per fase. Daaronder kan een laadsessie niet doorgaan, dus een paal die meeregelt zakt tot ongeveer 1,4 kW op één fase en stopt daarna; dat haalt hij later op de avond weer in.

Het derde is het tarief. Bij een contract met dubbel tarief begint het dal afhankelijk van je regio om 21.00 of 23.00 uur en loopt het tot 07.00 uur, en in die 8 tot 10 uur gaat er op 3,7 kW al 30 tot 37 kWh in, meer dan een gemiddelde dag rijden. Laden in het dal scheelt dus geld en geen tijd, en dezelfde rekensom speelt bij de rest van het verbruik in huis.

Het vierde is de zon. Wil je met overschot laden, dan moet de paal de meter uitlezen via de P1-poort of via stroomtangen, en moet hij van drie fasen naar één fase kunnen terugvallen zodra er een wolk voorbijkomt. Hoe lang de apparatuur eromheen meegaat staat in de levensduurtabel, waarin ook de omvormer van de panelen staat.

Zegt de hulp dat je het niet redt, dan is dat zelden een reden om te verzwaren. Van 1x35 A naar 3x25 A gaan is een aanvraag bij de netbeheerder met eenmalige kosten, hogere vaste netbeheerkosten per jaar en in gebieden met netcongestie maanden wachten. Meeregelen, een uur langer aan de stekker of een keer niet vol laden lost hetzelfde op.

Wat een test van laadpalen wel en niet voor je beslist

Wie zoekt naar de beste laadpaal voor thuis komt al snel uit bij een vergelijking van merken, bijvoorbeeld een test van laadpalen door de Consumentenbond. Zo'n test vergelijkt de bediening, de app, de afwerking, de weerbestendigheid en de garantie, en daar kun je iets mee zodra je weet welk vermogen je zoekt.

Wat een merkentest niet voor je beslist is de laadsnelheid bij jou thuis. Die ligt vast in je hoofdzekering en in de boordlader van je auto, en die twee zijn bij elke paal gelijk. Een paal van 22 kW aan een aansluiting van 1x35 A laadt precies even snel als een paal van 7,4 kW.

Wij nemen de uitkomsten van zo'n test hier niet over en geven zelf geen merkoordeel. Wat we wel doen is de vraag terugbrengen tot de drie eigenschappen die per situatie verschillen: meeregelen, meten voor een vergoeding en terugschakelen voor de zon. Wat er verder over dat onderwerp te zeggen valt staat in de gids over testen en vergelijkingen van laadpalen.

Drie misverstanden komen steeds terug bij de uitkomst hierboven. Het eerste: de uitkomst lezen als een advies om zo'n paal te kopen, terwijl het een plafond is waar je naar beneden op afrondt. Het tweede: de vraag over de uren aan de stekker te laag invullen omdat je 's ochtends vertrekt, terwijl de auto ook tussen 18.00 en 08.00 uur thuis staat.

Het derde is rekenen met een volle accu. Je laadt bij wat je die dag hebt gereden en niet van leeg naar vol, dus de vraag is niet of de accu er in één nacht in past, maar of je dagverbruik erin past. Bij 50 km per dag is dat 9,5 kWh, en dat staat er op de lichtste paal in minder dan vier uur weer in.

Veelgestelde vragen