Een moerbeiboom snoeien: in de winterrust, met mate en in fases

Welke moerbeiboom er in je tuin staat

Een moerbeiboom snoeien begint met de vraag welke moerbei het is, want de zwarte en de witte reageren verschillend op de zaag. De zwarte moerbei groeit traag, vertakt laag en wordt op den duur vaak even breed als hoog. De witte groeit harder en maakt lange, rechte scheuten.

Hier gaat het over de moerbei als vrije boom: een stam met een kroon die zijn eigen vorm mag houden. Hoe die boom zich verhoudt tot de andere bloeders en vormbomen in de tuin, staat in het overzicht van snoeien per soort en per maand.

Aan de kleur van de vrucht herken je de soort niet betrouwbaar. Een witte moerbei kan net zo goed donkerpaarse vruchten dragen als witte of roze, dus kijk naar het blad en naar het steeltje waaraan de vrucht hangt.

Voor het snoeien telt vooral de onderste rij van de tabel. De witte moerbei wordt van oudsher geknot om blad voor zijderupsen te oogsten en verdraagt hard terugzetten daardoor goed, terwijl een grote wond in een zwarte moerbei jaren open blijft liggen.

Staat er een platte, geleide kroon op een stam, dan heb je geen vrije boom maar een vormboom. Die gaat elke winter volledig terug, en die klus staat apart bij de jaarlijkse beurt van een dakmoerbei tot op de knobbels.

Kenmerk	Zwarte moerbei (Morus nigra)	Witte moerbei (Morus alba)
Blad	Dik en hartvormig, de bovenkant ruw als fijn schuurpapier, de onderkant zacht behaard	Dunner, glad en glanzend; aan jonge en krachtige scheuten vaak diep ingesneden
Steeltje van de vrucht	Heel kort, de vrucht zit bijna tegen de twijg aan	Duidelijk zichtbaar, de vrucht hangt er een stukje aan
Vrucht	Donkerrood tot zwart, sappig en zuurzoet, rijp in juli en augustus	Wit, roze of donkerpaars, zoet maar flauw van smaak; de kleur zegt dus weinig
Groei	Traag, breed en laag vertakt; in tientallen jaren 6 tot 10 m	Sneller en hoger dan de zwarte, met lange rechte scheuten
Vruchtzetting	Zelfbestuivend: één boom draagt vrucht	Er bestaan mannelijke en vrouwelijke bomen; een zaailing kan een boom zonder vrucht worden
Reactie op hard snoeien	Matig: grote wonden groeien traag dicht en de boom antwoordt met veel waterlot	Goed: van oudsher geknot voor het blad, en ook de dakmoerbei is een witte moerbei

Waarom een moerbei alleen in de winterrust onder de zaag gaat

Een moerbei is een bloeder. Vanaf eind februari bouwen de wortels druk op om sap naar de knoppen te duwen, en omdat een moerbei als een van de laatste bomen pas in mei uitloopt, staat die druk wekenlang op een kale kroon. Elke snee in die periode blijft nat, en het sap loopt in strepen langs de stam.

Een gezonde boom gaat daar niet aan dood, maar een wond die nat blijft, sluit trager. In het vocht en de suikers op de schors krijgen schimmels en bacteriën de tijd die ze op een droge snee niet krijgen.

Het venster dat overblijft is smal: van december, als het blad eraf is, tot in de eerste helft van februari. Vriest het, wacht dan een dag, want bevroren schors scheurt makkelijker mee met de zaag.

Een snee in juli bloedt minder dan een snee in april. Toch is de zomer voor een moerbei geen goede snoeitijd: tot half juli kunnen er vogels in de kroon broeden, in juli en augustus hangt de oogst aan het korte zijhout, en wat je na half september losmaakt, loopt nog uit en verhardt niet meer voor de vorst.

In de winter zie je de takstructuur zonder blad, en de reserves zitten dan in stam en wortels in plaats van in bladeren die je zou wegknippen. Staan er meer bloeders in de tuin, zoals berk, esdoorn of walnoot, zoek hun maand dan op in de snoeikalender met de goede en de verkeerde maand per soort.

Maand	Wat je aan een vrije moerbei doet	Waarom
December	De snoeibeurt, zodra al het blad eraf is en het niet vriest	De boom is in rust en er staat geen worteldruk op, dus de snee droogt op
Januari	De snoeibeurt, bij weer zonder vorst	Hetzelfde venster; zonder blad zie je welke takken kruisen en schuren
Februari	De eerste helft nog, daarna stoppen	Vanaf eind februari komt de worteldruk op gang en blijft een verse snee nat
Maart tot en met mei	Niets, ook geen kleine correctie	Het sap loopt uit elke snee langs de stam, en vanaf 15 maart kunnen er nesten in de kroon zitten
Juni tot half juli	Alleen een tak die breekt of inscheurt, en pas nadat je hebt gekeken of er een nest zit	Broedseizoen; een gebroken tak die blijft hangen scheurt verder in de stam in
Juli en augustus	Oogsten, niet snoeien	De vruchten hangen aan het korte zijhout dat je dan zou wegknippen
September	Tot half september alleen gebroken hout	Wat na half september nog uitloopt, verhardt niet meer voor de vorst
Oktober en november	Wachten tot het blad is gevallen	Zolang er blad aan zit, trekt de boom zijn reserves nog terug naar stam en wortels

Een jonge moerbeiboom opbouwen in de eerste vijf winters

Bij een jonge moerbei snoei je niet om hem klein te houden, maar om de takken te kiezen waar hij tientallen jaren op staat. Elke keuze die je nu met een snoeischaar maakt, moet je later met een zaag maken, en dan is de wond vele malen groter.

Begin met de hoogte van de stam. Wil je onder de kroon lopen of er een tafel onder zetten, laat de gesteltakken dan op 200 tot 220 cm beginnen; hoeft dat niet, dan mag de kroon op 100 tot 150 cm beginnen en hangt de oogst binnen handbereik. Een zwarte moerbei wil van zichzelf laag vertakken, dus een hoge stam kost bij die soort meer jaren en meer werk.

Kies daarboven drie tot vijf gesteltakken die rondom de stam verdeeld zijn en 30 tot 50 cm in hoogte uit elkaar zitten. Twee takken op dezelfde hoogte tegenover elkaar vormen een splitsing waar de stam op den duur kan openscheuren.

Let daarbij op de hoek waarmee een tak uit de stam komt. Een tak met een brede oksel, eerder een U dan een V, groeit met een stevige houtverbinding vast. In een smalle V-oksel groeit schors ingeklemd tussen tak en stam, en zo'n oksel scheurt na tien of twintig jaar onder het gewicht van de kroon.

De takken die onder de toekomstige kroon aan de stam zitten, laat je de eerste jaren staan en kort je in tot 15 tot 20 cm. Hun blad voedt de stam, zodat die dikker en stijver wordt, en je haalt ze weg voordat ze dikker zijn dan 2 cm. Houd de kroon daarbij altijd langer dan de kale stam: een boom van 3 m krijgt dus nog geen 200 cm vrije stam.

Winter	Wat je doet	Waarom
Bij het planten	Alleen gebroken en dode twijgen weg; staan er twee toppen, dan kort je de zwakste in	De wortels moeten eerst aanslaan, en elk blad dat blijft helpt daarbij
Tweede winter	Drie tot vijf gesteltakken kiezen, rondom verdeeld en 30 tot 50 cm uit elkaar; takken met een smalle V-oksel eruit	De takken zijn nu nog potlooddik, dus de wond is klein
Derde winter	Takken onder de kroon inkorten tot 15 tot 20 cm; scheuten die naar het hart van de kroon groeien weg	De ingekorte takken voeden de stam zonder dat ze deel van de kroon worden
Vierde winter	De onderste tijdelijke takken weg zolang ze dunner zijn dan 2 cm; takken die kruisen eruit	Een tak die je later pas weghaalt, laat een wond achter die jaren open blijft
Vijfde winter	Alleen nog bijsturen: een tak die de kroon uit balans trekt inkorten tot een zijtak	De boom is opgebouwd; vanaf hier begint het gewone onderhoud

Een volwassen moerbei onderhouden in een vaste volgorde

Een opgebouwde moerbei heeft weinig snoei nodig. Eén beurt per één of twee winters is genoeg, en bij een zwarte moerbei gaan er dan eerder een paar emmers takken af dan een aanhanger vol.

Werk in een vaste volgorde en stop zodra de kroon open is. Eerst al het dode, zieke en gebroken hout, want dat moet er toch uit en het laat meteen zien hoeveel ruimte er al is ontstaan. Daarna de takken die kruisen of tegen elkaar schuren, want op die plek slijt de schors open.

Dan het waterlot: de kaarsrechte scheuten die uit de dikke takken en de stam omhoog schieten. Knip ze bij hun basis weg, net buiten de verdikte voet, want een stompje van een paar centimeter loopt het volgende voorjaar met meerdere nieuwe scheuten uit.

Pas als laatste kijk je naar takken die te laag hangen of naar het hart van de kroon groeien. Kort die in tot op een zijtak die naar buiten wijst, zodat de groei in die richting verdergaat.

Houd je de boom om de vruchten, laat dan het korte zijhout op de oudere takken met rust. Daar zitten de knoppen voor de oogst, en een kroon waarin dat zijhout elk jaar netjes wordt weggeknipt, blijft verzorgd en draagt weinig.

Oude zwarte moerbeien leggen hun zware takken op den duur bijna horizontaal of laten ze naar de grond zakken. Zo'n tak kun je beter ondersteunen dan afzagen, want een wond van 15 cm groeit bij die soort niet meer dicht. Hoe je bij elke takdikte de snee zet en met welke schaar of zaag, staat in de tabel met gereedschap per takdikte.

Wat je in de kroon ziet	Weghalen of laten	Waarom
Dode tak zonder knoppen, schors laat los	Weg, tot net buiten de takkraag	Dood hout breekt uit en is de plek waar schimmels de boom in komen
Twee takken die tegen elkaar schuren	De zwakste of slechtst geplaatste van de twee weg	Waar de schors openslijt, ligt het hout bloot
Rechte scheuten uit een dikke tak of uit de stam	Weg bij de basis; hooguit één laten staan waar de kroon een gat heeft	Waterlot zit zwak vast en maakt de kroon dicht zonder vrucht
Korte, knobbelige zijtakjes op hout van twee jaar en ouder	Laten zitten	Daar komen de vruchten aan
Tak die over het terras of de schutting hangt	Inkorten tot een zijtak die de andere kant op wijst	De zijtak neemt de groei over, zodat er aan die kant geen bos nieuwe scheuten komt
Zware tak die naar de grond doorbuigt	Ondersteunen, of in delen inkorten tot een zijtak	Een grote wond dicht een oude moerbei niet meer
Scheuten uit de voet, onder de plek waar de boom is geënt	Weg, zo dicht mogelijk bij de aanzet	De onderstam groeit harder dan de geënte boom en neemt hem op den duur over
Smalle V-oksel met een scheur of een natte streep eronder	Laten beoordelen voordat je gaat zagen	De verbinding is al gescheurd, en gewicht weghalen aan één kant kan hem verder openen

Een te grote moerbei kleiner maken zonder een bos waterlot

Een moerbei die te groot is geworden, maak je in twee of drie winters kleiner en nooit in één keer. Haal per winter niet meer dan een kwart van het levende hout weg, en bij een zwarte moerbei liever minder.

Het mechanisme erachter is een rekensom van de boom. De wortels zijn na de beurt even groot als ervoor en duwen in het voorjaar dezelfde hoeveelheid sap naar een kroon met veel minder knoppen. De boom lost dat op door slapende knoppen onder de schors te laten uitlopen, en dat is het waterlot: rechte, slappe scheuten van soms een meter.

De techniek die dat beperkt, is terugsnoeien tot een zijtak. Je zaagt een te lange tak niet halverwege door, maar net boven een zijtak die de goede kant op wijst en minstens een derde zo dik is als het deel dat je weghaalt. Die zijtak neemt de sapstroom over, en de kroon wordt kleiner zonder dat er een pruik op komt.

Toppen, alle takken op één hoogte afzagen, doet het tegenovergestelde. Uit elke stomp komt een krans scheuten die alleen in de buitenste jaarringen vastzitten, en na een paar jaar zijn dat zware takken die bij harde wind uitbreken.

Voor de witte moerbei ligt er een uitweg die de zwarte niet heeft. Een jonge witte moerbei met een rechte stam kun je alsnog als dakboom op een frame opkweken, zolang je daarna elke winter alle scheuten terugzet. Een boom die al twintig jaar vrij groeit, zet je zo niet meer om, want sneden in dik hout sluiten niet en de stompen rotten in.

Winter	Wat eraf gaat	Hoeveel	Waar je op let
Eerste winter	Dood en ziek hout, plus de twee of drie takken die het verst buiten de gewenste omtrek steken, teruggezet tot een zijtak	Hooguit een kwart van het levende hout	Begin aan de kant van het huis, het terras of de buren; daar levert elke snee het meest op
Tweede winter	Het waterlot van de zomer bij de basis, op één of twee scheuten na die een gat vullen; daarna de volgende ronde lange takken	Weer hooguit een kwart, het waterlot meegeteld	Kijk welke zijtakken de groei goed hebben overgenomen en snoei op die takken verder
Derde winter	De rest van de kroon op de nieuwe omtrek brengen en het hart van de kroon open houden	Minder dan een kwart	Past de boom na drie winters nog steeds niet op zijn plek, dan staat hij verkeerd en is hij niet te weinig gesnoeid
Daarna	Gewoon onderhoud, elke één of twee winters	Een paar emmers takken	Houd de nieuwe omtrek aan door steeds op dezelfde zijtakken terug te snoeien

Hoe breed de kroon mag worden op de plek waar hij staat

Hoeveel je elk jaar moet snoeien, bepaalt de plek van de boom meer dan de boom zelf. Een zwarte moerbei wordt op den duur vaak even breed als hoog, en op 2 m van de erfgrens reikt een kroon van 4 m breed al tot aan de schutting.

Die 2 m is de afstand die het Burgerlijk Wetboek voor een boom aanhoudt, gemeten vanaf het midden van de stamvoet, tenzij de gemeente of de plaatselijke gewoonte een kortere afstand toestaat. Over de takken zegt die afstand niets: die hoeven de buren niet boven hun erf te dulden, dus aan die kant leg je de kroon elke één of twee winters terug.

Het terras is de tweede grens. De vruchten vallen in juli en augustus binnen de omtrek van de kroon en een eindje daarbuiten, en het donkere sap van een zwarte moerbei trekt in poreuze tegels en in hout. Houd daarom een strook vrij tussen de rand van de kroon en het terras, en snoei die ene kant terug in plaats van de hele boom.

Neem als voorbeeld een achtertuin van 600 bij 1000 cm met een moerbei op 200 cm van de linker erfgrens. Een kroon van 6 m breed hangt daar aan één kant 100 cm over de schutting, dus wie hem op 400 cm houdt, snoeit aan de schutting- en de terraszijde terug en laat de andere twee kanten vrij.

Vallen de vruchten tussen de tegels, dan komen daar in het voorjaar zaailingen op, en vogels brengen de pitten ook naar de border. Een zaailing trek je in het eerste jaar met wortel en al uit, en welke aanpak in de voegen verder werkt en welke niet mag, staat in de onkruidwijzer voor tegels, grind en border. Wat er rond schutting, terras en erfgrens nog meer speelt, vind je in het overzicht van tuin en buiten.

Snoeiwonden, sap en takken die van de top af afsterven

Een moerbei heeft in al zijn delen melksap. Breek een blad of een groene scheut af en er komt een druppel wit sap uit, net als bij een vijg, die tot dezelfde plantenfamilie hoort. Dat is geen bloeden, en het zegt niets over de maand waarin je snoeit.

Het bloeden in het voorjaar is iets anders: helder, waterig sap dat de worteldruk uit het houtweefsel van de snee perst. Dat blijft druppelen tot de knoppen opengaan en het blad het water begint te verdampen.

Hoe snel een wond sluit, hangt vooral af van de doorsnede. De rand groeit per jaar een paar millimeter tot een centimeter naar binnen, en een trage zwarte moerbei zit aan de onderkant van dat bereik. Een snee van 3 cm is dan binnen enkele jaren dicht, terwijl een snee van 10 cm zo lang open ligt dat het hout erachter gaat rotten.

Vijf takken van 3 cm weghalen is voor een moerbei daarom minder ingrijpend dan één tak van 10 cm. Afdekken met wondmiddel verandert daar niets aan, want onder de laag blijft het vocht juist zitten.

Takken die in een nat voorjaar vanaf de top zwart worden, of een plek waar de schors ingezonken en verkleurd is, wijzen op een aantasting die via wondjes binnenkomt. Markeer zo'n tak met een lint en zaag hem in de winterrust 15 tot 20 cm in gezond hout terug, want in het voorjaar bloedt juist dat gezonde hout. Maak het blad na elke snee in ziek hout schoon met alcohol van 70 procent, en voer die takken af in plaats van ze te versnipperen.

Wat je ziet	Wat het is	Wat je doet
Een druppel wit sap uit een blad, een scheut of een verse snee	Melksap, dat de moerbei het hele jaar in zijn weefsel heeft	Niets; het droogt vanzelf op
Helder sap dat in maart of april in strepen langs de stam loopt	Bloeden: worteldruk die sap uit een snee in het houtweefsel perst	Niet afdekken en die maand niet verder snoeien; het houdt op als de boom in blad staat
Scheuttoppen die in een nat voorjaar zwart worden en omkrullen	Een bacterie- of schimmelaantasting die in natte perioden via kleine wondjes binnenkomt	In de winterrust 15 tot 20 cm in gezond hout terugzagen en het blad na elke snee ontsmetten
Een ingezonken, verkleurde plek in de schors met daarboven een tak die afsterft	Kanker: schors en het weefsel eronder zijn plaatselijk afgestorven	De tak onder de plek wegzagen tot in gezond hout; zit de plek op de stam, dan laten beoordelen
Een donkere, natte plek onder een oude zaagwond waar het hout zacht is	Rot die via een te grote wond het hout in is gegaan	Niet uitkrabben, want dan open je de grens die de boom zelf heeft aangelegd; laat beoordelen hoe diep het zit
Paddenstoelen op de stamvoet of op de wortels vlak bij de stam	Een houtrotschimmel die al langer in stam of wortels zit	Eerst laten beoordelen en niet zwaar snoeien; een kroon die lichter wordt, vangt de wind anders op

Welk deel van de kroon je zelf haalt en waar het klimwerk begint

Een volwassen zwarte moerbei wordt 6 tot 10 m hoog, en daardoor lijkt het een boom die je helemaal zelf bijhoudt. Met beide voeten op de grond en een telescoopzaag kom je tot ongeveer 400 cm, en daarboven begint het werk waarvoor je de boom in moet.

Zagen vanaf een ladder is de manier waarop het hier het vaakst misgaat. De zaag vraagt twee handen, een ladder tegen een ronde tak rust op één punt, en een tak die afbreekt of terugveert duwt de ladder weg. Een driepootladder staat op zachte grond stabieler, maar de terugverende tak blijft hetzelfde probleem.

Een moerbei maakt dat lastiger dan een appelboom. De zwarte vertakt laag en breed, waardoor de takken die je wilt inkorten ver van de stam hangen en je schuin omhoog zaagt. Een zware tak zonder inkeping aan de onderkant scheurt daarbij op het laatst af en neemt een reep schors tot diep in de stam mee.

De grens die wij aanhouden: zaag zelf wat je vanaf de grond ziet vallen en wat dunner is dan je onderarm. Gesteltakken die dikker zijn, takken boven een dak, een schuur, de stoep of het erf van de buren, en alles boven 400 cm laat je over aan een boomverzorger die met touwen werkt en takken gecontroleerd laat zakken.

Neem voor die verdeling een boom van 650 cm hoog met een stam van 200 cm als voorbeeld. Onder de kroon blijft 200 cm vrij om te lopen, en de onderste 200 cm kroon is het deel dat je zelf bijhoudt.

Zo snoei je een volwassen moerbeiboom in de winterrust

De volgorde zorgt ervoor dat je stopt zodra de kroon open is, in plaats van nadat er te veel af is.

1. Kies een droge dag tussen december en half februari

   Wacht tot al het blad eraf is en het overdag niet vriest. Na een droge dag zonder regen droogt de snee op voordat er water in blijft staan, en bij vorst scheurt de schors makkelijker mee.

2. Maak het gereedschap scherp en schoon

   Neem een snoeischaar voor twijgen tot 20 mm, een takkenschaar tot 40 mm en een snoeizaag voor alles wat dikker is. Een botte schaar knijpt het weefsel plat en een vuil blad brengt aantasting van de ene tak naar de volgende, dus houd een doek met alcohol van 70 procent bij de hand.

3. Loop om de boom heen en markeer wat eruit gaat

   Bekijk de kroon van een paar meter afstand en hang een lint om elke tak die weg moet. Tel de gemarkeerde takken samen voordat je zaagt: is het meer dan een kwart van het levende hout, schuif dan een deel door naar de volgende winter.

4. Haal eerst dood, ziek en gebroken hout weg

   Dat hout moet er in elk geval uit, en het laat zien hoeveel lucht er al in de kroon komt. Snoei ziek hout 15 tot 20 cm in gezond hout terug en ontsmet het blad na elke snee.

5. Neem daarna kruisende takken en waterlot weg

   Van twee schurende takken gaat de zwakste of de slechtst geplaatste eruit. Knip het waterlot bij de basis weg en laat alleen een scheut staan die een gat in de kroon kan vullen.

6. Kort als laatste in wat te lang is, tot op een zijtak

   Zaag net boven een zijtak die de goede kant op wijst en minstens een derde zo dik is als wat je weghaalt. Een tak dikker dan 8 cm zaag je in drie sneden: een inkeping aan de onderkant, een snee daarbuiten, en pas dan de stomp net buiten de takkraag.

7. Stop, ruim op en voer het zieke hout apart af

   Loop nog een keer om de boom en haal pas daarna de linten weg. Gezonde takken kunnen door de versnipperaar, zieke takken gaan de tuin uit, en bemesten doe je na een snoeibeurt niet.

Onkruidwijzer

Kies de plek en het soort onkruid. Je ziet welke aanpak werkt, wat er wettelijk mag op verharding en in de tuin, en wat zout en azijn echt doen met je bodem. Open de volledige onkruidwijzer

Nalopen voordat je de zaag pakt

• Datum tussen december en half februari, blad gevallen en geen vorst
• Kroon nagekeken op nesten en op takken boven een dak, schuur of stoep
• Scharen en zaag geslepen, met een doek en alcohol van 70 procent erbij
• Takken die eruit gaan gemarkeerd, samen minder dan een kwart van het levende hout
• Bij een vruchtboom het korte zijhout op de oudere takken ongemoeid gelaten
• Elke inkorting op een zijtak van minstens een derde van de dikte, zonder stompen
• Zware takken in drie sneden, met beide voeten op de grond
• Zieke takken apart gelegd om af te voeren

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Snoeien op de eerste zachte dag in maart

De knoppen zijn nog dicht en de boom lijkt in rust, maar de worteldruk staat er dan al weken op. Elke snee loopt vol sap en blijft nat tot het blad in mei verschijnt.

Wie die dag voelt kriebelen, kan beter de takken markeren en de zaag in december pakken.

De kroon op één hoogte afzagen

Toppen maakt een moerbei niet kleiner maar dichter. Uit elke stomp komt een krans scheuten die alleen in de buitenste jaarringen vastzitten, en na een paar jaar zijn dat zware takken met een zwakke verbinding.

Snoei in plaats daarvan terug tot een zijtak van minstens een derde van de dikte, verspreid over twee of drie winters.

Bij een vruchtboom elk jaar al het zijhout wegknippen

De vruchten van een moerbei komen aan korte zijtakjes op hout van twee jaar en ouder. Een kroon die elke winter strak wordt bijgeknipt, oogt verzorgd en draagt steeds minder.

Haal bij een vruchtboom alleen weg wat dood is, kruist of in de weg hangt, en laat het korte zijhout met rust.

Alles wat te groot is in één winter terugzetten

Na een beurt waarbij de helft van de kroon verdwijnt, duwen de wortels hetzelfde sap naar veel minder knoppen. De boom antwoordt met waterlot van soms een meter, en de winter erna sta je meer weg te knippen dan je had weggehaald.

Verdeel het werk over twee of drie winters en tel het waterlot mee in het kwart dat per winter af mag.

Een tak met een smalle V-oksel laten doorgroeien

In een smalle oksel groeit schors ingeklemd tussen tak en stam, en daar ontstaat geen houtverbinding. Zolang de tak dun is, merk je daar niets van.

Na tien of twintig jaar weegt de tak genoeg om de oksel open te scheuren, en dan gaat er in één keer een deel van de kroon mee. Haal zo'n tak weg in de eerste winters, als hij nog potlooddik is.

Na een zware beurt flink bemesten

Een kaal gesnoeide kroon lijkt om voeding te vragen, maar een grote gift stikstof geeft lange, zachte scheuten die in de herfst niet op tijd verharden en terugvriezen.

Een gesnoeide moerbei heeft water nodig bij droogte en verder rust; een bescheiden laag compost in het voorjaar is genoeg.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een moerbei tot ongeveer 400 cm hoogte snoei je zelf, maar drie situaties niet. Takken boven die hoogte, gesteltakken dikker dan je onderarm en alles wat boven een dak, een schuur, de stoep of het erf van de buren hangt, is werk voor een boomverzorger die met touwen klimt en takken gecontroleerd laat zakken.

Zie je een scheur in een V-oksel, paddenstoelen op de stamvoet of zacht hout achter een oude zaagwond, laat de boom dan eerst beoordelen. Een kroon die al onder spanning staat, reageert op een zware beurt anders dan een gezonde, en een verkeerd weggehaalde tak kan de rest van de verbinding openscheuren.