Open keuken in een appartement: indelen op weinig vierkante meters
Een open keuken in een appartement hangt aan drie dingen die je niet zelf verplaatst: de leidingschacht, de mechanische ventilatie en de gevel van de VvE. Leg de keuken daarom aan de schachtzijde, reken 60 cm blad plus 120 cm werkgang als kleinste keukenzone, en kies een schiereiland in plaats van een eiland zodra de ruimte smaller is dan ongeveer 390 cm. Afzuigen gaat meestal via recirculatie met de ventilatie op de hoogste stand, want een motorkap hoort niet op het ventilatiekanaal. Wie dat in die volgorde vastlegt, houdt in 30 m2 een keuken, een eethoek en een zithoek die elkaar niet in de weg zitten.
Wat er in een appartement vastligt voordat je gaat tekenen
In een eengezinswoning kun je een keuken bijna overal neerleggen als je bereid bent de vloer open te breken. In een appartement kan dat niet, en dat bepaalt de indeling meer dan je smaak. De algemene afwegingen over doorbreken, indelen en scheiden staan bij de open keuken als geheel; hier gaat het om wat een gestapelde woning daaraan verandert.
Het eerste vaste punt is de leidingschacht. Daar loopt de standleiding voor de afvoer van alle verdiepingen doorheen, en een spoelbak die ver van die schacht ligt, heeft een afvoerbuis nodig die onder afschot naar de schacht loopt.
Het tweede is de ventilatie. De meeste appartementen hebben mechanische afzuiging met een ventiel in de keuken, en dat systeem is op een vaste hoeveelheid lucht per ventiel ingeregeld.
Het derde is alles wat van de VvE is: de gevel, het dak, de constructieve vloer en meestal de dragende wanden. Een kanaal door de gevel of een muur eruit is daarmee geen verbouwing die je alleen beslist.
Wat er daarna overblijft is een ruimte die vaak aan één zijde glas heeft en aan de andere zijde de hal en de schacht. De keuken hoort bijna altijd aan die binnenzijde, en waarom dat goed uitpakt voor de zithoek staat ook bij een woonkamer waarin de keuken open staat.
| Vast punt in het appartement | Waarom het vastligt | Wat het voor de open keuken betekent |
|---|---|---|
| Leidingschacht met standleiding | De afvoer loopt door alle verdiepingen en is gemeenschappelijk | Spoelbak en vaatwasser liggen het liefst binnen een paar meter; verder weg moet de afvoerbuis met 0,5 tot 1 cm per meter afschot door de plintruimte |
| Mechanische ventilatie met een ventiel in de keuken | Het systeem is per ventiel op een vaste luchthoeveelheid ingeregeld, soms met een kanaal dat de hele flat deelt | Geen afzuigkap met eigen motor op het ventiel aansluiten; kies recirculatie of een kap die voor dat systeem gemaakt is |
| Gevel en dak | Gemeenschappelijk eigendom van de VvE | Een afvoer naar buiten vraagt toestemming en een plek in de gevel die er vaak niet is |
| Constructieve vloer | De betonvloer draagt contactgeluid naar de buren eronder | Een harde vloer met een ondervloer die voldoet aan de geluidseis uit het reglement van de VvE |
| Daglicht uit één gevel | Een diepe plattegrond met glas aan de balkonzijde | De keuken aan de binnenzijde leeft overdag op lamplicht en krijgt werklicht onder de kastjes |
| Dragende wanden | Ze dragen de vloer van de buren boven je | Een dichte keuken openmaken gaat via een constructeur en de VvE, niet via een sloophamer |
| Geen bijkeuken of zolder | De berging ligt vaak beneden of op de galerij | Voorraad, vuilnis en schoonmaakspullen moeten in de keuken zelf een plek krijgen, dus je bouwt in de hoogte |
Huur je het appartement, dan geldt hetzelfde met de verhuurder in plaats van de VvE. Een keukenblok verplaatsen of een wand openmaken zonder schriftelijke toestemming kan betekenen dat je alles bij vertrek terug moet brengen in de oude staat.
Hoeveel vloer elke keukenopstelling kost
Een keuken kost de diepte van de kasten plus de strook ervoor waarin je staat, bukt en een klep openzet. Die strook is in een open keuken groter dan in een dichte, omdat er in een appartement vrijwel altijd een looproute doorheen gaat.
Wij rekenen met 60 cm werkblad en 120 cm ervoor. Bij 100 cm open je de vaatwasser en kom je er nog net langs, bij 120 cm loopt er iemand achter je langs terwijl de ovenklep van 55 tot 60 cm openstaat.
Tel de opstelling daarna in één regel op over de breedte van je ruimte. Een kookeiland kost 60 plus 120 plus 90 plus 120 cm, samen 390 cm, en dat is in veel appartementen de volledige breedte van de woonkamer.
Een schiereiland tegen de wand kost 270 cm en laat aan één kant de doorloop vrij. Daarom valt het eiland in een klein appartement met open keuken bijna altijd af, en blijft het schiereiland over als het blok dat werkblad en grens tegelijk is.
De maten van aanrecht, bar, kruk en eettafel naast elkaar vind je, met de marge die nog werkt, in de maatwijzer voor hoogtes en diepten in huis. Hoe je de kasten zelf indeelt en hoe smal een keukentafel kan, staat bij het inrichten van de keuken zelf.
| Opstelling | Diepte die de keukenzone kost | Werkblad dat je krijgt | Waar het op knelt |
|---|---|---|---|
| Eén rij tegen de wand, 270 cm lang | 180 cm: 60 cm blad plus 120 cm werkgang, krap 160 cm | Met een hoge kast van 60 cm voor de koelkast blijft er 210 cm blad, waarvan spoelbak en kookplaat samen ruim 100 cm innemen | Weinig vrij blad en geen plek om aan te zitten; de eettafel moet elders staan |
| L-keuken, 270 plus 150 cm | 180 cm langs de lange poot | Ruim 150 cm extra blad aan de korte poot | De hoekkast van 60 bij 60 cm is zonder uittrekbare hoekoplossing grotendeels onbereikbaar |
| Rij met schiereiland van 90 cm diep | 270 cm zonder krukken, 370 cm met 25 cm overstek en 75 cm achter de krukken | Het schiereiland geeft 150 tot 200 cm werkblad dat naar de kamer kijkt | De doorloop naast het schiereiland moet minstens 90 cm zijn, anders wordt de hal de enige route |
| Twee rijen tegenover elkaar | 240 cm: 60 plus 120 plus 60 cm | Het meeste blad per vierkante meter | Loopt de route naar het balkon tussen de rijen door, dan staat de kok in de gang |
| Kookeiland met rij erachter | 390 cm: 60 plus 120 plus 90 plus 120 cm | Veel blad en zitplaatsen aan de kamerzijde | In een woonkamer van 390 cm breed is er daarnaast geen vloer meer over |
| Studio: rij met klaptafel of uitschuifblad | 160 cm: 60 cm blad plus 100 cm | Het blad dat de rij geeft, plus een tafel die er alleen staat als hij nodig is | Een uitschuifblad onder het werkblad ligt op 70 tot 75 cm, dus lager dan het aanrecht van 90 cm |
Plak de buitenrand van het schiereiland met schilderstape op de vloer en zet de vaatwasserklep denkbeeldig open: dat is een rechthoek van 60 bij 60 cm voor de onderkast. Staat je voet in de tape wanneer je naar de koelkast loopt, dan is de werkgang te smal en schuift het schiereiland 10 cm op.
Een indeling voor een klein appartement met open keuken
De meeste woonkamers met keuken in een appartement zijn één rechthoek met de hal aan de ene korte zijde en het balkon aan de andere. Dit rekenvoorbeeld gaat uit van 390 bij 780 cm, ongeveer 30 m2.
De volgorde ligt vast door de schacht: koken bij de hal, eten in het midden, zitten aan het glas. Dat pakt goed uit, want de luidste en vetste zone komt zo het verst van de bank en de zithoek krijgt het daglicht.
Het schiereiland staat tegen de linkerwand en is de grens tussen koken en wonen. Aan de kamerzijde steekt het blad 25 cm over voor twee krukken, en daarachter blijft 75 cm vrij voordat de eetstoelen beginnen.
De route van de hal naar het balkon loopt rechts langs het schiereiland en de eettafel, en gaat pas bij de zithoek naar links, voor het scherm langs. Wie op de bank zit, heeft de keuken in de rug en kijkt naar het scherm of naar buiten.
Die blikrichting is de beslissing die de zithoek maakt of breekt. Dezelfde vraag, waar de bank naartoe kijkt als er meer dan één zwaartepunt is, speelt bij een zithoek rond een haard. Wil je het schema met je eigen wandmaten naspelen, dan kun je de ruimte en de meubels op schaal verschuiven in de kamerplanner.
Houd het schiereiland op aanrechthoogte van 90 cm en kies krukken met een zithoogte van 60 tot 67 cm. Een verhoogd barblad van 105 cm dekt de afwas beter af, maar kost in een klein appartement een tweede blad en maakt de ruimte vanaf de bank een stuk voller.
Afzuigen als er geen kanaal naar buiten kan
In een appartement is de afzuiging het punt waar een open keuken het vaakst tegenvalt. Een kap op afvoer naar buiten vraagt een gat in de gevel of een kanaal naar het dak, en beide zijn van de VvE.
Het ventiel van de mechanische ventilatie lijkt dan een logische aansluiting, maar een afzuigkap met eigen motor hoort daar niet op. De kap duwt meer lucht in het kanaal dan het systeem aankan, waardoor de andere ventielen minder trekken en bij een collectief kanaal de kookgeur bij de buren uit het ventiel kan komen.
Bij nieuwbouw vraagt het Besluit bouwwerken leefomgeving voor de plek van het kooktoestel een afvoercapaciteit van ten minste 21 dm3 per seconde, ongeveer 75 m3 per uur. Dat is de hoogste stand van de ventilatie, en die stand zet je bij het koken aan, ook als er een recirculatiekap hangt.
Het mechanisme erachter: een recirculatiekap haalt vet en een deel van de geur uit de lucht, maar geeft de waterdamp en de warmte terug aan de kamer. Alleen de ventilatie voert dat vocht af, dus met de ventilatie op de laagste stand slaat de damp van de pastapan neer op het koudste vlak, meestal het glas van de balkondeur.
Het koolstoffilter van een recirculatiekap is verbruiksmateriaal: elk half jaar tot jaar vervangen, en een verzadigd filter laat de motor tegen weerstand in draaien. Wat dat voor de levensduur van de kap betekent, zoek je op in het overzicht van hoelang apparaten meegaan. Welke soorten kappen er zijn en hoe ze vangen, van plafondunit tot downdraft, staat uitgewerkt bij de woonkamer met open keuken.
Een houtkachel of een gashaard naast de keuken vraagt een eigen rookkanaal, en dat heeft een appartement zelden. Welke haarden zonder kanaal werken, staat bij de haarden en kachels voor binnen.
| Manier van afzuigen in een appartement | Wat het doet met vet, geur en damp | Waar je op let |
|---|---|---|
| Recirculatiekap met koolstoffilter, ventilatie op de hoogste stand | De kap vangt vet en geur, de ventilatie voert de damp af | Het koolstoffilter elk half jaar tot jaar vervangen en de ventilatie tijdens en twintig minuten na het koken hoog laten staan |
| Recirculatie met een plasma- of keramisch filter | Vangt vet en geur zonder dat het filter elk jaar weg moet | Duurder bij aankoop; de damp gaat nog steeds via de ventilatie weg |
| Kap zonder eigen motor, aangesloten op de mechanische ventilatie | De ventilatiebox trekt de lucht via het vetfilter van de kap weg | Werkt alleen met een systeem en een box die ervoor geschikt zijn; vraag het na bij de installateur en de VvE |
| Afzuigkap met motor op het ventilatiekanaal | Duwt meer lucht in het kanaal dan het systeem aankan | Niet doen: de andere ventielen trekken minder en bij een gedeeld kanaal gaat de geur naar de buren |
| Kap op afvoer door de gevel | Voert damp, geur en warmte naar buiten | Toestemming van de VvE, een gevelrooster met terugslagklep en een kanaal met zo min mogelijk bochten |
| Werkbladafzuiging in het schiereiland op recirculatie | Trekt de damp opzij voordat hij stijgt en houdt het zicht vrij | Kost de onderkast onder de kookplaat, en in een klein appartement is dat de lade die je het hardst nodig had |
Hang de rookmelder niet vlak bij de kookplaat. Sinds 1 juli 2022 is een rookmelder verplicht op elke verdieping in de vluchtroute, en in een appartement waar de slaapkamers op de woonkamer uitkomen is de open keuken die route. Hoe dicht bij het kooktoestel hij mag, staat in de handleiding van de melder.
De vloer onder een open keuken en de buren eronder
Een open keuken vraagt een vloer die tegen water en vet kan, en dat is bijna altijd een harde vloer. In een appartement heeft dat een gevolg dat in een eengezinswoning ontbreekt: elke stap, elke kruk die verschuift en elke pan die valt, gaat via de betonvloer naar de woning eronder.
Dat heet contactgeluid, en het reglement van veel VvE's stelt een eis aan de geluidsisolatie van een nieuwe harde vloer. Die eis staat meestal als een verbetering in decibel, en de ondervloer of het vloersysteem heeft die waarde op het productblad staan; lees dus eerst het reglement en kies daarna pas de vloer.
Laat de vloer bij voorkeur doorlopen van de keuken tot aan het balkon. Een naad of drempel knipt de ruimte in tweeën, en op 30 m2 kost dat meer diepte dan in een grote woonkamer.
Let wel op wat er onder het keukenblok gebeurt. Klik-pvc en laminaat liggen zwevend en moeten langs de wand 5 tot 15 mm vrij kunnen werken, dus die leg je tot tegen de plint van de keuken en niet eronder door; een verlijmde pvc-vloer mag er wel onder doorlopen.
Welke vloer bij een keuken, huisdieren en vloerverwarming past, kun je per situatie laten scoren in de vloerwijzer. Het contactgeluid zit daar niet in, want dat hangt aan de ondervloer en het reglement van jouw gebouw.
Krukken zijn de grootste bron van tikgeluid in een open keuken. Viltjes onder vier poten slijten binnen een paar maanden door; doppen van zacht rubber of kunststof houden het langer vol en tikken niet.
Leg een wasbare loper van 60 tot 70 cm breed in de werkgang voor de spoelbak en de kookplaat. Hij vangt spetters en gevallen bestek, en hij dempt precies de strook waar je het meest heen en weer loopt.
Opbergen als er geen bijkeuken en geen zolder is
In een eengezinswoning verdwijnen de krat water, de stofzuiger en het oud papier naar de bijkeuken of de trapkast. In een appartement ligt de berging vaak beneden of op de galerij, dus wat je dagelijks nodig hebt, moet in de keuken zelf passen, en die keuken staat open in de kamer.
De winst zit daarom in de hoogte. Bovenkastjes hangen met de onderkant 50 tot 60 cm boven het werkblad en zijn 32 tot 40 cm diep, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt; boven 210 cm reik je zonder trapje niet meer, dus daar staat alleen wat je twee keer per jaar pakt.
Laat de kasten tot het plafond doorlopen. Een strook van 20 cm tussen kast en plafond wordt een stofrand die je vanaf de bank precies ziet, en een kast die doorloopt leest vanuit de kamer als wand in plaats van als keuken.
Het schiereiland is het tweede opbergvlak. Een blok van 90 cm diep kan aan de keukenzijde onderkasten van 60 cm hebben en aan de kamerzijde een ondiepe kast van 30 cm, maar op dezelfde lengte kun je dan geen overstek van 25 cm voor krukken maken: kies per meter wat het wordt.
Plan de afvalbak in een onderkast naast de spoelbak en niet los in de hoek, want in een open ruimte staat die bak anders in het zicht van de eettafel. Hoe je in de badkamer van hetzelfde appartement ruimte wint, staat in het overzicht van keuken en badkamer.
| Opbergplek | Maat die werkt | Wat erin hoort | Waar het op knelt |
|---|---|---|---|
| Bovenkastjes boven het werkblad | Onderkant 50 tot 60 cm boven het blad, 32 tot 40 cm diep | Borden, glazen, dagelijkse voorraad | Onder 50 cm past de keukenmachine er niet onder, boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap |
| Hoge kast naast de rij | 60 cm breed en diep, tot het plafond | Inbouwkoelkast in een nis van 122 of 178 cm, of stofzuiger, strijkplank en emmer | De koelkast moet boven en achter ventilatieruimte houden, dus meet de nis en niet het apparaat |
| Ondiepe kast aan de kamerzijde van het schiereiland | 30 tot 35 cm diep | Schalen, tafellinnen, glazen voor visite | Op dezelfde lengte kan er geen overstek voor krukken |
| Lades in plaats van deuren onder het blad | Onderkasten 60 cm diep, lade komt 45 cm uit | Pannen, voorraad, afval | Een lade die uitschuit vraagt 75 cm vrije vloer ervoor |
| Plint onder de onderkasten | 10 tot 15 cm hoog, 5 cm terug | Een plintlade voor bakplaten of een opstapje | Hier loopt vaak de afvoerbuis van de spoelbak naar de schacht |
| Schap voor borden | 30 tot 35 cm diep | Platte borden van 26 tot 28 cm doorsnee | Dieper dan 35 cm verdwijnt de achterste stapel uit het zicht |
Licht en zicht in een diep appartement
Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de ruimte in. Bij een balkonpui tot 230 cm is dat 4,6 tot 5,7 m, dus in een ruimte van 780 cm diep ligt de keuken aan de schachtzijde overdag in lamplicht.
Behandel het werklicht daarom als vast onderdeel van de keuken en niet als sfeer. Licht onder de bovenkastjes valt recht op het blad, terwijl een plafondspot achter je rug je eigen schaduw op de snijplank zet.
Houd in de hele ruimte één kleurtemperatuur aan, meestal 2700 K, want vanaf de bank zie je keuken en zithoek in één blik. Zet je 4000 K boven het aanrecht naast 2700 K bij de bank, dan lijkt de keuken blauw en de zithoek oranje; verschil maak je met dimmers per zone.
Boven het schiereiland hangt de onderkant van een lamp op 70 tot 85 cm boven het blad, bij twee of drie lampen 70 tot 90 cm hart op hart. Met een blad van 90 cm kijk je staand op ongeveer 165 cm recht in de bron, dus neem een kap die van onderen afschermt. Welk licht jouw gevel per dagdeel krijgt, kun je per windrichting nakijken.
Vanaf een bankzitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Alles wat meer dan 25 cm boven een werkblad van 90 cm uitsteekt, staat in je zichtveld, dus hoort de waterkoker in een hoek van de rij en niet op het schiereiland.
Kleur werkt in een open appartement het best op de plek die toch al keuken is. Wie de uitgesproken tegels en diepe tinten van een Marokkaans ingerichte keuken mooi vindt, houdt ze op de achterwand tussen werkblad en bovenkast, want op die 55 cm hoge strook lees je ze vanaf de bank als accent in plaats van als tweede kamer.
Een dichte keuken openmaken in een appartement
Oudere appartementen hebben vaak een dichte keuken met een deur naar de woonkamer. Die wand eruit halen is de snelste manier om 30 m2 als 40 m2 te laten lezen, maar in een gestapeld gebouw bepaal je dat niet alleen.
Begin bij de bouwtekening. Of een wand dragend is, zie je niet aan de dikte en ook niet door erop te kloppen. Een constructeur rekent uit wat er gebeurt als de wand wegvalt, en bij de gemeente vraag je na of er een vergunning nodig is.
Staat de wand in het splitsingsreglement als gemeenschappelijk, dan beslist de VvE. In de wand lopen bovendien vaak leidingen: de ventilatie, de afvoer of een elektragroep die ook de gang voedt.
Is het gebouw van voor 1994, dan kan er asbest zitten in de oude keukenvloer, de kit, een plaat achter de kookplaats of in de ventilatiekanalen. Laat dat inventariseren voordat er iets gesloopt wordt.
Is de wand niet dragend en niet van de VvE, dan blijft de vraag of de keuken meeverhuist. Een spoelbak die van de schacht wegschuift, heeft per meter 0,5 tot 1 cm afschot nodig: bij een buis van 40 mm en 4 m afstand kom je op 6 tot 8 cm hoogte, en dat past nog net in een plint van 10 tot 15 cm.
| Wat je wilt veranderen | Wie erover beslist | Wat je nodig hebt |
|---|---|---|
| Keukenblok vervangen op dezelfde plek | Jij | Geen toestemming; bij een huurwoning wel de verhuurder |
| Spoelbak verplaatsen binnen je eigen appartement | Jij, zolang de standleiding niet wordt aangepast | Een afvoer met 0,5 tot 1 cm afschot per meter naar de schacht |
| Niet-dragende binnenwand weghalen | Jij, als de wand in het splitsingsreglement niet gemeenschappelijk is | Controle op leidingen in de wand en bij bouw voor 1994 een asbestinventarisatie |
| Dragende wand weghalen | VvE en gemeente | Berekening van een constructeur, toestemming van de VvE en navraag bij de gemeente over de vergunning |
| Afzuigkanaal door de gevel | VvE | Toestemming, een gevelrooster dat past bij het aanzicht en een terugslagklep |
| Harde vloer in de open keuken | Jij, binnen de geluidseis van de VvE | Een ondervloer of vloersysteem met de geluidswaarde die het reglement vraagt |
| Inductiekookplaat in plaats van gas | Jij | Meestal een eigen groep, vaak op twee fasen, aangelegd door een elektricien |
Zo leg je een open keuken in een appartement vast
Elke stap legt een grens vast waarbinnen de volgende stap kiest, en de eerste drie liggen buiten je eigen smaak.
-
Lees het splitsingsreglement en het huishoudelijk reglement
Zoek op wat gemeenschappelijk is: gevel, wanden, leidingen, de vloer. Noteer ook de geluidseis voor harde vloeren, want die bepaalt later welke vloer er in de keuken kan en welke ondervloer eronder moet.
-
Zet de schacht, het ventiel en de groepenkast op de tekening
Meet de ruimte op en teken de schacht, het ventilatieventiel, de meterkast en de deuren met hun draaivlak in. Deze punten verschuif je niet, dus de keuken komt er zo dichtbij als het kan.
-
Kies de opstelling op de breedte van de ruimte
Tel 60 cm blad plus 120 cm werkgang op en kijk wat er over de breedte overblijft. Onder ongeveer 390 cm valt het kookeiland af en vergelijk je een rij, een L en een rij met schiereiland; met de maten voor aanrecht, bar en kruk ernaast zie je wat er aan zitplaatsen overblijft.
-
Beslis over de afzuiging voordat je de kookplaat plaatst
Mag er een kanaal door de gevel, dan komt de kookplaat aan die wand. Mag dat niet, dan wordt het recirculatie met de ventilatie op de hoogste stand, en dan kan de kookplaat ook in het schiereiland.
-
Trek de route van de hal naar het balkon
Houd minstens 90 cm vrij en laat de route langs het schiereiland en de eettafel lopen, niet door de werkgang. Een route die tussen de keukenrij en het schiereiland door gaat, zet de kok elke keer dat er iemand naar het balkon loopt aan de kant.
-
Zet de eethoek en de zithoek erachter, met de bank naar het glas
Reken 75 cm achter de krukken voordat de eetstoelen beginnen en 45 cm tussen bank en salontafel. Wie op de bank zit, heeft de keuken zo in de rug; hoe die blikrichting in een woonkamer uitpakt, staat bij de keuken en de zithoek in één ruimte.
-
Plan het licht per zone en de vloer als laatste
Zet werklicht onder de bovenkastjes, een lamp boven het schiereiland en een dimmer per zone op de tekening, en controleer of elk lichtpunt een aansluiting heeft. Kies de vloer pas als je weet waar het keukenblok staat, want dat bepaalt of hij zwevend mag of verlijmd moet.
Nalopen voordat je de keuken bestelt
Uit de praktijk
De balkondeur beslaat bij elke pan pasta
Het symptoom zit op het glas en niet bij de kap: bij het afgieten trekt er een waas over de balkonpui en in de winter loopt er water naar de onderdorpel. Een recirculatiekap haalt vet en geur uit de lucht, maar geen waterdamp, en die damp slaat neer op het koudste oppervlak in de ruimte.
De ventilatie is het enige dat het vocht afvoert, en die staat bij het koken vaak nog op de laagste stand. Zet hem hoog zodra het water kookt en laat hem twintig minuten na het koken zo staan, en kook met een deksel op de pan.
De onderburen horen elke keer dat er een kruk verschuift
Een harde vloer in een open keuken geeft elke tik direct door aan de betonvloer, en beton draagt dat geluid naar de woning eronder. Krukken zijn daarbij de grootste bron, want ze worden per maaltijd een paar keer over dezelfde strook geschoven.
Viltjes onder de poten slijten binnen een paar maanden door en tikken daarna harder dan ervoor. Doppen van zacht rubber, een loper in de zone rond het schiereiland en een ondervloer die de eis uit het reglement haalt, pakken het geluid aan op de plek waar het ontstaat.
De spoelbak loopt traag leeg en de sifon gorgelt
Loopt het water in de spoelbak langzaam weg en borrelt de sifon als de vaatwasser pompt, dan heeft de afvoer naar de schacht te weinig afschot. Dat gebeurt vooral als de spoelbak bij het openmaken van de keuken naar het schiereiland is verhuisd en de buis daarna door een te lage plint moest.
Met minder dan 0,5 cm per meter blijft er water in de buis staan en zet vet zich af op de bodem, waardoor de doorlaat steeds kleiner wordt. Meet de hoogte in de plint na voordat de spoelbak verhuist: een buis van 40 mm over 4 m vraagt 6 tot 8 cm, over 8 m al 8 tot 12 cm.
Veelgemaakte fouten
Een afzuigkap met motor op het ventilatieventiel aansluiten
De kap duwt meer lucht in het kanaal dan de ventilatiebox verwerkt. De andere ventielen in badkamer en toilet trekken dan minder, en bij een kanaal dat de hele flat deelt, komt de kookgeur bij de buren naar buiten.
Een kookeiland kiezen in een ruimte van minder dan 390 cm breed
Een eiland van 90 cm met 120 cm aan beide kanten en een rij van 60 cm erachter kost 390 cm. Wat daarna overblijft is de route naar het balkon, en die loopt dan door de werkgang.
Een schiereiland tegen de wand geeft hetzelfde blad en laat aan één zijde een doorloop van 90 cm of meer vrij.
De spoelbak ver van de schacht leggen zonder de plint na te meten
Elke meter afstand vraagt 0,5 tot 1 cm afschot bovenop de buisdikte. Past dat niet in de plint van 10 tot 15 cm, dan moet het keukenblok hoger of de vloer open, en in een appartement is dat laatste meestal geen optie.
Een harde vloer leggen zonder het reglement van de VvE te lezen
Voldoet de ondervloer niet aan de geluidseis, dan kan de VvE vragen de vloer eruit te halen. Dat is een dure les voor een keuze die je vooraf met één productblad had kunnen controleren.
Een gewone barkruk aan een blad op aanrechthoogte zetten
Tussen zitting en blad horen 25 tot 30 cm te zitten, want daar passen je bovenbenen. Een kruk van 78 cm onder een blad van 90 cm laat 12 cm over, en dan zit je met je knieën tegen de onderkast.
De bovenkastjes 20 cm onder het plafond laten ophouden
Die strook wordt een plank waar vet en stof samen een kleverige laag vormen, en vanaf de bank zie je hem precies. Een kast die tot het plafond doorloopt, geeft een extra schap en leest vanuit de kamer als wand.
Veelgestelde vragen
Is een open keuken in een appartement een goed idee?
Ja, als je de drie vaste punten eerst regelt: de afzuiging zonder kanaal naar buiten, de afvoer naar de schacht en de geluidseis voor de vloer. Dan wint een ruimte van 30 m2 diepte en daglicht, want de keuken aan de binnenzijde deelt het glas van de balkonzijde.
Het wordt een slecht idee als de ventilatie zwak is en de keuken dichtbij de bank ligt. Dan hangt de kookgeur de volgende ochtend nog in de stof, en dat los je met een betere kap alleen niet op.
Hoe pak je de inrichting van een klein appartement met open keuken aan?
Leg de zones achter elkaar: koken bij de schacht, eten in het midden, zitten aan het glas. Kies een rij met schiereiland in plaats van een eiland, want dat kost 270 cm in plaats van 390 cm, en laat het schiereiland de eettafel voor twee vervangen als er geen ruimte is voor beide.
Bouw daarna in de hoogte: kasten tot het plafond, lades in plaats van deuren en een ondiepe kast aan de kamerzijde van het schiereiland. Wat op de vloer niet past, past in een kleine ruimte nergens meer.
Waar begin je bij de inrichting van een appartement met open keuken?
Bij het reglement van de VvE en de plek van de schacht. Die twee bepalen waar de keuken kan liggen en hoe hij afzuigt, en pas daarna kies je de opstelling op de breedte van de ruimte.
De zithoek richt je vervolgens op het glas of het scherm, met de keuken in de rug. Hoe die afwegingen voor een open keuken in het algemeen lopen, staat bij de keuken die open in de ruimte ligt.
Mag je in een appartement een afzuigkap op de mechanische ventilatie aansluiten?
Een kap met eigen motor niet: die duwt meer lucht in het kanaal dan het systeem aankan, zodat de andere ventielen minder trekken en de geur bij een gedeeld kanaal bij de buren uitkomt. Er bestaan kappen zonder motor die de ventilatiebox laten trekken, maar die werken alleen met een geschikte box.
Vraag het na bij de installateur van het systeem en bij de VvE voordat je iets aansluit. In de meeste gevallen is een recirculatiekap met de ventilatie op de hoogste stand de oplossing die zonder toestemming kan.
Hoe breed moet een woonkamer met open keuken minimaal zijn voor een kookeiland?
Reken op ongeveer 390 cm: 60 cm voor de keukenrij, 120 cm werkgang, 90 cm eiland en 120 cm aan de kamerzijde. Met 100 cm aan beide kanten kom je op 350 cm, maar dan kun je niet langs elkaar als de vaatwasser openstaat.
Is je ruimte smaller, dan geeft een schiereiland tegen de wand hetzelfde werkblad en een doorloop van 90 cm of meer aan de open zijde.
Hoe houd je kookgeur uit een klein appartement?
Zet de ventilatie op de hoogste stand zodra je begint, laat hem twintig minuten na het koken zo staan en gebruik de recirculatiekap op een lage stand die je langer laat draaien. Kook met deksels, want minder damp betekent ook minder vet dat meereist.
Vervang het koolstoffilter elk half jaar tot jaar. Een verzadigd filter laat de geur gewoon door, en die ruik je de volgende dag terug in de bank en de gordijnen.
Welke vloer leg je in een appartement met open keuken?
Een vloer die tegen water en vet kan, zoals verlijmd pvc, keramische tegels of een gietvloer, op een ondervloer die de geluidseis van je VvE haalt. Laat hem doorlopen tot het balkon, want een naad halverwege knipt een kleine ruimte in tweeën.
Klik-pvc en laminaat mogen niet onder het keukenblok door, omdat ze zwevend liggen en langs de randen moeten kunnen werken. Een verlijmde vloer mag dat wel, en daarmee kun je de keuken later vervangen zonder nieuwe stroken.
Kun je in een appartement de muur tussen keuken en woonkamer weghalen?
Dat hangt af van twee dingen: of de wand dragend is en of hij volgens het splitsingsreglement gemeenschappelijk is. Een dragende wand gaat alleen weg met een berekening van een constructeur, toestemming van de VvE en navraag bij de gemeente.
Een niet-dragende wand in je eigen appartementsrecht mag je meestal zelf weghalen. Controleer wel op leidingen in de wand en laat bij een gebouw van voor 1994 eerst op asbest inventariseren.
Hoe hoog moet een bar tussen keuken en woonkamer in een appartement zijn?
Op aanrechthoogte van 90 cm met krukken van 60 tot 67 cm, of verhoogd op 105 cm met krukken van 75 tot 82 cm. Het verschil tussen zitting en blad blijft in beide gevallen 25 tot 30 cm.
Het verhoogde blad dekt de afwas beter af vanaf de bank, maar vraagt een tweede blad en maakt een kleine ruimte voller. Reken 60 tot 65 cm breedte per kruk en 25 cm overstek voor je knieën.
Hoe scheid je de keuken van de zithoek in een klein appartement zonder muur?
Met het schiereiland zelf: een blok van 90 cm hoog leest vanaf de bank als grens en is laag genoeg om eroverheen te praten. Draai de bank met de rug naar de keuken, laat het vloerkleed alleen onder de zithoek liggen en zet een dimmer per zone.
Een open kast als scheiding werkt in een appartement minder goed. De vetdeeltjes uit de keuken slaan neer op de planken, en dat merk je binnen een paar maanden aan stof dat blijft plakken.
Wanneer je beter een vakman belt
Een indeling en een keukenblok op dezelfde plek doe je zelf, maar een paar dingen niet. Een dragende wand weghalen vraagt een constructeur en toestemming van de VvE, en een kanaal door de gevel of het dak gaat altijd via de VvE.
Een inductiekookplaat vraagt meestal een eigen groep, vaak op twee fasen, en werk in de groepenkast achter de hoofdzekering is voor een elektricien. Een afvoer die aan de standleiding in de schacht moet worden aangesloten, laat je aan een installateur over, en asbest in een gebouw van voor 1994 laat je eerst door een gecertificeerd bedrijf inventariseren.
