Maden doden: welke methode werkt en waarom hitte het snelst is
Maden doden gaat het snelst met kokend water uit de waterkoker: het eiwit in de larve stolt zodra het water haar raakt, terwijl azijn, zout en koud water haar urenlang laten leven omdat ze in nat materiaal zit en via twee ademopeningen aan haar achtereind lucht blijft halen. Haal wel eerst de bron weg, anders komt er binnen een dag een nieuwe lichting uit de eitjes die je niet ziet. Op laminaat, parket en tapijt zuig je ze op en leeg je het reservoir buiten, en vlees of voer met maden gaat 24 uur bij 18 graden onder nul in de vriezer. Kijk zeven dagen later in dezelfde kieren naar harde bruine poppen, want die overleven een ronde die ze niet raakt.
Dit heb je nodig
- Tijd
- een half uur, en tien minuten controle na een week
- Moeilijkheid
- Goed zelf te doen
- Kosten
- vrijwel niets: water, afwasmiddel en afvalzakken
Gereedschap
- Waterkoker van 1,5 tot 1,7 liter
- Afwasborstel en flessenborstel voor scharnier en dekselrand
- Stofzuiger met smal mondstuk
- Wegwerphandschoenen
- Zaklamp voor de controle in kieren en onder de bak
Materiaal
- Stevige afvalzakken die je dicht kunt knopen
- Afwasmiddel of allesreiniger voor het hete sop
- Keukenpapier
Wat een made doodt en waarom hitte het snelst werkt
Een made is een zacht, waterrijk lijfje zonder harde schaal, en ze leeft in nat, rottend materiaal waar de meeste middelen verdunnen voordat ze haar bereiken. Ademen doet ze via twee openingen in haar botte achtereind, en dat achtereind steekt ze boven het vocht uit. Daarom werkt verdrinken traag en werkt alles wat haar in één keer verhit meteen.
Maden doden is de tweede stap en niet de eerste. Zolang de bron blijft liggen, komt er uit eitjes van een millimeter die je niet ziet binnen een dag een nieuwe lichting, en waar die bron meestal zit staat in het overzicht van maden en larven in huis.
Hitte werkt bij alle drie de fasen waarin je ze aantreft: ei, made en pop. Het eiwit in een larve begint rond 60 graden te stollen, en kokend water van 100 graden doet dat op het moment dat het haar raakt, zonder dat er een middel aan te pas komt.
Kou werkt ook, maar alleen in de vriezer. Bij 18 graden onder nul overleven eitjes, maden en poppen een etmaal niet, terwijl een koelkast van 4 graden hun ontwikkeling alleen stilzet: zo worden maden voor de hengelsport juist dagen tot weken bewaard.
Kijk voordat je begint of het wel maden zijn. Een wit rupsje met pootjes in de voorraadkast gaat van kokend water ook dood, maar daar zit het probleem in de pakken en niet in een bak, en in de beestjeszoeker zoek je op grootte, kleur en vindplaats uit welke larve het is.
Bij welke temperatuur een made doodgaat en wanneer ze alleen stilvalt
Bij maden bepaalt de temperatuur bijna alles: hoe snel ze groeien, wanneer ze stilvallen en wanneer ze sterven. Wie die grenzen kent, ziet meteen waarom een koelkast niets oplost en waarom heet kraanwater tegenvalt.
Tussen ongeveer 15 en 30 graden groeien ze, en hoe warmer hoe sneller. Bij 20 graden duurt het van ei tot vlieg drie tot vier weken, bij 28 tot 30 graden tien tot veertien dagen, en onder 15 graden valt de ontwikkeling vrijwel stil terwijl de larve gewoon blijft leven.
Boven ongeveer 40 graden trekken maden weg naar de koelere delen van hun materiaal. Een gesloten kliko in de volle zon wordt bovenin wel zo warm, maar niet overal, dus de zon versnelt de cyclus eerder dan dat hij hem stopt.
Vanaf 45 tot 50 graden gaan de meeste larven dood als die temperatuur een tijd blijft staan, en vanaf ongeveer 60 graden gaat het snel omdat hun eiwit stolt. Die grenzen zijn vuistregels die per vliegensoort een paar graden verschuiven, maar de volgorde ligt vast.
Kraanwater van 60 graden klinkt daarmee als genoeg, maar het koelt af zodra het een koude kunststof bak of tegelvloer raakt en komt lauw in de bodemplooi aan. Kokend water houdt na dat eerste contact nog marge over, en daarom is de waterkoker het gereedschap en niet de warme kraan.
| Temperatuur | Wat er met eitjes, maden en poppen gebeurt | Waar je die temperatuur in huis tegenkomt |
|---|---|---|
| 18 graden onder nul, een etmaal | Eitjes, maden en poppen gaan dood, mits de kou tot in de kern van het pakket doordringt | De vriezer, voor vlees, vis of voer met maden en voor een volle stofzuigerzak |
| Rond 4 graden | De ontwikkeling staat stil; de made leeft dagen tot weken door en gaat verder zodra het warmer wordt | De koelkast: die bewaart maden en doodt ze niet |
| Onder ongeveer 15 graden | Vrijwel geen groei; eitjes komen traag of niet uit, maar larven blijven leven | Kliko in de winter, een onverwarmde schuur of bijkeuken |
| 18 tot 20 graden | Normale groei: van ei tot vlieg drie tot vier weken | Woonkamer en keuken in voor- en najaar |
| 28 tot 30 graden | Snelste groei: eitjes binnen 8 tot 24 uur uit, een nieuwe vlieg na tien tot veertien dagen | Kliko in de zon, een gft-bak die broeit, een keuken in een hittegolf |
| Boven ongeveer 40 graden | Maden kruipen weg naar de koelste delen van hun materiaal | Bovenin een gesloten kliko in de volle zon |
| 45 tot 50 graden | Blijft het een tijd zo warm, dan sterven de meeste larven; een korte golf overleven ze | Heet kraanwater dat in een koude bak of op tegels afkoelt |
| Rond 60 graden | Het eiwit in de larve begint te stollen; ondergedompeld overleeft ze dat niet | Een wasprogramma van 60 graden, of heet sop dat in een bak blijft staan |
| 100 graden | Direct dood, ook eitjes en poppen die het water echt raakt | Kokend water uit de waterkoker, en stoom vlak bij het mondstuk |
Alle methoden naast elkaar: wat doodt en wat alleen verplaatst
De meeste methoden die rondgaan doen iets met maden, maar lang niet allemaal doden ze. Een deel verplaatst ze, een deel neemt de geur weg en een deel werkt alleen bovenop, terwijl de larven onderin doorleven.
Azijn en zout vallen tegen om dezelfde reden: ze moeten geconcentreerd op de larve komen, en in nat afval worden ze eerst verdund door het vocht waar ze in ligt. Azijn is daarmee een goede reiniger die de geur weghaalt waar de volgende vlieg op afkomt, en zout onttrekt na uren nog maar weinig vocht aan een made die in het nat ligt.
Koud water werkt anders dan de meeste mensen verwachten. Een made in een emmer water drijft of steekt haar achtereind naar het oppervlak en houdt dat uren vol, dus een emmer koud water over de bak spoelt haar alleen naar een andere hoek.
Chloor ontsmet wat het raakt, maar laat de aanslag zitten waar de eitjes in liggen en maskeert de lucht die je nodig hebt om de bron te vinden. Komt er azijn of ontkalker bij in dezelfde bak, dan ontstaat er chloorgas, en in een dicht keukenkastje is dat gevaarlijk.
Lees de tabel per fase en niet alleen in de kolom van de maden. Een methode die maden doodt en poppen laat liggen, levert je een week later alsnog een kamer vol vliegen op.
| Methode | Eitjes | Maden | Poppen | Waar het tekortschiet |
|---|---|---|---|---|
| Kokend water | Dood, waar het water komt | Direct dood | Dood als het water ze raakt | Bereikt geen droge kier; niet op hout, laminaat, pvc-vloer, gras of dun plastic |
| Heet kraanwater van 50 tot 60 graden | Wisselend | Wisselend, want het koelt in de bak snel af | Nauwelijks | Werkt alleen als het blijft staan, en dat doet het in een bak zelden |
| Heet sop met een borstel | Weggeschrobd uit naad en rand | Deels dood, deels weggespoeld | Weggeschrobd waar de borstel komt | Tweede ronde na het kokende water, niet de eerste |
| Stoomreiniger | Dood vlak bij het mondstuk | Dood vlak bij het mondstuk | Dood vlak bij het mondstuk | Stoom koelt binnen een paar centimeter af; niet op hout, laminaat of wol |
| Wasmachine op 60 graden | Dood | Dood | Dood | Alleen voor wat in de trommel past en 60 graden verdraagt, zoals een deurmat of handdoeken |
| Vriezer, 18 graden onder nul, 24 uur | Dood | Dood | Dood | De kou moet tot in de kern; een dik pakket heeft langer nodig |
| Stofzuiger | Weggezogen, niet dood | Weggezogen, niet dood | Weggezogen, niet dood | In zak of reservoir leven ze door en verpoppen ze; direct buiten legen of 24 uur invriezen |
| Koud water | Leven door | Houden het uren vol | Leven door | Spoelt ze alleen naar een andere hoek of over de rand |
| Azijn | Niet betrouwbaar | Niet betrouwbaar | Nee | Goede reiniger tegen de geur, geen middel dat doodt; nooit mengen met chloor |
| Zout | Nauwelijks | Traag, en in nat afval bijna niet | Nee | Lost eerst op in het vocht van de bak |
| Chloor of bleekpoeder | Wisselend | Alleen wat erin ligt | Nauwelijks | Laat aanslag met eitjes zitten, maskeert de lucht en geeft met azijn chloorgas |
| Insectenspray met Ctgb-toelating | Nauwelijks | Alleen wat nat wordt | Nauwelijks | Komt niet door nat afval heen; niet bij eten, voer, gft, aquarium of kat |
| Diatomeeënaarde | Nee | Traag, en alleen op een droge ondergrond | Nee | Klontert in vocht en werkt dan niet meer |
| Ongebluste kalk | Dood | Dood | Wisselend | Wordt heet en bijtend met vocht; schadelijk voor huid, ogen en luchtwegen, en wij raden het af |
Maden doden per plek, zonder schade aan bak, vloer of huisdier
De methode die maden het snelst doodt, is niet op elke ondergrond bruikbaar. Kokend water is prima voor een kliko en een tegelvloer, maar laminaat en parket zetten uit waar het in de naad loopt, een pvc-vloer kan vervormen, en een oude pvc-afvoer is niet gemaakt voor liters kokend water achter elkaar.
Kies daarom per plek eerst wat de ondergrond verdraagt en pas daarna de methode. Kan de vloer geen heet water hebben, dan vervang je hitte door weghalen: opzuigen, opvegen of oppakken met keukenpapier, en de larven daarna invriezen of in een dichte zak weggooien.
Bij huisdieren komt er een grens bij. Een spuitbus tegen vliegen en kruipende insecten werkt vaak met permethrine of een verwante stof, en permethrine is voor katten giftig, ook in de hoeveelheid die op een voerbak of in een kattenbak achterblijft.
Zitten er maden in de vacht van een konijn, cavia, kat of hond, dan is dat geen schoonmaakklus. De larven vreten zich in de huid, bij een konijn kan dat binnen een dag levensbedreigend worden, en het dier gaat dus dezelfde dag naar de dierenarts.
| Waar de maden zitten | Wat daar werkt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Kliko buiten | Bak laten legen of zakken eruit, twee volle waterkokers langs de binnenwand, na tien minuten uitborstelen en uitspoelen | Het water moet in de bodemplooi en over het dekselscharnier lopen; daarna drogen met het deksel open |
| Pedaalemmer of prullenbak binnen | Zak eruit, bak in de gootsteen of buiten met kokend water overgieten, naden naschrobben | Een dunne kunststof binnenemmer kan vervormen; die behandel je met heet sop en een borstel |
| Gft-bakje op het aanrecht | Legen in de gft-container, kokend water over het lege bakje in de gootsteen, omgekeerd drogen | Geen spray: wat in de gft gaat wordt compost |
| Tegelvloer of betonvloer | Maden opvegen, daarna kokend water of heet sop over de plek en in de voegen | Op natuursteen liever heet sop dan kokend water |
| Laminaat, parket of pvc-vloer | Oppakken met keukenpapier of opzuigen, reservoir direct buiten legen, vochtig nadweilen | Geen kokend water en geen stoom: hout en laminaat zetten uit in de naad, pvc kan vervormen |
| Tapijt of vloerkleed | Opzuigen met het smalle mondstuk langs de randen en onder het kleed; een wasbaar synthetisch kleed op 60 graden | Wol verdraagt geen 60 graden en zuig je alleen; kijk onder het kleed, want daar zoeken maden het donker op |
| Kattenbak of voerbak | Grit of voer in een dichte zak weg, de lege bak met kokend water omspoelen en droog laten worden | Geen insectenspray in of bij de bak: permethrine is giftig voor katten |
| Vlees, vis of voer met maden erin | In een dichte zak 24 uur in de vriezer, daarna weggooien | Niet meer eten of voeren, ook niet het deel dat gaaf lijkt |
| Doucheputje of afvoer | Eerst kijken wat het is: witte maden zijn van elders gekomen, grauwe larfjes in het slijm horen bij het afvoervliegje | Afvoerlarven borstel je los uit de eerste 10 cm buis; kokend water spoelt die biofilm niet weg |
| Plafond, inbouwspot of plint | Opvangen en opzuigen wat eruit valt | Niet spuiten in een spotgat of fitting; de klus is het dode dier erboven |
| Terras en tegels buiten | Kokend water over de kluit | Niet over gras, borders of potten: kokend water doodt ook wortels |
| Vacht of wond van een huisdier | Dezelfde dag naar de dierenarts | Zelf niets in de vacht gieten of spuiten |
Giet kokend water nooit in een bak die je daarna nog moet optillen of dragen. Zet de bak in de gootsteen of buiten op de tegels, en laat hem daar staan tot het water lauw is.
Eitjes en poppen overleven een ronde die ze niet raakt
Een ronde met kokend water raakt wat in het natte materiaal ligt, en daar zitten de maden. De twee andere fasen zitten juist op plekken waar het water niet vanzelf komt.
Eitjes liggen in trosjes van 75 tot 200 stuks in een naad, onder de dekselrand of rond het scharnier, en ze zijn ongeveer een millimeter lang. Water dat over het gladde midden van de bak loopt slaat die naad over, en bij 25 graden komt er dan binnen 8 tot 24 uur een nieuwe lichting uit.
Poppen zijn het omgekeerde probleem. Een made die klaar is met eten kruipt weg van het natte materiaal naar een droge, donkere plek, soms meters verderop, en daar hardt haar huid uit tot een tonnetje van 6 tot 9 mm dat niet meer beweegt.
Die tonnetjes liggen in de kier achter de plint, onder de rand van de kliko, in de tegelvoeg onder de bak en tussen het stof in de stofzuigerzak. Bij 25 graden komt er na 4 tot 7 dagen een vlieg uit en bij 20 graden na 2 tot 3 weken, precies de periode waarin het probleem opgelost leek.
Plan de tweede ronde daarom op zeven dagen na de eerste en kijk dan met een lamp in dezelfde kieren. Waarom een vlieg juist die naad en die dekselrand uitkiest, staat bij hoe een legsel van een vlieg binnen een dag maden oplevert.
Poppen die je wegveegt en in de keukenbak gooit, komen daar gewoon uit. Doe ze in een dichtgeknoopte zak en leg die 24 uur in de vriezer voordat hij bij het afval gaat.
Wanneer een spray iets toevoegt en welke regels daarvoor gelden
Bij maden in huis is een bestrijdingsmiddel zelden nodig, omdat hitte en het weghalen van de bron samen hetzelfde doen zonder resten achter te laten. Een spuitbus heeft daarbij een praktisch nadeel: maden zitten onder of in nat materiaal, en de nevel raakt alleen wat bovenop ligt.
Middelen tegen insecten zijn biociden, en die horen in Nederland een toelating van het Ctgb te hebben. Het toelatingsnummer staat op het etiket, samen met de toepassingen waarvoor het middel gebruikt mag worden, en buiten die toepassingen gebruik je het niet.
De meeste spuitbussen tegen vliegen en kruipende insecten werken met pyrethroïden, stoffen die het zenuwstelsel van een insect ontregelen. Die groep is ook giftig voor vissen, en permethrine daaruit is giftig voor katten, dus een aquarium, een vijver of een kat in huis is een reden om de bus dicht te laten.
Spuit nooit in een gft-container of op een gft-bakje. Wat daarin zit wordt compost, en een laag insecticide op de bodem doodt niet eens de maden die onder het afval zitten.
Een spuitbus heeft meestal een brandbaar drijfgas, dus spuit niet in een spotgat, in een lampfitting of bij een brandend gasfornuis. Komen de maden uit het plafond, dan staat spuiten sowieso aan de verkeerde kant van het probleem.
Maden die uit het plafond, de vloer of een kanaal komen
Maden die uit een inbouwspot, een plafondnaad of een kier langs de plint komen, kun je doden zoveel je wilt: er blijven er komen zolang erboven een dood dier ligt. Een muis, rat of vogel die in een verdiepingsvloer, spouw of schoorsteenkanaal sterft, levert honderden larven op die allemaal een droge plek zoeken om te verpoppen.
Wat je in de kamer doet is opvangen in plaats van bestrijden. Leg keukenpapier of een oude handdoek onder de plek waar ze uitkomen, zuig twee keer per dag op wat erop valt en leeg het reservoir elke keer buiten.
Het kadaver gaat voor de maden. Hoe je met geur en met de dikke blauwglanzende vliegen tegen het raam de plek terugvindt, staat bij een dood dier in de vloer of de spouw opsporen.
Houdt de stroom vanzelf op, dan is het probleem meestal niet voorbij. Het kadaver is dan op of uitgedroogd en de maden zijn verpopt, en een tot drie weken later zitten de vliegen in die kamer tegen het raam.
Vang ze in die weken met een glas of een mepper bij het raam van die kamer, waar ze vanzelf samenkomen. Een vlieg die net uit de pop komt is binnen enkele dagen legrijp en zoekt dan de afvalbak in de keuken op.
Zet met potlood een klein kruisje op het plafond waar de maden uitvallen. Op die plek, of recht erboven op de verdieping, begint het zoeken naar het dier, ook als de maden een paar dagen later ergens anders opduiken.
Na het doden: opruimen, drogen en de volgende legronde voor zijn
Dode maden zijn nog steeds eiwit dat gaat rotten, en een bak met dode larven erin ruikt binnen een dag weer naar precies wat de volgende vlieg zoekt. Schep ze eruit of spoel ze weg voordat je schrobt, en doe ze in een dichtgeknoopte zak in de buitenbak.
Drogen is de tweede helft van de behandeling. Een made leeft van vloeibaar gemaakt materiaal en een vlieg legt op een vochtige naad, dus een bak die omgekeerd in de wind of de zon droogt biedt geen van beide, en een bak die nat terug onder het aanrecht gaat wel.
Daarna telt vooral wat er in de bak komt. Vlees, vis en botjes gaan in een dichte zak in de vriezer tot de ophaaldag, natvoer gaat na een uur weg en een gft-bakje op het aanrecht gaat in de zomer elke dag leeg.
Moet je in de warme maanden steeds opnieuw maden doden, dan heb je een aanvoerprobleem en geen bestrijdingsprobleem. Horren voor de ramen die openstaan, een deksel dat sluit en een kliko in de schaduw halen het grootste deel weg, en wat er verder op keuken en voorraad afkomt staat bij ongedierte rond afval, voorraad en het huishouden.
Houd in de vriezer een oud bakje met deksel voor vlees- en visresten en botjes, en neem het op de ophaaldag mee naar buiten. In de keukenbak ligt dan geen eiwit meer waar een bromvlieg op kan leggen.
Zo dood je maden in een bak en neem je eitjes en poppen mee
De volgorde zorgt dat het water een lege bak raakt en dat de fasen die het water missen een tweede ronde krijgen.
-
Kijk of het maden zijn en waar de kluit ligt
Een kluit witte, pootloze larven in nat materiaal is de bron; losse kruipers op een droge vloer zijn al weggekropen om te verpoppen. Zie je pootjes, een bruine kop of spinsel, dan is het geen made en ligt het probleem in een pak of een kast.
-
Haal de bron eruit in een dichte zak
Knoop de zak of het bedorven voer dicht en breng het meteen naar de buitenbak. Doe je dit pas na het doden, dan blijven de eitjes in het afval gewoon uitkomen terwijl jij schrobt.
-
Giet kokend water langs de binnenwand van de lege bak
Een volle waterkoker van 1,5 tot 1,7 liter is genoeg voor een binnenbak; reken voor een kliko op twee. Giet langs de wand, zodat het water in de bodemplooi en over het scharnier loopt, want daar liggen de eitjes en niet op het gladde midden.
-
Pak de losse maden van de vloer op
Op tegels mag er kokend water over, op laminaat, parket en pvc pak je ze op met keukenpapier of zuig je ze op. Leeg het reservoir direct buiten in een dichte zak, want in de stofzuiger leven ze door.
-
Schrob naden, dekselrand en scharnier met heet sop
Werk na tien minuten met een afwasborstel of flessenborstel de plekken af die het water kan hebben gemist. Schep de dode maden eruit, doe ze in een dichte zak en spoel de bak na met heet water.
-
Laat de bak omgekeerd drogen voordat er een nieuwe zak in gaat
Een droge bak biedt een vlieg geen vochtige naad om op te leggen en een made niets om van te leven. Zet hem in de wind of de zon, want onder het aanrecht blijft de bodemplooi nat.
-
Kijk na zeven dagen met een lamp in dezelfde kieren
Zoek achter de plint, onder de bak en in de tegelvoeg naar harde bruine tonnetjes van 6 tot 9 mm en ruim die op. Vind je dan opnieuw maden in nat materiaal, dan is de bron niet weg en loop je de vaste plekken waar een legsel ligt nog een keer af.
Beestjeszoeker
Beschrijf wat je ziet: grootte, kleur, waar je het vond en hoeveel. Je krijgt de waarschijnlijke soort, waar hij vandaan komt en wat er werkt. Open de volledige beestjeszoeker
Nalopen voordat de bak terug op zijn plek staat
Uit de praktijk
Na het kokende water krioelt de bak de volgende ochtend weer
Het symptoom is een bak die 's avonds dood en schoon leek en de volgende ochtend weer leeft. Het water heeft dan de maden in het midden geraakt en de eitjes in de naden gemist: bij het scharnier, onder de dekselrand en in de plooi van de bodem.
Die eitjes waren al gelegd toen je goot en komen bij kamertemperatuur binnen een dag uit. Een tweede verklaring is dat de zak nog in de bak zat, zodat het water langs de buitenkant van de zak liep en het afval erin nooit bereikte.
De correctie is de volgorde: zak eruit, water langs de binnenwand zodat het de naden in loopt, en na tien minuten met een borstel door het scharnier en langs de dekselrand.
Na het spuiten liggen er dode maden bovenop en levende eronder
Een laag dode larven bovenop het afval ziet eruit als resultaat, maar een made leeft in het natte materiaal en niet op het oppervlak. De nevel uit een spuitbus slaat neer op wat bovenop ligt en dringt niet door een laag nat afval heen.
Onder die dode laag eten de andere maden gewoon door, en het middel dat in het vocht terechtkomt verdunt tot het niets meer doet. Wat overblijft is een bak met insecticide op de bodem en een bron die er nog in zit.
Wat hier werkt is de bron weghalen en daarna de lege bak met kokend water behandelen. Dan is er geen laag meer waar een larve zich onder kan verschuilen.
Opgezogen maden kruipen een dag later uit de stofzuiger
Liggen er een dag na het zuigen maden bij de stofzuiger of in de kast waar hij staat, dan hebben ze het opzuigen overleefd, en dat doen ze bijna altijd. Een made is zacht en klein genoeg om heel door de buis te komen.
In de zak of het reservoir is het warm, donker en droog, en dat is voor een volgroeide made de plek om te verpoppen. Wat nog niet zover is, kan door de slang en het mondstuk terug naar buiten kruipen.
Leeg het reservoir daarom direct buiten in een dichte zak, of leg een stofzuigerzak 24 uur in de vriezer voordat hij bij het restafval gaat. Veeg de buis en het mondstuk daarna na.
Veelgemaakte fouten
Maden doden terwijl de bron nog in de bak ligt
Kokend water over een volle zak doodt wat bovenop en langs de buitenkant zit, en laat het afval erin met de eitjes en de jongste maden ongemoeid. Binnen een dag komt er uit die eitjes een nieuwe lichting.
Haal eerst de zak of het bedorven voer eruit en breng dat dichtgeknoopt naar buiten. Pas dan heeft het water een lege bak om te bereiken.
Kokend water gebruiken op laminaat, parket of een oude afvoer
Laminaat en parket trekken heet water in de naad en zetten daar op, en een pvc-vloer kan door de hitte vervormen. Die schade is blijvend, terwijl opzuigen hetzelfde bereikt.
Liters kokend water achter elkaar door een oude pvc-afvoer gieten is om dezelfde reden geen goed idee. Giet een bak liever buiten leeg op de tegels, en niet over gras of planten, want kokend water doodt ook wortels.
Azijn als bestrijdingsmiddel inzetten of met chloor combineren
Azijn verdunt in de natte bak voordat hij de larven bereikt en doodt ze daardoor niet betrouwbaar. Wie alleen azijn gebruikt, houdt een bak over die fris ruikt en nog leeft.
Wie daarna chloor pakt omdat de azijn niet werkte, maakt het gevaarlijk: azijn en chloor samen geven chloorgas. Gebruik kokend water om te doden en daarna één reiniger, niet twee door elkaar.
Spuiten in de gft-bak, bij de voerbak of in huis met een kat
Wat in de gft-container gaat wordt compost, en een insecticide hoort daar niet in. Bij een voerbak of kattenbak blijft het middel achter op een plek waar een dier eet of likt, en permethrine is voor katten giftig.
In al die gevallen doet kokend water in de lege bak hetzelfde zonder resten. Blijft er toch een reden voor een middel, gebruik dan alleen een product met een Ctgb-toelating voor die toepassing.
Heet kraanwater gebruiken in plaats van kokend water
Water van 60 graden uit de kraan koelt af zodra het een koude bak of vloer raakt, en komt in de bodemplooi aan op een temperatuur waar een made kort contact mee overleeft. Het resultaat is een bak die schoon lijkt en half leeft.
Kokend water heeft na dat eerste contact nog marge genoeg. Gebruik de warme kraan voor het sop waarmee je daarna schrobt, niet voor het doden.
Een zak met maden in de koelkast of een koude schuur zetten
Kou onder 15 graden zet de ontwikkeling stil, maar doodt niets. Een zak met maden in een koude schuur of in de koelkast is op de ophaaldag nog steeds een zak met levende maden, die verdergaan zodra ze opwarmen.
Wil je het bewaren tot de bak buiten gaat, leg het dan in de vriezer. Bij 18 graden onder nul is na een etmaal alles dood, en vlees of vis geeft dan ook geen geur meer af waar een vlieg op afkomt.
Ongebluste kalk of bleekpoeder in de kliko strooien
Ongebluste kalk wordt heet en bijtend zodra hij met vocht in aanraking komt. Dat doodt larven, maar het tast ook huid, ogen en luchtwegen aan, en een stofwolk bij het legen van de bak komt precies in je gezicht.
Bleekpoeder heeft hetzelfde nadeel als chloor: het maskeert de lucht en laat de aanslag met eitjes zitten. Een bak die met kokend water, een borstel en drogen is behandeld heeft geen van beide nodig.
Veelgestelde vragen
Hoe kun je maden het snelst doden?
Met kokend water uit de waterkoker, nadat je de bron in een dichte zak naar buiten hebt gebracht. Giet het langs de binnenwand van de bak, zodat het ook in de bodemplooi en over het scharnier loopt, en schrob die plekken daarna met heet sop.
Op laminaat, parket of tapijt zuig je de maden op en leeg je het reservoir meteen buiten. Kijk zeven dagen later in dezelfde kieren naar poppen.
Wat doodt maden direct?
Kokend water, en stoom vlak bij het mondstuk van een stoomreiniger. Allebei laten ze het eiwit in de larve stollen op het moment dat ze haar raken, en dat geldt ook voor eitjes en poppen die het water echt bereikt.
De vriezer doodt ze ook zeker, maar pas na ongeveer 24 uur bij 18 graden onder nul. Azijn, zout, chloor en koud water doden niet direct en vaak helemaal niet.
Gaan eitjes en poppen ook dood van kokend water?
Ja, als het water ze raakt, en daar zit het probleem. Eitjes liggen in naden, onder de dekselrand en rond het scharnier, en poppen liggen droog en verspreid in kieren, soms meters van de bak vandaan.
Giet daarom langs de wanden en de randen in plaats van in het midden, schrob de naden na met een borstel, en zoek na zeven dagen met een lamp de kieren af naar harde bruine tonnetjes van 6 tot 9 mm.
Kun je maden doden met azijn?
Niet betrouwbaar. Azijn moet geconcentreerd op de larve komen, en in een natte bak wordt hij eerst verdund door het vocht waar ze in ligt, zodat een deel van de maden gewoon doorleeft.
Als reiniger is azijn wel nuttig: hij haalt de geur weg waar de volgende vlieg op afkomt. Gebruik hem dus na het kokende water, en meng hem nooit met chloor, want dan ontstaat er chloorgas.
Werkt zout of soda tegen maden?
Zout onttrekt vocht aan een made, maar dat gaat traag en in nat afval lost het zout eerst op in het vocht om haar heen. Als hoofdmiddel schiet het daarom tekort, en in een droge kier doet het hooguit iets aanvullends.
Soda is een reiniger. In heet water lost het vet en aanslag op, maar het is de hitte van dat water die de larven doodt en niet de soda zelf.
Gaan maden dood in de vriezer of in de koelkast?
In de vriezer wel: bij 18 graden onder nul overleven eitjes, maden en poppen een etmaal niet, mits de kou tot in de kern van het pakket komt. Een dik pak vlees heeft daar langer voor nodig dan een dun zakje.
In de koelkast niet. Bij 4 graden valt de ontwikkeling stil en leeft de made dagen tot weken door, en zodra ze weer op kamertemperatuur komt, gaat ze verder waar ze gebleven was.
Kun je maden verdrinken in water?
Dat duurt lang en lukt vaak niet. Een made ademt via twee openingen aan haar achtereind, en in water drijft ze of steekt ze dat achtereind naar het oppervlak, waardoor ze uren kan overleven.
Een emmer koud water over de bak spoelt de maden dus alleen naar een andere hoek of over de rand. Kokend water uit de waterkoker doet in een seconde wat koud water in uren niet haalt.
Welke spray doodt maden en is die veilig met huisdieren?
Een insectenspray met een toelating van het Ctgb doodt de maden die hij raakt, maar in nat afval raakt hij vooral de bovenste laag. Veel van die sprays werken met pyrethroïden, en permethrine uit die groep is giftig voor katten, terwijl de hele groep giftig is voor vissen.
Spuit daarom niet bij een voerbak, een kattenbak, een aquarium of in een gft-bak. Kokend water en een borstel doen hetzelfde werk zonder resten.
Hoe dood je maden in de kliko?
Laat de kliko eerst legen of haal de zakken eruit, en giet dan twee volle waterkokers langs de binnenwand zodat het water de bodemplooi en het dekselscharnier bereikt. Schrob na tien minuten met een borstel en heet sop, spoel uit en laat de bak met het deksel open drogen.
Zet hem daarna in de schaduw, want in de zon loopt de cyclus sneller. Hoe je voorkomt dat de kliko elke zomer opnieuw vol maden zit, hangt vooral af van wat erin gaat en hoe lang het er ligt.
Hoe dood je maden op laminaat, parket of tapijt?
Zonder kokend water. Hout en laminaat zetten uit waar heet water in de naad loopt en een pvc-vloer kan vervormen, dus je pakt de maden op met keukenpapier of zuigt ze op met het smalle mondstuk.
Leeg het reservoir of de zak meteen buiten, of leg de zak 24 uur in de vriezer. Kijk bij tapijt ook onder het kleed en langs de plint, want wegkruipende maden zoeken het donker op.
Gaan maden dood in de stofzuiger?
Nee. Ze overleven het opzuigen en komen terecht in een zak of reservoir dat warm, donker en droog is, en dat is precies de plek die een volgroeide made zoekt om te verpoppen.
Leeg het reservoir daarom direct buiten in een dichte zak, of haal de stofzuigerzak eruit en leg hem 24 uur in de vriezer. Veeg daarna de buis en het mondstuk na, want daar blijven er soms een paar hangen.
Hoe weet je zeker dat het maden zijn voordat je gaat bestrijden?
Een made is wit tot crème, pootloos, 5 tot 18 mm lang, met een spits kopeind en een bot achtereind, en ze zit in of bij nat, rottend materiaal. Zie je pootjes, een bruine kop, haren of spinseldraden, dan heb je een rups of keverlarve en pakt kokend water in de bak de bron niet aan.
Twijfel je, dan kun je een wormpje met pootjes of spinsel op naam brengen en zie je meteen welke aanpak daarbij hoort.
Wanneer je beter een vakman belt
Maden doden doe je zelf met een waterkoker en een borstel. Er zijn twee situaties waarin dat niet meer genoeg is.
Komen de larven uit een plafond, een spouw, een kanaal of een vloer, dan ligt er een dood dier in de constructie en moet er iets open: een plafondplaat, een luik of een deel van de vloer. Dat is werk voor een ongediertebestrijder of een timmerman, en in een huurwoning meld je het bij de verhuurder voordat er iets wordt opengemaakt.
Zitten er maden in de vacht of in een wond van een dier, dan gaat het dier dezelfde dag naar de dierenarts. Giet of spuit er zelf niets op, want de middelen die maden doden zijn ook voor het dier schadelijk.