Een bijzettafel bij de bank: de armleuning bepaalt de hoogte

Hoe hoog een bijzettafel naast de bank hoort te liggen

De hoogte is de enige maat aan een bijzettafel die niet vrij is. Je zet er zittend een glas of een telefoon op terwijl je opzij reikt, en je kijkt daar niet bij. Ligt het blad lager dan de armleuning, dan zet je dat glas dus op de gok neer.

Houd daarom de bovenkant van je eigen armleuning aan. Wij rekenen met 60 cm als streefmaat en 55 tot 65 cm als bereik, en dat is een gewoonte uit de meubelbranche en geen voorschrift. Hoe die maat zich verhoudt tot de andere tafels in een woonkamer, staat in het overzicht waar deze gids onder hangt.

Meet die arm zelf na, want hij verschilt per model meer dan de zithoogte. Een gangbare bank heeft een zitting op 44 cm en een rugleuning op 80 cm, en de arm ligt daar tussenin op 60 tot 68 cm.

Bij een loungebank met een lage brede arm kom je op 50 tot 58 cm uit. Heeft de bank helemaal geen armleuning, dan is de zitting je referentie: reken 10 tot 15 cm daarboven, dus een blad rond 55 cm.

Zit je ertussenin, kies dan de kant van te hoog. Een blad dat 2 cm boven de arm uitkomt zie je vanuit je ooghoek nog liggen, terwijl een blad van 8 cm lager achter de arm verdwijnt en je er alleen nog op de tast bij komt.

De hoogtes in een zithoek hangen aan elkaar vast: zitting, arm, salontafel, blad en lamp vormen samen één reeks. Je kunt ze stuk voor stuk opzoeken in onze maattabel en zo in één keer naast elkaar leggen.

Onderdeel	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Bijzettafel naast de bank, blad	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de bovenkant van de armleuning, want daar gaat je hand overheen
Armleuning van een gangbare bank	65 cm	60 tot 68 cm	Meet tot de ingedrukte arm; een zachte kussenarm zakt 2 tot 4 cm in als je erop leunt
Armleuning van een loungebank	55 cm	50 tot 58 cm	Brede lage armen liggen dichter bij de zitting en trekken het blad mee omlaag
Bank zonder armleuning, zitting	44 cm	40 tot 48 cm	Zonder arm reken je 10 tot 15 cm boven de zitting, dus een blad rond 55 cm
Blad van een bijzettafel, breedte en diepte	45 cm	35 tot 50 cm	Boven 50 cm gedraagt hij zich als een tweede salontafel en komt hij in de looproute
Smalle bijzettafel in een krappe strook	30 cm	25 tot 35 cm	Genoeg voor een glas en een telefoon, te weinig voor een bord of een laptop
C-tafel die onder de bank door schuift	62 cm	58 tot 68 cm	Het blad hangt boven je schoot en mag daarom iets hoger dan de armleuning liggen
Salontafel voor de bank	42 cm	38 tot 45 cm	Gelijk aan of net onder de zithoogte; een andere maat dus, en geen vervanger
Poef of kruk als tafeltje	42 cm	38 tot 45 cm	Zithoogte, en dus te laag om er zittend blind iets op te zetten
Consoletafel achter de rugleuning	75 cm	70 tot 80 cm	Hoger dan de rug, zodat hij vanaf de zitplaats juist niet bereikbaar is
Onderrand van de lampenkap boven het blad	45 cm	40 tot 55 cm	Op een blad van 60 cm komt de onderrand daarmee op 100 tot 115 cm, net boven je schouder
Stopcontact naast de bank, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte en geen norm; achter de tafel mag hij net zo goed op 15 cm

Welk formaat blad je nodig hebt en wat erop past

Een bijzettafel bij de bank meet meestal 35 tot 50 cm in het vierkant, met 45 bij 45 cm als de maat die je het vaakst tegenkomt. Boven 50 cm gedraagt hij zich als een tweede salontafel: je loopt ernaartoe in plaats van dat je ernaar reikt.

Reken van binnen naar buiten. Een mok is 8 tot 9 cm in doorsnede, een wijnglas staat op een voet van ongeveer 8 cm, een pocket meet 11 bij 18 cm en een laptop van 13 inch ongeveer 30 bij 21 cm.

Op een blad van 30 bij 30 cm staan dus een glas en een telefoon, en verder niets. Op 40 bij 40 cm komt daar een boek of een klein dienblad bij, en pas vanaf 45 cm zet je een laptop neer met je kop koffie ernaast.

Bij dezelfde buitenmaat levert een vierkant blad ruim een kwart meer oppervlak dan een rond blad: 40 bij 40 cm is 1600 vierkante centimeter, een rond blad van 40 cm doorsnede blijft op ongeveer 1250. Dat kwart zit precies in de vier hoeken die je in een krappe doorloop ook tegen je knie krijgt.

De vorm van je bank telt mee in die keuze. Een strakke arm met een rechte hoek loopt door in een vierkant blad, terwijl een bank met ronde armen en dikke kussens naast een rond blad rustiger staat. Wat een bank aan diepte en armvorm meebrengt bepaalt dus mede wat ernaast past.

De dikte van het blad telt ook mee. Een houten of stenen blad van 2 tot 4 cm dik neemt zichtbaar ruimte in naast een arm van dezelfde hoogte, terwijl een glazen blad van 10 mm optisch bijna niets kost en de strook naast de bank ruimer laat lijken.

Waar de tafel het beste komt te staan

De vaste plek is naast de armleuning, aan de kant waar het vaakst wordt gezeten. Houd 2 tot 10 cm lucht tussen het blad en de arm: dichterbij schuurt de tafel tegen de bekleding, verder weg draai je je romp in plaats van alleen je arm.

Die tussenruimte is ook de spleet waar afstandsbedieningen en kruimels in verdwijnen. Kies daarom liever 2 tot 4 cm dan 8 tot 10, tenzij de tafel een uitstekende voet heeft die anders tegen de onderkant van de bank stoot.

Een tweede vaste plek is de binnenhoek van een hoekbank. Daar zit niemand, want twee zittingen komen er onder een hoek samen, en een blad op armhoogte maakt van die dode hoek een aanzetplek voor beide zijden.

Wat je niet doet, is de tafel in de doorloop zetten. Tussen een bank en een ander meubel houd je 80 cm vrij, met 70 cm als ondergrens, en een blad van 45 cm haalt daar in één keer meer dan de helft vanaf.

Achter de bank kan ook, maar dan gaat het om een ander meubel: een consoletafel van 25 tot 35 cm diep die achter de rugleuning wegvalt. Die staat op 70 tot 80 cm en is bedoeld voor een lamp en een sleutelbakje, niet om er zittend bij te kunnen.

Staan er twee zitplekken tegenover elkaar, dan werken twee gelijke tafeltjes beter dan één groot exemplaar. Richt je de kamer juist in zonder een klassieke bank als middelpunt, dan verschuift het referentiepunt van de armleuning naar de zithoogte van de losse stoelen.

De salontafel blijft daarbij een aparte beslissing. Die ligt op 38 tot 45 cm en dus lager, en hoe je een salontafel op de zithoek afstemt loopt langs andere maten dan de bijzettafel.

Een smalle bijzettafel voor de strook langs de arm

Blijft er naast de bank een strook van 25 tot 35 cm over, dan is dat geen reden om van een tafel af te zien. Het is wel een reden om vooraf te weten wat er op zo'n blad past en wat niet.

Op 25 cm diepte staan een glas, een mok, een telefoon en een afstandsbediening. Een bord van 26 tot 28 cm doorsnede past er niet op, en een boek op A5-formaat steekt aan twee kanten uit.

Bij een smal blad verschuift het probleem van de maat naar de stabiliteit. Een blad van 30 bij 30 cm op een dunne kolom heeft een kleine voetafdruk, en de kantellijn ligt op de rand van die voet. Een volle theepot aan de bladrand trekt zo'n tafel al om.

Zoek daarom bij een smal model een voet die de breedte van het blad benadert en zeker niet smaller is dan twee derde daarvan, of een onderstel dat met twee poten onder de bank door loopt. Een zware voet van gietijzer of steen doet hetzelfde werk met minder oppervlak.

Is de strook smaller dan 25 cm, dan houden twee oplossingen stand. De eerste is een plank of een smalle console van 15 tot 20 cm diep aan de wand, op diezelfde 60 cm, zodat er op de vloer geen poot in de weg staat.

De tweede is een tafel die zijn voet onder de bank steekt en zijn blad over de zitting hangt. Dezelfde manier van denken zit achter een smalle eettafel in een krappe ruimte: je haalt de diepte weg en laat de functie staan.

Wanneer er een tafel onder de bank door kan

Een C-vormige bijzettafel staat met zijn voet onder de bank en hangt met zijn blad boven je schoot. Dat werkt niet omdat het handig staat, maar omdat het gewicht van de bank de voet tegen de vloer drukt. Leun op de bladrand en er kantelt niets.

Zet je diezelfde tafel los naast de bank, dan valt dat tegengewicht weg en kiept hij de eerste keer dat je erop steunt om op te staan. De vorm en de plek horen dus bij elkaar.

Of het past, hangt aan één maat: de vrije hoogte onder de voorrand van de bank. Meet die met een duimstok plat op de vloer, op de plek waar de voet naar binnen moet, en niet bij de poot in de hoek.

Trek daar de dikte van je vloerkleed vanaf. Een laagpolig kleed kost 5 tot 10 mm en een hoogpolig kleed 20 tot 40 mm, en die millimeters zijn het verschil tussen een voet die eronder glijdt en een voet die de bank optilt.

Let ook op de diepte. De zitting van veel banken steekt 8 tot 15 cm buiten het frame uit, dus de voet moet die afstand extra naar binnen voordat hij ergens tegenaan loopt, en de meeste C-voeten zijn 30 tot 40 cm diep.

Een blad boven je schoot heeft één nadeel dat vooraf meeweegt: een glas dat omvalt, valt op de zitting en niet op de vloer. Vlekken uit een bankbekleding halen is een ander werkje dan een plas van de vloer vegen.

Onderstel van de bank	Vrije hoogte onder de voorrand	Wat daar onder past
Bank op metalen of houten poten van 15 tot 20 cm	13 tot 18 cm	Vrijwel elke C-voet, ook een dikke houten of stenen voet
Bank op lage blokpoten van 8 tot 10 cm	6 tot 9 cm	Een stalen voetplaat van 1 tot 2 cm dik; een massief houten voet meestal niet
Bank met een doorlopende plint of sokkel	0 tot 3 cm	Niets: de tafel blijft ernaast staan en kantelt zodra je op de rand leunt
Boxbank die plat op de vloer staat	0 cm	Niets, dus dan wordt het een gewone bijzettafel naast de arm
Bank met een stoffen rok tot op de vloer	Optisch 0 cm	Alleen als de rok los hangt en je hem opzij kunt slaan zonder dat hij bol gaat staan
Bank met een zitting die 8 tot 15 cm oversteekt	Genoeg hoogte, te weinig diepte	Meet hoe ver de voet naar binnen kan voordat hij het frame raakt, niet alleen de hoogte
Slaapbank met een mechaniek onder de zitting	Wisselt per model	Meet met het mechaniek dicht en houd het hele uitklapvlak vrij van de tafel
Bank op een hoogpolig kleed	20 tot 40 mm minder dan gemeten	Meet op het kleed en niet op de kale vloer ernaast

Bijzettafels met opbergruimte en wat erin past

Opbergruimte in een bijzettafel klinkt als winst zonder prijs, maar er zit altijd een ruil in. Elke vorm van opberging kost bladruimte, hoogte of bereikbaarheid, en welke van die drie het wordt bepaalt of je hem gebruikt.

Een lade is de vorm met de kleinste ruil. Hij zit onder het blad, is meestal 6 tot 12 cm hoog van binnen en 30 tot 35 cm diep, en houdt precies de dingen die anders op het blad blijven liggen: afstandsbedieningen, opladers, onderzetters en een leesbril.

Let daarbij op de kant waar de lade uitkomt. Een lade die naar de bank toe opent stoot tegen de armleuning, en een lade die de looproute in schuift staat 30 cm in de weg zolang hij openstaat.

Een klepdeksel biedt het meeste volume en de slechtste toegang. Het blad moet leeg zijn voordat de klep open kan, dus daar staat geen lamp, geen glas en geen plant op, en in de praktijk gaat zo'n deksel na een maand nog maar zelden open.

Een open vak of een tussenplank bergt niets op maar stapelt wel. Dat werkt voor tijdschriften en boeken en niet voor kabels en spelletjes: alles blijft zichtbaar vanaf de zitplaats, en je stoft twee vlakken in plaats van één.

De hoogte duwt opberging gelukkig de goede kant op. Een korpus met een lade erin komt zelden lager uit dan 50 cm en landt dus vanzelf in de buurt van de armleuning, terwijl een open frametafel juist vaak te laag uitvalt. Een dicht korpus weegt bovendien meer, en dat gewicht werkt tegen kantelen.

Opbergvorm	Wat erin past	Waar het op vastloopt
Lade onder het blad, 6 tot 12 cm hoog van binnen	Afstandsbedieningen, opladers, onderzetters, een leesbril	De lade komt 30 tot 35 cm uit en botst tegen de arm als de tafel te dicht bij de bank staat
Open vak onder het blad, 20 tot 30 cm hoog	Tijdschriften liggend, boeken staand vanaf 25 cm vakhoogte	Het vak vangt stof en is vanaf de bank in één oogopslag rommelig
Dicht vak met een deurtje	Dezelfde inhoud, maar uit het zicht	Het deurtje zwaait 25 tot 35 cm naar voren, precies de kant waar je zit of loopt
Klepdeksel, waarbij de hele tafel een kist is	Plaids, spelletjes, kabels: alles wat je hooguit wekelijks pakt	Het blad moet eerst leeg, dus hier staat geen lamp en geen glas op
Mand of krat onder een open frame	Speelgoed, tijdschriften, een plaid	Een rieten mand laat stof door en schuurt over de vloer; til hem op in plaats van te schuiven
Poef of kist met deksel op zithoogte	Het meeste volume van allemaal, goed voor twee dekens	Op 40 tot 45 cm te laag om er zittend blind iets op te zetten: opberger en voetensteun, geen bijzettafel
Tussenplank onder het blad	Een stapel boeken, een schaal, de afstandsbediening	Geen echte opberging, en je stoft twee vlakken in plaats van één
Ondiepe nis in een C-tafel	Een tijdschrift of een tablet	Alles dikker dan 4 cm valt eruit zodra je de tafel verschuift

Glas, hout, steen en de gouden onderstellen

Naast de bank staat een tafel op de plek waar het meest wordt gemorst en waar een koud glas het langst blijft staan. Materiaal is hier dus niet alleen een smaakvraag: het bepaalt hoe de tafel er over twee jaar uitziet.

Glas neemt het minst op en laat het meest zien. Een blad van gehard glas van 8 tot 10 mm houdt geen vocht vast en krijgt geen ringen, maar toont elke vingerafdruk en elke stofvlok, zeker als het helder is en er een donkere vloer onder ligt.

Rookglas doet het omgekeerde: de tint slikt vingers en stof, en een klein blad valt boven een donkere vloer bijna weg. Gehard glas laat zich na het harden niet meer boren of zagen, dus een blad dat breekt wordt op maat nagemaakt en niet bijgewerkt.

Onder zo'n glazen blad zit vaak een goudkleurig onderstel, en dat is in de praktijk altijd een van drie dingen: onbehandeld messing, goudkleurig gelakt of gegalvaniseerd metaal, of gepoedercoat staal in een goudtint. Op een foto zijn ze niet te onderscheiden en ze verouderen totaal verschillend.

Onbehandeld messing verkleurt. Het metaal reageert met lucht en met de zuren op je huid, dus juist de plekken waar je de tafel vastpakt worden donker en vlekkerig. Dat is oxidatie en geen vuil: met messingpoets haal je het weg en daarna begint het opnieuw.

Gelakt en gepoedercoat goud verkleurt niet, maar de laag slijt of schilfert op de hoeken en de poten, en daar komt grijs staal onder vandaan. Poetsmiddel voor messing schuurt die laag juist sneller weg, dus poets een gelakt onderstel nooit, veeg het alleen af.

Goud is verder vooral een spiegelend vlak en neemt dus de kleur van de kamer over. Onder lampen van 2700 K trekt messing naar oranje, in een kamer op het noorden wordt het doffer en groener. Hoe dat uitpakt naast een bruine bank verschilt daarom van hoe het naast grijs of blauw leest, en dezelfde afweging speelt bij het combineren van kleuren rond een groene bank.

Hout en steen hebben elk één zwakke plek. Een geolied houten blad neemt een vochtring op van een koud glas, en marmer is kalksteen: citroensap, wijn en ontkalker etsen er een doffe vlek in die met geen enkel schoonmaakmiddel meer weggaat.

Materiaal	Hoe het zich naast de bank houdt	Waar je op let
Gehard glas van 8 tot 10 mm	Neemt niets op, maar laat elke vinger en elke stofvlok zien	Na het harden niet meer te boren of te zagen: een gebroken blad wordt op maat nagemaakt
Rookglas of getint glas	Verbergt vingers en stof veel beter dan helder glas	Boven een donkere vloer valt het blad optisch weg, dus je stoot er eerder tegenaan
Massief hout, geolied	Warm onder de hand, maar een koud glas laat een vochtring achter	Een olielaag werk je bij met een doek olie en een kras schuur je eruit
Massief hout, gelakt	Houdt vocht buiten en veegt makkelijker schoon	Een beschadiging in de lak is niet plaatselijk bij te werken; dan moet het hele blad eraf
Fineer op plaatmateriaal	Ziet eruit als massief en weegt een stuk minder	Vocht dat langs de rand trekt zet het fineer op, dus droog een ring meteen af
Marmer van 2 cm dik	Koel en zwaar, en daardoor uit zichzelf stabiel	Zuur etst: citroen, wijn en ontkalker laten een doffe vlek na. Een rond blad van 40 cm weegt al 6 tot 8 kg
Gepoedercoat staal	Licht van constructie en goed tegen krassen bestand	Een beschadiging laat het grijze staal eronder zien en is niet weg te poetsen
Onbehandeld messing	Wordt donkerder op de plekken waar je hem vastpakt	Dat is oxidatie: poetsen haalt het weg en de verkleuring begint daarna opnieuw
Goudkleurig gelakt of gegalvaniseerd metaal	Blijft geel zolang de laklaag heel is	Op hoeken en poten slijt de laag het eerst; gebruik geen messingpoets, alleen een doek

Waarom een klein tafeltje kantelt en hoe je dat voorkomt

Een bijzettafel valt om zodra de belasting buiten de voetafdruk komt. De kantellijn ligt op de rand van de voet, dus hoe verder het blad daarbuiten uitsteekt, hoe minder gewicht er nodig is om hem te laten kiepen.

Bij een kolomtafel met een blad van 45 cm en een voet van 25 cm steekt het blad aan elke kant 10 cm buiten de voet uit. Een volle theepot op die rand, of een hand die erop steunt om op te staan, werkt met precies die hefboom.

Daar zijn drie tegenwichten voor: een bredere voet, een zwaardere voet van gietijzer of steen, of een onderstel dat onder de bank door loopt en daar gewicht van leent. De derde is de enige die werkt zonder dat de tafel meer vloer inneemt.

Drie poten of vier is geen smaakvraag maar een vloervraag. Drie poten staan altijd stabiel, ook op een scheve vloer, maar de driehoek ertussen is klein en de tafel kantelt eerder over een van de zijden. Vier poten geven een grotere basis en gaan wiebelen zodra de vloer niet vlak is.

Een tafel die half op een vloerkleed staat wiebelt altijd. De poten op het kleed staan 5 tot 40 mm hoger dan de poten ernaast, afhankelijk van de pool, dus zet alle poten op het kleed of alle poten erbuiten.

Zet viltjes onder metalen poten als de vloer van hout, laminaat of pvc is. Een bijzettafel wordt elke dag een stukje verschoven, en dat maakt van een stalen poot een beitel die in een paar maanden een boog in de vloer trekt.

Schuurt de tafel telkens tegen de arm van de bank, dan slijt daar de stof het eerst: bekleding wordt dun en glimmend op de plek die langs iets strijkt. Een bank opnieuw laten bekleden kost meer dan de tafel die het veroorzaakt, en voor de rest van de meubels in de woonkamer geldt dezelfde regel: hard tegen zacht schuurt altijd het zachte kapot.

Zo kies je in een half uur de juiste bijzettafel

Elke stap levert een maat op waarmee de volgende stap pas te nemen is.

1. Meet de armleuning en niet de bank

   Leg je onderarm op de arm van de bank en meet vanaf de vloer tot je arm. Dat is de ingedrukte hoogte en die ligt 2 tot 4 cm lager dan de arm in rust, bij de meeste banken ergens tussen 60 en 68 cm. Heeft de bank geen arm, meet dan de zitting en tel er 10 tot 15 cm bij op.

2. Schrijf op wat er echt op moet

   Een glas en een telefoon vragen 30 bij 30 cm, een boek of een dienblad erbij 40 bij 40 cm, en een laptop met een mok ernaast 45 bij 45 cm. Die lijst bepaalt het blad, want andersom vul je een groot blad vanzelf met wat er nergens anders past.

3. Meet de strook vloer die vrij is

   Meet van de buitenkant van de armleuning tot de wand, de radiator of het kozijn, op vloerniveau en met de plint erbij. Trek daar de doorloop af die je nodig hebt: 70 cm als ondergrens en 80 cm waar je dagelijks langsloopt. Wat overblijft is de maximale breedte van de tafel.

4. Kies de vorm bij de looproute

   Staat de tafel in een route of langs een krappe doorgang, kies dan een rond blad: je loopt geen hoek aan en je stoot je knie niet op 60 cm hoogte. Staat hij in een hoek of strak tegen een rechte arm, dan geeft een vierkant blad ruim een kwart meer oppervlak bij dezelfde buitenmaat.

5. Beslis of er opbergruimte in moet

   Een lade is voor wat er anders op het blad blijft slingeren, een klepdeksel voor wat je hooguit wekelijks pakt. Kies je een klep, reken er dan op dat het blad leeg moet blijven, dus dan komt de lamp op een ander meubel te staan.

6. Controleer of de tafel kan kantelen

   Vergelijk de breedte van de voet met de breedte van het blad. Steekt het blad meer dan een derde van zijn breedte buiten de voet uit, dan hoort daar een zware voet of een onderstel onder dat onder de bank door loopt. Zet viltjes onder metalen poten voordat de tafel voor het eerst verschuift.

7. Zet de lamp en het snoer erbij

   Kies een lamp waarvan de onderrand van de kap 40 tot 55 cm boven het blad uitkomt, zodat hij op 100 tot 115 cm zit en je er zittend niet in kijkt. Leg het snoer achter de bank langs naar een stopcontact op ongeveer 30 cm hoogte en nooit dwars door de doorloop.

Maatwijzer

De hoogtes en maten die in een huis kloppen: bar, eettafel, tv, schilderij, wandlamp, kapstok en gordijnrails, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Onderdeel Alle Zitten Eten en bar Aan de muur Licht Keuken Trap, hal en deur Slapen Raam en gordijn Werken Badkamer

Onderdeel	Wat	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Zitten	Bank, zithoogte	44 cm	40 tot 48 cm	Meet tot de ingezakte zitting, niet tot het bolle kussen. Hoger kom je makkelijker op en af, lager zit je meer achterover.
Zitten	Bank, zitdiepte	60 cm	55 tot 65 cm	Boven 70 cm hangen je voeten vrij en zit je gedwongen onderuit. Loungebanken gaan tot 100 cm en zijn bedoeld om op te liggen.
Zitten	Bank, totale hoogte met rugleuning	80 cm	75 tot 90 cm	Staat de bank voor een raam, dan blijft hij onder de vensterbank als hij niet hoger is dan 80 cm.
Zitten	Fauteuil, zithoogte	45 cm	42 tot 48 cm	Een paar centimeter hoger dan de bank scheelt bij het opstaan. Een lage lounge-fauteuil zakt naar 38 cm.
Zitten	Salontafel, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Vuistregel: gelijk aan of net onder de zithoogte van de bank. Dan zet je je kopje neer zonder voorover te buigen.
Zitten	Salontafel, afstand tot de bank	40 cm	35 tot 45 cm	Minder en je knieën stoten tegen de rand, meer en je moet opstaan om je glas te pakken.
Zitten	Bijzettafel naast de bank, hoogte	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de armleuning, dan pak je je glas zonder te kijken.
Zitten	Poef of voetenbank, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Iets lager dan de zitting waar je op zit, anders drukt de rand in je kuiten.
Zitten	Doorloop tussen bank en meubel	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm loop je er met een volle wasmand langs. 60 cm is te krap om elkaar te passeren.
Zitten	Tv-meubel, hoogte	45 cm	40 tot 55 cm	Hierop komt het midden van een 55 inch scherm op ongeveer 80 cm. Wil je het midden op ooghoogte, dan hang je de tv aan de wand.
Eten en bar	Barblad, hoogte	105 cm	100 tot 110 cm	De barkruk moet 25 tot 30 cm lager zijn dan het blad.
Eten en bar	Barblad, diepte	40 cm	30 tot 60 cm	40 cm is een bord plus een glas. Wil je er ook snijden of een laptop neerzetten, dan 60 cm.
Eten en bar	Barblad, overstek voor je knieën	25 cm	20 tot 30 cm	Zonder overstek zitten je knieën tegen het kastje. Boven 30 cm moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als iemand erop leunt.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij een blad van 105 cm	78 cm	75 tot 82 cm	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, want daar passen je bovenbenen.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij aanrechthoogte (90 cm)	63 cm	60 tot 67 cm	Hetzelfde verschil van 25 tot 30 cm. Een gewone barkruk van 78 cm is hier te hoog en je zit met je knieën omhoog.
Eten en bar	Bar, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Met 60 cm stoot je je elleboog niet tegen je buurman. Onder 55 cm zit je schouder aan schouder.
Eten en bar	Eettafel, hoogte blad	75 cm	72 tot 78 cm	Vaste maat in de meubelbranche, geen norm. Een dik hardstenen of houten blad telt mee, dus meet de bovenkant.
Eten en bar	Eettafel, vrije hoogte onder het blad	68 cm	65 tot 72 cm	Hier zitten je bovenbenen. Een dikke tafelrand, een schuiflade of een dwarsbalk eet die ruimte op.
Eten en bar	Eetstoel, zithoogte	45 cm	44 tot 47 cm	Het verschil met het tafelblad moet 28 tot 32 cm zijn. Bij een tafel van 78 cm hoort dus een stoel van 46 tot 48 cm.
Eten en bar	Eettafel, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Een placemat is 45 cm breed, de rest is ruimte voor je ellebogen en je glas. Aan de kopse kant reken je een extra plek van 60 cm.
Eten en bar	Eettafel, diepte	90 cm	80 tot 100 cm	Bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna. Bij 90 cm past er een schaal of een kaars in het midden.
Eten en bar	Ronde eettafel, diameter	120 cm voor 4 personen	110 tot 150 cm	Reken 60 cm omtrek per persoon en houd het midden vrij voor de schalen. Vanaf 140 cm zitten er zes mensen omheen.
Eten en bar	Ruimte achter een eetstoel	100 cm	75 tot 110 cm	75 cm om de stoel achteruit te schuiven en op te staan, 100 cm om er ook achterlangs te lopen met een schaal.
Aan de muur	Schilderij, hartlijn boven de vloer	145 cm	140 tot 155 cm	Vuistregel, geen norm: het midden van het werk op ooghoogte van iemand die staat. Hang alles in de kamer op dezelfde hartlijn, dan loopt de wand rustig.
Aan de muur	Schilderij boven een bank, onderrand	25 cm boven de rugleuning	20 tot 30 cm	Lager en het lijkt of het werk op de bank leunt. Door de bank schuift de hartlijn omhoog naar 150 tot 165 cm, en dat mag hier.
Aan de muur	Schilderij boven een dressoir, onderrand	25 cm boven het blad	20 tot 30 cm	Genoeg om er een lamp of een vaas voor te zetten zonder dat die de lijst raakt.
Aan de muur	Wandcollage, ruimte tussen de lijsten	6 cm	5 tot 8 cm	Gelijke tussenruimte laat de groep als een vlak lezen. Boven 10 cm valt de groep uiteen in losse lijstjes.
Aan de muur	Schilderij in een trapgat, hartlijn	145 cm boven de neus van de trede	140 tot 150 cm	Meet loodrecht boven de voorkant van de trede waar je staat. Dan loopt de rij lijsten mee met de trap in plaats van scheef te lijken.
Aan de muur	Spiegel in de hal, hartlijn	155 cm	150 tot 165 cm	De bovenkant moet boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomen, anders ziet die zijn kruin niet.
Aan de muur	Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan en een zeeppompje. Bij 20 cm kijk je nog recht in je gezicht in plaats van tegen je hals.
Aan de muur	Wandklok, hartlijn	180 cm	170 tot 200 cm	Boven ooghoogte en boven de meubels, zodat je hem van de andere kant van de kamer ziet en er niemand voor staat.
Aan de muur	Tv, midden van het scherm	105 cm	100 tot 115 cm	Op ooghoogte als je op de bank zit: bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Boven een schouw kijk je omhoog en dat voel je na een film in je nek.
Aan de muur	Tv, kijkafstand	2 keer de schermdiagonaal	1,5 tot 2,5 keer	Een 55 inch scherm is 140 cm diagonaal, dus 2 tot 3,5 m. Bij 4K mag je dichterbij zitten omdat je de pixels niet meer ziet.
Aan de muur	Stopcontact, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte, geen norm: NEN 1010 schrijft geen hoogte voor, alleen de zones in de badkamer. Achter een dressoir zet je hem net zo goed op 15 cm, boven een werkblad juist hoog.
Aan de muur	Schakelaar, hart boven de vloer	105 cm	90 tot 110 cm	Ook een gewoonte. 105 cm is de oude Nederlandse standaard: je vindt hem in het donker met je hand op heuphoogte. Voor kinderen en vanuit een rolstoel werkt 90 tot 100 cm beter.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, onderkant	80 cm boven het blad	75 tot 90 cm	Laag genoeg om het blad te verlichten, hoog genoeg om iemand tegenover je aan te kijken. Bij een plafond boven 280 cm mag hij iets hoger.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, breedte	30 cm binnen de rand van het blad	30 tot 40 cm binnen de rand	Anders stoot je je hoofd als je langs de tafel loopt of een stoel aanschuift.
Licht	Hanglamp boven een kookeiland, onderkant	75 cm boven het blad	70 tot 85 cm	Boven een blad van 90 cm kom je dan op 165 cm, ongeveer ooghoogte. Kies dus een kap die de lamp van onderaf afschermt. Bij twee of drie lampen reken je 70 tot 90 cm hart op hart.
Licht	Hanglamp in de hal of boven de trap, onderkant	210 cm boven de vloer	200 tot 230 cm	Vrije doorloop, niemand stoot zijn hoofd. Boven een trap meet je vanaf de hoogste trede die onder de lamp ligt.
Licht	Wandlamp, hart	160 cm	150 tot 170 cm	Ooghoogte. Schijnt de lamp opzij of omhoog, dan mag hij lager hangen. In een open lamp op ooghoogte kijk je recht in de bron.
Licht	Leeslamp naast een stoel, onderkant van de kap	110 cm	100 tot 125 cm	Net boven je schouder als je zit, dan valt het licht op de pagina en niet in je ogen.
Licht	Vloerlamp naast de bank, onderkant van de kap	140 cm	130 tot 150 cm	Je hoofd zit op de bank op ongeveer 130 cm. Blijft de kap daarboven, dan kijk je niet in het lampje.
Licht	Bedlamp aan de wand, hart	65 cm boven de matras	55 tot 75 cm	Op zithoogte in bed, zodat het licht op je boek valt. Meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een boxspring scheelt 20 cm.
Licht	Spiegellamp badkamer, twee lampen naast de spiegel	160 cm hart	155 tot 170 cm	Licht van de zijkant geeft geen schaduw onder je ogen en je kin. Een enkele lamp boven de spiegel doet dat wel.
Licht	Inbouwspot, afstand tot de wand	70 cm	60 tot 90 cm	Dichterbij krijg je een felle boog op het stucwerk, verder weg blijft de wand donker. Onderling 100 tot 150 cm, afhankelijk van de stralingshoek.
Licht	Buitenlamp naast de voordeur, hart	190 cm	170 tot 210 cm	Boven je hoofd, zodat je niet in de lamp kijkt terwijl je het slot zoekt. Op ooghoogte ben je juist blind.
Keuken	Aanrecht, hoogte bovenkant blad	90 cm	85 tot 95 cm	De Nederlandse standaard: onderkast, verstelbare poten en een blad van 3 tot 4 cm samen. Vuistregel: ellebooghoogte min 10 tot 15 cm, dus ben je langer dan 1,85 m, draai de poten dan uit.
Keuken	Werkblad, diepte	60 cm	57 tot 65 cm	Kookplaten en spoelbakken zijn op 60 cm gemaakt. Een diep blad van 70 cm geeft ruimte achter de kookplaat, maar je reikt verder naar de bovenkastjes.
Keuken	Bovenkastjes, onderkant boven het werkblad	55 cm	50 tot 60 cm	Onder 50 cm past je keukenmachine er niet onder en sta je met je hoofd tegen de deur. Boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap.
Keuken	Bovenkastjes, diepte	35 cm	32 tot 40 cm	Ondieper dan het werkblad, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt om te snijden.
Keuken	Afzuigkap boven een gaskookplaat, onderkant	70 cm	65 tot 75 cm	De vlam en de hete lucht moeten weg kunnen: onder 65 cm boven de pannendrager wordt het vetfilter te heet. Houd altijd de minimummaat uit de handleiding aan, dat is een eis van de fabrikant.
Keuken	Afzuigkap boven inductie, onderkant	60 cm	55 tot 65 cm	Geen vlam, dus hij mag lager, en lager hangen vangt meer damp. Ook hier is de handleiding leidend, want die maat hoort bij het apparaat.
Keuken	Kookeiland, loopruimte rondom	120 cm	100 tot 150 cm	Bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar terwijl er een lade open staat.
Keuken	Twee keukenrijen tegenover elkaar, afstand	120 cm	110 tot 140 cm	Een ovendeur en een lade die tegenover elkaar open staan hebben allebei ongeveer 60 cm nodig.
Keuken	Oven op werkhoogte, bodem van de ovenruimte	90 cm	80 tot 100 cm	Je tilt een hete bakplaat er recht uit in plaats van gebogen. Boven 100 cm til je een schaal boven je middel en zie je niet meer wat erin staat.
Keuken	Vaatwasser, nismaat	60 cm breed, 82 cm hoog	60 tot 60,5 cm breed	Een onderbouwmodel schuift onder een blad van 90 cm. Een vrijstaand model heeft zijn eigen bovenblad en is ongeveer 85 cm hoog.
Keuken	Inbouwkoelkast, nishoogte	88, 122 of 178 cm	vaste maten per model	De kast volgt de nismaat, dus meet de nis en niet het apparaat. Achter en boven het apparaat moet ventilatieruimte vrij blijven.
Keuken	Stopcontact boven het werkblad, hart	115 cm	110 tot 120 cm	Dat is 20 tot 30 cm boven het blad, dus vrij van spetters en niet weggewerkt achter de waterkoker. Houd minstens 30 cm afstand tot de spoelbak.
Keuken	Keukenplint, hoogte	10 cm	10 tot 15 cm	De poten zijn verstelbaar en met de plint stel je de aanrechthoogte fijn in. De plint staat 5 cm terug, zodat je met je tenen onder het kastje kunt.
Trap, hal en deur	Trapleuning, hoogte	90 cm	80 tot 100 cm (norm)	Norm: het Bouwbesluit, sinds 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving, eist een leuning tussen 80 en 100 cm, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Een leuning is verplicht als je over de trap meer dan 1 m stijgt.
Trap, hal en deur	Optrede, hoogte van een trede	maximaal 18,8 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw tot 22 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl, voor een woning. Oude trappen zijn vaak 20 tot 21 cm en dat mag blijven zolang je de trap niet vernieuwt.
Trap, hal en deur	Aantrede, diepte van een trede	minimaal 22 cm bij nieuwbouw	22 cm is de ondergrens (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Bij een draaiende trap geldt die maat op de looplijn, dus in de punt van een kwartdraai mag de trede smaller zijn.
Trap, hal en deur	Trap, vuistregel voor comfortabel lopen	2 x optrede + aantrede = 60 cm	58 tot 64 cm	Geen norm maar een oude vuistregel. 17 op en 26 aan loopt rustig (60), 20 op en 22 aan is een gewone Nederlandse trap (62). Daarbuiten struikel je op de maat.
Trap, hal en deur	Trap, vrije breedte	80 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 70 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Onder 80 cm krijg je een matras of een bank niet naar boven.
Trap, hal en deur	Trap, vrije hoogte erboven	230 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 190 cm (norm)	Norm, gemeten loodrecht boven de voorkant van de trede. Bij een dichtgezette zoldertrap is dit de maat waar je tegen de balk loopt.
Trap, hal en deur	Vloerafscheiding langs een trapgat of vide	100 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 90 cm (norm)	Norm: verplicht zodra het verval meer dan 1 m is. Openingen mogen niet groter zijn dan 10 cm en tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag er niets zijn waar een kind op kan klimmen.
Trap, hal en deur	Binnendeur, dagmaat van het kozijn	83 x 201,5 cm	78, 83, 88 of 93 cm breed; 201,5, 211,5 of 231,5 cm hoog	Industriestandaard, geen norm. Na montage houd je ongeveer 3 cm minder vrije doorgang over, dus voor een rolstoel of rollator kies je een blad van 93 cm.
Trap, hal en deur	Deurkruk, hoogte	100 cm	95 tot 105 cm	Gewoonte: het slot zit in een standaardkozijn op die hoogte. Verplaatsen kan alleen als je het slotgat in het blad meeverhuist.
Trap, hal en deur	Kapstok, hoogte van de haken	170 cm	160 tot 180 cm	Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af, dus op 170 cm blijft hij vrij van de vloer. Een kinderkapstok komt op 110 tot 120 cm.
Trap, hal en deur	Hal, vrije loopruimte	100 cm	90 tot 120 cm	Onder 90 cm kun je niet met twee mensen langs elkaar en past er geen kinderwagen naast de kapstok.
Trap, hal en deur	Drempel, hoogte	maximaal 2 cm	0 tot 2 cm	Boven 2 cm struikel je eroverheen en kom je er met een rollator of rolstoel niet zonder helling over. Een schuine aanloop haalt de rand eraf.
Slapen	Bed, bovenkant matras	55 cm	45 tot 65 cm	Zit je op de rand met je voeten plat op de vloer en je knieën in een hoek van 90 graden, dan is de hoogte goed. Een boxspring komt vaak op 60 tot 65 cm, een laag frame op 45.
Slapen	Matras, standaardmaten	140 x 200 cm	80, 90, 120, 140, 160 of 180 cm breed; 200 of 210 cm lang	Ben je langer dan 1,90 m, neem dan 210 cm. Twee losse matrassen van 90 x 210 vullen samen een bed van 180 x 210.
Slapen	Nachtkast, hoogte bovenblad	60 cm	55 tot 70 cm	Gelijk met of iets boven de matras, dan zet je liggend je glas neer zonder te kijken. Bij een boxspring van 65 cm hoort dus een hoge nachtkast.
Slapen	Loopruimte naast het bed	70 cm	60 tot 90 cm	60 cm is genoeg om langs te lopen, 70 cm om het bed op te maken zonder tegen de kast te stoten.
Slapen	Kledingroede voor lange kleding	160 cm	150 tot 170 cm	Een jas of lange jurk hangt 120 tot 140 cm af, dus eronder blijft nog ruimte voor een lade of een schoenenbak.
Slapen	Kledingroede voor korte kleding	100 cm	95 tot 110 cm	Hemden en dubbelgevouwen broeken hangen 70 tot 90 cm af. Met twee roedes boven elkaar, op 100 en 195 cm, verdubbel je de hangruimte.
Slapen	Kast, diepte voor hangende kleding	60 cm	55 tot 65 cm	Een hanger is 45 cm breed en met 60 cm diepte sluit de deur zonder dat de mouwen klem zitten. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte.
Slapen	Kast, legborddiepte voor truien en broeken	40 cm	35 tot 45 cm	Een opgevouwen trui is ongeveer 30 cm breed. Met 40 cm valt de stapel niet naar voren als je de deur opent.
Slapen	Kast, hoogste bruikbare schap	200 cm	190 tot 210 cm	Verder reik je niet zonder trapje. Wat boven 210 cm staat, is opslag voor koffers die je twee keer per jaar pakt.
Slapen	Hoogslaper, vrije hoogte boven de matras	100 cm	90 tot 110 cm	Genoeg om rechtop in bed te zitten. Meet van de bovenkant van de matras tot het plafond, niet tot de bodem van het bed.
Raam en gordijn	Gordijnrails, hoogte boven het kozijn	12 cm	10 tot 15 cm	Boven het kozijn laat het raam groter lijken en houdt de rail het gordijn uit het glas. Zit het plafond dichtbij, monteer de rail dan 5 tot 10 cm onder het plafond of direct tegen het plafond.
Raam en gordijn	Gordijnrails, uitloop naast het kozijn	20 cm per zijde	15 tot 25 cm	Daar staat het opzij geschoven gordijn geparkeerd, zodat het niet voor het glas blijft hangen en je het daglicht niet inlevert.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vloer	1 cm boven de vloer	0 tot 2 cm	Net vrij van de vloer: het sleept niet en hangt toch recht. Wil je het gordijn op de vloer laten vallen, maak het dan 5 tot 10 cm langer dan de maat tot de vloer.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vensterbank	2 cm boven de bank	1 tot 3 cm	Vrij van de bank, zodat het gordijn niet omkrult op de plank en de warmte van de radiator eronder langs kan.
Raam en gordijn	Gordijn, stofbreedte	2 keer de railbreedte	1,5 tot 2,5 keer	Bij 1,5 keer hangt de stof vlak, bij 2,5 keer krijg je volle plooien. Een wave-rail vraagt 2 tot 2,5 keer, anders staat de golf niet.
Raam en gordijn	Rolgordijn of plissé in de dag, speling	0,5 cm per zijde	0,3 tot 1 cm	Meet de dagmaat op drie hoogtes en neem de kleinste maat, want een kozijn staat zelden haaks.
Raam en gordijn	Vitrage, afstand tot het glas	5 cm	3 tot 10 cm	Tegen koud glas wordt de stof vochtig en krijg je vlekken. Verder naar binnen botst hij op de vensterbank of de raamkruk.
Raam en gordijn	Vensterbank binnen, diepte	20 cm	15 tot 30 cm	Volgt de dikte van de muur plus een overstek van 2 tot 3 cm. Vanaf 20 cm staat een plant er stabiel op.
Raam en gordijn	Vensterbank buiten, overstek	4 cm	3 tot 5 cm	Met een waterhol aan de onderkant. Zonder dat overstek loopt regenwater terug over de gevel en krijg je vuilstrepen onder het raam.
Raam en gordijn	Radiator onder het raam, onderkant	12 cm boven de vloer	10 tot 15 cm	Er moet lucht onderlangs kunnen, daar begint de convectie. Houd ook 3 tot 5 cm tussen radiator en wand en 10 cm vrij onder de vensterbank.
Werken	Bureau, hoogte blad zittend	74 cm	72 tot 76 cm	Je onderarmen liggen horizontaal op het blad en je schouders blijven laag. Kun je het blad niet verstellen, zet dan de stoel hoger en je voeten op een steun.
Werken	Zit-stabureau, stahoogte	105 cm	95 tot 120 cm	Ellebooghoogte staand. Vuistregel: je lichaamslengte min 75 cm, dus bij 1,80 m kom je op 105 cm.
Werken	Bureaustoel, zithoogte	45 cm	40 tot 52 cm	Voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. De gasveer van een bureaustoel dekt dat bereik zelf.
Werken	Vrije hoogte onder het bureaublad	68 cm	65 tot 72 cm	Je bovenbenen moeten eronder passen, ook met een lade of een kabelgoot. Houd daarnaast 60 cm breed en 60 cm diep beenruimte vrij.
Werken	Bureaublad, diepte	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm staat het scherm op armlengte, 50 tot 80 cm van je ogen, en ligt je toetsenbord er nog voor.
Werken	Beeldscherm, bovenrand	op ooghoogte of iets lager	110 tot 125 cm boven de vloer	Je kijkt dan licht naar beneden en dat is de rustpositie van je ogen. Een laptop op het blad zit ongeveer 20 cm te laag, dus zet hem op een standaard met een los toetsenbord.
Werken	Toetsenbord, afstand tot de bladrand	10 cm	8 tot 15 cm	Daar rusten je handpalmen. Zonder die strook hangen je armen in de lucht en trekt het in je schouders.
Werken	Wandplank boven het bureau, onderkant	45 cm boven het blad	40 tot 60 cm	Een A4-ordner is 32 cm hoog, dus die past er nog onder, en je stoot je hoofd niet als je opstaat.
Werken	Boekenschap, diepte	25 cm	20 tot 30 cm	Een pocket is 12 cm diep, een gebonden boek 16 tot 20 cm. Bij 25 cm staan ze allemaal binnen de rand.
Werken	Boekenschap, overspanning zonder steun	80 cm	70 tot 90 cm	Boeken wegen al snel 25 kg per meter schap. Bij 18 mm plaatmateriaal blijf je onder 80 cm, anders zakt het schap zichtbaar door.
Keuken	Schap voor borden, diepte	32 cm	30 tot 35 cm	Een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee. Met 32 cm houd je een vinger ruimte om de stapel te pakken zonder te schuiven.
Badkamer	Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Vuistregel: heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen. Gebruiken kinderen de wastafel, dan is 80 cm prettiger.
Badkamer	Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	Tel de kom van 10 tot 15 cm erbij op, dan komt de bovenrand op 85 tot 95 cm. Vergeet die optelsom en je wast je handen op keukenhoogte.
Badkamer	Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus naast de wastafel en niet aan de andere kant van de ruimte.
Badkamer	Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen. Hang de bovenkant niet hoger dan 180 cm, anders kom je niet bij de handdoek. Een smalle handdoekradiator geeft weinig vermogen, dus reken hem niet als enige verwarming.
Badkamer	Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan kunt bedienen zonder onder de koude straal te gaan staan.
Badkamer	Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan kun je bijmengen terwijl je in bad zit.
Badkamer	Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker, want je staat er recht onder. Bij een schuin dak meet je op het punt waar je echt staat.
Badkamer	Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm lang, dus de onderste stand komt rond 110 cm. Daarmee spoel je het bad, een kind of de hond af.
Badkamer	Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Standaard is 40 cm. Een verhoogd toilet van 45 tot 48 cm zit op stoelhoogte en daar sta je makkelijker van op. Bij een hangend toilet bepaal je de hoogte zelf met het inbouwframe.
Badkamer	Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten. Zijwaarts wil je 80 cm breedte, anders zit je met je schouder tegen de muur.
Badkamer	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog; 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot	Zittend pak je de rol zo zonder te draaien. Hang je hem naast of achter je, dan verdraai je je rug elke keer.
Badkamer	Fonteintje in het toilet, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Dezelfde hoogte als een wastafel. Let op de draairichting van de deur, want een fonteintje van 40 cm breed vraagt een vrije hoek.
Badkamer	Stopcontact in de badkamer	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones: binnen 60 cm van de rand van een bad of douche mag geen wandcontactdoos. Alle wandcontactdozen moeten achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Nalopen voordat je bestelt

• Armleuning gemeten met je arm erop, en het blad daarop afgestemd tussen 55 en 65 cm
• Blad groot genoeg voor wat er echt op komt: 30, 40 of 45 cm in het vierkant
• Strook naast de bank gemeten op vloerniveau, met plint, radiator en deurdraai erbij
• Minstens 70 cm doorloop over, en 80 cm waar je elke dag langsloopt
• Vrije hoogte en diepte onder de voorrand van de bank gemeten als je een C-model wilt
• Voet minstens twee derde van de bladbreedte, of een zware voet als tegengewicht
• Viltjes onder de poten en dopjes onder een los glazen blad
• Stopcontact binnen bereik zonder dat het snoer door de looproute loopt

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De bijzettafel op salontafelhoogte kopen

Een salontafel staat op 38 tot 45 cm en een bijzettafel op 55 tot 65 cm. Wie de twee in dezelfde hoogte koopt omdat ze bij elkaar moeten passen, krijgt een tafeltje dat naast de bank onder de armleuning verdwijnt.

De twee horen juist te verschillen, want ze hebben een andere taak: naar de salontafel buig je voorover, naar de bijzettafel reik je opzij. Eenheid maak je met materiaal en vorm, niet met hoogte.

De strook meten zonder plint en deurdraai

Een strook van 50 cm op de tekening blijkt op de vloer 46 cm, omdat de plint 2 cm aan elke kant wegneemt. Bij een radiator gaat er 12 cm diepte af en bij een naar binnen draaiende deur een kwartcirkel van ruim 80 cm.

Meet daarom altijd op vloerniveau, op de plek waar de poten komen. Dat is ook de hoogte waarop een scheve wand het meest afwijkt, en in oudere woningen scheelt dat 2 tot 5 cm over de lengte van een wand.

Een glazen blad los op het frame leggen

Zonder rubber of siliconen dopjes ligt glas op kaal metaal. Het tikt bij elke aanraking, het schuift bij het verplaatsen en bij de steunpunten ontstaan kleine afschilferingen in de onderkant.

Vanuit zo'n beschadiging loopt de breuk verder als er later gewicht op komt. Dopjes van een paar millimeter lossen alle drie de problemen tegelijk op en zitten bij een goed geleverde tafel al in de doos.

De lamp op een tafel met een klepdeksel zetten

Een klep kan alleen open als het blad leeg is. Staat er een lamp op met een snoer naar de wand, dan moet je die eerst optillen en verplaatsen, en dus gaat de klep na de eerste weken niet meer open.

Wie opbergruimte wil onder een lamp, kiest een lade of een deurtje. Die openen zonder dat er iets van het blad af hoeft, en dat is het verschil tussen opberging die gebruikt wordt en opberging die volstaat met bestaan.

Een vierkant blad met scherpe hoeken in de looproute

Op 60 cm hoogte zit een tafelhoek precies op de plek waar je dijbeen langs gaat. In een doorgang van 70 tot 80 cm loop je die hoek vroeg of laat aan, en bij een glazen blad met een geslepen kant komt daar een schram bij.

Staat de tafel in een route, kies dan rond of een vierkant blad met afgeronde hoeken. Het verlies aan oppervlak is ongeveer een kwart, en dat weegt niet op tegen dagelijks langs een punt lopen.

Marmer nemen zonder te weten dat het etst

Marmer is kalksteen en reageert op zuur. Een schijf citroen, een scheut wijn of een druppel ontkalker laat binnen minuten een doffe vlek achter die geen schoonmaakmiddel meer weghaalt, want het oppervlak is weggebeten en niet vuil.

Impregneren helpt tegen indringende vlekken zoals olie, maar niet tegen etsen. Wil je de steenlook zonder dat risico, kijk dan naar graniet, keramiek of terrazzo op cementbasis en zet op marmer altijd een onderzetter.

Veelgestelde vragen