Wat is pu leer: de opbouw, de slijtage en de levensduur

Wat pu leer is en waar de letters voor staan

Pu leer is een textiele stof met een laag polyurethaan erop. De pu staat voor polyurethaan, dezelfde kunststoffamilie als in schuim, lijm en lak, en die laag is wat je ziet, voelt en schoonmaakt. Daaronder zit een gebreide of geweven drager van polyester, katoen of een mengsel van die twee.

Het hele pakket is 0,8 tot 1,4 mm dik. De polyurethaanlaag daarvan meet 0,15 tot 0,4 mm en de lak erbovenop nog geen tiende millimeter. Alles wat je van een meubel van pu leer merkt, gebeurt dus in de bovenste halve millimeter.

Daarin zit het verschil met leer, en dat verschil verklaart bijna elk probleem verderop. Een kras in leer zit in het materiaal zelf, dat over de volle dikte dezelfde huid is; een kras in pu leer gaat door de slijtlaag heen en legt het weefsel eronder bloot. Hoe de gangbare bekledingen zich naast elkaar gedragen staat in het overzicht van stof, leer en hout.

De korrel is geperst en niet gegroeid. Bij de meest gebruikte productiemethode wordt het polyurethaan op een papier gegoten waarin de nerf al zit, en dat vel wordt daarna op de stof gelegd. Daarom ligt de nerf overal even diep en komt hetzelfde clustertje poriën op vaste afstand terug.

Laag, van boven naar beneden	Dikte	Wat die laag doet	Wat je merkt als deze laag het begeeft
Toplak of finish	0,01 tot 0,05 mm	Bepaalt de glans, de kleurvastheid en de weerstand tegen huidvet	De zitting wordt glimmend en plakkerig op de plekken waar handen en nek komen
Deklaag van polyurethaan	0,15 tot 0,40 mm	Dit is de laag die op leer lijkt, met de nerf erin geperst	Fijne barstjes dwars op de vouw, eerst op de voorrand van de zitting
Hechtlaag	0,02 tot 0,10 mm	Verbindt de deklaag met het weefsel eronder	De coating komt in vellen los terwijl de stof eronder nog heel is
Textiele drager	0,40 tot 0,80 mm	Geeft de stof zijn treksterkte en zijn rek	Gebreid rekt mee en zakt uit, geweven blijft strak en kreukt eerder
Alles bij elkaar	0,8 tot 1,4 mm	Zoveel voel je tussen twee vingers bij een naad of onder de zitting	Meubelleer meet 0,9 tot 1,4 mm en is over die hele dikte huid

Welke namen er op een etiket staan en wat ze betekenen

De handel gebruikt voor hetzelfde materiaal een stuk of acht namen. Pu leer, kunstleer, vegan leer, eco leer, lederlook en leatherette wijzen bijna altijd op dezelfde opbouw: polyurethaan op een weefsel. Vegan leer zegt alleen iets over de herkomst en niets over het materiaal.

Twee namen springen eruit omdat ze iets anders aanduiden. Pvc kunstleer is polyvinylchloride met weekmakers en gedraagt zich duidelijk anders, en gebonden leer bestaat uit vermalen leerresten die met polyurethaan aan elkaar en op een drager zijn geplakt. Dat laatste heet ook leervezelstof of bonded leather, en het is de reden dat er leer op een etiket kan staan bij een meubel dat na drie jaar afbladdert.

De Europese begrippennorm voor de leerhandel trekt de grens bij een deklaag van 0,15 mm. Is de coating dikker, dan mag het product geen leer meer heten, en materiaal van vermalen vezels valt er sowieso buiten. Die norm is een afspraak over begrippen en geen Nederlandse wet, dus een losjes gebruikte term is geen overtreding maar wel een reden om door te vragen.

Eco leer is de lastigste van het rijtje, want die term heeft hier geen vaste betekenis. Hij wordt gebruikt voor kunstleer en voor leer dat met minder belastende middelen is gelooid. Vraag daarom niet naar de naam maar naar de opbouw: wat zit erop, wat zit eronder, en hoe dik is de laag.

De verschillen tussen de kunststoffen onderling gaan verder dan de naam, en die staan uitgewerkt bij de kunststoffen die op leer moeten lijken.

Naam op het etiket	Wat het werkelijk is	Hoe het stukgaat	Waar het op zijn plek is
Pu leer, kunstleer, vegan leer, lederlook	Een deklaag van polyurethaan op een gebreide of geweven stof	De deklaag verhardt, barst op de vouwlijnen en laat los van de drager	Eetkamerstoelen, barkrukken, hoofdborden, een bankje in de hal
Pvc kunstleer of vinyl	Polyvinylchloride met weekmakers op een weefsel	De weekmakers trekken er in jaren uit, daarna wordt het stijf en scheurt het	Plekken die tegen desinfecteren moeten kunnen en tegen water dat blijft staan
Gebonden leer, leervezelstof, bonded leather	Vermalen leerresten met polyurethaan als bindmiddel op een drager	Bladdert in schilfers af, vaak binnen een paar jaar en ook zonder gebruik	Boekbanden en decoratie, niet een meubel waarop je zit
Microvezel-pu	Een vlies van zeer fijne polyestervezels dat met polyurethaan is doortrokken	Slijt geleidelijk dof en donker in plaats van open te barsten	Banken en stoelen met dagelijks gebruik, ook in een huis met kinderen
Gecorrigeerd leer of pigmentleer	Echte huid waarvan de nerf is weggeschuurd, met een geperste pu-toplaag	De toplaag kan loslaten, maar de huid daaronder blijft heel	Banken en fauteuils die tegen vlekken en tegen zonlicht moeten kunnen
Volnerfleer of anilineleer	De hele huid met de gegroeide nerf erop, alleen gelooid en geverfd	Slijt in en krijgt glans; lichte krassen laten zich vaak wegwrijven	Een zitmeubel dat vijftien jaar of langer mee moet

Waarom de coating juist op de zitting het eerst barst

Pu leer gaat op vier manieren kapot, en die vier werken door elkaar heen. De eerste heeft niets met gebruik te maken: polyurethaan dat met een polyesterbasis is gemaakt neemt vocht uit de lucht op en de ketens breken daarbij langzaam af. De laag wordt eerst kleverig, dan poederig, dan bladdert hij af.

Warmte en luchtvochtigheid versnellen dat proces allebei. Daarom valt een tas of een stoel die jarenlang in een warme, vochtige kast stond soms uit elkaar zonder dat er ooit iemand op heeft gezeten. Polyurethaan op een polyetherbasis is er veel minder gevoelig voor, en dat is het onderscheid tussen goedkope en betere kwaliteit dat je aan het oppervlak niet ziet.

De tweede manier is buigmoeheid. De coating is stijver dan de stof eronder, dus bij elke keer zitten vouwt hij over een radius van een paar millimeter aan de voorrand van de zitting en in de knik tussen zitting en rug. Daar ontstaan haarscheurtjes evenwijdig aan die vouw, en die groeien naar elkaar toe tot het patroon zichtbaar wordt.

De derde is huidvet. Talg, handcrème en zonnebrand bevatten stoffen die de toplak zacht maken, en die werken in op precies de plekken waar je huid het materiaal raakt: de hoofdsteun, de uiteinden van de armleuningen en de rand van de zitting. Wie die drie plekken wekelijks afneemt, haalt de belangrijkste oorzaak weg.

De vierde is straling en warmte van buitenaf. Achter glas op het zuiden en vlak boven een paneelradiator droogt de laag uit en verliest hij zijn rek, waarna er een fijn craquelé over het hele vlak komt in plaats van alleen op de vouwlijnen. Houd daarom minstens 20 cm tussen een radiator en een rugleuning van pu leer.

Hoe je pu leer en echt leer uit elkaar houdt in de winkel

Bijna elke test die op internet rondgaat werkt maar half, omdat gepigmenteerd leer zich aan de buitenkant net zo gedraagt als pu leer. Water stoot het af, de geur is weggewerkt en de nerf is er soms ook in geperst. Combineer daarom twee of drie waarnemingen in plaats van op één test af te gaan.

De betrouwbaarste kijk je op de snijkant. Bij een naad, onder de zitting of achter een rugkussen zie je hoe het materiaal in doorsnede is opgebouwd: leer is daar vezelig over de hele dikte en heeft geen scherpe scheiding, pu leer toont een gladde laag met daaronder een duidelijk breisel of weefsel.

De tweede is het patroon over een groot vlak. Een huid heeft groeilijnen, littekens, halsplooien en soms een insectenbeet, en die verschillen per plek. Een rol pu leer draagt hetzelfde poriepatroon op elke baan, dus zoek een opvallend clustertje poriën en kijk of je dat verderop terugvindt.

De derde is de vorm van het materiaal zelf. Een huid is onregelmatig van vorm en meet ongeveer vier tot vijf vierkante meter, dus een leren bank heeft naden op plekken waar het vel ophield. Kunstleer komt van een rol met een vaste breedte en heeft naden op plekken die de ontwerper koos.

De druppeltest werkt alleen op leer met een open nerf. Bij anilineleer trekt een druppel binnen een minuut in en laat een donkere vlek die weer wegtrekt; bij zwaar gepigmenteerd leer blijft de druppel net zo staan als op pu. Gebruik die test dus om leer aan te tonen, niet om het uit te sluiten.

Wat je doet	Echt leer	Pu leer
Kijken naar de snijkant bij een naad of onder de zitting	Een vezelige doorsnede in ongeveer dezelfde kleur als de huid	Een gladde laag met daaronder een duidelijk breisel of weefsel
De achterkant voelen	Ruw en velerig, met kleurverschil per plek	Een regelmatig breisel of weefsel dat overal gelijk is
Het poriepatroon over een groot vlak vergelijken	Elke plek verschilt; er zitten groeilijnen en littekens in	Hetzelfde clustertje poriën komt op vaste afstand terug
Ruiken aan een naad of aan de onderkant	Vol en licht muf, de geur van gelooide huid	Zoetig en chemisch, of na een jaar helemaal geen geur
Vijf minuten stilzitten	Warmt op tot lichaamstemperatuur en blijft droog aanvoelen	Voelt eerst koel en wordt daarna klam op de plek waar je zit
Een druppel water op een onopvallende plek leggen	Trekt bij open nerf binnen een minuut in en droogt weer op	Blijft staan en is met een doek zo weggeveegd
Naar de naadverdeling van het meubel kijken	Naden waar het vel van vier tot vijf vierkante meter ophield	Banen van een vaste rolbreedte, met naden waar de ontwerper ze wilde

Hoe lang pu leer meegaat per meubel

De vraag hoe lang pu leer meegaat is niet met één getal te beantwoorden, want twee meubels met dezelfde bekleding kunnen vijf jaar uit elkaar liggen. Wat het verschil maakt is hoe vaak de coating buigt, hoeveel huid hem raakt en hoe warm en vochtig de plek is.

Reken daarom niet per meubel maar per zituur op dezelfde plek. Twee mensen die elke avond drie uur op dezelfde twee zitplaatsen zitten, buigen die voorrand ruim tweeduizend uur per jaar; een eetkamerstoel komt niet boven een paar honderd uur en wordt bovendien geregeld afgenomen.

Wil je kwaliteit vergelijken, vraag dan drie gegevens op in plaats van af te gaan op de prijs. De schuurvastheid, meestal opgegeven in toeren op een schuurapparaat, waarbij 15.000 het gangbare minimum is voor huishoudelijk gebruik en 25.000 of meer hoort bij een bank waarop dagelijks twee mensen zitten. Daarnaast het resultaat van een buigtest, want dat getal zegt meer over een zitting dan schuurvastheid. En als laatste of de stof op veroudering door vocht is getest, want dat is de test die de afbladderaars eruit haalt.

Krijg je op die drie vragen geen antwoord, dan weet je genoeg over de plek waar dit materiaal thuishoort. Zet het op een stoel of een hoofdbord en niet op de bank waar je elke avond zit.

Microvezel-pu is de uitzondering in dit rijtje, want dat slijt geleidelijk dof in plaats van open te barsten. Hoe die en de andere kunststofbekledingen die leer nabootsen zich per slijtvorm verhouden, is het verschil tussen vijf en vijftien jaar op hetzelfde meubel.

Meubel en gebruik	Wat je van pu leer mag verwachten	Wat de uitkomst bepaalt
Bank waarop elke avond twee mensen zitten	3 tot 7 jaar tot de eerste barstjes op de voorrand van de zitting	Hoe ver de zitting doorveert en hoe vaak het huidvet eraf gaat
Eetkamerstoel met een gestoffeerde zitting	8 tot 15 jaar	De zitting buigt nauwelijks en wordt geregeld schoongeveegd
Barkruk	5 tot 10 jaar	De voorrand krijgt de hele last bij het op- en afglijden
Hoofdbord van een bed	10 jaar of meer	Haarproducten en zweet op ooghoogte zijn hier de slijtage, niet het buigen
Bureaustoel, acht uur per werkdag	2 tot 5 jaar	Buigen, warmte en transpiratie komen hier alle drie samen
Relaxfauteuil met een mechaniek	3 tot 6 jaar	De bekleding vouwt in elke stand over dezelfde twee lijnen
Bankje in de hal of een kinderstoel	10 jaar of meer	Weinig zituren en een oppervlak dat makkelijk af te nemen is
Gebonden leer, op welk meubel dan ook	2 tot 5 jaar	De laag bladdert af door veroudering, ook zonder dat erop gezeten wordt

Pu leer schoonmaken zonder de toplak aan te tasten

Onderhoud van pu leer is één handeling die vaak terugkomt: huidvet weghalen voordat het de lak zacht maakt. Een doek die je uitwringt in lauw water, over de hoofdsteun, de uiteinden van de armleuningen en de voorrand van de zitting, is wekelijks genoeg.

Zit er een vette glans op, los dan een paar druppels pH-neutrale zeep op in lauw water. Wis daarna na met een doek in schoon water en droog het meteen af, want zeepresten laten een film achter die juist stof vasthoudt.

De middelen die je laat staan zijn allemaal oplosmiddelen of schuurmiddelen. Allesreiniger, glasreiniger, alcohol en ammonia weken de lak op, en een melaminespons is fijn schuurmiddel dat de glans er plaatselijk afhaalt. Die dofheid komt niet meer terug, want er is geen laag om in te polijsten.

Leervet en leerbalsem horen ook in dat rijtje, en dat gaat vaak mis omdat het materiaal leer heet. Polyurethaan neemt niets op, dus het vet blijft bovenop liggen, wordt plakkerig en trekt stof aan. Voeden kan alleen bij een materiaal dat iets opneemt.

Let bij lichte bekleding op kleurafgifte van kleding. Indigo uit een nieuwe spijkerbroek trekt in de toplak en zit daar vast in het polymeer, en dat is de reden dat een crèmekleurige zitting op de plek van de broekzakken blauwig blijft.

Middel of gewoonte	Op pu leer	Waarom
Doek uitgewrongen in lauw water	Wekelijks over hoofdsteun, armleuningen en zitting	Huidvet tast de toplak aan; het eraf halen is het grootste deel van het onderhoud
Een paar druppels pH-neutrale zeep in lauw water	Bij vette plekken, daarna nawissen met schoon water en droogwrijven	Zeep laat anders een film achter die stof en vuil vasthoudt
Allesreiniger, glasreiniger, alcohol of ammonia	Niet gebruiken	Oplosmiddelen weken de lak op; de plek blijft daarna dof en kleverig
Vochtige doekjes uit een pakje	Niet gebruiken	Er zit alcohol en een zeepstof in die de lak bij elke beurt iets oplossen
Leervet, leerbalsem of olie	Niet gebruiken	Polyurethaan neemt niets op, dus het vet blijft liggen en wordt plakkerig
Melaminespons	Niet gebruiken	Dat is fijn schuurmiddel; het slijpt de glans weg en dat komt niet terug
Water dat op een naad blijft staan	Meteen wegnemen	Langs de steekgaatjes komt vocht in de drager, en daar begint het loslaten
Nieuwe spijkerbroek op een lichte zitting	Eerst op kleurafgifte controleren	Indigo trekt in de toplak en is er niet meer uit te krijgen

Op welk meubel pu leer thuishoort

De keuze wordt simpel als je hem terugbrengt tot twee vragen: hoe vaak vouwt de bekleding op dezelfde lijn, en hoeveel huid raakt hem. Meubels die laag scoren op allebei gaan met pu leer jarenlang mee, meubels die hoog scoren op allebei zijn de verkeerde plek.

Goed op hun plek zijn eetkamerstoelen, barkrukken, hoofdborden, een bankje in de hal en zitmeubels in een kinderkamer. De zitting van een eetstoel buigt nauwelijks en wordt regelmatig afgeveegd, en juist dat afvegen is waarom pu leer daar langer meegaat dan een lichte stof.

Kies je zo'n stoel, let dan eerst op de maatvoering en pas daarna op de bekleding. Een eetstoel met een zithoogte van 45 cm hoort bij een tafelblad van 75 cm, en die verhouding plus de andere gangbare maten voor zitten en eten bepalen meer over hoe je zit dan het materiaal.

Slecht op hun plek zijn de dagelijkse bank, een relaxfauteuil met mechaniek, een bureaustoel waarop je acht uur zit en elk zitmeubel in een huis met een kat of een hond. Een nagel is door 0,3 mm coating heen voordat hij de drager raakt, en een gat in de laag groeit vanaf de rand verder.

Twijfel je tussen materialen voor een bepaald meubel, dan helpt het om per meubelsoort te kijken wat er aan belasting op komt te staan. Dat staat uitgewerkt in de gidsen per meubelstuk.

Wat pu leer betekent voor milieu en de term vegan leer

Pu leer is polyurethaan op polyester, en dat is in beide gevallen aardolie. De twee lagen zitten aan elkaar vast en zijn niet te scheiden, dus een versleten meubelbekleding van pu leer gaat in de praktijk naar de verbranding en niet naar een recyclestroom.

De eerlijke vergelijking gaat daarom per jaar gebruik. Een bank van pu leer die na vijf jaar wordt vervangen kost over twintig jaar vier keer een frame, vier keer transport en vier keer afval; een leren bank die twintig jaar staat kost dat één keer, met de belasting van het looien en de veehouderij erin.

Binnen de productie is wel iets veranderd dat je kunt navragen. Polyurethaan werd lang met een oplosmiddel opgebracht, en er zijn inmiddels watergedragen varianten en polyol op plantaardige basis. Dat is een echt verschil in fabricage, geen verschil in hoe lang het materiaal het houdt.

De plantaardige alternatieven op basis van cactus, appelresten of ananasblad verdienen dezelfde nuchtere blik. Het plantendeel zit meestal in de deklaag, terwijl het bindmiddel polyurethaan is en de drager vaak polyester; vraag dus naar het percentage en naar de drager voordat je op de naam afgaat.

Dezelfde voorzichtigheid past bij hout met een groen verhaal. Hoe zo'n claim uitpakt als je hem uit elkaar trekt, laat de vraag of mangohout werkelijk duurzaam is goed zien: het antwoord hangt aan de herkomst en de levensduur, niet aan het woord.

Zo beoordeel je een meubel van pu leer voordat je het koopt

Zeven controles die je in de winkel of bij de bezorging binnen een kwartier doet.

1. Vraag welke opbouw er onder de naam zit

   Laat de verkoper zeggen of het polyurethaan, pvc, gebonden leer of microvezel-pu is. Die vier gedragen zich verschillend, en de namen op het etiket lopen door elkaar heen. Komt er geen duidelijk antwoord, ga dan uit van de goedkoopste variant.

2. Voel de dikte bij een naad en kijk naar de snijkant

   Neem het materiaal bij een naad tussen duim en wijsvinger. Onder de 0,8 mm is de deklaag bijna altijd dun uitgevoerd, en op de snijkant zie je meteen of er een weefsel onder zit of een vezelige doorsnede.

3. Maak een scherpe vouw en kijk of er een witte lijn blijft staan

   Vouw een stukje bekleding over de rand van je vinger en laat het weer los. Een soepele coating trekt glad; een laag met veel vulmiddel houdt een lichte verkleuring op de vouw, en precies daar begint over een paar jaar de eerste scheur.

4. Vraag de schuurvastheid en de buigtest op

   Vraag naar het aantal toeren schuurvastheid, met 15.000 als gangbaar minimum voor huishoudelijk gebruik, en vraag daarnaast of er een buigtest is gedaan. Vraag ook of de stof op veroudering door vocht is beproefd, want dat is de test die de afbladderaars eruit haalt.

5. Reken uit hoeveel zituren dit meubel gaat maken

   Tel op hoeveel uur per week er op dezelfde zitplaats wordt gezeten. Boven de duizend uur per jaar op één plek is pu leer de verkeerde bekleding, en dan is microvezel-pu of leer de goedkopere keuze over tien jaar gerekend.

6. Kijk waar het meubel komt te staan

   Loop naar de plek in huis en kijk naar twee dingen: valt er directe zon op en zit er een radiator achter of onder. Beide drogen de coating uit, en 20 cm ruimte tussen radiator en rugleuning is het minimum dat je aanhoudt.

7. Controleer of de bekleding los te halen is

   Kijk onder de zitting of de bekleding is geniet, geritst of vastgelijmd. Losse kussens met een rits zijn later per stuk te vervangen, een vastgelijmde bekleding op een geschuimd frame betekent dat het hele meubel weg moet als de laag barst.

Maatwijzer

De hoogtes en maten die in een huis kloppen: bar, eettafel, tv, schilderij, wandlamp, kapstok en gordijnrails, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Onderdeel Alle Zitten Eten en bar Aan de muur Licht Keuken Trap, hal en deur Slapen Raam en gordijn Werken Badkamer

Onderdeel	Wat	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Zitten	Bank, zithoogte	44 cm	40 tot 48 cm	Meet tot de ingezakte zitting, niet tot het bolle kussen. Hoger kom je makkelijker op en af, lager zit je meer achterover.
Zitten	Bank, zitdiepte	60 cm	55 tot 65 cm	Boven 70 cm hangen je voeten vrij en zit je gedwongen onderuit. Loungebanken gaan tot 100 cm en zijn bedoeld om op te liggen.
Zitten	Bank, totale hoogte met rugleuning	80 cm	75 tot 90 cm	Staat de bank voor een raam, dan blijft hij onder de vensterbank als hij niet hoger is dan 80 cm.
Zitten	Fauteuil, zithoogte	45 cm	42 tot 48 cm	Een paar centimeter hoger dan de bank scheelt bij het opstaan. Een lage lounge-fauteuil zakt naar 38 cm.
Zitten	Salontafel, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Vuistregel: gelijk aan of net onder de zithoogte van de bank. Dan zet je je kopje neer zonder voorover te buigen.
Zitten	Salontafel, afstand tot de bank	40 cm	35 tot 45 cm	Minder en je knieën stoten tegen de rand, meer en je moet opstaan om je glas te pakken.
Zitten	Bijzettafel naast de bank, hoogte	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de armleuning, dan pak je je glas zonder te kijken.
Zitten	Poef of voetenbank, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Iets lager dan de zitting waar je op zit, anders drukt de rand in je kuiten.
Zitten	Doorloop tussen bank en meubel	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm loop je er met een volle wasmand langs. 60 cm is te krap om elkaar te passeren.
Zitten	Tv-meubel, hoogte	45 cm	40 tot 55 cm	Hierop komt het midden van een 55 inch scherm op ongeveer 80 cm. Wil je het midden op ooghoogte, dan hang je de tv aan de wand.
Eten en bar	Barblad, hoogte	105 cm	100 tot 110 cm	De barkruk moet 25 tot 30 cm lager zijn dan het blad.
Eten en bar	Barblad, diepte	40 cm	30 tot 60 cm	40 cm is een bord plus een glas. Wil je er ook snijden of een laptop neerzetten, dan 60 cm.
Eten en bar	Barblad, overstek voor je knieën	25 cm	20 tot 30 cm	Zonder overstek zitten je knieën tegen het kastje. Boven 30 cm moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als iemand erop leunt.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij een blad van 105 cm	78 cm	75 tot 82 cm	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, want daar passen je bovenbenen.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij aanrechthoogte (90 cm)	63 cm	60 tot 67 cm	Hetzelfde verschil van 25 tot 30 cm. Een gewone barkruk van 78 cm is hier te hoog en je zit met je knieën omhoog.
Eten en bar	Bar, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Met 60 cm stoot je je elleboog niet tegen je buurman. Onder 55 cm zit je schouder aan schouder.
Eten en bar	Eettafel, hoogte blad	75 cm	72 tot 78 cm	Vaste maat in de meubelbranche, geen norm. Een dik hardstenen of houten blad telt mee, dus meet de bovenkant.
Eten en bar	Eettafel, vrije hoogte onder het blad	68 cm	65 tot 72 cm	Hier zitten je bovenbenen. Een dikke tafelrand, een schuiflade of een dwarsbalk eet die ruimte op.
Eten en bar	Eetstoel, zithoogte	45 cm	44 tot 47 cm	Het verschil met het tafelblad moet 28 tot 32 cm zijn. Bij een tafel van 78 cm hoort dus een stoel van 46 tot 48 cm.
Eten en bar	Eettafel, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Een placemat is 45 cm breed, de rest is ruimte voor je ellebogen en je glas. Aan de kopse kant reken je een extra plek van 60 cm.
Eten en bar	Eettafel, diepte	90 cm	80 tot 100 cm	Bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna. Bij 90 cm past er een schaal of een kaars in het midden.
Eten en bar	Ronde eettafel, diameter	120 cm voor 4 personen	110 tot 150 cm	Reken 60 cm omtrek per persoon en houd het midden vrij voor de schalen. Vanaf 140 cm zitten er zes mensen omheen.
Eten en bar	Ruimte achter een eetstoel	100 cm	75 tot 110 cm	75 cm om de stoel achteruit te schuiven en op te staan, 100 cm om er ook achterlangs te lopen met een schaal.
Aan de muur	Schilderij, hartlijn boven de vloer	145 cm	140 tot 155 cm	Vuistregel, geen norm: het midden van het werk op ooghoogte van iemand die staat. Hang alles in de kamer op dezelfde hartlijn, dan loopt de wand rustig.
Aan de muur	Schilderij boven een bank, onderrand	25 cm boven de rugleuning	20 tot 30 cm	Lager en het lijkt of het werk op de bank leunt. Door de bank schuift de hartlijn omhoog naar 150 tot 165 cm, en dat mag hier.
Aan de muur	Schilderij boven een dressoir, onderrand	25 cm boven het blad	20 tot 30 cm	Genoeg om er een lamp of een vaas voor te zetten zonder dat die de lijst raakt.
Aan de muur	Wandcollage, ruimte tussen de lijsten	6 cm	5 tot 8 cm	Gelijke tussenruimte laat de groep als een vlak lezen. Boven 10 cm valt de groep uiteen in losse lijstjes.
Aan de muur	Schilderij in een trapgat, hartlijn	145 cm boven de neus van de trede	140 tot 150 cm	Meet loodrecht boven de voorkant van de trede waar je staat. Dan loopt de rij lijsten mee met de trap in plaats van scheef te lijken.
Aan de muur	Spiegel in de hal, hartlijn	155 cm	150 tot 165 cm	De bovenkant moet boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomen, anders ziet die zijn kruin niet.
Aan de muur	Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan en een zeeppompje. Bij 20 cm kijk je nog recht in je gezicht in plaats van tegen je hals.
Aan de muur	Wandklok, hartlijn	180 cm	170 tot 200 cm	Boven ooghoogte en boven de meubels, zodat je hem van de andere kant van de kamer ziet en er niemand voor staat.
Aan de muur	Tv, midden van het scherm	105 cm	100 tot 115 cm	Op ooghoogte als je op de bank zit: bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Boven een schouw kijk je omhoog en dat voel je na een film in je nek.
Aan de muur	Tv, kijkafstand	2 keer de schermdiagonaal	1,5 tot 2,5 keer	Een 55 inch scherm is 140 cm diagonaal, dus 2 tot 3,5 m. Bij 4K mag je dichterbij zitten omdat je de pixels niet meer ziet.
Aan de muur	Stopcontact, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte, geen norm: NEN 1010 schrijft geen hoogte voor, alleen de zones in de badkamer. Achter een dressoir zet je hem net zo goed op 15 cm, boven een werkblad juist hoog.
Aan de muur	Schakelaar, hart boven de vloer	105 cm	90 tot 110 cm	Ook een gewoonte. 105 cm is de oude Nederlandse standaard: je vindt hem in het donker met je hand op heuphoogte. Voor kinderen en vanuit een rolstoel werkt 90 tot 100 cm beter.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, onderkant	80 cm boven het blad	75 tot 90 cm	Laag genoeg om het blad te verlichten, hoog genoeg om iemand tegenover je aan te kijken. Bij een plafond boven 280 cm mag hij iets hoger.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, breedte	30 cm binnen de rand van het blad	30 tot 40 cm binnen de rand	Anders stoot je je hoofd als je langs de tafel loopt of een stoel aanschuift.
Licht	Hanglamp boven een kookeiland, onderkant	75 cm boven het blad	70 tot 85 cm	Boven een blad van 90 cm kom je dan op 165 cm, ongeveer ooghoogte. Kies dus een kap die de lamp van onderaf afschermt. Bij twee of drie lampen reken je 70 tot 90 cm hart op hart.
Licht	Hanglamp in de hal of boven de trap, onderkant	210 cm boven de vloer	200 tot 230 cm	Vrije doorloop, niemand stoot zijn hoofd. Boven een trap meet je vanaf de hoogste trede die onder de lamp ligt.
Licht	Wandlamp, hart	160 cm	150 tot 170 cm	Ooghoogte. Schijnt de lamp opzij of omhoog, dan mag hij lager hangen. In een open lamp op ooghoogte kijk je recht in de bron.
Licht	Leeslamp naast een stoel, onderkant van de kap	110 cm	100 tot 125 cm	Net boven je schouder als je zit, dan valt het licht op de pagina en niet in je ogen.
Licht	Vloerlamp naast de bank, onderkant van de kap	140 cm	130 tot 150 cm	Je hoofd zit op de bank op ongeveer 130 cm. Blijft de kap daarboven, dan kijk je niet in het lampje.
Licht	Bedlamp aan de wand, hart	65 cm boven de matras	55 tot 75 cm	Op zithoogte in bed, zodat het licht op je boek valt. Meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een boxspring scheelt 20 cm.
Licht	Spiegellamp badkamer, twee lampen naast de spiegel	160 cm hart	155 tot 170 cm	Licht van de zijkant geeft geen schaduw onder je ogen en je kin. Een enkele lamp boven de spiegel doet dat wel.
Licht	Inbouwspot, afstand tot de wand	70 cm	60 tot 90 cm	Dichterbij krijg je een felle boog op het stucwerk, verder weg blijft de wand donker. Onderling 100 tot 150 cm, afhankelijk van de stralingshoek.
Licht	Buitenlamp naast de voordeur, hart	190 cm	170 tot 210 cm	Boven je hoofd, zodat je niet in de lamp kijkt terwijl je het slot zoekt. Op ooghoogte ben je juist blind.
Keuken	Aanrecht, hoogte bovenkant blad	90 cm	85 tot 95 cm	De Nederlandse standaard: onderkast, verstelbare poten en een blad van 3 tot 4 cm samen. Vuistregel: ellebooghoogte min 10 tot 15 cm, dus ben je langer dan 1,85 m, draai de poten dan uit.
Keuken	Werkblad, diepte	60 cm	57 tot 65 cm	Kookplaten en spoelbakken zijn op 60 cm gemaakt. Een diep blad van 70 cm geeft ruimte achter de kookplaat, maar je reikt verder naar de bovenkastjes.
Keuken	Bovenkastjes, onderkant boven het werkblad	55 cm	50 tot 60 cm	Onder 50 cm past je keukenmachine er niet onder en sta je met je hoofd tegen de deur. Boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap.
Keuken	Bovenkastjes, diepte	35 cm	32 tot 40 cm	Ondieper dan het werkblad, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt om te snijden.
Keuken	Afzuigkap boven een gaskookplaat, onderkant	70 cm	65 tot 75 cm	De vlam en de hete lucht moeten weg kunnen: onder 65 cm boven de pannendrager wordt het vetfilter te heet. Houd altijd de minimummaat uit de handleiding aan, dat is een eis van de fabrikant.
Keuken	Afzuigkap boven inductie, onderkant	60 cm	55 tot 65 cm	Geen vlam, dus hij mag lager, en lager hangen vangt meer damp. Ook hier is de handleiding leidend, want die maat hoort bij het apparaat.
Keuken	Kookeiland, loopruimte rondom	120 cm	100 tot 150 cm	Bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar terwijl er een lade open staat.
Keuken	Twee keukenrijen tegenover elkaar, afstand	120 cm	110 tot 140 cm	Een ovendeur en een lade die tegenover elkaar open staan hebben allebei ongeveer 60 cm nodig.
Keuken	Oven op werkhoogte, bodem van de ovenruimte	90 cm	80 tot 100 cm	Je tilt een hete bakplaat er recht uit in plaats van gebogen. Boven 100 cm til je een schaal boven je middel en zie je niet meer wat erin staat.
Keuken	Vaatwasser, nismaat	60 cm breed, 82 cm hoog	60 tot 60,5 cm breed	Een onderbouwmodel schuift onder een blad van 90 cm. Een vrijstaand model heeft zijn eigen bovenblad en is ongeveer 85 cm hoog.
Keuken	Inbouwkoelkast, nishoogte	88, 122 of 178 cm	vaste maten per model	De kast volgt de nismaat, dus meet de nis en niet het apparaat. Achter en boven het apparaat moet ventilatieruimte vrij blijven.
Keuken	Stopcontact boven het werkblad, hart	115 cm	110 tot 120 cm	Dat is 20 tot 30 cm boven het blad, dus vrij van spetters en niet weggewerkt achter de waterkoker. Houd minstens 30 cm afstand tot de spoelbak.
Keuken	Keukenplint, hoogte	10 cm	10 tot 15 cm	De poten zijn verstelbaar en met de plint stel je de aanrechthoogte fijn in. De plint staat 5 cm terug, zodat je met je tenen onder het kastje kunt.
Trap, hal en deur	Trapleuning, hoogte	90 cm	80 tot 100 cm (norm)	Norm: het Bouwbesluit, sinds 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving, eist een leuning tussen 80 en 100 cm, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Een leuning is verplicht als je over de trap meer dan 1 m stijgt.
Trap, hal en deur	Optrede, hoogte van een trede	maximaal 18,8 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw tot 22 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl, voor een woning. Oude trappen zijn vaak 20 tot 21 cm en dat mag blijven zolang je de trap niet vernieuwt.
Trap, hal en deur	Aantrede, diepte van een trede	minimaal 22 cm bij nieuwbouw	22 cm is de ondergrens (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Bij een draaiende trap geldt die maat op de looplijn, dus in de punt van een kwartdraai mag de trede smaller zijn.
Trap, hal en deur	Trap, vuistregel voor comfortabel lopen	2 x optrede + aantrede = 60 cm	58 tot 64 cm	Geen norm maar een oude vuistregel. 17 op en 26 aan loopt rustig (60), 20 op en 22 aan is een gewone Nederlandse trap (62). Daarbuiten struikel je op de maat.
Trap, hal en deur	Trap, vrije breedte	80 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 70 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Onder 80 cm krijg je een matras of een bank niet naar boven.
Trap, hal en deur	Trap, vrije hoogte erboven	230 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 190 cm (norm)	Norm, gemeten loodrecht boven de voorkant van de trede. Bij een dichtgezette zoldertrap is dit de maat waar je tegen de balk loopt.
Trap, hal en deur	Vloerafscheiding langs een trapgat of vide	100 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 90 cm (norm)	Norm: verplicht zodra het verval meer dan 1 m is. Openingen mogen niet groter zijn dan 10 cm en tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag er niets zijn waar een kind op kan klimmen.
Trap, hal en deur	Binnendeur, dagmaat van het kozijn	83 x 201,5 cm	78, 83, 88 of 93 cm breed; 201,5, 211,5 of 231,5 cm hoog	Industriestandaard, geen norm. Na montage houd je ongeveer 3 cm minder vrije doorgang over, dus voor een rolstoel of rollator kies je een blad van 93 cm.
Trap, hal en deur	Deurkruk, hoogte	100 cm	95 tot 105 cm	Gewoonte: het slot zit in een standaardkozijn op die hoogte. Verplaatsen kan alleen als je het slotgat in het blad meeverhuist.
Trap, hal en deur	Kapstok, hoogte van de haken	170 cm	160 tot 180 cm	Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af, dus op 170 cm blijft hij vrij van de vloer. Een kinderkapstok komt op 110 tot 120 cm.
Trap, hal en deur	Hal, vrije loopruimte	100 cm	90 tot 120 cm	Onder 90 cm kun je niet met twee mensen langs elkaar en past er geen kinderwagen naast de kapstok.
Trap, hal en deur	Drempel, hoogte	maximaal 2 cm	0 tot 2 cm	Boven 2 cm struikel je eroverheen en kom je er met een rollator of rolstoel niet zonder helling over. Een schuine aanloop haalt de rand eraf.
Slapen	Bed, bovenkant matras	55 cm	45 tot 65 cm	Zit je op de rand met je voeten plat op de vloer en je knieën in een hoek van 90 graden, dan is de hoogte goed. Een boxspring komt vaak op 60 tot 65 cm, een laag frame op 45.
Slapen	Matras, standaardmaten	140 x 200 cm	80, 90, 120, 140, 160 of 180 cm breed; 200 of 210 cm lang	Ben je langer dan 1,90 m, neem dan 210 cm. Twee losse matrassen van 90 x 210 vullen samen een bed van 180 x 210.
Slapen	Nachtkast, hoogte bovenblad	60 cm	55 tot 70 cm	Gelijk met of iets boven de matras, dan zet je liggend je glas neer zonder te kijken. Bij een boxspring van 65 cm hoort dus een hoge nachtkast.
Slapen	Loopruimte naast het bed	70 cm	60 tot 90 cm	60 cm is genoeg om langs te lopen, 70 cm om het bed op te maken zonder tegen de kast te stoten.
Slapen	Kledingroede voor lange kleding	160 cm	150 tot 170 cm	Een jas of lange jurk hangt 120 tot 140 cm af, dus eronder blijft nog ruimte voor een lade of een schoenenbak.
Slapen	Kledingroede voor korte kleding	100 cm	95 tot 110 cm	Hemden en dubbelgevouwen broeken hangen 70 tot 90 cm af. Met twee roedes boven elkaar, op 100 en 195 cm, verdubbel je de hangruimte.
Slapen	Kast, diepte voor hangende kleding	60 cm	55 tot 65 cm	Een hanger is 45 cm breed en met 60 cm diepte sluit de deur zonder dat de mouwen klem zitten. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte.
Slapen	Kast, legborddiepte voor truien en broeken	40 cm	35 tot 45 cm	Een opgevouwen trui is ongeveer 30 cm breed. Met 40 cm valt de stapel niet naar voren als je de deur opent.
Slapen	Kast, hoogste bruikbare schap	200 cm	190 tot 210 cm	Verder reik je niet zonder trapje. Wat boven 210 cm staat, is opslag voor koffers die je twee keer per jaar pakt.
Slapen	Hoogslaper, vrije hoogte boven de matras	100 cm	90 tot 110 cm	Genoeg om rechtop in bed te zitten. Meet van de bovenkant van de matras tot het plafond, niet tot de bodem van het bed.
Raam en gordijn	Gordijnrails, hoogte boven het kozijn	12 cm	10 tot 15 cm	Boven het kozijn laat het raam groter lijken en houdt de rail het gordijn uit het glas. Zit het plafond dichtbij, monteer de rail dan 5 tot 10 cm onder het plafond of direct tegen het plafond.
Raam en gordijn	Gordijnrails, uitloop naast het kozijn	20 cm per zijde	15 tot 25 cm	Daar staat het opzij geschoven gordijn geparkeerd, zodat het niet voor het glas blijft hangen en je het daglicht niet inlevert.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vloer	1 cm boven de vloer	0 tot 2 cm	Net vrij van de vloer: het sleept niet en hangt toch recht. Wil je het gordijn op de vloer laten vallen, maak het dan 5 tot 10 cm langer dan de maat tot de vloer.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vensterbank	2 cm boven de bank	1 tot 3 cm	Vrij van de bank, zodat het gordijn niet omkrult op de plank en de warmte van de radiator eronder langs kan.
Raam en gordijn	Gordijn, stofbreedte	2 keer de railbreedte	1,5 tot 2,5 keer	Bij 1,5 keer hangt de stof vlak, bij 2,5 keer krijg je volle plooien. Een wave-rail vraagt 2 tot 2,5 keer, anders staat de golf niet.
Raam en gordijn	Rolgordijn of plissé in de dag, speling	0,5 cm per zijde	0,3 tot 1 cm	Meet de dagmaat op drie hoogtes en neem de kleinste maat, want een kozijn staat zelden haaks.
Raam en gordijn	Vitrage, afstand tot het glas	5 cm	3 tot 10 cm	Tegen koud glas wordt de stof vochtig en krijg je vlekken. Verder naar binnen botst hij op de vensterbank of de raamkruk.
Raam en gordijn	Vensterbank binnen, diepte	20 cm	15 tot 30 cm	Volgt de dikte van de muur plus een overstek van 2 tot 3 cm. Vanaf 20 cm staat een plant er stabiel op.
Raam en gordijn	Vensterbank buiten, overstek	4 cm	3 tot 5 cm	Met een waterhol aan de onderkant. Zonder dat overstek loopt regenwater terug over de gevel en krijg je vuilstrepen onder het raam.
Raam en gordijn	Radiator onder het raam, onderkant	12 cm boven de vloer	10 tot 15 cm	Er moet lucht onderlangs kunnen, daar begint de convectie. Houd ook 3 tot 5 cm tussen radiator en wand en 10 cm vrij onder de vensterbank.
Werken	Bureau, hoogte blad zittend	74 cm	72 tot 76 cm	Je onderarmen liggen horizontaal op het blad en je schouders blijven laag. Kun je het blad niet verstellen, zet dan de stoel hoger en je voeten op een steun.
Werken	Zit-stabureau, stahoogte	105 cm	95 tot 120 cm	Ellebooghoogte staand. Vuistregel: je lichaamslengte min 75 cm, dus bij 1,80 m kom je op 105 cm.
Werken	Bureaustoel, zithoogte	45 cm	40 tot 52 cm	Voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. De gasveer van een bureaustoel dekt dat bereik zelf.
Werken	Vrije hoogte onder het bureaublad	68 cm	65 tot 72 cm	Je bovenbenen moeten eronder passen, ook met een lade of een kabelgoot. Houd daarnaast 60 cm breed en 60 cm diep beenruimte vrij.
Werken	Bureaublad, diepte	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm staat het scherm op armlengte, 50 tot 80 cm van je ogen, en ligt je toetsenbord er nog voor.
Werken	Beeldscherm, bovenrand	op ooghoogte of iets lager	110 tot 125 cm boven de vloer	Je kijkt dan licht naar beneden en dat is de rustpositie van je ogen. Een laptop op het blad zit ongeveer 20 cm te laag, dus zet hem op een standaard met een los toetsenbord.
Werken	Toetsenbord, afstand tot de bladrand	10 cm	8 tot 15 cm	Daar rusten je handpalmen. Zonder die strook hangen je armen in de lucht en trekt het in je schouders.
Werken	Wandplank boven het bureau, onderkant	45 cm boven het blad	40 tot 60 cm	Een A4-ordner is 32 cm hoog, dus die past er nog onder, en je stoot je hoofd niet als je opstaat.
Werken	Boekenschap, diepte	25 cm	20 tot 30 cm	Een pocket is 12 cm diep, een gebonden boek 16 tot 20 cm. Bij 25 cm staan ze allemaal binnen de rand.
Werken	Boekenschap, overspanning zonder steun	80 cm	70 tot 90 cm	Boeken wegen al snel 25 kg per meter schap. Bij 18 mm plaatmateriaal blijf je onder 80 cm, anders zakt het schap zichtbaar door.
Keuken	Schap voor borden, diepte	32 cm	30 tot 35 cm	Een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee. Met 32 cm houd je een vinger ruimte om de stapel te pakken zonder te schuiven.
Badkamer	Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Vuistregel: heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen. Gebruiken kinderen de wastafel, dan is 80 cm prettiger.
Badkamer	Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	Tel de kom van 10 tot 15 cm erbij op, dan komt de bovenrand op 85 tot 95 cm. Vergeet die optelsom en je wast je handen op keukenhoogte.
Badkamer	Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus naast de wastafel en niet aan de andere kant van de ruimte.
Badkamer	Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen. Hang de bovenkant niet hoger dan 180 cm, anders kom je niet bij de handdoek. Een smalle handdoekradiator geeft weinig vermogen, dus reken hem niet als enige verwarming.
Badkamer	Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan kunt bedienen zonder onder de koude straal te gaan staan.
Badkamer	Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan kun je bijmengen terwijl je in bad zit.
Badkamer	Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker, want je staat er recht onder. Bij een schuin dak meet je op het punt waar je echt staat.
Badkamer	Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm lang, dus de onderste stand komt rond 110 cm. Daarmee spoel je het bad, een kind of de hond af.
Badkamer	Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Standaard is 40 cm. Een verhoogd toilet van 45 tot 48 cm zit op stoelhoogte en daar sta je makkelijker van op. Bij een hangend toilet bepaal je de hoogte zelf met het inbouwframe.
Badkamer	Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten. Zijwaarts wil je 80 cm breedte, anders zit je met je schouder tegen de muur.
Badkamer	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog; 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot	Zittend pak je de rol zo zonder te draaien. Hang je hem naast of achter je, dan verdraai je je rug elke keer.
Badkamer	Fonteintje in het toilet, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Dezelfde hoogte als een wastafel. Let op de draairichting van de deur, want een fonteintje van 40 cm breed vraagt een vrije hoek.
Badkamer	Stopcontact in de badkamer	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones: binnen 60 cm van de rand van een bad of douche mag geen wandcontactdoos. Alle wandcontactdozen moeten achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Nalopen voordat je pu leer in huis haalt

• Gevraagd of het polyurethaan, pvc, gebonden leer of microvezel-pu is
• Dikte bij de naad gevoeld en op de snijkant gekeken of er een weefsel onder zit
• Een scherpe vouw gemaakt en gecontroleerd of er een witte lijn in blijft staan
• Schuurvastheid opgevraagd, met 15.000 toeren als ondergrens voor huishoudelijk gebruik
• Gevraagd of de stof op buigen en op veroudering door vocht is getest
• De plek nagelopen op directe zon en op minstens 20 cm afstand tot een radiator
• Afgesproken wie de hoofdsteun en de armleuningen wekelijks afneemt
• Onder de zitting gekeken of de bekleding geniet of geritst is en dus vervangbaar

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Pu leer kiezen voor de bank waarop je elke avond zit

De dagelijkse bank is precies het meubel waar alle vier de slijtmechanismen samenkomen: buigen, huidvet, warmte en tijd. Drie tot zeven jaar is daar een reëel bereik, en dat is korter dan de meeste mensen bij een bank voor ogen hebben.

Wie per jaar gebruik rekent, komt op de bank meestal goedkoper uit met microvezel-pu, met een stof of met gecorrigeerd leer. Bewaar pu leer voor de stoelen en de plekken die weinig buigen.

Leervet op pu leer smeren omdat het leer heet

Voeden werkt alleen bij een materiaal dat vocht en vet opneemt. Polyurethaan is een dichte film, dus de balsem blijft erop liggen, wordt kleverig en houdt stof vast, waarna de zitting er viezer uitziet dan voor de behandeling.

Erger is dat sommige leermiddelen oplosmiddelen bevatten die de toplak juist zacht maken. Lauw water met een paar druppels neutrale zeep is het hele onderhoud dat dit materiaal nodig heeft.

Gebonden leer kopen omdat er leer op de kaart staat

Gebonden leer bestaat uit vermalen leerresten in een bindmiddel van polyurethaan, en de laag die je aanraakt is die kunststof. Het bladdert in schilfers af, vaak binnen twee tot vijf jaar en ook op plekken waar niet op gezeten wordt.

Vraag dus niet of er leer in zit maar hoe de opbouw eruitziet. Een meubel met vezelstof als basis slijt niet in zoals leer; het valt uit elkaar langs de randen van de naden.

Het meubel tegen de radiator of in de volle zon zetten

Warmte en ultraviolet licht halen samen de rek uit de coating. Die verhardt, en een harde laag over een zitting die blijft doorveren barst in een fijn craquelé over het hele vlak in plaats van alleen op de vouwlijnen.

Houd 20 cm tussen een paneelradiator en een rugleuning, en zet een lichte bekleding niet in de baan van de middagzon achter glas. Een vitrage of een gordijn dat overdag halfdicht blijft doet hier meer dan welk onderhoudsmiddel ook.

Alleen op schuurvastheid letten

Het aantal toeren op een schuurtest zegt iets over slijtage door wrijving, en dat is bij pu leer zelden de oorzaak van uitval. De meeste bekledingen begeven het door buigen en door veroudering, en die twee staan niet in dat cijfer.

Vraag daarom naast de schuurvastheid ook naar een buigtest en naar een verouderingstest met warmte en vocht. Een stof met 30.000 toeren die op buigen niet is getest, kan eerder scheuren dan een stof met 20.000 toeren die dat wel is.

Denken dat een gescheurde laag te repareren is

Reparatiepasta hecht aan de bovenkant van een laag die van binnenuit blijft afbreken of blijft vouwen. De vulling zit er wel in, maar de beweging eronder gaat door en de scheur loopt langs de reparatie opnieuw open.

Voor een klein gat in een hoofdbord of een zijkant is een reparatie cosmetisch prima. Voor een zitting die elke dag wordt gebruikt is een hoes, een nieuwe bekleding of vervanging van het meubel de eerlijke keuze.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een bekleding vervangen is het werk van een meubelstoffeerder, en bij pu leer is de vraag niet of het kan maar of het loont. Een losse zitting van een eetkamerstoel opnieuw bekleden is een klus van een half uur per stoel voor wie het vaker doet, en dat is bij een stel goede stoelen de moeite waard.

Bij een bank ligt dat anders. Nieuwe bekleding om een bestaand frame kost bij de meeste modellen meer dan een nieuwe bank van pu leer, dus die keuze valt alleen goed uit als het frame en het schuim nog stevig zijn en het model bevalt. Laat de stoffeerder dan meteen het zitschuim beoordelen, want een ingezakte zitting laat de nieuwe bekleding over dezelfde kleine radius vouwen als de oude.