Een kleine schuur inrichten: één wand diep, één ondiep, één vrij

Wat er in een kleine schuur al vastligt

Een schuur van vier tot acht vierkante meter heeft geen indeling nodig maar een verdeling: welke wand wordt diep, welke wordt ondiep en welke blijft leeg. Die keuze maak je pas nadat je weet wat er al vastligt, want in een berging van deze maat kost elk vast punt meteen een tiende van de vloer.

Begin bij de binnenmaat en niet bij de maat uit de folder. Een tuinhuis wordt op buitenwerkse maat verkocht: bij een wand van stapelplanken van 28 mm scheelt dat aan twee zijden ruim 5 cm, bij een regelwerkwand met beplating aan beide kanten 12 tot 16 cm, en bij een gemetselde berging nog meer. Hoe deze ruimte zich verhoudt tot de andere bergplekken in huis staat bij garage, schuur en berging inrichten.

De deur bepaalt daarna het meest. Draait het blad naar buiten, dan kost het binnen niets; draait het naar binnen, dan legt het een kwartcirkel van ongeveer 80 cm beslag op de enige vloer die je hebt.

De dakvorm bepaalt waar je nog hoog iets kwijt kunt. Bij een lessenaarsdak loopt de binnenhoogte van ongeveer 220 cm aan de voorzijde naar 180 cm achterin, en bij een zadeldak zit de nok in het midden, precies boven de strook waar je loopt.

Vast punt	Wat het aan ruimte kost	Wat dat voor de indeling betekent
Deur die naar binnen draait, dagmaat 80 cm	Een kwartcirkel van 80 cm, ongeveer 0,5 m² vloer	Het blad omhangen zodat het naar buiten draait is in een schuur van 6 m² de goedkoopste vierkante meter die je kunt winnen
Deur die naar buiten draait	Binnen niets, buiten een vrije strook van 90 cm voor de gevel	Daar kan geen regenton, plantenbak of container staan, ook niet tijdelijk
Dorpel of drempel van 8 tot 15 cm	Een oprijplank van 60 tot 90 cm die ergens moet liggen	Zonder die plank til je een volle kruiwagen of een elektrische fiets over de rand, en dan blijft hij ervoor staan
Wandhoogte van 180 tot 200 cm bij de zijwand	De bovenste 20 cm van een standaardstelling van 200 cm	Meet de wandhoogte en niet de nokhoogte, want de stelling staat tegen de wand en niet in het midden
Zadeldak met de nok in het midden	Alleen boven de looproute is meer dan 200 cm hoogte beschikbaar	Een rek onder de nok hangt boven je hoofd: houd er 190 cm vrije hoogte onder, anders loop je er dagelijks tegenaan
Houten vloer op regels om de 40 tot 60 cm	Niets aan vloer, wel aan draagkracht tussen de regels	Zware spullen zet je tegen een wand of boven een regel, niet midden op een overspanning
Geen wandcontactdoos in de schuur	Een haspel die over de vloer loopt en daar jaren blijft liggen	Kies armaturen op accu, of laat een grondkabel aanleggen voordat je de wanden volzet
Raampje van ongeveer 40 bij 60 cm	De wand eronder en ernaast	Zet er niets hoogs voor: dit is de enige plek waar je bij daglicht kleur en schade aan iets ziet

Eén wand diep, één ondiep en één helemaal vrij

De verleiding in een kleine schuur is om alle wanden te benutten, en precies daar loopt het vast. Een stelling van 40 cm diep aan twee lange wanden kost samen 80 cm, en in een schuur van 250 cm breed lijkt de resterende 170 cm ruim. Alleen staat er dan nog niets op de vloer, terwijl juist de kruiwagen, de maaier en de zak potgrond tegen die wanden aan komen.

Geef daarom elke wand één rol. De wand tegenover de deur wordt de diepe wand met de stelling, want dat is de enige wand waar je ook bij kunt als de vloer vol staat. Een zijwand krijgt ondiepe planken van 20 tot 25 cm, hoog genoeg opgehangen om er nog onderlangs te kunnen. De derde wand blijft leeg voor alles wat op wielen staat.

Reken de strook die overblijft één keer uit, want die maat beslist alles. Neem een schuur van 250 bij 300 cm als voorbeeld: de stelling van 40 cm staat aan de achterwand, het klapblad van 45 cm aan de rechterwand, en tussen de fiets en het blad blijft 145 cm over. Onder ongeveer 90 cm kom je er niet meer langs met een fiets aan de hand, en onder 60 cm moet je je schouders draaien.

Wil je dit met je eigen wandmaten uitproberen voordat je gaat boren, dan teken je de schuur en de spullen op schaal na in de kamerplanner met loopruimtes erbij. Op ruitjespapier van 5 mm werkt hetzelfde: één hokje is 10 cm, dus een schuur van 250 bij 300 cm wordt een rechthoek van 12,5 bij 15 cm.

Wat er per binnenmaat in past

Het verschil tussen 5 en 7,5 vierkante meter zit niet in hoeveel er in kan, maar in of je erbij kunt. Bij elke maat hieronder gaan we uit van één diepe wand, één ondiepe wand en een vrije strook van minstens 90 cm, want zonder die strook is de achterste plank onbereikbaar en verhuist alles langzaam naar voren.

Een kleine schuur praktisch inrichten begint dus met kiezen wat er niet in gaat. De derde kolom is daarom geen bijzaak: dat is de beslissing die je nu neemt in plaats van over een half jaar, als er al planken hangen.

Bij een vierkante plattegrond van 250 bij 250 cm speelt iets extra's. Er is geen vanzelfsprekende lange wand, dus geen wand die zich aanbiedt voor de stelling, en dan krijgt elke wand een beetje van alles. Datzelfde patroon zie je bij het inrichten van een vierkante woonkamer: wijs zelf één wand aan als hoofdwand, anders wijst niemand er een aan.

Wie in plaats van een schuur een kleine garage inrichten wil, rekent met dezelfde dieptes maar met de auto als vast punt erbij. De strook die aan de uitstapzijde overblijft bepaalt dan wat er nog aan de wand kan, en die rekensom staat uitgewerkt bij de indeling van een garage met een auto erin.

Binnenmaat	Wat er samen in past	Wat je dan laat vallen
180 bij 180 cm, ruim 3 m²	Planken van 25 cm diep aan één wand, tuingereedschap aan een lattenwand, een kruiwagen rechtop naast de deur	Een fiets en een werkblad tegelijk; hier kies je er één van
200 bij 250 cm, 5 m²	Stelling van 40 cm aan de korte achterwand, één fiets langs de lange wand, een klapblad van 30 cm diep	Een tweede fiets, en de grasmaaier naast de kruiwagen
250 bij 250 cm, ruim 6 m²	Stelling van 40 cm aan één wand, klapblad van 45 cm aan de tweede, twee fietsen naast elkaar langs de derde	Een vaste werkbank: in een vierkante plattegrond ontbreekt de lange wand waar hij tegenaan hoort
250 bij 300 cm, 7,5 m²	Stelling over de hele achterwand, klapblad van 120 cm, twee fietsen en de kruiwagen op de vrije wand	Diepe kasten aan twee wanden tegelijk
300 bij 400 cm, 12 m²	Vaste werkbank van 60 cm diep aan de kopse wand, stelling van 40 cm aan één lange wand, vier fietsen en de maaier	Niets, zolang één lange wand helemaal leeg blijft
Garagebox van 270 bij 550 cm	Met de auto erin blijft er aan de uitstapzijde 60 tot 70 cm over: planken van 25 cm diep boven 160 cm en verder niets tegen die wand	Een werkbank die blijft staan; die past hier alleen als de auto buiten blijft

Kies eerst de bak en laat de plankdiepte daaruit volgen

Planken die je op gevoel maakt, worden 30 of 35 cm diep. Op die maat past geen enkele standaardbak netjes: een krat van 40 cm steekt uit en een krat van 30 cm laat een nutteloze strook van 5 cm achter, waar binnen een jaar losse spullen op liggen.

Keer de volgorde daarom om en kies eerst de bak. Stapelkratten volgen de vaste maten 60 bij 40, 40 bij 30 en 30 bij 20 cm, en die passen in elkaar en op elkaar. Eén maat door de hele schuur is rustiger dan drie maten die niemand meer uit elkaar houdt.

De tweede maat die je nodig hebt is de overspanning tussen de dragers. Een plank van 18 mm multiplex draagt 60 tot 80 cm zonder zichtbaar door te zakken, maar drie volle kratten van 60 bij 40 cm met gereedschap erin wegen samen 60 tot 75 kg. Spaanplaat en MDF houden die last op papier ook, alleen buigen ze onder een belasting die er maanden op blijft staan langzaam door, en die bolling veert niet meer terug.

Houd de onderste plank op 15 cm boven de vloer. Daaronder kun je vegen, en het spatwater dat bij een regenbui langs de deur naar binnen slaat komt er niet bij. Ondiepe planken van 20 cm hoog aan de wand werken in een schuur net zoals in een kleine badkamer met ondiepe opbergers: je verliest nauwelijks vloer en je ziet in één blik wat er staat.

Wat erop staat	Plankdiepte	Vrije hoogte tussen twee planken	Overspanning bij 18 mm plaat
Stapelkrat van 60 bij 40 cm	42 cm	35 cm, inclusief deksel en handgreep	60 cm
Stapelkrat van 40 bij 30 cm	32 cm	25 cm	80 cm
Opbergbox met deksel van ongeveer 60 liter	42 cm	38 cm	60 cm
Gereedschapskoffers van machines	40 cm	20 cm, want ze liggen plat	60 cm
Verfblikken van 0,75 tot 2,5 liter	25 cm	25 cm	80 cm
Spuitbussen, olie, lijm en kit	20 cm	30 cm, zodat een kitkoker rechtop kan	80 cm
Zakken potgrond of strooizout van 15 tot 25 kg	40 cm, op de onderste plank	45 cm	40 cm, of direct boven een staander
Fietstassen, helmen en handschoenen	Geen plank maar haken op 150 tot 170 cm	Niet van toepassing	Niet van toepassing

Wat de wand van een schuur echt houdt

In een schuur hangt bijna alles aan de wand, en juist daar is de wand het zwakst. Een houten schuurwand is geen muur maar een beplating van 19 tot 28 mm, en een prefab betonnen berging heeft wanden die dunner zijn dan die van een woning.

Zoek daarom eerst het frame. Achter een beplate wand staan stijlen om de 40 tot 60 cm, en een schroef van 5 bij 60 mm die minstens 40 mm in zo'n stijl grijpt houdt ongeveer 30 kg per punt. Diezelfde schroef in alleen de beplating houdt een paar kilo, en trekt er bij de eerste zware greep schuin uit.

Bij een wand van massieve stapelplanken speelt iets anders. Die wand krimpt in de hoogte doordat het hout uitdroogt, en daarom zitten er in de deur- en raamkozijnen van een blokhut sleufgaten. Schroef een hoge stelling dus niet star aan drie planken tegelijk vast, maar hang hem aan één verticale montageplank van 18 mm multiplex die je met de bovenste schroef vastzet en met de onderste in een sleufgat laat lopen.

Een stadsfiets weegt 16 tot 22 kg en een elektrische fiets 22 tot 28 kg, dus die laatste zit tegen de grens van wat één haak in hout houdt. Hoe je fietsen aan een wand hangt en hoeveel hart-op-hartafstand je daarvoor nodig hebt, staat uitgewerkt bij fietsen en ladders ophangen in de garage. Twijfel je over de plug bij een stenen of betonnen berging, dan zoek je per wandtype op wat een punt houdt in de ophangwijzer met kilo's per bevestiging.

Wandtype	Waarin je vastzet	Wat één punt ongeveer houdt	Waar het op vastloopt
Houtskeletwand met beplating	Schroef 5 bij 60 mm, minstens 40 mm in de stijl	30 kg	De beplating zelf houdt bijna niets; zoek de stijl met een magneet op de spijkerkoppen of door af te tikken
Blokhutwand van 28 mm stapelplanken	Schroef in het hout, via een verticale montageplank over drie planken	30 kg, verdeeld over meer planken	De wand krimpt in de hoogte, dus één starre verbinding over drie planken trekt de wand krom
Gemetselde halfsteens wand van baksteen	Nylon plug van 8 mm met schroef 5 bij 60 mm	15 kg	Boor in de steen en niet in de voeg, want de specie is zachter dan de baksteen
Kalkzandsteen	Nylon plug, en chemisch anker voor het zware werk	20 kg met een plug, 50 kg met een chemisch anker	Geen keilbout: de spreidkracht laat kalkzandsteen scheuren
Betonnen prefab berging	Nylon plug, keilbout of chemisch anker	25, 50 of 75 kg, in die volgorde	Prefab wanden zijn dun; meet de dikte bij de deur of het raam voordat je 60 mm diep boort
Gasbeton of cellenbeton	Gasbetonplug van 60 tot 100 mm, zonder klopstand geboord	10 kg	Een gewone nylon plug draait rond in het te ruime gat en houdt niets
Stalen schuur van dunne plaat	Blindklinkmoer of een bout met een grote ring door de plaat	Enkele kilo's	De plaat vervormt en trekt krom; zet hier een vrijstaand rek neer dat op de vloer draagt

Een werkhoek die je kunt opklappen

In een schuur onder de acht vierkante meter is een vaste werkbank van 60 cm diep zelden de goede keuze. Hij staat 360 dagen per jaar in de weg voor een paar zaterdagen werk, en hij pakt precies de strook af waarover je de fiets naar binnen rijdt.

Een opklapbaar blad lost dat op, mits je één maat goed zet: de scharnierlijn. Ligt het blad op 90 cm en is het 45 cm diep, dan staat het opgeklapt tot 135 cm tegen de wand. Alles wat je daaronder ophangt, zit in de weg zodra je het blad neerklapt, dus de onderrand van een gereedschapsbord komt op 140 cm.

De bladhoogte zelf hangt af van wat je doet. Voor algemeen klussen werkt 90 cm, voor fijn werk 95 tot 100 cm omdat je anders voorover buigt, en voor zwaar duw- en schaafwerk juist 80 tot 85 cm, want daar zet je je lichaamsgewicht van boven op.

Licht is in een schuur het onderdeel dat het meeste oplevert. Boven een werkblad wil je ongeveer 500 lux en in de rest van de schuur is 100 tot 200 lux genoeg, dus een ledbalk van rond de 2000 lumen boven een blad van 120 cm doet het werk. Hang hem vóór de voorrand van het blad, anders werk je in je eigen schaduw. Dezelfde afweging tussen een vast en een opklapbaar blad speelt bij een kleine slaapkamer met een bureau erin, alleen telt daar het uitzicht mee en hier de doorloop.

Vocht en kou beginnen bij het dak

Spullen in een schuur worden zelden nat van regen maar van condens, en die valt van boven. Op een heldere nacht straalt een dak zijn warmte uit naar de hemel en wordt het kouder dan de buitenlucht. De onderkant van een metalen dakplaat zakt dan onder het dauwpunt van de lucht in de schuur, en het vocht dat daar neerslaat druppelt op wat eronder staat.

Een houten dakbeschot doet hetzelfde, alleen trager, omdat hout vocht opneemt en later weer afgeeft. Daarom voelt een houten schuur klam terwijl er geen druppel te zien is, en zit er in een stalen schuur na één seizoen roest op het blanke gereedschap.

De tweede bron zit onder je voeten. Een schuur op tegels of op een betonplaat zonder folie eronder laat vocht uit de grond door, en in het voorjaar is die vloer kouder dan de lucht die naar binnen komt. Karton op zo'n vloer zuigt zich vol en de bodem van de doos scheurt bij het optillen.

Ventileren werkt alleen met twee openingen: één laag bij de vloer en één hoog aan de tegenoverliggende zijde. Het hoogteverschil maakt de trek, terwijl één rooster alleen lucht uitwisselt met zichzelf. Houd er rekening mee dat het muizengaas in zo'n rooster ongeveer de helft van de doorlaat wegneemt, en plak nooit een rooster dicht tegen de tocht.

Zet kasten en stellingen 3 tot 5 cm van de wand af, zodat de lucht erlangs kan. Wat echt niet tegen kou en vocht kan, hoort binnen: watergedragen verf, lijm, accu's en alles van papier vinden hun plek eerder bij het inrichten van een bijkeuken. In een onverwarmde glazen ruimte speelt hetzelfde patroon van koude vlakken en neerslaand vocht, en hoe je daar mee omgaat staat bij een kleine serre inrichten.

Waarom een kleine schuur toch weer volloopt

De vloer is de enige plek in een schuur waar geen maat op staat, en dus komt daar alles terecht wat nergens is toegewezen. Zodra ongeveer een kwart van de vloer bezet is, kun je de achterste plank niet meer bereiken zonder eerst twee dingen te verplaatsen, en vanaf dat moment houdt niemand een systeem vol.

Het tegengif is een vaste strook en niet een extra kast. Plak de vrije strook met tape af op de vloer en houd die leeg, ook als er tijdelijk iets moet staan. Wat er niet in past, gaat weg of naar binnen, want een kast erbij maakt de strook alleen smaller.

Reken daarnaast op de seizoenswissel. In het najaar komen de tuinkussens naar binnen en gaan de winterspullen eruit, en als beide tegelijk in de schuur staan klopt de indeling in november niet meer. Houd daarvoor de ruimte van één krat van 60 bij 40 cm leeg, zodat de wissel plaats heeft zonder dat er iets op de vloer belandt.

Zet alles wat je dagelijks pakt binnen 200 cm van de deur: de fiets, de container, de tuinslang. Wat twee keer per jaar meegaat, hoort achterin en hoog. Kussens, parasols en kinderspullen die eigenlijk buiten blijven, kun je ook in de tuin kwijt, en welke opbergers daar werken staat bij een kleine patio inrichten. Dezelfde ruil tussen opslag en vrije vloer speelt in elke krappe ruimte, en het overzicht van de ruimtes in huis zet ze naast elkaar.

Zo deel je een kleine schuur in twee dagen opnieuw in

De volgorde is de methode: elke stap bepaalt de ruimte waarbinnen de volgende stap nog mag kiezen.

1. Haal de schuur helemaal leeg en zet alles op het gras

   Een halfvolle schuur laat zich niet indelen, want de spullen die blijven staan bepalen dan de indeling. Maak drie stapels: blijft hier, gaat naar binnen, gaat weg. Alles wat je niet kunt benoemen zonder de doos te openen, gaat op de stapel die weggaat.

2. Meet binnenwerks, plus de wandhoogte en de dagmaat van de deur

   Meet elke wand bij de vloer, op 100 cm en onder de dakrand, en noteer de kleinste maat per wand. Meet daarna de wandhoogte bij de zijwand, de nokhoogte in het midden, de dagmaat van de deur en de hoogte van de dorpel.

   De wandhoogte is de maat die bepaalt of een stelling van 200 cm erin past. De nokhoogte bepaalt alleen wat er boven de looproute kan hangen.

3. Wijs de wanden aan: diep, ondiep en vrij

   De wand tegenover de deur wordt de diepe wand, want daar kun je bij als de vloer vol staat. Een zijwand krijgt ondiepe planken en de derde blijft leeg voor alles op wielen. Plak de vrije strook af met schilderstape voordat je iets monteert.

4. Zoek de stijlen en zet de dragers vast

   Tik de wand af of loop hem na met een magneet tot je de rij spijkerkoppen vindt: daar staat een stijl. Zet de plankdragers of de wandrails in die stijlen met schroeven van 5 bij 60 mm en niet in de beplating ertussen.

   Werk je in een blokhutwand, monteer dan eerst verticale montageplanken van 18 mm en hang de rails daaraan, zodat de last over meer stapelplanken wordt verdeeld.

5. Hang de planken op de dieptes die bij je bakken horen

   Houd de onderste plank op 15 cm boven de vloer en de hoogste op maximaal 200 cm, want verder kom je niet zonder trapje. Blijf bij 18 mm plaat onder de 80 cm overspanning, en onder de 60 cm waar volle kratten of verfblikken op komen.

6. Zet het grote spul neer en loop de strook één keer na

   Fiets, kruiwagen, maaier en container gaan als eerste naar binnen, want die bepalen of de vrije strook klopt. Loop er met de fiets aan de hand doorheen naar de achterwand. Stoot je ergens, dan verplaats je nu een krat en niet straks een stelling.

7. Vul de bakken, etiketteer ze en houd één plek leeg

   Eén categorie per krat, en het etiket op de korte zijde die je ziet als de krat op de plank staat. Laat de ruimte van één krat leeg voor de seizoenswissel, anders staat die stapel in november op de vloer.

8. Hang het licht op en controleer de ventilatie

   Eén ledbalk boven het werkblad en één armatuur bij de deur is genoeg voor een schuur van deze maat. Kijk daarna of er laag en hoog een rooster zit dat open is, want ventilatie is het onderdeel dat na een verbouwing het vaakst dicht blijft zitten.

Nalopen voordat je gaat boren

• Binnenmaat op drie hoogtes gemeten en de kleinste maat per wand genoteerd
• Wandhoogte bij de zijwand gemeten, niet alleen de nokhoogte in het midden
• Draairichting van de deur bepaald en de dorpelhoogte gemeten
• Eén wand aangewezen als diepe wand, één als ondiepe en één die leeg blijft
• Vrije strook van minstens 90 cm met tape afgeplakt en leeg gehouden
• Bakmaat gekozen en de plankdieptes daarop afgestemd, met de onderste plank op 15 cm
• Stijlen of het juiste plugtype per wandtype bepaald voordat er iets zwaars aan hangt
• Laag en hoog een ventilatieopening open, en niets strak tegen de koude wand

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Rekken kopen voordat de binnenmaat bekend is

Een standaardrek van 90 bij 40 bij 180 cm past op papier overal, maar de binnenmaat van een schuur is 5 tot 16 cm kleiner dan de maat waarop hij verkocht is en de wand staat zelden haaks. Twee rekken naast elkaar vragen 180 cm vrije wand plus speling.

Meet dus eerst binnenwerks op drie hoogtes en reken met de kleinste maat. Een rek dat 3 cm te breed is, gaat schuin staan of blijft voor de deur staan.

Dezelfde diepe stelling aan twee wanden zetten

Twee stellingen van 40 cm kosten in een schuur van 250 cm breed samen 80 cm, en dan lijkt 170 cm nog ruim. Alleen komt daar de kruiwagen, de maaier of de zak potgrond nog bij, en die staan altijd tegen een wand.

Geef daarom één wand diepte en één wand ondiepte, en laat de derde helemaal leeg. Dat is geen verspilling maar de enige manier om bij de achterste plank te komen.

De hoogte afmeten aan de nok

Bij een zadeldak is de hoogste plek het midden, en dat is precies de strook waar je loopt. Wie de stelling op de nokhoogte uitkiest, komt erachter dat er tegen de zijwand maar 180 tot 195 cm vrij is en dat de bovenste plank niet meer horizontaal past.

Meet dus de wandhoogte voor alles wat tegen de wand staat en gebruik de nokhoogte alleen voor wat je aan het dak hangt, met 190 cm vrije doorloop eronder.

Iets zwaars aan de beplating hangen in plaats van aan de stijl

Een schroef in een beplating van 19 tot 28 mm houdt een paar kilo en trekt er schuin uit zodra er met kracht aan getrokken wordt. Een haak met een elektrische fiets eraan is zo'n geval, want die weegt 22 tot 28 kg.

Zoek de stijl achter de plaat, of monteer een montageplank die de last over meer planken verdeelt. In een stenen of betonnen berging kies je de plug bij het materiaal en niet bij de haak die in de doos zat.

De vrije strook opofferen aan de laatste kast

De laatste kast lijkt gratis omdat de wand er toch is, maar hij komt altijd van de loopstrook af. Onder ongeveer 90 cm kom je er niet meer met een fiets aan de hand langs en onder 60 cm draai je je schouders.

Vanaf dat moment blijft de fiets vooraan staan en wordt de achterwand onbereikbaar. Een kast die je niet kunt bereiken is geen opslag maar een stapelplek.

Het ventilatierooster dichtplakken tegen de tocht

Het rooster laat koude lucht door en dat voelt verkeerd, dus gaat er tape overheen. Daarna blijft het vocht dat via de vloer en de deur binnenkomt in de schuur hangen en slaat het neer op het koudste vlak: het dak of het staal van je gereedschap.

Laat laag en hoog een opening vrij en accepteer dat een schuur de buitentemperatuur volgt. Droog en koud houdt beter dan lauw en dicht.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het inrichten doe je zelf, maar twee dingen in een schuur niet. Stroom naar een vrijstaande berging loopt via een grondkabel vanaf een eigen aardlekgroep in de meterkast, en het werk in de groepenkast achter de hoofdzekering is voor een elektricien. De kabel zelf leggen mag je, maar de aansluiting en de eindcontrole horen bij iemand die de installatie kan meten.

Golfplaten op schuurdaken van voor 1994 kunnen asbest bevatten. Boor of zaag daar niet in en hang er niets aan voordat je weet wat het is. Verwijderen is werk met een melding bij de gemeente en meestal een gecertificeerd bedrijf, want breken en zagen laat vezels vrij die je niet ziet.