Een Marokkaanse keuken inrichten: tegels, kalk, koper en licht

Wat een keuken Marokkaans maakt en wat daarvan in een keuken werkt

Wat de meeste mensen als Marokkaans herkennen, komt niet uit de keuken maar uit het badhuis, de binnenplaats en de ontvangstkamer: geglazuurde kleitegels, gepolijste kalkpleister, koper en messing, bewerkt hout en licht dat door geperforeerd metaal valt. In een keuken moet elk van die materialen tegen water, vet, hitte en zuur kunnen, en daar valt de keuze.

De kasten zelf hoeven niet Marokkaans te zijn. Een gewoon keukenblok met vlakke fronten op 90 cm hoogte blijft staan, en het karakter komt uit de wand erachter, de vloer eronder, het licht erboven en wat er op de planken staat. Hoe die onderdelen in elke keuken op elkaar aansluiten, van werkblad tot achterwand, staat in het overzicht over een keuken inrichten van indeling tot afwerking.

Wij delen de stijl daarom op in zes onderdelen en kijken per onderdeel of het in jouw keuken iets toevoegt. Niet alles hoeft mee: een keuken met een patroontegel op de vloer en koper aan de wand leest al Marokkaans zonder één lantaarn.

Wat de stijl in een Nederlandse keuken lastiger maakt, is het licht. Waar hij vandaan komt staat de zon hoger en valt er veel meer direct licht op tegels en pleisterwerk, terwijl dezelfde kleuren in een keuken op het noorden een koel, vlak licht krijgen en zichtbaar verschuiven.

Wil je de stijl verder door het huis laten lopen, beslis dat dan per ruimte en niet in één keer voor alles. De afweging daarvoor staat bij het huis als geheel inrichten.

Onderdeel	Wat het in een keuken is	Waar het komt	Waar het in een keuken op vastloopt
Tegels	Zellige, cementtegels of bejmat	De achterwand tussen blad en plank, of de vloer	Poreuze klei en cement nemen vet op als ze niet geïmpregneerd zijn
Kalk	Tadelakt of kalkverf	De wand boven de tegels, een nis, de koker van de afzuigkap	Citroen, tomaat en azijn etsen het oppervlak mat
Metaal	Koper, messing, verzilverd theegoed	Kraan en grepen, pannen aan de wand, schalen op de plank	Ongelakt metaal verkleurt waar handen en water komen
Hout	Open planken, frontjes met snijwerk of latwerk, een lage tafel	Buiten het spatbereik van kookplaat en spoelbak	Kookvet zet zich af in de groeven van snijwerk en is er met een doek niet uit te krijgen
Licht	Geperforeerde lantaarns, hanglampen en wandlampen	Boven de tafel of het eiland, en als wandlamp dicht op de wand	De kap houdt het meeste licht binnen, dus het werkblad heeft eigen licht nodig
Textiel	Kelims, kussens, een loper	Rond de tafel of op de eetbank, niet voor de kookplaat	Stof neemt kookdamp op, dus hoezen moeten eraf en in de was kunnen

Zellige, cementtegels, bejmat of tadelakt: wat een keuken aankan

De vier materialen die de stijl dragen, lijken op elkaar omdat ze allemaal uit klei, cement of kalk bestaan. In gebruik gedragen ze zich heel verschillend, en dat verschil zit in twee eigenschappen: of er een glazuur op zit en of het materiaal kalk bevat.

Zellige is een handgevormde kleitegel van ongeveer 10 bij 10 cm met een glazuurlaag, die per tegel iets bol of scheef ligt. Het glazuur is waterdicht en vet veeg je er gewoon af, maar de randen en de voegen zijn poreus. Behandel de tegels daarom met een impregneermiddel voordat je voegt, anders trekt de voegmortel in de randen en blijft er een grijze waas achter.

Cementtegels van 20 bij 20 cm zijn niet gebakken maar geperst, met de kleur in een toplaag van een paar millimeter. Ze zijn poreus en bevatten kalk, dus olie trekt erin zolang ze niet geïmpregneerd zijn, en citroensap of azijn laat ook daarna nog een doffe plek achter.

Bejmat zijn smalle ongeglazuurde kleitegels van rond 5 bij 15 cm, vaak in visgraat of halfsteens gelegd. Onbehandeld zuigen ze op wat erop valt; met een impregneer- of oliebehandeling worden ze bruikbaar, en afhankelijk van het middel donkert de kleur daarbij een tint.

Tadelakt is kalkpleister die met een steen wordt dichtgepolijst en met olijfzeep wordt ingewreven. De zeep reageert met de kalk tot een waterafstotende laag, en diezelfde kalk maakt het gevoelig voor zuur. Het is van oorsprong een wand voor het badhuis, en dat verklaart waarom het in de natte zones van keuken en badkamer vaker terugkomt dan achter een kookplaat.

Voor de vloer telt nog iets anders. Wie een cementtegelvloer vanuit de gang de keuken in laat lopen, legt het patroon ook onder de route met zand en natte schoenen, en hoe je zo'n overgang oplost staat bij een smalle hal met een doorlopende vloer.

Materiaal	Formaat en dikte	Achter de kookplaat	Op de keukenvloer	Onderhoud
Zellige	Ongeveer 10 bij 10 cm, rond 1 cm dik, voeg van 1 tot 2 mm	Goed: het glazuur veegt vet af, de voeg moet geïmpregneerd zijn	Af te raden: het glazuur schilfert aan de randen en is glad als het nat is	Voeg opnieuw impregneren zodra water niet meer parelt
Cementtegel	20 bij 20 cm, 16 tot 20 mm dik, kleur in de toplaag	Kan, mits geïmpregneerd, maar citroen en azijn laten doffe plekken	Goed buiten de werkzone, matig voor het aanrecht	Impregneren bij het leggen en daarna opnieuw als water intrekt; nooit een zure reiniger
Bejmat	Rond 5 bij 15 cm, ongeglazuurd	Matig: vet trekt sneller in dan bij een geglazuurde tegel	Goed met een impregneer- of oliebehandeling, het oppervlak mag slijten	Behandeling herhalen als de tegel bij een druppel water donker wordt
Tadelakt	Naadloze kalkpleister van enkele millimeters	Matig: zuur etst het oppervlak en olie laat een vlek achter	Niet geschikt	Periodiek opnieuw inwrijven met olijfzeep
Keramische tegel met een Marokkaans patroon	20 bij 20 cm of groter, 8 tot 11 mm dik	Goed	Goed, ook voor het aanrecht	Alleen de voeg vraagt aandacht; zuur doet de tegel niets

De tegelwand, de planken en de afzuigkap op één hoogtelijn

Achter een aanrecht van 90 cm is de strook tot de bovenkasten normaal 55 cm hoog. In een Marokkaanse keuken met open planken is die strook het vlak waar je het meest naar kijkt, dus laat je de hoogte bepalen door de tegel en niet door een standaardmaat.

Zellige van 10 cm met een voeg van 1 tot 2 mm geeft per rij ruwweg 10 cm. Kies een hoogte in hele rijen, want een afgezaagde tegel heeft een strakke zaagrand naast golvende handgemaakte randen, en een smalle rij bovenaan zie je van de andere kant van de keuken. Zes rijen komen uit op ongeveer 60 cm, dus de bovenrand ligt op 150 cm.

Leg op diezelfde lijn de onderkant van de onderste plank en de onderkant van de afzuigkap. Boven een inductieplaat is 60 cm een gangbare afstand en dan valt alles samen; boven gas hoort 65 tot 75 cm en loopt het tegelvlak achter de kap een of twee rijen door. In beide gevallen gaat de minimummaat uit de handleiding van de kap voor.

De rand van de tegels verdwijnt zo achter de plank en de kap, en de wand boven 150 cm kan kalkverf of tadelakt krijgen zonder dat er een losse tegelrand zichtbaar blijft. Wil je de maten voor jouw keuken naast elkaar zien, zoek dan in de tabel met hoogtes in de keuken op aanrecht, afzuigkap en stopcontact.

Het stopcontact hoort op 110 tot 120 cm, dus 20 tot 30 cm boven het blad en minstens 30 cm van de spoelbak. Leg het hart op een kruising van voegen, op 110 of 120 cm: voor een inbouwdoos gaat er een gat van ongeveer 7 cm in, en in één tegel van 10 cm blijven dan randjes van 1,5 cm over die bij het boren afbreken. Op een kruising verliezen vier tegels elk een hoek, en het afdekraam valt over de zaagranden.

Open planken en nissen in plaats van bovenkasten

Een bovenkast is 35 cm diep en heeft een deur, een open plank is 30 tot 32 cm diep en laat alles zien. Die 32 cm komt uit de maat van een bord: een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee, en met een vinger ruimte erachter pak je de stapel zonder te schuiven.

Wat op een open plank staat, vangt kookdamp en stof. Houd de planken naast de kookplaat daarom voor wat je elke dag pakt, zoals borden, glazen en theeglazen, en zet de rest achter een deur. Boven de kookplaat zelf hoort geen plank, want de opstijgende damp zet er vet af en de hitte van een pan op de achterste zone komt er recht tegenaan.

Een plank met borden is zwaarder dan hij oogt, en hij hangt aan een hefboom. Het gewicht staat 15 tot 30 cm voor de wand, terwijl de schroeven van een plankdrager 10 tot 15 cm onder elkaar zitten, dus trekt de bovenste schroef met een tot drie keer het gewicht dat erop rust. Door de tegels heen kies je de plug die bij de wand erachter hoort, en hoeveel kilo die per punt houdt zoek je op in de ophangwijzer per wandsoort.

Wat niet op de planken past, gaat naar een voorraadkast of een aparte ruimte. Voorraad, grote pannen en de tajine die je eens per maand gebruikt, staan beter in een bijkeuken met diepe kasten. Een lage driehoek onder de trap wordt met laden ook een voorraadkast, en hoe je daar de diepte bereikt staat bij een trapkast inrichten met uittrekbare laden.

Een nis in de wand is het Marokkaanse alternatief voor een plank. In een voorzetwand van gipsplaat maak je die zonder hakwerk, met een diepte van 10 tot 15 cm voor potten en kruiden. In een bestaande stenen wand is dat iets anders, want dan moet eerst vaststaan dat de wand niet dragend is.

Een cementtegelvloer in de keuken en wat hij met de vaatwasser doet

Een patroonvloer van cementtegels is het grootste Marokkaanse vlak dat je in een keuken kunt leggen, en ook het vlak dat het meest te verduren krijgt. Voor het aanrecht vallen citroensap, olie en azijn, dus daar moet de tegel geïmpregneerd zijn en blijft zuur een risico dat je accepteert of vermijdt met een keramische tegel in hetzelfde patroon.

De opbouw is dikker dan bij de meeste andere vloeren. Een cementtegel van 16 tot 20 mm op 5 tot 8 mm tegellijm komt op ruim 2 cm, en met een egaliseerlaag erbij op bijna 3 cm. Binnendeuren moeten er dan af om te worden ingekort, en bij de overgang naar gang of woonkamer ontstaat een hoogteverschil dat je met een profiel oplost.

In de keuken zelf loopt het vast bij de vaatwasser. Een onderbouwmodel staat in een nis van 82 cm hoog onder een blad van 90 cm, en leg je de tegels er alleen voor en niet onder, dan staat hij 2 tot 3 cm lager dan de vloer ervoor. Om hem er ooit uit te krijgen, moet hij dan met helemaal ingedraaide poten over die rand.

Laat de tegels daarom doorlopen onder de plek van vaatwasser en koelkast, en bij een nieuwe keuken onder het hele keukenblok. Dat kost meer tegels dan er zichtbaar blijven, maar de onderkasten staan dan op dezelfde vloer en de plint van 10 cm sluit overal gelijk aan.

Leg ook de vloertegels eerst droog uit voordat er lijm op gaat. Een tegel met een ster- of rozetpatroon vormt vaak pas over vier tegels het hele motief, dus waar je begint bepaalt of langs het aanrecht een heel of een half motief te zien is.

Kleuren die naast terracotta, koper en blauwe tegels standhouden

De kleuren die bij de stijl horen, terracotta, oker, diep blauw en groen, gedragen zich in een Nederlandse keuken anders dan onder de hoge zon waar ze vandaan komen. Ze zijn allemaal verzadigd, en een verzadigde kleur verandert sterker met het licht dan een gebroken wit. De tabel zet de combinaties uit onze eigen kleurgegevens op een rij, met in de eerste kolom wat er al ligt of vastzit.

Twee uitkomsten wijken af van wat je zou verwachten. Kalkwit, het wit dat je bij deze stijl als eerste pakt, leest naast een groot vlak terracotta als grijs, omdat het zelf geen warme kant kiest, terwijl warm wit of linnen daar gewoon wit blijft. En oker en terracotta, de twee kleuren die in bijna elk Marokkaans interieur terugkomen, zitten allebei aan de warme kant en maken elkaar op een groot oppervlak vaal.

Het mechanisme is steeds de ondertoon. Terracotta heeft een tegenkleur nodig en vindt die in olijfgroen of petrolblauw, die er op het kleurenwiel tegenover liggen, terwijl een tweede warme kleur alleen meer van hetzelfde toevoegt.

De windrichting schuift de uitkomst nog op. Op het noorden haalt het koele hemellicht het oranje uit terracotta en wordt het roze, dus kies daar een variant met meer bruin; op het zuiden wordt dezelfde tegel vol en warm en is een hele wand ervan snel te veel. Onder lampen van 2700 K trekt petrolblauw naar groen en terracotta naar bruinrood, dus beoordeel een proefvlak van minstens A3 naast de echte tegel, bij daglicht en 's avonds met alleen de keukenlampen aan.

Voor jouw vaste vloer of tegel in combinatie met de windrichting van je keuken geeft de kleurmatcher een hoofdkleur, bijkleur en accent. De meeste keukens komen uit op één kleur in de tegel of de fronten, één lichte kleur op wand en plafond en één accent in textiel of metaal. Dat is een gewoonte en geen regel, en hij werkt omdat het oog dan één vlak als hoofdzaak leest.

Wat er al ligt of komt	Wat erbij past	Wat ernaast wringt	Waar je op let
Terracotta vloertegels of bejmat	Warm wit of linnen op de wand, olijfgroen of petrolblauw op de fronten	Kalkwit, okergeel, cognac leer, koel betongrijs op het blad	Op het noorden trekt terracotta naar roze; kies daar een tegel met meer bruin
Petrolblauwe zellige achterwand	Kalkwit of koel wit erboven, okergeel, cognac of terracotta als tegenwicht	Inktblauw, flessengroen of denimblauw op de fronten	Onder 2700 K trekt petrol naar groen, op het noorden naar blauw
Inktblauwe onderkasten	Een licht blad, warm wit of kalkwit op de wand, okergeel of cognac in een klein vlak	Petrolblauw en denimblauw	Op het noorden wordt inktblauw bijna zwart; houd de wand erboven licht
Olijfgroene fronten	Terracotta tegels, warm wit, cognac, okergeel	Grijsblauw en saliegroen	Op het noorden wordt olijf donker en bruinig, en werkt het beter op fronten dan op een hele wand
Flessengroene zellige	Warm wit of kalkwit, cognac, okergeel	Mosgroen, petrolblauw, olijfgroen	Leest op het noorden als zwartgroen en heeft direct licht nodig om groen te blijven
Okergeel in textiel of in een open kast	Inktblauw, petrolblauw, olijfgroen, flessengroen	Terracotta en zandbeige	Op het zuiden wordt oker fel; houd het bij kussens, een loper of de binnenkant van een kast

Licht door geperforeerd metaal en waar het patroon vandaan komt

Een Marokkaanse lantaarn tekent zijn patroon op de wand omdat elk gaatje in de kap een klein beeld van de lichtbron doorlaat. Hoe scherp dat patroon is, hangt af van twee dingen die je zelf kiest: hoe groot de lichtbron is en hoe ver de lamp van het vlak hangt.

Reken het na met een lantaarn van 30 cm doorsnee en de lamp in het midden, dus 15 cm van de gaatjes. Hangt hij 15 cm van de wand, dan wordt elk gaatje op de wand twee keer zo groot en is de vage rand ongeveer even breed als de lichtbron. Hangt hij 45 cm van de wand, dan wordt het gaatje vier keer zo groot en de rand drie keer zo breed als de lichtbron.

Met een heldere lamp met een lichtpunt van ongeveer een centimeter blijft het patroon op 15 cm scherp en is het op 45 cm zacht maar herkenbaar. Met een matte bollamp van 6 cm doorsnee wordt die rand op 45 cm 18 cm breed, en dan zie je geen sterren meer maar een egale gloed.

Daaruit volgt waar je welke lamp hangt. Een wandlamp of een plafonnière dicht op het plafond geeft een patroon, maar een hanglamp boven eiland of tafel hangt met zijn onderkant rond 165 cm en blijft in een keuken van 260 cm hoog ver onder het plafond. Hang hem op 75 cm boven een kookeiland of 80 cm boven een eettafel, met 70 tot 90 cm hart op hart bij twee of drie lampen, en kies een kap die de lichtbron van onderaf afschermt, want de onderkant komt dan rond ooghoogte.

Een geperforeerde kap houdt het grootste deel van het licht binnen, en dat maakt hem mooi en ongeschikt als werklicht. Het blad krijgt daarom een eigen ledstrip onder de onderste plank, op 60 cm boven het blad, die schuin over de tegels strijkt. Dat strijklicht laat de bolling van zellige glinsteren, maar toont op tadelakt ook elke haal van de spaan.

Houd de ledstrip en de lantaarns op dezelfde kleurtemperatuur, 2700 K. Naast een strip van 4000 K lijkt de lantaarn oranje en de strip blauw, omdat je oog zich op het gemiddelde instelt. Kies boven het werkblad Ra 90 of hoger, want bij een lagere kleurweergave valt vooral het diepe rood weg en dat zie je aan vlees, tomaat en de terracotta tegel.

Koper, messing en hout in een keuken die echt gebruikt wordt

Koper en messing doen in deze stijl wat het glazuur op de tegels doet: ze kaatsen het licht terug. In een keuken raken ze aan water, vingers en zuur, en dan hangt het ervan af of het metaal gelakt is of niet.

Ongelakt messing en koper oxideren. Waar handen komen, zoals op een kraan of een greep, blijft het blank, daaromheen donkert het naar bruin, en waar water opdroogt ontstaan kalkranden. Wie dat patina wil, kiest ongelakt en laat het gaan; wie een gelijke glans wil, kiest gelakt metaal, dat glanst tot de laklaag een kras krijgt en de verkleuring juist langs die kras begint.

Koperen pannen zijn aan de binnenkant bekleed met tin of rvs, en dat heeft een reden: blank koper reageert met zure gerechten. Een onbeklede koperen schaal of een koperen dienblad is dus om op te dienen of aan de wand te hangen, niet om in te koken, en bij een theepot kijk je of hij voor het vuur gemaakt is of voor op tafel.

Hout met snijwerk of latwerk werkt aan een kastje buiten de spatzone, dus niet direct naast de kookplaat en niet boven de spoelbak. In de groeven van snijwerk zet kookdamp een vetfilm af die je met een doek niet bereikt, terwijl je hetzelfde vet van een vlakke plank van geolied massief hout zo wegveegt.

Neem een open plank van massief hout 25 tot 30 mm dik. Een plank van 18 mm zakt met borden erop boven 80 tot 90 cm overspanning zichtbaar door, en dat zie je aan een rij theeglazen die naar het midden toe schuin gaat staan.

Een grote messing wandklok past in dezelfde reeks metalen en hangt met het hart rond 180 cm, boven de meubels en goed zichtbaar vanaf het aanrecht. Wat de maat van zo'n klok met de wand doet en hoe hij blijft hangen, staat bij een grote klok aan de keukenwand.

Een lage zitbank, poefs en kleden rond de keukentafel

De lage zitbank langs de wand, met kussens en een ronde tafel ervoor, is het meest herkenbare Marokkaanse meubel. Aan een keukentafel werkt hij alleen als de hoogtes kloppen, en de maat die daar vastligt is het verschil tussen zitting en tafelblad: 28 tot 32 cm, want daar passen je bovenbenen.

Reken vanaf de ingezakte zitting en niet vanaf het bolle kussen, want dat scheelt 3 tot 6 cm. Bij een gewone eettafel van 75 cm hoort een zitting van 45 cm, en wil je lager zitten op een bank van 40 cm, dan hoort er een blad van 68 tot 72 cm bij dat je laat maken of inkort.

Een leren poef is meestal 30 tot 40 cm hoog. Aan een tafel van 75 cm zit je daarop 35 tot 45 cm onder het blad en reik je omhoog naar je bord, dus een poef is een extra zitplek bij een lage tafel of een voetenbank, en geen eetstoel.

Tegen de wand is een bank de zuinigste opstelling, omdat de 75 cm uitschuifruimte achter een stoel aan die kant vervalt. Een eetbank zonder rug is 35 tot 45 cm diep, en losse rugkussens van 10 tot 15 cm schuiven de zit even ver van de wand af, wat je aftrekt van de loopruimte aan de andere kant. Hoe je die ruimte in een krappe keuken verdeelt, staat bij een smalle keukentafel met een bank tegen de wand.

Aan een ronde tafel van 120 cm zitten vier mensen en vanaf 140 cm zes, en langs een bank reken je 60 cm per persoon. Laat achter losse stoelen 100 cm vrij waar iemand langs moet; de volgorde waarin je dat afweegt tegen de rest van de ruimte is dezelfde als bij een kamer indelen vanaf de looproutes.

Het kleed onder de tafel kies je op de keuken en niet op het patroon. Een hoogpolig wollen berberkleed houdt kruimels en vetspatten vast die de stofzuiger er niet uithaalt, terwijl een platgeweven kelim uitgeklopt of gewassen kan worden en zo plat ligt dat een stoelpoot er niet in blijft haken. Reken 60 tot 70 cm rondom de tafel, zodat een uitgeschoven stoel met zijn achterste poten op het kleed blijft staan.

Kussens en bankbekleding nemen kookdamp op. Kies hoezen met een rits die in de was kunnen, en leg de kussens met de mooiste stof aan de kant die het verst van de kookplaat af ligt.

Zo bouw je een Marokkaanse keuken op in de goede volgorde

Wat vastzit en wat stroom nodig heeft komt eerst, want koper en textiel wissel je later nog en tegels niet.

1. Kies één vlak dat het patroon draagt

   Beslis of het patroon in de vloer komt of in de achterwand. Twee patroonvlakken in dezelfde blik vragen allebei om aandacht; dat is een smaakregel en geen wet, maar hij bepaalt hoeveel tegels je koopt en welke kleur de rest krijgt.

2. Leg de hoogtelijn vast in hele rijen tegels

   Meet de bovenkant van het blad, tel er hele rijen tegels bij op en leg daar de onderkant van de planken en de kap. Bij zellige van 10 cm en een inductieplaat komt dat meestal op 150 cm, boven gas een of twee rijen hoger achter de kap.

3. Plan stroom en lichtpunten voordat er getegeld wordt

   Zet de stopcontacten met het hart op een voegkruising tussen 110 en 120 cm, en trek de voeding voor de ledstrip onder de plank en voor het lichtpunt boven tafel of eiland. Wat in de wand zit voordat de tegels komen, hoef je later niet op de tegels te monteren.

4. Laat de vloertegels doorlopen onder het keukenblok

   Tegel onder de plek van vaatwasser en koelkast, of onder het hele blok bij een nieuwe keuken. Dan staan de onderkasten op dezelfde vloer en komt een apparaat er later zonder wrikken uit.

5. Impregneer de tegels voor het voegen en de voeg daarna

   Een eerste laag op de tegel houdt de voegmortel uit de poreuze randen, een tweede laag na het uitharden beschermt de voeg tegen vet. Parelt water na een paar minuten nog op het oppervlak, dan werkt de laag.

6. Kies de kleur van fronten en wanden naast de gelegde tegel

   Zet een proefvlak van minstens A3 direct naast de tegels en bekijk het 's ochtends, midden op de dag en 's avonds onder de keukenlampen. Pas dan zie je of terracotta in jouw licht naar roze trekt of petrol naar groen.

7. Hang de lampen en breng koper en textiel als laatste

   Hang de lampen op 75 cm boven het eiland of 80 cm boven de tafel, en zet wandlampen dicht op het vlak waar je het patroon wilt zien. Koper, kussens en kleden kun je daarna schuiven en wisselen zonder dat er aan de wand iets verandert.

Nalopen voordat de tegelzetter komt

• Eén patroonvlak gekozen: de vloer of de achterwand
• Hoogte van het tegelvlak in hele rijen, met de onderste plank en de kap op dezelfde lijn
• Stopcontacten op 110 of 120 cm op een voegkruising, minstens 30 cm van de spoelbak
• Voeding voor de ledstrip en het lichtpunt boven tafel of eiland ligt in de wand
• Tegels uit verschillende dozen door elkaar gemengd voordat de eerste rij gezet wordt
• Impregneermiddel en een ph-neutrale reiniger in huis, geen azijn- of citroenreiniger
• Vloertegels lopen door onder vaatwasser en koelkast
• Verschil tussen ingezakte zitting en tafelblad gemeten op 28 tot 32 cm

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Patroon op de vloer en op de achterwand tegelijk

Twee patroonvlakken in één blik vragen allebei om aandacht, en het oog springt dan tussen vloer en wand zonder ergens te blijven. Dat is een smaakregel en geen wet, maar hij verklaart waarom een keuken met overal patroon drukker oogt dan de losse tegels in de winkel.

Kies één vlak voor het patroon en geef het andere een effen tegel in een kleur die in dat patroon zit.

Een zure reiniger op cementtegels of tadelakt

Azijnreiniger, citroenreiniger en ontkalker etsen cement en kalkpleister blijvend mat. Op het etiket staat zelden dat een middel zuur is, dus kies bewust een ph-neutrale reiniger en haal kalkaanslag van de kraan met een doek in plaats van met een spray die ook op de tegels terechtkomt.

Een open plank boven de kookplaat

Boven de pannen stijgt damp met vet op, en een plank op die plek vangt dat af. Na korte tijd plakt er een film op alles wat erop staat, en hout boven een gasvlam droogt uit en verkleurt.

Laat boven de kookplaat alleen de kap en de tegel, en laat de planken naast de kap beginnen.

Een poef aanschuiven aan een eettafel van 75 cm

Een poef van 30 tot 40 cm hoog zit 35 tot 45 cm onder een blad van 75 cm, terwijl je 28 tot 32 cm nodig hebt om aan tafel te eten. Je reikt dan omhoog naar je bord en je ellebogen komen op de tafelrand. Gebruik poefs bij een lage tafel of als extra zitplek in de hoek.

De geperforeerde lamp als enige licht boven het werkblad

De kap houdt het meeste licht binnen, en wat eruit komt valt als vlekken op het blad. Snijden in een patroon van licht en schaduw is onrustig en onveilig, dus het blad heeft een eigen strook licht nodig, zoals een ledstrip onder de plank.

Het tegelvlak laten eindigen op een halve rij

Een afgezaagde zellige heeft een rechte zaagrand naast golvende handgemaakte randen, en een smalle rij van 4 cm bovenaan valt direct op. Reken de hoogte vooraf in hele rijen uit en verschuif de plank een paar centimeter in plaats van de tegel.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Tegels zetten en planken ophangen kun je zelf, maar een paar onderdelen van deze keuken niet. Tadelakt vraagt een stukadoor die met deze kalkpleister werkt, want het dichtpolijsten en inzepen moet gebeuren op het moment dat de kalk daar klaar voor is, en zonder die ervaring krijg je een wand die glad oogt maar geen water afstoot.

Een kookplaat of afzuigkap op gas verplaatsen is werk voor een erkend installateur. Een lichtpunt op een bestaande leiding aansluiten mag je zelf, maar een nieuwe groep in de meterkast is voor een elektricien, en een nis hakken in een stenen wand doe je pas als vaststaat dat die wand niet dragend is.