Kleine badkamer inspiratie: ideeën die op de centimeter passen

Waar de ruimte in een kleine badkamer zit

Een kleine badkamer voelt zelden krap door het aantal vierkante meters. Hij voelt krap door de diepte van wat erin staat: een standaard wastafelmeubel van 50 cm en een staand toilet van 66 cm eten samen 116 cm van een ruimte die er 180 heeft.

Zoek daarom geen ideeën maar centimeters. Elke keuze hieronder levert er een aantal op, en die tel je bij elkaar op voordat je aan een stijl of een tegel begint. Welke indelingen er per formaat overblijven staat uitgewerkt bij het indelen van een kleine badkamer.

Twee dingen bepalen daarna hoe ruim het oogt. Het eerste is hoeveel aaneengesloten vloer je ziet: hangend sanitair laat de tegels doorlopen, en een doorlopend vlak leest het oog als één ruimte in plaats van als drie stukjes.

Het tweede is de langste zichtlijn. Staat er niets in de lijn van de deur naar de achterwand, dan meet je oog de volle diepte van de ruimte, ook als die maar 200 cm is. Een kolomkast midden in die lijn haalt er een derde af.

De tabel telt op wat de gangbare ingrepen werkelijk opleveren, inclusief wat ze ergens anders kosten. Die tweede kolom ontbreekt in de meeste plannen, en daar gaat het mis.

Ingreep	Wat het oplevert	Wat het ergens anders kost
Hangtoilet met inbouwreservoir	De vloer loopt eronder door en is in één beweging te dweilen	Reken de voorzetwand mee: 54 cm uitsteek plus 15 tot 20 cm wand is samen meer diepte dan een staand toilet van 66 cm
Ondiep wastafelmeubel van 35 tot 40 cm	10 tot 15 cm extra doorloop over de hele lengte van dat meubel	Onder 35 cm staat de kraan zo dicht op de rand dat het water over het blad spat
Deur naar buiten of een deur die in de wand schuift	Ruim een halve vierkante meter vloer die niet meer vrij hoeft te blijven	Een deur in de wand vraagt een wandvak zonder leidingen, zonder inbouwreservoir en zonder tegels erop
Inloopdouche met één vast glaspaneel	De 50 tot 60 cm die een draaideur nodig heeft om open te gaan	Spatwater komt verder de ruimte in, dus de instap blijft minstens 60 cm en de vloer buiten de douche wordt nat
Spiegelkast van 12 tot 17 cm diep	Opbergruimte voor flesjes zonder een centimeter vloer	De deur zwaait open naar de zijkant en botst op een hoge kast of een wandlamp die te dicht staat
Nis in de voorzetwand naast de douche	8 tot 12 cm die anders als planchet uitsteekt	Een nis kan alleen in een voorzetwand of tussen de stijlen, en niet zomaar in een dragende buitenmuur
Douchegoot langs de wand in plaats van een put in het midden	Afschot in één richting, waardoor grote tegels heel kunnen blijven	De goot vraagt meer opbouwhoogte in de vloer en ligt vast op de laagste lijn
Handdoekradiator in plaats van een paneelradiator	Wandruimte die je verder niet gebruikt, want hij hangt hoog	Een smal model geeft weinig vermogen, dus als enige verwarming is hij in een koude badkamer te licht

De maten die in een badkamer al vastliggen

Voordat je iets kiest, is het handig te weten welke hoogtes en afstanden al vastliggen. De meeste ervan zijn gewoontes die uit de ergonomie komen: een wastafel op heuphoogte, een douchekraan die je kunt bedienen zonder onder de koude straal te stappen.

Eén rij in de tabel is geen gewoonte maar een norm. NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones en houdt wandcontactdozen buiten 60 cm van de rand van een bad of douche, met alles achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

De rest is een streefmaat met een marge eromheen. Gebruiken kinderen de wastafel mee, dan is 80 cm prettiger dan 85. Is de langste huisgenoot 1,95 m, dan gaat de regendouchekop naar 220 cm, want die moet minstens 20 cm boven zijn hoofd hangen.

Twee maten worden het vaakst vergeten. De eerste is de optelsom bij een opzetkom: een meubel van 75 cm plus een kom van 10 tot 15 cm komt uit op 85 tot 90 cm, terwijl datzelfde meubel op 85 cm je handen op keukenhoogte laat wassen.

De tweede is de vrije ruimte voor het toilet. Daar staan je knieën en je voeten, dus 60 cm diep en 80 cm breed is de ondergrens, ook als de tekening zegt dat de pot past. Wil je een hoogte of een afstand snel nakijken terwijl je tekent, dan staan ze allemaal in de opzoektabel met hoogtes en maten in huis.

Onderdeel	Maat	Marge die werkt	Waarom die maat
Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen
Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	De kom van 10 tot 15 cm komt er bovenop, dus het blad moet lager
Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan, en je kijkt in je gezicht in plaats van tegen je hals
Twee lampen naast de spiegel, hart	160 cm	155 tot 170 cm	Licht van opzij legt geen schaduw onder je ogen en je kin
Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan opendraait zonder eronder te staan
Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker
Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm, dus de onderste stand komt rond 110 cm
Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan meng je bij terwijl je in bad ligt
Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Bij een hangend toilet bepaal je dit zelf met het inbouwframe
Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten; zijwaarts wil je 80 cm breedte
Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog	Zittend pak je de rol zonder je rug te verdraaien
Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus niet aan de overkant
Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen
Fonteintje, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Let op de draairichting van de deur, want 40 cm breedte vraagt een vrije hoek
Wandcontactdoos	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones en vraagt een aardlekschakelaar van 30 mA

Een plattegrond van 180 bij 200 cm die wel werkt

Drie formaten komen in Nederlandse woningen het vaakst voor: ongeveer 180 bij 200 cm in een rijtjeshuis uit de jaren zeventig, 150 bij 250 cm in een portiekflat, en 120 tot 140 cm breed in een badkamer die ooit uit een slaapkamer is gehaald. Begin met de optelsom voor het eerste formaat.

De opzet is steeds dezelfde: het natte deel achterin, het droge deel bij de deur, en één rechte doorloop ertussen. Zet je de douche bij de deur, dan loop je met natte voeten door de hele ruimte en wordt de vloer bij het toilet ook nat.

De wastafel staat hier op de linkerwand en het toilet op de rechter, met 66 cm doorloop ertussen. Dat is krap maar werkbaar, want je staat er nooit met z'n tweeën tegelijk stil.

De instap van de douche is 60 cm breed, de ondergrens waarbij je er recht doorheen loopt in plaats van je schouders te draaien. Wordt die instap smaller, dan is een vouwdeur eerlijker dan een glaspaneel dat je half moet ontwijken.

Is jouw badkamer smaller en langer dan deze, dan verschuift de hele opzet naar achter elkaar in plaats van tegenover elkaar. Die variant met maten staat bij de plattegrond van een lange smalle badkamer.

Welke douche past bij welke breedte

De douche bepaalt in een kleine badkamer de rest van de indeling, want hij is het enige onderdeel dat zowel vloer als hoogte opeist. De maat die telt is niet de bak maar de bak plus wat de deur nodig heeft.

Een cabine met een draaideur van 80 cm vraagt 50 tot 60 cm vrije vloer voor die deur. In een badkamer van 180 cm breed betekent dat de halve ruimte, en precies daar staat meestal het wastafelmeubel.

Een vouwdeur of een schuifdeur blijft binnen de bak en kost buiten de cabine niets. Dat is de reden dat zo'n model in een krappe ruimte vaak praktischer is dan een inloopdouche, ook al oogt het minder open.

Kies je wel een inloopdouche, reken dan op meer natte vloer eromheen. Water dat van je lichaam loopt komt tot ongeveer een halve meter buiten de straal, dus leg daar geen houten meubel en geen los matje met rubberen rug.

Een bad kan in een kleine badkamer, maar dan meestal als enige natte plek. Een standaardbad van 170 bij 70 cm vraagt 60 tot 70 cm ervoor om er comfortabel in te stappen, en met een douche erboven wil je een glaswand van minstens 80 cm hoog aan de kraanzijde.

Type douche	Kleinste maat die werkt	Ruimte die hij buiten de zone vraagt	Wanneer je hem kiest
Cabine met draaideur	80 bij 80 cm	50 tot 60 cm vrije vloer voor de deur	Alleen als die halve meter toch leeg blijft en er niets tegenover staat
Cabine met schuif- of vouwdeur	80 bij 80 cm	Niets buiten de bak	Als de douche direct aan de doorloop ligt of tegenover de wastafel
Inloopdouche met één vast glaspaneel	90 bij 90 cm	60 cm instap plus een halve meter vloer die nat wordt	Vanaf ongeveer 160 cm breedte, en als de vloer daarbuiten tegen water kan
Doucheruimte over de volle breedte	90 cm diep	Waterdichting en afschot over de hele zone	In een strook die smaller is dan 160 cm, waar niets anders naast past
Bad van 170 bij 70 cm met douche erboven	170 bij 70 cm	60 tot 70 cm om in te stappen	Als er kleine kinderen zijn en de badkamer verder geen tweede natte plek heeft
Zitbad of compact bad	105 tot 140 cm lang	60 cm ervoor	Als je wilt liggen maar de lengte ontbreekt; douchen doe je er staand slecht in

Kleur en licht in een ruimte waar weinig daglicht komt

De meeste kleine badkamers hebben een raam van hooguit 40 bij 60 cm, of helemaal geen raam. Dat mag: de daglichteis uit het Besluit bouwwerken leefomgeving geldt voor verblijfsgebieden en een badruimte valt daar niet onder.

Het gevolg is wel dat je de kleur beoordeelt onder lamplicht en niet bij het raam. Tussen lamplicht van 2700 K en hemellicht van 6500 K zit meer verschil dan tussen twee naburige tinten uit dezelfde waaier, dus leg het tegelmonster onder de lamp die er straks hangt.

Onder warm lamplicht kantelen kleuren allemaal dezelfde kant op. Een petrolblauwe tegel trekt naar groen, terracotta wordt bruinrood, en een koel lichtgrijs mist het warme licht om zich mee op te tillen en wordt grauw. Datzelfde gedrag per tint en per lichtrichting staat uitgewerkt bij groen dat per lichtsituatie anders uitpakt.

Voor de lampen zelf gelden drie dingen. Houd één kleurtemperatuur aan in het hele zichtveld, want 2700 K naast 4000 K laat de warme lamp oranje en de koele lamp blauw lijken.

Kies bij de spiegel een lamp met Ra 90 of hoger, want bij Ra 80 wordt vaak op het diepe rood bezuinigd en ziet je huid er vlak uit. En zet het licht bij de spiegel opzij op ongeveer 160 cm in plaats van erboven, anders valt de schaduw van je voorhoofd precies over je ogen.

Wil je warmte in de badkamer zonder hem donkerder te maken, dan komt die eerder uit hout, textiel en messing dan uit de muurkleur. Welke tinten met die materialen meelopen staat bij warme kleuren die ook in kunstlicht warm blijven.

Tint	Hoe hij onder lamplicht van 2700 K kantelt	Waar hij in een kleine badkamer werkt
Kalkwit	Blijft vrijwel neutraal en kantelt mee met wat ernaast ligt	Als grote vlakken wandtegel, waarbij hout of messing de kleur bepaalt
Warm wit	Wordt romig en kan naast puur wit smoezelig lijken	Op de wand naast een witte wastafel liever niet; op het plafond wel
Koel gebroken wit	Kantelt naar grijs zodra het licht indirect wordt	Alleen in een badkamer met een raam dat echt daglicht binnenlaat
Greige	Kantelt naar beige onder warm kunstlicht	Als rustige achtergrond voor witte sanitair, ook zonder raam
Saliegroen	Kantelt naar grijs in weinig licht	Op een klein vlak of een meubelfront, met licht van Ra 90 erbij
Petrolblauw	Kantelt naar groen, terwijl hij bij daglicht blauw leest	Als accentwand achter de wastafel, niet als kleur van alle vier de wanden
Terracotta	Wordt bruinrood in plaats van oranjerood	In kleine hoeveelheden, bijvoorbeeld als vloertegel met een lichte wand
Antraciet	Wordt in de schaduw bijna zwart en kantelt in daglicht naar blauw	Op de vloer of in de douchenis; op alle wanden slokt hij het lamplicht op

Tegels, voegen en een vloer die tegen water kan

De tegelmaat kies je in een kleine badkamer op de maat van de ruimte, niet op het formaat dat mooi staat op een foto. Een wand van 180 cm vult zich met precies drie tegels van 60 cm, terwijl dezelfde tegel op een wand van 200 cm een strook van 20 cm overlaat.

Die reststrook is niet erg zolang hij op een plek zit waar je hem niet ziet, bijvoorbeeld in de hoek achter de deur of achter het toilet. Begin het tegelwerk dus bij de wand die het eerst in beeld komt en laat de snijmaat aan de andere kant uitkomen.

Grote tegels vragen wel een vlakke ondergrond. Een afwijking van 3 mm over 2 m zie je bij een tegel van 20 cm niet en bij een tegel van 80 cm meteen, want de hoeken gaan dan zichtbaar wippen.

De voeg doet meer voor de rust in de ruimte dan het formaat. Een gerectificeerde tegel kan met een voeg van 2 mm, een gewone vraagt er 3 tot 5, en een voegkleur die één toon van de tegel afwijkt maakt het raster onzichtbaar in plaats van dat het de wand in vakjes deelt.

Op de vloer speelt er nog iets anders. Een douchevloer heeft grip nodig, en daarvoor bestaat een aparte schaal voor blote voeten met de klassen A, B en C, waarbij B de klasse is die bij een doucheruimte hoort. Kleine formaten met veel voeg geven vanzelf meer grip dan één groot glad vlak.

Wil je geen tegels op de wand, dan zijn kunststof wandpanelen het alternatief dat je het vaakst tegenkomt. Wat dat in de praktijk betekent voor naden, stoom en reparaties staat bij de nadelen van wandpanelen in de badkamer.

Vloer	Hoe hij zich in een natte ruimte houdt	Waar het van afhangt
Keramische tegel of keramisch parket	Goed, ook bij water dat blijft staan	De antislipklasse en de voegbreedte; een gladde tegel in de douche is glad, hoe mooi hij ook is
Natuursteen	Goed, maar poreus	Kalksteen en marmer moet je impregneren en kan vlekken van zeep en kalk krijgen
Epoxy gietvloer	Goed, naadloos en bestand tegen staand water	Met vloerverwarming eronder is hij gevoeliger voor krimpscheuren dan een pu-vloer
Vinyl op rol	Goed, mits de naden gelast zijn en de randen omhoog lopen	Eén baan zonder naad is de beste variant in een kleine ruimte
Pvc verlijmd of pvc klik	Matig: het materiaal kan tegen water, de naden en de ondervloer minder	Een klikvloer laat water langs de naden zakken; verlijmd is er duidelijk beter aan toe
Gietvloer van pu	Matig in een doucheruimte	Hij kan tegen spatwater, maar bij staand water en een verkeerd aangesloten randafdichting niet
Betonlook of microcement	Matig	Staat of valt met de toplaag en het aantal keren dat hij opnieuw wordt beschermd
Laminaat, hout of linoleum	Niet geschikt	Alle drie nemen vocht op en zetten uit; in een badkamer kom je daar niet mee weg

Opbergen zonder dat de ruimte voller wordt

In een kleine badkamer gaat elke centimeter diepte ten koste van de doorloop, dus zoek de opbergruimte in de wand en in de hoogte. Een nis van 10 tot 12 cm diep past tussen de stijlen van een voorzetwand en steekt nergens uit.

Maak zo'n nis op de maat van de tegel, dan hoeft er in de nis niets gesneden te worden en loopt de voeg door. De praktische hoogte is 100 tot 120 cm boven de douchevloer, want daar sta je met je hand bij een fles zonder te bukken.

Boven de wastafel is een spiegelkast van 12 tot 17 cm diep de enige kast die geen vloer kost. Kijk bij een model met een draaideur waar die deur heen zwaait, want naast een wandlamp op 160 cm gaat dat vaak net niet.

Een hoge kolomkast van 35 cm diep is de kast die het meeste bergt en het meeste kost. Zet hem in de hoek die het verst van de deur ligt, buiten de zichtlijn vanaf de deuropening, anders knipt hij de ruimte in tweeën.

Haken bergen minder dan een rek maar kosten niets: een haak op 140 cm hangt binnen handbereik van de wastafel en houdt de handdoek uit elkaar, waardoor hij sneller droogt dan dubbelgevouwen over een stang. Datzelfde denken in hoogte in plaats van in vloer werkt ook in een kleine woonkamer waar de vloer al vol staat.

Wat een spiegel en glas met de ruimte doen

Een spiegel maakt geen ruimte groter maar verdubbelt wat er tegenover hangt. Hang hem dus tegenover de langste zichtlijn of tegenover het raam, dan zie je diepte of daglicht terug in plaats van de zijkant van de douchecabine.

Een spiegel over de volle breedte van de wastafelwand werkt daarom beter dan een rond exemplaar van 60 cm, ook al oogt dat laatste rustiger. Loopt de spiegel van wand tot wand, dan loopt de tegelwand erin door en stopt je oog niet bij een rand.

Glas werkt op dezelfde manier. Een vast glaspaneel laat de tegelvloer en de achterwand van de douche doorlopen, terwijl een cabine met gematteerd glas de ruimte op die plek afkapt. Dat scheelt in gevoel meer dan de 90 cm die de douche echt inneemt.

Bij het ophangen is de wand achter de tegel bepalend en niet de tegel zelf. Een tegel is een laag van 6 tot 12 mm die je alleen netjes moet doorboren: zit er kalkzandsteen achter, dan houdt een nylon plug van 8 mm met een schroef van 5 bij 60 mm ruim een spiegel; zit er een voorzetwand van gipsplaat achter, dan gaat het gewicht naar een kiepplug of naar de regel erachter.

Boor met de klopstand uit tot je door het glazuur bent, want met klop springt het glazuur eraf en loopt de scheur door tot de volgende voeg. Wat welke wand per kilo houdt, kun je per situatie nakijken in de opzoekhulp voor pluggen en wandtypes.

Waarom vocht hier sneller een probleem wordt

Een badkamer van 3,5 m² bij een hoogte van 250 cm bevat nog geen 9 m³ lucht. Douchen brengt daar in tien minuten net zoveel waterdamp in als in een badkamer die twee keer zo groot is, alleen verdeelt die damp zich hier over de helft van het volume.

Die lucht raakt dus sneller verzadigd, en zodra dat gebeurt slaat het vocht neer op de koudste vlakken: de spiegel, het raam en de buitenmuur. Precies daar wordt de voeg als eerste zwart.

Voor nieuwbouw vraagt het Besluit bouwwerken leefomgeving een afvoercapaciteit van 14 dm³ per seconde voor een badruimte, ongeveer 50 m³ per uur. In bestaande woningen hoeft dat niet gehaald te worden, maar het is wel de maat waaraan je kunt afmeten of je ventilator iets voorstelt.

Een ventilator kan alleen afvoeren wat er ook binnenkomt. Zonder spleet van 1 tot 2 cm onder de deur of een rooster in de wand trekt hij een onderdruk en verplaatst hij nauwelijks lucht, hoe hard hij ook klinkt.

Laat hem na het douchen 15 tot 30 minuten doorlopen, want op dat moment zit het meeste vocht nog in de tegels, de handdoeken en de kitnaden. Blijft een badkamer dagenlang klam, dan is dat ook de reden dat je er de kleine beestjes tegenkomt die op vocht afkomen.

Van inspiratiebeeld naar een plan dat in jouw badkamer past

De volgorde is de methode: elke stap levert de grens waarbinnen de volgende stap mag kiezen.

1. Meet de ruimte op en teken hem op schaal

   Meet elke wand bij de vloer en op 150 cm hoogte, noteer de plafondhoogte en teken de deur met zijn draairichting in. Zet de ruimte daarna op ruitjespapier van 5 mm, waarbij één hokje 10 cm is: een badkamer van 180 bij 200 cm wordt dan een rechthoek van 9 bij 10 cm.

2. Zet erin wat niet verschuift

   Teken de afvoer van het toilet, het doucheputje of de goot, de standleiding en de bestaande waterpunten. Verplaatsen kan, maar een toiletafvoer van 110 mm vraagt afschot en dus opbouwhoogte, en dat is de duurste beslissing in het hele plan.

   Dat werkt in de keuken en de badkamer hetzelfde: in beide ruimtes ligt de techniek onder de indeling, en pas daarna komt de vraag wat er mooi staat.

3. Kies de deur voordat je het sanitair kiest

   Een naar binnen draaiende deur van 83 cm legt ruim een halve vierkante meter vloer vast waar niets mag staan. Draait hij naar buiten of schuift hij in de wand, dan komt die vloer vrij en verandert de hele indeling. Controleer bij een deur die in de wand schuift of daar geen leidingen of inbouwreservoir zitten.

4. Leg de douche vast, inclusief wat de deur nodig heeft

   Teken de bak of de zone én de ruimte die de deur opeist: 50 tot 60 cm bij een draaideur, niets bij een schuif- of vouwdeur, 60 cm instap bij een inloopdouche. Wat dan overblijft is de vloer waarin wastafel en toilet nog moeten passen.

5. Kies wastafel en toilet op diepte, niet op uiterlijk

   Zoek eerst de diepte die past en pas daarna het model dat je mooi vindt: 35 tot 40 cm voor een ondiep meubel, 54 cm uitsteek voor een hangtoilet plus 15 tot 20 cm voorzetwand. Houd 60 cm vrij voor de pot en 80 cm breedte zijwaarts, anders zit je met je schouder tegen de muur.

6. Bepaal de tegelmaat op de wandmaat

   Deel de wandlengte door de tegelmaat en kijk waar de snijtegel uitkomt. Leg de hele tegels op de wand die vanaf de deur het eerst in beeld komt, en laat de reststrook in de hoek achter de deur of achter het toilet eindigen.

7. Zet als laatste het licht en de kleur vast

   Teken twee lampen naast de spiegel op 160 cm en één lichtpunt voor de rest van de ruimte, allemaal op dezelfde kleurtemperatuur. Beoordeel de tegels en de verf onder die lamp en niet bij het raam, want dat is het licht waarin je de badkamer straks het vaakst ziet.

Nalopen voordat je iets bestelt

• Elke wand gemeten bij de vloer en op 150 cm hoogte, plus de plafondhoogte
• Deurzwaai, douchedeur en spiegelkastdeur op de tekening gezet als vlak, niet als lijn
• Minstens 60 cm vrije ruimte voor het toilet en 80 cm breedte zijwaarts
• Instap van de douche minstens 60 cm, en de zone eromheen die nat wordt bewust ingedeeld
• Uitsteek van het hangtoilet plus de dikte van de voorzetwand opgeteld en van de maat afgetrokken
• Wandcontactdozen buiten 60 cm van bad en douche, alles achter een aardlekschakelaar van 30 mA
• Tegelmaat gedeeld door de wandmaat, en besloten waar de snijtegel uitkomt
• Tegel- en verfmonsters bekeken onder de lamp die er straks hangt, niet bij het raam

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Sanitair kiezen op uiterlijk in plaats van op diepte

Een meubel van 50 cm diep en een van 38 cm zien er op een productfoto hetzelfde uit, terwijl die 12 cm in een badkamer van 180 cm de doorloop van 78 naar 66 cm brengt. Bij een ruimte van deze afmeting is diepte de eerste eigenschap waarop je filtert en kleur de laatste.

Kijk ook waar de opgegeven maat op slaat. Bij een wastafel wordt soms de kom gemeten en soms het meubel eronder, en bij een hangtoilet staat de uitsteek los van de voorzetwand die er nog bij komt.

De deur laten draaien zoals hij nu draait

De deur is het goedkoopste onderdeel van de hele badkamer en levert de meeste vloer op. Een blad van 83 cm dat naar binnen draait, legt ruim een halve vierkante meter vast waar niets mag staan, en dat is meestal precies de hoek waar je het wastafelmeubel of een kolomkast kwijt wilt.

Omhangen naar buiten kan bijna altijd, zolang de deur in de gang niets raakt en er geen trap direct achter ligt. Een deur die in de wand schuift kan ook, maar alleen in een wandvak zonder leidingen en zonder inbouwreservoir.

De voorzetwand niet meerekenen

Een hangtoilet oogt luchtiger dan een staand model, maar hij wint geen diepte. Het inbouwreservoir zit in een voorzetwand van 15 tot 20 cm en de pot steekt daar nog 49 tot 56 cm voor uit, terwijl een staand toilet met reservoir op ongeveer 66 cm uitkomt.

Wat je wel wint, is een vloer die doorloopt en een wand waarin leidingen verdwijnen. Gebruik die voorzetwand dan ook: een nis van 10 tot 12 cm boven het toilet kost je niets extra en levert de enige opbergruimte op die nergens uitsteekt.

Grote tegels bestellen zonder de wand te controleren

Een tegel van 80 bij 80 cm ligt alleen vlak op een wand die vlak is. Meet met een lat van 2 m of de afwijking onder de 3 mm blijft, want daarboven gaan de hoeken van de tegels zichtbaar wippen en krijg je in het strijklicht van een wandlamp een golvende wand.

In oudere woningen is uitvlakken met een egalisatielaag of een voorzetwand vaak nodig. Dat kost 1 tot 3 cm van de ruimte, en in een kleine badkamer wil je dat weten voordat je de maten van het sanitair vastlegt.

Eén lamp recht boven de spiegel

Licht dat van bovenaf komt, legt de schaduw van je voorhoofd over je ogen en die van je neus over je mond. Dat is precies het deel van de spiegel waar je naar kijkt als je je scheert of make-up opdoet.

Twee lampen naast de spiegel met het hart op ongeveer 160 cm geven licht van opzij en vullen die schaduwen op. Kies er een met Ra 90 of hoger, anders ziet je huid er grauwer uit dan hij is.

De ventilatie alleen tijdens het douchen laten draaien

Op het moment dat je de kraan dichtdraait, zit het vocht nog in de handdoeken, de tegels en de kitnaden. Zet je de ventilator dan uit, dan komt dat vocht alsnog vrij in een ruimte die je net hebt afgesloten.

Laat hem 15 tot 30 minuten doorlopen en zorg voor toevoerlucht via een spleet van 1 tot 2 cm onder de deur. Zonder die toevoer verplaatst een ventilator nauwelijks lucht, hoe veel geluid hij ook maakt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het plan maak je zelf, maar drie onderdelen van een badkamer zijn geen doe-het-zelfwerk. Elektra in een badkamer valt onder de zones van NEN 1010: een wandcontactdoos of een armatuur bijplaatsen binnen die zones, en zeker het werk in de groepenkast achter de hoofdzekering, laat je aan een elektricien die de zones en de aardlekschakelaar van 30 mA op papier kan verantwoorden.

De waterdichting onder de tegels is het tweede. Een doucheruimte zonder douchebak vraagt een afdichtingslaag met afdichtingsbanden in de hoeken en rond de doorvoeren, en een afschot van 1 tot 2 cm per meter naar de goot of de put. Loopt dat mis, dan zie je het pas als het plafond eronder vlekt.

Het derde is het verplaatsen van een afvoer. Een toiletafvoer van 110 mm heeft afschot nodig en dus opbouwhoogte in de vloer, en een verkeerd aangesloten ontspanningsleiding laat de sifon leeglopen, waarna de badkamer naar het riool gaat ruiken. Laat dat rekenen en aansluiten door een loodgieter.