Hoe lang gaat het mee? Levensduur van apparaten in huis

Wat er in de levensduurtabel staat en hoe je hem doorzoekt

De levensduurtabel rekent niets uit, hij zoekt op. Elke regel is een apparaat of een afwerking in huis, met de bandbreedte die een gemiddeld huishouden haalt, wat die bandbreedte korter maakt en of een defect zich laat repareren. Het filteren gebeurt in je eigen browser, net als bij de andere rekenhulpen en opzoekhulpen op deze site, dus er gaat niets naar een server.

Er staan veertig regels in, verdeeld over zeven groepen. Interieur is met elf regels de grootste, daarna volgen Koken met negen, Installatie met zes, Klimaat en water met vijf, Schoonmaken met vier, Wassen en drogen met drie en Koelen met twee.

Het zoekveld kijkt naar de hele regel en niet alleen naar de naam van het apparaat. Typ je kalk, dan blijven de zes regels over waar hard water het werk doet, van de waterkoker tot de elektrische boiler. Het woord filter levert er zeven op, koudemiddel vier.

Zoek op het enkelvoud of op een stuk van een woord, want het zoekveld vergelijkt letterlijke tekst. Wasmachines met een s geeft een lege tabel, terwijl was er zeven oplevert: de drie uit Wassen en drogen plus vier regels waarin het woord vaatwasser ergens in de uitleg staat.

De keuzelijst Soort filtert op de eerste kolom en werkt samen met het zoekveld. Kies je Koken en typ je water, dan houd je de waterkoker en de kokendwaterkraan over en verdwijnen de zeven andere kookregels.

Wat je intypt of kiest	Wat de tabel daarmee doet	Wat je eraan hebt
wasmachine	Zoekt die letters in alle vijf de kolommen van elke regel	Een regel: 8 tot 12 jaar, met de reparatiegrens erachter
kalk	Vindt het woord ook in de kolom over wat de levensduur korter maakt	De zes regels die op hard water stuklopen, van waterkoker tot boiler
filter	Zoekt in de uitleg en niet alleen in de naam van het apparaat	Zeven regels waarin een vol filter de motor of de compressor belast
accu	Zoekt op een onderdeel in plaats van op een apparaat	De steelstofzuiger en de robotstofzuiger, waar de accu de leeftijd bepaalt
koudemiddel	Dezelfde zoekactie op een technisch woord	De vier regels waar een gecertificeerd bedrijf aan te pas komt
Soort op Interieur	Filtert op de eerste kolom, los van het zoekveld	Elf regels over matras, bank, vloer, behang, verf en kitrand
Soort op Koken plus het woord water	Combineert de keuzelijst met het zoekveld	De waterkoker en de kokendwaterkraan, zonder de rest van de groep
wasmachines, met een s	Vergelijkt letterlijke tekst en vindt dus niets	Een lege tabel; typ het enkelvoud of een deel van het woord

Waar die bandbreedtes vandaan komen en wat ze niet zijn

Elke regel geeft twee getallen en niet een. De onderkant hoort bij een apparaat dat dagelijks zwaar draait, in hard water staat en zijn filters nooit ziet. De bovenkant hoort bij hetzelfde apparaat in een klein huishouden met het onderhoud uit de vierde kolom.

Wat er niet in staat is een garantie. Een fabrieksgarantie is een afspraak met een termijn, en die termijn zegt niets over de gemiddelde levensduur: hij zegt hoe lang de fabrikant het risico op zich neemt.

Daarnaast bestaat de wettelijke conformiteit uit het Burgerlijk Wetboek. Een product moet zijn wat je er redelijkerwijs van mag verwachten, en hoe lang het meegaat hoort daarbij. Gaat een apparaat binnen een jaar na levering kapot, dan moet de verkoper aantonen dat het gebrek er bij levering nog niet was; daarna ligt die bewijslast bij jou. Die termijn van een jaar geldt sinds 27 april 2022, daarvoor was het een half jaar.

Voor wasmachines, vaatwassers en koelapparaten geldt sinds maart 2021 een Europese ecodesign-eis over onderdelen: fabrikanten moeten ze zeven tot tien jaar leverbaar houden, afhankelijk van het onderdeel, en binnen vijftien werkdagen leveren. Daarom kan een reparatie aan een apparaat van acht jaar oud technisch bijna altijd nog.

Het merk maakt minder uit dan mensen hopen. Waar het wel verschil maakt is aan de reparatiekant: hoe goed de onderdelen los te krijgen zijn en hoe lang ze leverbaar blijven. De keuze per apparaatsoort staat uitgewerkt in de gids over huishoudelijke apparaten kiezen en onderhouden, en wat een apparaat aan stroom kost lees je af op het energielabel sinds de herschaling.

Wat een apparaat vroeg oud maakt

De vierde kolom lijkt veertig verschillende oorzaken te bevatten, maar het zijn er zes die steeds terugkomen. Wie die zes kent, schat ook bij een apparaat dat niet in de tabel staat in waar het op stukloopt.

Kalk op een verwarmingselement werkt als isolatie. Het element moet heter worden om hetzelfde water op temperatuur te brengen, waardoor het sneller doorbrandt en het verbruik oploopt. Boven ongeveer 12 graden Duitse hardheid, ruim 2 millimol per liter, zie je dat binnen een jaar terug in je waterkoker. Wat jouw water doet staat op de site van je drinkwaterbedrijf.

Warmte die niet weg kan is de tweede. Elektronica veroudert sneller naarmate hij warmer staat, en de elektrolytische condensatoren in een voeding drogen als eerste uit. Daarom geeft een omvormer in een dichte, warme meterkast het eerder op dan dezelfde omvormer in een koele hal, en daarom hoort de lade onder een inductieplaat niet tot bovenaan vol te liggen.

Vuil in het luchtpad is de derde en de meest onderschatte. Een motor koelt op de lucht die erdoorheen gaat. Een volle stofzuigerzak, een dichtgeslibd motorfilter, een vette afzuigkap en een warmtewisselaar die dichtzit komen op hetzelfde neer: de motor of de compressor draait warm tegen weerstand in. Hoe zwaar dat weegt bij het zuigen zie je terug in onze vergelijking van stofzuigers en hun filters.

Belasting en onbalans vormen de vierde. Een trommel die te vol zit kan de was niet verdelen, en die klap komt bij het centrifugeren op de veren, de schokdempers en uiteindelijk de lagers terecht.

Vocht en stilstand zijn de vijfde. Water dat blijft staan in een pomp of een balg geeft biofilm en roest, en een apparaat dat maanden ongebruikt staat loopt vast op zijn eigen afzettingen.

Laadcycli gelden alleen voor apparaten met een accu. Na ongeveer 500 tot 1000 keer laden en ontladen is de looptijd merkbaar korter, en daarmee ligt de leeftijd van het hele apparaat vast.

Wat de levensduur opeet	Wat er binnenin gebeurt	Waar je het aan merkt	Wat het tegenhoudt
Kalk uit hard water	Kalk isoleert het verwarmingselement, dat daardoor heter moet worden voor dezelfde watertemperatuur	Langere opwarmtijd, een ruwe laag op het element en een hoger verbruik	Ontkalken op het ritme dat bij jouw waterhardheid hoort, en bij de vaatwasser zout plus de juiste hardheidsinstelling
Warmte die niet weg kan	Elektronica veroudert sneller bij een hogere temperatuur en de condensatoren in de voeding drogen als eerste uit	Een apparaat dat na een uur draaien uitvalt en koud weer start	Ventilatieruimte vrijhouden: onder een inductieplaat, achter een koelkast, rond een omvormer en boven een inbouwspot
Vuil in het luchtpad	De motor koelt op de lucht die erdoorheen gaat, en een vol filter laat te weinig lucht door	Minder zuigkracht of minder afzuiging, en een motor die luider en warmer wordt	Filters en zakken wisselen voordat ze vol zijn, en de warmtewisselaar van een warmtepompdroger schoonhouden
Belasting en onbalans	Een te volle trommel verdeelt de was niet, en die onbalans komt bij het centrifugeren op veren, schokdempers en lagers	Een machine die tijdens het centrifugeren dreunt of over de vloer loopt	De trommel tot driekwart vullen en de machine waterpas en stabiel zetten
Vocht en stilstand	Staand water geeft biofilm en roest, en afzettingen drogen vast in een apparaat dat maanden stilstaat	Een muffe geur uit de trommel, een pomp die aanloopt en meteen weer stopt	Deur en wasmiddellade open laten drogen, maandelijks een was op 60 graden, en apparatuur droog wegzetten
Laadcycli van een accu	Een lithiumaccu verliest capaciteit per laadcyclus en dat wordt merkbaar na ongeveer 500 tot 1000 keer	Een steelstofzuiger die nog maar de helft van zijn looptijd haalt	Niet continu in de lader laten hangen en niet elke keer helemaal leegzuigen

Hoe lang een wasmachine meegaat en waar dat op vastloopt

De levensduur van een wasmachine ligt op 8 tot 12 jaar, en dat verschil van vier jaar zit vooral in het aantal beurten. Een gezin draait er vier tot zes per week, iemand alleen komt op twee. Dat is een factor twee tot drie in draaiuren, en de machine telt in beurten en niet in jaren.

Waar hij meestal op vastloopt is het lager achter de kuip. De afdichting tussen de trommelas en de kuip laat op den duur water door, dat water komt bij het lager, en dan hoor je bij het centrifugeren een brommen dat met het toerental meeloopt. Zodra dat begint heb je nog weken en geen jaren.

Of dat het einde is hangt af van de kuip. Bij veel machines is die van kunststof en dichtgelast, waardoor het lager er niet los uit te halen is en je de complete kuip vervangt. Vraag bij een offerte dus eerst of het lager los te vervangen is, want dat ene antwoord bepaalt of repareren nog ergens op slaat.

Het tweede mechanisme is biofilm. Wassen op 30 en 40 graden met vloeibaar wasmiddel laat een vetlaag achter in de kuip, de balg en de wasmiddellade, en daarin groeien bacteriën die gaan ruiken. Een beurt op 60 graden met poederwasmiddel haalt die laag weg, want poeder bevat bleekmiddel en vloeibaar wasmiddel niet.

Het derde is de opstelling. Een machine die niet waterpas staat, of die nog op zijn transportbouten staat, centrifugeert zijn eigen ophanging kapot. Die bouten horen er bij het plaatsen uit, en de poten moeten zo staan dat de machine niet wiebelt als je op een hoek duwt.

Hard water werkt op twee plekken tegelijk: op het element en op het wasresultaat, waardoor mensen meer wasmiddel gaan doseren dan nodig is. Wanneer ontharden daarvoor loont en wat het per jaar kost, staat bij de kosten van een waterontharder.

Wat er stukgaat	Wanneer dat meestal speelt	Waar het vandaan komt	Repareren?
Lagers van de trommel	Na 7 tot 12 jaar	De afdichting laat water door tot bij het lager, en te vol laden versnelt dat	Alleen als het lager los te vervangen is; bij een dichtgelaste kuip vervang je feitelijk de halve machine
Afvoerpomp	Vanaf ongeveer 4 jaar, op elk moment	Muntjes, haarspelden en beugels die langs de zeef komen	Ja, een los onderdeel en een van de eenvoudigste reparaties
Verwarmingselement	Na 5 tot 10 jaar, eerder bij hard water	Kalk isoleert het element, waardoor het doorbrandt	Ja, los te vervangen; ontkalken voorkomt de tweede keer
Deurrubber of balg	Na 5 tot 10 jaar	Biofilm, schimmel en scherpe voorwerpen in de vouw	Ja, en dit is ook de plek waar de geur zit
Koolborstels van de motor	Na 6 tot 10 jaar, alleen bij een motor die ze heeft	Normale slijtage; een directe aandrijving heeft geen koolborstels	Ja, en eenvoudig; kijk eerst in de handleiding of jouw machine ze heeft
Schokdempers en veren	Na 6 tot 10 jaar	Onbalans door te vol laden of door een machine die niet waterpas staat	Ja, maar per paar, anders hangt de trommel scheef
Besturingsprint	Op elk moment, vaker bij een warme of vochtige opstelling	Warmte, vocht en pieken op het net	Meestal te vervangen, maar de print is het duurste losse onderdeel

Repareren of vervangen: waar de grens ligt

De vraag of je repareert heeft drie antwoorden nodig: hoe oud het apparaat is ten opzichte van zijn bandbreedte, wat de reparatie kost ten opzichte van een vergelijkbaar nieuw apparaat, en of het defecte onderdeel los te krijgen is.

De gangbare vuistregel is een derde. Kost de reparatie meer dan een derde van een nieuw exemplaar en zit het apparaat over de helft van zijn bandbreedte, dan vervang je. Zit het eronder, dan is repareren bijna altijd goedkoper, ook omdat je anders de jaren weggooit die er nog in zitten.

Met het derde antwoord onderscheid je apparaten die op elkaar lijken. Een element, een pomp, een thermostaat, een deurrubber en een print zijn losse onderdelen. Een dichtgelaste kuip, een koudemiddelcircuit, een geklonken behuizing en een accu die vastzit zijn dat niet: daar vervang je het halve apparaat, of je vervangt niets.

Aan een koudemiddelcircuit mag alleen een bedrijf met een F-gassencertificaat werken. Dat geldt voor een airco, een warmtepompdroger, een koelkast en een lucht-waterwarmtepomp, en het is een wettelijke eis en geen advies.

Vervang je een inbouwapparaat, meet dan de nis en niet het oude apparaat. Een inbouwkoelkast volgt een nishoogte van 88, 122 of 178 cm en een vaatwasser een nis van 60 cm breed en 82 cm hoog. Die en ruim honderd andere vaste maten in huis zoek je op in de maatwijzer, inclusief de hoogte waarop een oven prettig werkt.

Het verbruik weegt alleen zwaar mee bij apparaten die continu draaien, dus koelen en vriezen. Bij een wasmachine of een oven is de winst per jaar klein ten opzichte van wat een nieuw apparaat kost, zeker als het oude nog binnen zijn bandbreedte zit.

Situatie	Wat meestal verstandig is	Waar je op let
Het apparaat zit onder de helft van zijn bandbreedte	Repareren	Vraag vooraf een prijsindicatie inclusief voorrijden, dan weet je of je onder een derde van een nieuw apparaat blijft
Boven de bandbreedte en de reparatie kost meer dan een derde van een nieuwe	Vervangen	Bij een wasmachine boven de tien jaar is een reparatie boven 250 euro zelden de moeite
Het defecte onderdeel zit in een dichtgelaste kuip	Vervangen	Vraag expliciet of het lager los te vervangen is voordat je een monteur laat komen
Het koudemiddelcircuit lekt of de compressor is stuk	Vervangen	Alleen een bedrijf met F-gassencertificaat mag eraan werken, en dat maakt de reparatie zwaar ten opzichte van het apparaat
De accu is op bij een steelstofzuiger of een robotstofzuiger	Repareren, dus de accu vervangen	Kijk of de accu eruit kan zonder de behuizing te breken; kan dat niet, dan is het apparaat ten einde
Het glas van de inductiekookplaat is gebarsten	Vervangen	Een barst laat vocht bij de elektronica komen, dus dit is ook een veiligheidskwestie
Een inbouwapparaat van acht jaar of ouder	Eerst meten, dan pas kiezen	De nis bepaalt wat erin past, en een opvolger heeft niet altijd dezelfde inbouwmaat
Het apparaat werkt, maar verbruikt veel	Alleen vervangen bij koelen en vriezen	Die draaien continu; bij een wasmachine of oven haal je de aanschaf zelden terug uit het verbruik

Het onderhoud waar deze levensduren van uitgaan

De bandbreedtes gaan uit van het onderhoud dat in de vierde kolom van de tabel staat. Sla je dat over, dan land je onder de onderkant, en dat gaat sneller dan je verwacht: een vaatwasser zonder wekelijkse zeefbeurt en met een verkeerd ingestelde waterhardheid haalt de acht jaar niet.

Het meeste kost minuten en geen uren. Wat het lastig maakt is het ritme, want niets herinnert je eraan tot het misgaat. Hang de jaarlijkse punten daarom aan een vast moment, bijvoorbeeld de weken waarin je toch het huishouden weer op orde brengt.

Twee punten vallen buiten dat ritme, omdat er iemand anders aan te pas komt: de cv-ketel en de mechanische ventilatie. Wat een ketel aan onderhoud vraagt en wat een lage waterdruk met de installatie doet, staat bij huisverwarming en wat die per jaar kost.

Wat je doet	Hoe vaak	Wat het voorkomt
De wasmachine leeg op 60 graden draaien met poederwasmiddel	Elke maand	Biofilm in kuip, balg en wasmiddellade, en de geur die daarbij hoort
Pluizenzeef of pompfilter van de wasmachine leeghalen	Elk kwartaal	Een afvoerpomp die op een muntje of een beugel vastloopt
Pluisfilter van de droger leegmaken	Na elke beurt	Een verwarmingselement dat tegen een dicht filter in staat te blazen
Warmtewisselaar van een warmtepompdroger uitspoelen	Elke maand tot elk kwartaal, afhankelijk van het gebruik	Een compressor die tegen een dichtgeslibde wisselaar aan blijft werken
De zeef onderin de vaatwasser uitnemen en uitspoelen	Elke week	Etensresten die in de pomp komen, en vaat die niet meer schoon wordt
Waterhardheid in de vaatwasser instellen en zout bijvullen	Bij ingebruikname, daarna zodra het lampje brandt	Kalk op het element en doffe glazen
Vetfilter van de afzuigkap in de vaatwasser of in een sopje	Elke maand	Een motor die tegen een verzadigd filter in draait en vet dat verderop in het kanaal gaat zitten
Koolstoffilter van een recirculatiekap vervangen	Elk half jaar tot jaar	Een kap die wel zoemt maar geen geur meer wegneemt
Achterkant en condensor van de koelkast stofvrij maken	Elk jaar	Een compressor die blijft doorlopen omdat hij zijn warmte niet kwijt kan
Deurrubbers van koelkast en vriezer nalopen en schoonmaken	Elk half jaar	Een kier waardoor het apparaat uren langer per etmaal draait dan nodig
De vriezer ontdooien zodra de ijslaag een halve centimeter is	Zodra je het ziet	Een ijslaag die merkbaar stroom kost en de deur niet meer laat sluiten
Waterkoker en koffiemachine ontkalken	Maandelijks bij hard water, een paar keer per jaar bij zacht water	Een element dat steeds heter moet worden en daardoor doorbrandt
Zetgroep van de volautomaat uitnemen, spoelen en invetten	Elke week tot twee weken	Een zetgroep die vastloopt, de zwaarste reparatie aan zo'n machine
Stofzuigerzak en motorfilter op tijd wisselen	Zak bij driekwart vol, filter volgens de handleiding	Een motor die warm loopt omdat hij zijn koellucht niet krijgt
De cv-ketel laten nakijken en de waterdruk koud aflezen	Onderhoud volgens het advies van je installateur, druk elk kwartaal	Steeds bijvullen uit gewoonte, want elke keer bijvullen brengt zuurstof in het water en dat geeft roest
Ventielen en kanalen van de mechanische ventilatie schoonmaken	Elk jaar, en de ventielen niet verdraaid terugzetten	Een ventilatiebox die tegen een dichtgeslibd systeem aan draait

Matras, bank en vloer: wat er in lagen versleten raakt

Elf van de veertig regels gaan niet over apparaten maar over wat er in huis ligt, staat en hangt. Daar gaat zelden iets stuk: het zakt in, slijt door of laat los. De vraag is dus niet of het kapot is maar vanaf welk moment je er last van hebt, en meestal vervang je een laag en niet het geheel.

Een matras met pocketvering gaat 8 tot 10 jaar mee en een topper 3 tot 6. Dat verschil is geen toeval: de topper is de slijtlaag en vangt het vocht op, want je verliest per nacht een derde tot een halve liter. Ligt er eenmaal een blijvende kuil in het matras zelf, dan haalt een nieuwe topper die er niet uit maar maskeert hem. Op welke kern, hardheid en bodem je dan let, staat in de gids over een matras kiezen op kern en hardheid; houd de latten van de bodem hooguit 6 cm uit elkaar.

Bij banken bepaalt de vulling de leeftijd. Polyether zakt de eerste jaren in en houdt daarna de vorm van wie erop zit, dus een zitting van SG 25 is eerder doorgezeten dan een van SG 35 of hoger. Een bank met veren gaat 12 tot 20 jaar mee, en daar is de stof bijna altijd eerder op dan de vering. Wat opnieuw vullen en overtrekken vraagt, staat bij de kosten van een bank opnieuw bekleden.

Bij vloeren zit de levensduur in de toplaag. Laminaat is niet te schuren, dus daar vervang je planken; bij pvc bepaalt de dikte van de toplaag alles, en 0,3 mm in een gang waar 0,55 mm hoort is binnen enkele jaren dof. Die verhouding tussen prijs en toplaag staat uitgewerkt bij de kosten van een pvc-vloer.

Afwerking is het kortst houdbaar. Binnenmuurverf gaat 5 tot 10 jaar mee, behang 10 tot 15 en een kitrand in de douche 2 tot 5. Bij verf komt het einde meestal niet door slijtage maar door een ondergrond die niet is ontvet of geschuurd, en dan bladdert de verf van de muur af ruim voor die vijf jaar.

Wat er slijt	Wat er precies gebeurt	Wat je vervangt in plaats van het geheel
Matras met pocketvering, 8 tot 10 jaar	Vocht en steeds dezelfde belasting drukken vering en schuim in, en er blijft een kuil	De topper, zolang de kuil in het matras zelf nog niet blijvend is
Topper, 3 tot 6 jaar	De bovenste laag vangt de meeste druk en het meeste vocht op	Alleen de topper; koudschuim en latex houden hun veerkracht langer dan polyether
Bank met polyether zitting, 7 tot 10 jaar	Polyether zakt in en houdt daarna de vorm van wie er altijd zit	De vulling van de kussens, met schuim van SG 35 of hoger in plaats van SG 25
Bank met veren, 12 tot 20 jaar	De vering overleeft de stof; armleuning en voorrand slijten het eerst	De bekleding, en bij een massief frame is opnieuw stofferen gangbaar
Laminaat, 10 tot 20 jaar	Zand werkt als schuurpapier op de toplaag en water zwelt de hdf-kern onherstelbaar op	De beschadigde plank, door de klikvloer vanaf de wand open te leggen
Pvc, 15 tot 25 jaar	De toplaag bepaalt alles: 0,3 mm in een gang is binnen enkele jaren dof	Een verlijmde plank per stuk, dus houd bij aanleg een paar planken over
Gietvloer, 20 tot 30 jaar	De toplaag verkleurt en slijt terwijl de vloer eronder goed blijft	De toplaag, als vuistregel elke 10 jaar opnieuw
Houten vloer, 40 jaar of langer	Krassen en naden door droge lucht; hout wil 45 tot 60 procent luchtvochtigheid	De afwerking: schuren en opnieuw afwerken, bij massief vaak vijf keer of meer
Binnenmuurverf, 5 tot 10 jaar	Matte verf is niet schrobvast, dus schoonmaken laat aanzetten achter	De wand in een keer nat in nat overrollen, van boven naar beneden
Kitrand in de douche, 2 tot 5 jaar	De schimmelwerende stof in de kit wast er in de loop van jaren uit	De hele naad: eruit snijden, vetvrij en droog maken, nieuwe sanitairkit erin

Wanneer je van de bandbreedte afwijkt, en wat er misgaat

De tabel kent jouw apparaat, maar niet jouw huis. Vier dingen verschuiven de uitkomst zo sterk dat je de bandbreedte gerust een paar jaar mag opschuiven.

De waterhardheid. In een gebied met hard water haalt een waterkoker de zes jaar niet en loopt een element in de wasmachine eerder door. In zacht water gebeurt het omgekeerde en zit je vanzelf aan de bovenkant.

De omvang van het huishouden. Een wasmachine die twaalf keer per week draait is na zes jaar even oud als een machine die er vier doet na twaalf jaar. Reken bij een groot gezin met de onderkant van elke bandbreedte in Wassen en drogen en in Schoonmaken.

De plek van het apparaat. Een vriezer in een onverwarmde garage moet binnen zijn klimaatklasse blijven: SN werkt vanaf 10 graden omgevingstemperatuur, N pas vanaf 16. Wordt het kouder, dan slaat de compressor te weinig aan en ontdooit het vriesvak ondanks een vrieskist die het zelf prima doet.

De vervanging binnen een systeem. Zonnepanelen gaan 25 tot 30 jaar mee, hun omvormer 10 tot 15. Ga er dus van uit dat je er in de looptijd een keer een nieuwe omvormer onder zet, en dat dat geen defect is maar planning.

De fouten die met deze levensduren worden gemaakt, komen bijna allemaal uit dezelfde hoek: het onderhoud valt weg en daarna wordt de leeftijd de schuldige.

• Alleen op 30 graden wassen. De was wordt schoon, maar de vetlaag in de machine niet afgebroken. Na een jaar ruikt de was muf en zit de balg vol zwarte vlekken, en dat is geen ouderdom maar biofilm.
• De trommel tot bovenaan vullen. Twee handen ruimte bovenin klinkt karig, maar zonder die ruimte kan de was zich niet verdelen. De onbalans die daaruit volgt sloopt schokdempers en lagers.
• Vergeten dat de vaatwasser een hardheidsinstelling heeft. Die staat standaard niet op jouw water. Zonder zout en met de verkeerde stand kalkt het element aan en blijven glazen dof.
• De koelkast tegen de muur schuiven. Achter en boven het apparaat moet lucht langs kunnen. Staat hij bovendien naast de oven of in de zon, dan loopt de compressor uren langer per etmaal.
• Een led-lamp in een oude dimmer draaien. Niet de led gaat kapot maar de elektronica in de voet, doordat de dimmer een minimumbelasting verwacht die een ledlamp nooit haalt. Kies een dimmer die voor led is bedoeld, zoals bij het dimmen van een vloerlamp staat uitgelegd.
• De afzuigkap laten zoemen met een oud koolstoffilter. Bij recirculatie doet alleen dat filter het reukwerk. Zit het vol, dan draait de motor door terwijl er niets meer gebeurt.
• Op de dag van de aanschaf rekenen in plaats van op het gebruik. Een apparaat van acht jaar dat licht is gebruikt kan nog jaren mee, en een apparaat van vier jaar dat dagelijks vol draait zit al over de helft.

Veelgestelde vragen