Vloerkleed kiezen: maat, materiaal en plaatsing

Los kleed of kamerbreed tapijt: wat bij jouw situatie past

Tapijt en vloerkleed lijken hetzelfde materiaal, maar ze doen iets anders. Kamerbreed tapijt is de vloer zelf en ligt van plint tot plint, een los kleed ligt op een vloer die er al is en markeert een zone. Welke harde vloer eronder het best werkt, is een vraag die eerder komt, en die staat bij de keuze tussen vloersoorten per ruimte en gebruik.

De keuze tussen die twee hangt aan drie dingen: of er vloerverwarming ligt, of er water of een huisdier in het spel is, en of je het textiel ooit wilt kunnen oprollen. Een kleed neem je mee bij een verhuizing en leg je in de zomer weg, tapijt ligt er tot de looproute versleten is.

Voor geluid werken ze allebei, maar niet op dezelfde manier. Een kleed met pool haalt galm uit de kamer op de plek waar het ligt, terwijl kamerbreed tapijt ook voetstappen dempt op de meters waar geen kleed zou liggen.

In een appartement met een geluidseis in het huishoudelijk reglement telt een los kleed meestal niet mee, omdat het weg kan. De eis gaat over de vaste vloerafwerking, en een kleed is dan een aanvulling voor de galm en geen oplossing voor de buren.

De tabel zet de gangbare situaties naast elkaar. Lees de rechterkolom als de vraag die je moet beantwoorden voordat je bestelt.

Situatie	Wat hier werkt	Waar je op let
Woonkamer met een harde vloer van pvc, laminaat, gietvloer of tegel	Een los kleed onder de zithoek, groot genoeg dat de voorste poten van alle zitmeubels erop staan	Het ondertapijt moet bij de vloer passen; op pvc geen rubber of latex
Slaapkamer waar je op blote voeten uit bed stapt	Kamerbreed tapijt, of een groot kleed dwars onder het bed	Tapijt slijt het eerst op de strook naast het bed en voor de kast
Huurwoning of een houten vloer die je niet wilt afdekken	Een los kleed	Hout en epoxy kleuren rond het kleed bij, dus schuif het af en toe 10 tot 20 cm op
Eethoek en open keuken	Een platgeweven kleed of een kleed van polypropyleen	Kamerbreed tapijt valt af: gemorst water en vet trekken in de pool tot in de rug
Vloerverwarming in de dekvloer	Een dun platgeweven of laagpolig kleed met een dun ondertapijt	Kamerbreed tapijt met ondertapijt komt ruim boven de vuistregel van 0,15 m²K/W
Hond of kat in huis	Snijpool of platgeweven, laag- of middenpolig	Een lus die door een nagel wordt losgetrokken loopt door als een ladder
Kinderkamer met een speelvloer	Tapijttegels of een laagpolig kleed dat je kunt reinigen	Tapijttegels vervang je per stuk waar het misging, een kamerbrede baan niet
Trap	Tapijt of een traploper, dicht en laagpolig	De neus van elke trede slijt het eerst, en spannen op een trap is werk voor een stoffeerder
Appartement met een geluidseis van de vereniging van eigenaars	De vaste vloer volgens de eis, met een kleed erop tegen de galm	Een los kleed telt voor de eis meestal niet mee, omdat het weg kan

Hoe groot het kleed wordt, per opstelling

Een vloerkleed meet je niet op aan de kamer maar aan de meubels die erop staan. Onze eigen vuistregel voor meubelmaten zegt het kort: een kleed is niet kleiner dan de meubels erop. Een kleed dat los voor de bank ligt, knipt de vloer in stukken, omdat het oog de rand als grens leest en die grens dan midden in de zithoek ligt.

In een zithoek staan minstens de voorste poten van de bank en de fauteuils op het kleed, en steekt het kleed aan weerszijden 20 cm voorbij de bank. Voor de diepte tel je op: 20 tot 25 cm onder de bank, 45 cm beenruimte, de salontafel en daarachter nog ongeveer 60 cm.

Onder een eettafel telt de stoel en niet het blad. Een stoel schuift 60 tot 70 cm achteruit, en in die stand horen de achterste poten nog op het kleed te staan, anders haakt de poot bij elke maaltijd achter de rand. Hoe de rest van de eethoek zich tot die maat verhoudt, staat bij een eethoek inrichten met de ruimte achter de stoelen.

Onder een tweepersoonsbed leg je het kleed dwars, zodat er aan beide lange zijden 50 tot 70 cm textiel ligt en je bij het opstaan niet op de kale vloer stapt. Past het kleed daarbij niet in de kamer, dan werkt een loper aan elke zijde; hoe het bed zelf in de kamer komt, lees je bij de indeling van de slaapkamer rond het bed.

Kleden worden in vaste maten verkocht, meestal 160 bij 230, 200 bij 290 of 300 en 240 bij 340 cm. Rond de uitkomst van je optelsom af naar de eerstvolgende maat erboven, want een kleed dat 20 cm te klein is valt meer op dan een kleed dat 20 cm te ruim is.

Opstelling	Kleed minimaal	Gangbare maat die past	Waar die maat vandaan komt
Tweezitsbank van 160 cm met salontafel	200 bij 160 cm	160 bij 230 cm	20 cm voorbij elke armleuning, de salontafel helemaal op het kleed
Driezitsbank van 210 tot 220 cm met salontafel	260 bij 190 cm	200 bij 290 of 200 bij 300 cm	20 tot 25 cm onder de bank, 45 cm beenruimte, een tafel van 60 tot 65 cm en 60 cm erachter
Driezitsbank met twee fauteuils tegenover	260 bij 230 cm	240 bij 340 cm	Ook de fauteuils staan met hun voorste poten op het kleed
Hoekbank van 260 cm met longchair	220 bij 200 cm	200 bij 290 cm	Van 20 cm voorbij de vrije armleuning tot 25 cm onder de binnenrand van de longchair
Fauteuil met bijzettafel in een leeshoek	Rond 120 cm	Rond 120 tot 160 cm	De voorste poten van de fauteuil en de hele bijzettafel op het kleed
Ronde eettafel van 120 cm	Rond 240 cm	Rond 240 cm of vierkant 250 bij 250 cm	60 cm rondom voor een uitgeschoven stoel
Eettafel van 120 bij 80 cm voor vier	240 bij 220 cm	250 bij 250 of 240 bij 340 cm	60 cm aan de kopse kanten, 70 cm aan de zijden waar de stoelen staan
Eettafel van 180 bij 90 cm voor zes	300 bij 230 cm	240 bij 340 cm	Bij 200 bij 300 cm blijft er aan de stoelzijden 55 cm over, en dan haakt de stoel achter de rand
Eenpersoonsbed van 90 cm tegen de wand	Kleed of loper aan de vrije zijde, 70 bij 140 cm	80 bij 150 of 120 bij 170 cm	Je stapt maar aan één kant uit bed, dus alleen daar ligt textiel
Tweepersoonsbed van 160 bij 200 cm	260 bij 180 cm, dwars	200 bij 300 cm, dwars	70 cm kleed naast elke lange zijde en 60 cm voorbij het voeteneind
Bed van 180 bij 200 cm	280 bij 180 cm, dwars	240 bij 340 cm, dwars	80 cm naast elke zijde; 200 bij 300 cm kan ook, met 60 cm per zijde
Bureau van 120 cm met bureaustoel	120 bij 120 cm, platgeweven	120 bij 170 of 160 bij 230 cm	De stoelvoet van 65 cm rolt 25 cm achteruit en moet in elke stand op het kleed blijven
Loper in een gang van 100 cm breed	70 cm breed	70 tot 80 cm breed, lengte naar de gang	10 tot 15 cm vloer aan weerszijden, en de loper buiten het draaivlak van elke deur

Waar het kleed ligt ten opzichte van de route, de deur en de wand

Een kleed dat de goede maat heeft, kan nog steeds op de verkeerde plek liggen. De regel die het meeste oplost: de looproute ligt naast het kleed en niet over de rand. Elke stap op een kleedrand geeft het kleed een duwtje in de looprichting, en op dezelfde plek krult na een paar weken de hoek op.

Houd voor de hoofdroute van de deur naar de pui of de keuken 90 cm vrij naast het kleed. Een zijroute die je met lege handen loopt mag smaller, maar ook daar loop je liever over vloer dan over de rand van 1 tot 2 cm die een kleed met ondertapijt maakt.

Liggen er twee kleden in één ruimte, zoals in een doorzonkamer met een eethoek en een zithoek, laat ze dan niet raken. Tussen twee kleden hoort minstens 60 cm vloer als er niemand tussendoor loopt en 90 cm als dat de dagelijkse route is; een smallere strook leest als een kier.

Vult het kleed een hele kamer, dan houden wij 30 tot 45 cm vloer tussen kleed en wand aan. Onder de 20 cm lijkt het vloerbedekking die de plint net niet haalt. Hoe het kleed de zithoek in een grotere kamer tot één zone maakt, staat bij een plattegrond voor de woonkamer maken vanuit de vaste punten.

Bij een open haard of houtkachel blijft de vloer voor de opening vrij, met de rand van het kleed op minstens 100 cm van de opening. Wat dat met de opstelling van de stoelen doet, staat bij de afstanden in een zithoek rond het vuur.

Wil je de meubels eerst op schaal schuiven voordat je een kleedmaat kiest, zet de groep dan in de kamerplanner met je eigen kamermaat. De buitenmaat van de zithoek plus 20 cm aan elke kant is daarna de maat die je zoekt.

Wol, katoen, jute, viscose en kunstvezel naast elkaar

Het materiaal bepaalt hoe een kleed aanvoelt, hoe lang de pool rechtop blijft en wat er gebeurt als er iets op valt. Kies het daarom op de plek en niet op de foto: onder een eettafel vraagt een kleed iets anders dan naast een bed.

Wol is het materiaal waar de andere zich tegen laten afmeten. De vezel is gekruld en veert terug nadat je erop hebt gestaan, dus een looproute blijft langer rechtop dan in polyester of polypropyleen. Wol is ook moeilijk ontvlambaar: een vonk uit de kachel laat een schroeiplek na, waar een synthetisch kleed op dezelfde plek een gesmolten gat krijgt.

Een nieuw wollen kleed verliest de eerste weken tot maanden losse vezels. Dat zijn korte stukjes garen die bij het maken in de pool zijn achtergebleven, en ze houden vanzelf op zonder dat het kleed dunner wordt.

Plantaardige vezels gedragen zich anders. Jute en sisal nemen water snel op, en bij het drogen trekken opgeloste stoffen naar de rand van de natte plek: dat is de bruine kring die er niet meer uitgaat. Viscose is gemaakt uit cellulose en verliest nat een groot deel van zijn sterkte, dus wie een vlek wrijft, beschadigt de pool.

Synthetisch is niet één materiaal. Polypropyleen neemt vrijwel geen vocht op en kan zelfs buiten liggen, maar de pool drukt snel plat. Polyamide, ook wel nylon, is de veerkrachtigste kunstvezel en ligt daarom veel in kamerbreed tapijt, en polyester is zacht maar vervilt op de looplijn en houdt vet vast.

Materiaal	Hoe het slijt	Vlekken en schoonmaken	Waar het past
Wol	Veert terug; pluist de eerste weken tot maanden; mot en tapijtkever eten de vezel	Deppen met lauw water, geen heet water, geen ammoniak of bleekmiddel; wrijven vervilt de pool	Zithoek, slaapkamer, en voor de kachel
Katoen, platgeweven	Dun, slijt op de looplijn, schuift en krult zonder ondertapijt	Een klein kleed is vaak wasbaar volgens het label; vlekken trekken snel in	Slaapkamer, kinderkamer, boven vloerverwarming
Jute	Zacht voor een plantvezel maar minder slijtvast dan sisal; laat vezels los	Alleen droog reinigen; water laat een bruine kring na	Zithoek of slaapkamer waar niet gegeten wordt
Sisal	Hard en slijtvast, grof onder blote voeten	Droog reinigen, net als jute	Werkplek en zithoek, niet achter de voordeur waar natte schoenen komen
Viscose	Glanst, de pool drukt plat en voetstappen blijven zichtbaar	Elke natte reiniging laat een watervlek; laat vlekken professioneel reinigen	Zithoek waar niet gegeten wordt
Polypropyleen	Pool drukt plat op de looplijn; smelt waar een vonk valt	Kan tegen water en zeep; vet trekt er wel in	Eethoek, kinderkamer, onder de bureaustoel, balkon
Polyamide of nylon	De veerkrachtigste kunstvezel, houdt een looproute het langst rechtop	Goed nat te reinigen	Kamerbreed tapijt, trap, een drukke zithoek
Polyester, hoogpolig	Zacht, vervilt en klit op de looplijn	Kruimels zakken in de pool; olie en vet laten een vlek	Naast het bed, niet onder een tafel

Geknoopt, getuft of geweven: wat de achterkant verraadt

Twee kleden van dezelfde wol kunnen tien keer verschillen in prijs, en het verschil zit in hoe de pool aan de rug vastzit. Draai een kleed om voordat je het koopt, want de achterkant vertelt meer dan de voorkant.

Bij een handgeknoopt kleed is elke pooldraad met een knoop om de kettingdraden gelegd, en pool en rug zijn één weefsel. Op de achterkant zie je het patroon terug, en de franjes zijn de uiteinden van de kettingdraden zelf. Knip je die af, dan maak je het weefsel los, terwijl franjes aan een getuft kleed er alleen zijn aangenaaid.

Een getuft kleed ontstaat door garen met een tuftpistool door een doek te schieten. Wat de lussen op hun plek houdt, is een laag latex op de achterkant, afgedekt met een losse stofdoek. Die latex ruikt de eerste weken, kan na jaren uitdrogen en als poeder door de doek komen, en is op pvc precies de rug waar een geschikt ondertapijt tussen hoort.

Machinaal geweven kleden hebben pool en rug in één weefgang, zonder lijm, en zijn daardoor dicht en maatvast. Platgeweven kleden zoals een kelim hebben geen pool: ze zijn aan beide kanten bruikbaar en liggen zo vlak dat je er niet over struikelt, maar ze schuiven sneller dan elk ander kleed.

De vorm van de pool doet de rest. Een lus haakt achter een kattennagel of een hak en trekt door, snijpool niet. Hoogpolig vanaf ongeveer 25 mm vangt kruimels en laat een stoel kantelen, en hoort dus naast het bed en niet onder de tafel.

Weefwijze	Hoe je hem herkent	Wat je ervan merkt	Waar hij op afknapt
Handgeknoopt	Patroon ook op de achterkant; de franjes zijn de kettingdraden	Zwaar en maatvast, ligt vlak zonder lijm	De prijs; franjes afknippen maakt het weefsel los
Handgetuft	Een stofdoek op de achterkant, franjes aangenaaid	Dikke, zachte pool voor een lagere prijs	Latexrug die de eerste weken ruikt en na jaren verkruimelt; een losse lus trekt door
Machinaal geweven	Een strak raster van garen op de achterkant, geen doek	Dicht, maatvast, met een scherpe tekening	Een stugge rug: opgerold geleverd heeft hij een dag nodig om plat te liggen
Platgeweven, zoals kelim of dhurrie	Geen pool, voor- en achterkant bijna gelijk	Dun en licht, vaak omkeerbaar, goed onder een stoel	Schuift en krult zonder ondertapijt
Lus of bouclé	Rijen gesloten lussen	Stevig onder de voet, verbergt voetstappen	Een nagel of hak trekt een lus los die doorloopt als een ladder
Snijpool, zoals velours of saxony	Open vezeluiteinden; velours kort en dicht, saxony langer en gedraaid	Zacht; velours toont de richting van de pool als licht en donker	Plekken waar de pool anders ligt en die op vuil lijken
Hoogpolig, vanaf ongeveer 25 mm	Lange losse draden	Zacht en warm onder blote voeten	Kruimels in de pool, vervilten op de looplijn, stoelpoten die kantelen

Wat het kleed doet met de vloer eronder

Een kleed ligt jaren op dezelfde plek, en in die tijd werkt het op de vloer eronder. Het ondertapijt bepaalt of je daar later iets van terugziet, en dat kies je bij de vloer en niet bij het kleed.

Op pvc is de reactie tussen weekmakers en rubber of latex het risico. Stoffen uit de vloer en uit de rug van een kleed of een goedkope antislipmat reageren met elkaar, en er ontstaat een gele tot bruine verkleuring in de vorm van het kleed of het ruitje van de mat. Die zit in de toplaag en poetst er niet uit; wat de opbouw van pvc verder van laminaat onderscheidt, staat bij het verschil tussen pvc en laminaat.

Op laminaat en een gietvloer is zand het probleem. Korrels onder het kleed worden bij elke stap over de toplaag geschoven, en na een tijd ligt er een doffe strook waar het meest over het kleed gelopen wordt. Waarom een naadloze vloer dat in strijklicht zo duidelijk toont, lees je bij de gietvloer en hoe zijn toplaag slijt.

Hout en epoxy verkleuren onder daglicht, en onder een kleed niet. Na een paar jaar ligt er een lichtere rechthoek waar het kleed lag; schuif het in de eerste jaren af en toe 10 tot 20 cm op, dan krijgt die overgang geen scherpe rand. Hoe olie, lak en roken de kleur van eiken daarin sturen, staat bij de afwerking van een houten vloer.

Leg je een kleed op kamerbreed tapijt, dan houdt een antislipondertapijt voor harde vloeren het niet vast: het kleed kruipt mee met de richting van de pool eronder. Daarvoor bestaat ondertapijt dat met zijn onderkant in de pool van het tapijt grijpt.

Let ook op de deur. Een kleed met ondertapijt is samen al gauw 10 tot 20 mm hoog, en onder een binnendeur zit vaak minder speling; laat het kleed buiten het draaivlak liggen of kies daar een platgeweven exemplaar.

Een kleed of tapijt boven vloerverwarming

Vloerverwarming werkt met een lage aanvoertemperatuur, dus elke laag die warmte tegenhoudt, merk je direct. Textiel doet dat door de stilstaande lucht tussen de vezels, en hoe dikker en losser de pool, hoe meer lucht er zit.

Voor alles boven de verwarming geldt als vuistregel een warmteweerstand van ten hoogste 0,15 m²K/W. Dat is geen wettelijke norm maar een grens die leveranciers aanhouden, en kamerbreed tapijt met een ondertapijt komt daar ruim boven. Laagpolig tapijt zonder dik ondertapijt kan soms nog, maar laat die combinatie dan doorrekenen.

Bij een los kleed telt ook het oppervlak. Een kleed van 200 bij 300 cm dekt 6 vierkante meter af, en in een woonkamer van 30 vierkante meter is dat een vijfde van de vloer die minder warmte afgeeft. Bij een cv-ketel met een hoge aanvoertemperatuur merk je dat nauwelijks, bij een warmtepomp eerder.

Onder een isolerend kleed wordt de vloer zelf warmer dan eromheen, omdat de warmte er niet weg kan. Veel pvc-fabrikanten houden een maximale oppervlaktetemperatuur van ongeveer 27 graden aan, en onder een dik kleed kan de vloer daarboven uitkomen terwijl de kamer niet warmer aanvoelt.

Kies boven vloerverwarming daarom een platgeweven, laag- of middenpolig kleed met een dun ondertapijt dat daarvoor geschikt is. Ligt de vloer er nog niet en weeg je tapijt af tegen een harde vloer met een kleed erop, dan legt de vloerwijzer tapijt en twaalf andere vloeren langs jouw situatie, en boven vloerverwarming komt tapijt daar als matig uit.

Kamerbreed tapijt: prijs, levensduur en waar het afvalt

Kamerbreed tapijt is de enige vloer die warm en stil is zonder dat er iets onder of op hoeft. Het dempt voetstappen op de hele vloer, haalt galm uit de kamer, en een kind dat op de grond speelt zit niet op steen. Voor een slaapkamer en een trap is het ook de goedkoopste afwerking.

In onze eigen vloerengegevens kost tapijt 20 tot 80 euro per m² inclusief leggen, met polypropyleen onderaan en wol met een hoog poolgewicht bovenaan; het ondertapijt komt daar nog bij. Het gaat 7 tot 15 jaar mee, en dan is niet de hele vloer op maar de looproute, waar de pool plat ligt en niet meer terugkomt.

Tapijt wordt meestal op een rol van 400 of 500 cm breed geleverd. Is je kamer breder, dan komt er een naad, en die leg je buiten de looproute en in de richting van het invallende licht, zodat de pool aan beide kanten van de naad hetzelfde oogt.

De opbouw is 6 tot 12 mm voor het tapijt en 12 tot 20 mm met ondertapijt, en daarmee moeten de binnendeuren er meestal net af. Meet de speling onder het deurblad voordat je bestelt, niet nadat de stoffeerder weg is.

Waar tapijt op afknapt, is alles wat nat is. Een vlek trekt door de pool tot in de rug, en urine van een huisdier gaat zo diep dat de geur alleen met vervangen weg is. In een keuken, badkamer of kelder valt tapijt daarom af, en met een hond of kat werkt snijpool of een vloer van tapijttegels beter dan een kamerbrede lus.

Tapijttegels en een klein vertrek met losgelegd tapijt kun je zelf leggen. Een kamerbrede baan spannen op spanlatten vraagt gereedschap, en een naad die niet klopt blijft zichtbaar zolang het tapijt ligt.

Kleur en tekening van het kleed tegenover de vloer

Een kleed onderscheidt zich van de vloer eerst in lichtheid en pas daarna in kleur. Je oog scheidt twee vlakken op licht en donker, dus een kleed dat evenveel licht terugkaatst als de vloer, loopt erin weg, ook als de kleur verschilt. Maak een foto van een staal op de vloer en zet hem op zwart-wit: zie je geen rand, dan is het verschil te klein.

Op een lichte vloer werkt een kleed dat een duidelijke tint donkerder is, op een donkere vloer een kleed dat lichter is maar niet helder wit. Wit op een donkere vloer maakt de strook eromheen tot een zwarte lijst en toont elke kruimel.

Wat je aan vuil terugziet, hangt af van het contrast met wat er valt. Een gemêleerd kleed of een kleed met tekening breekt stof, haren en kruimels, terwijl een effen kleed in een heel lichte of heel donkere kleur ze allemaal laat zien.

Bij een grijze vloer beslist de ondertoon van het grijs daarna over de kleur, en ecru wol en jute lezen op blauwgrijs als vergeeld. Dat effect is zo sterk dat het een eigen uitleg heeft bij welk kleed op lichtgrijs, betongrijs of antraciet past.

Zon verandert een kleed aan de raamkant. Geverfde wol en katoen verbleken op de strook waar daglicht valt, en polypropyleen dat in de massa is gekleurd doet dat veel minder. Draai een kleed daarom elk half jaar 180 graden, dan verdeel je het licht en de slijtage van de looplijn tegelijk.

Schoonhouden, pluizen en beestjes in wol

Een kleed houd je vooral schoon door zand eruit te halen voordat het in de pool zakt. Zandkorrels snijden bij elke stap in de vezel, en daarom wordt een looplijn eerder dof en plat dan de rest van het kleed.

Zuig een kleed met pool één keer per week, en een nieuw wollen kleed in de eerste maanden vaker. Gebruik bij lus, hoogpolig en viscose een zuigmond zonder draaiende borstel, want een borstel trekt lussen los en rafelt de vezel. Zuig in de richting van de pool, dan blijft die rechtop liggen.

Een vlek dep je van buiten naar binnen met een witte doek, zodat hij niet groter wordt. Wol verdraagt lauw water, maar geen heet water en geen ammoniak of bleekmiddel; jute en sisal reinig je droog, en een vlek in viscose laat je aan een tapijtreiniger over.

Wol, zijde en andere dierlijke vezels trekken de larven van de tapijtkever en de kleermot aan. Die zitten niet midden in het kleed, waar gelopen en gezogen wordt, maar aan de rand onder een bank of kast die nooit verschuift. Vind je kleine gaatjes, harige larfjes of lege huidjes langs de rand, kijk dan bij kleine kevertjes in huis en waar hun haard zit.

Een klein kleed dat is aangetast, gaat in een dichte zak minstens 72 uur in de vrieskast bij 18 graden onder nul; die vuistregel uit onze eigen gegevens over ongedierte neemt ook de eitjes mee. Weet je niet zeker wat er in je kleed zit, dan helpt de herkenningshulp voor ongedierte op maat, kleur en vindplaats bij het benoemen.

Vloerwijzer

Geef aan wat er in de ruimte gebeurt: vloerverwarming, huisdieren, kinderen, vocht en budget. Je ziet welke vloeren afvallen en waarom. Open de volledige vloerwijzer

Veelgestelde vragen