Muurdecoratie in een moderne woonkamer: minder dingen, strakkere lijnen

Wat een muur in een moderne woonkamer anders vraagt

Een moderne woonkamer is opgebouwd uit grote vlakken zonder onderbreking: greeploze kastfronten, een vloer zonder naden, een bank met een rechte rug. Wat je aan de muur hangt, volgt daardoor een andere logica dan in een volle of landelijke kamer. De algemene hoogtes, maten en bevestigingen staan bij wanddecoratie voor elke wand in huis; hier gaat het om wat er in een strak interieur anders is.

Het mechanisme is het aantal randen. Het oog leest een kamer als rustig wanneer het weinig grenzen tussen vlakken telt, en elke lijst voegt er vier toe. Tien kleine lijstjes op een wand die verder alleen een plint en een plafondlijn heeft, zijn veertig nieuwe randen tegenover twee bestaande.

Daaruit volgen drie keuzes die je in bijna elk modern interieur terugziet. Minder objecten die groter zijn, lijsten met een zichtbare rand van 1 tot 2 cm of helemaal geen lijst, en alles op één lijn die al in de kamer zit: de bovenkant van het meubel, de rand van het scherm of één gedeelde hartlijn.

Modern betekent daarbij niet kaal. Een lege witte wand kaatst in een kamer met een harde vloer en veel glas vooral geluid terug, en dat hoor je eerder dan je het ziet. Hoe de rest van de kamer strak blijft zonder koud aan te voelen, staat bij de inrichting van een moderne woonkamer.

Kies wat je ophangt daarom in deze volgorde: eerst de lijn waar het aan vastzit, dan het formaat ten opzichte van het meubel eronder, dan het materiaal op het licht dat erop valt. Het onderwerp van het werk komt pas daarna, want dat verandert niets aan hoe de wand leest.

Materialen en afwerkingen die bij een strak interieur passen

In een modern interieur telt de rand van het werk even zwaar als het beeld, omdat er verder zo weinig randen zijn. Een plaat die 2 cm van de wand zweeft trekt een dunne schaduwlijn om zich heen, een doek zonder lijst laat zijn zijkant zien en een glazen voorkant kaatst terug wat er tegenover hangt.

Kijk daarom naar drie eigenschappen tegelijk: hoe het oppervlak het licht terugstuurt, hoe ver het van de wand komt en wat het weegt. Dat laatste valt bij moderne materialen vaak tegen, want een spiegel zonder lijst oogt licht en weegt bij 6 mm glas toch 15 kilo per vierkante meter.

Een doek op een spieraam van 2 cm diep leest vanaf de bank als een poster, omdat je de zijkant nauwelijks ziet. Bij 4 cm krijgt het werk een eigen volume, en een baklijst met een naad van 5 tot 10 mm rond het doek houdt de rand strak zonder er een klassieke lijst van te maken.

Aluminium sandwichplaat, twee dunne aluminium huiden met een kunststof kern, is de gangbare drager voor een print zonder glas. Hij hangt aan een profiel dat op de achterkant verlijmd is, waardoor de plaat 1,5 tot 2,5 cm van de wand komt en de randen de muur niet raken.

Bij reliëf en objecten die echt diepte hebben doet strijklicht het werk, en dat staat bij een wandobject met diepte en schaduw. De tabel hieronder gaat over de vlakke afwerkingen die je in moderne woonkamers het vaakst ziet.

Afwerking	Wat het met licht doet	Gewicht per vierkante meter	Waar het op vastloopt
Print achter acrylaat, op de voorkant verlijmd	Hoogglans met diep zwart, maar spiegelt ramen en lampen als een donkere spiegel	Circa 7,5 kg bij 3 mm acrylaat op 3 mm aluminium sandwichplaat	Elke lichtbron aan de overkant, en krassen als je droog afstoft
Print op aluminium sandwichplaat, zonder glas	Mat of zijdeglans, dus nauwelijks spiegeling	Circa 3,8 kg bij 3 mm	De randen deuken bij een stoot, en zonder lijst zie je elke deuk
Doek op een spieraam van 4 cm, zonder lijst	Mat; verf met structuur vangt licht dat van opzij komt	1 tot 2 kg	Een spieraam van 2 cm oogt vanaf de bank als een poster
Doek in een baklijst met schaduwnaad	Mat doek met een strakke donkere rand eromheen	1 tot 2 kg voor het doek, plus de lijst	Een naad breder dan ongeveer 1 cm gaat lezen als een tweede lijst
Dunne aluminium of zwarte houten lijst met glas	Gewoon glas kaatst ongeveer 8 procent terug, ontspiegeld glas minder dan 1 procent	5 kg voor glas van 2 mm, plus lijst en passe-partout	Tegenover een raam zie je de pui in het glas en niet het beeld
Spiegel zonder lijst, rond of met ronde hoeken	Verdubbelt wat er tegenover staat, ook het scherm en de lampen	10 kg bij 4 mm, 15 kg bij 6 mm	Boven 10 kilo hoort er een steun onder de onderrand
Gepoedercoat staal in een uitgesneden vorm	Mat zwart of in kleur, met een scherpe schaduw als het van de wand af hangt	Circa 16 kg bij 2 mm massief, minder naarmate er meer is uitgesneden	Op gipsplaat alleen aan de houten regel of aan een metalen hollewandplug
Geborsteld aluminium of messing	Verstrooit het licht in de richting van de borstelstreek	Aluminium circa 5,4 kg bij 2 mm	Onbehandeld messing loopt donker aan en houdt vingerafdrukken vast
Geschilderd vlak of boog	Mat of met een lichte glans, zonder eigen rand behalve de verflijn	Geen	Een rafelige verfrand zie je op een strakke wand meteen

Glas en glans tegenover een grote pui

Moderne woonkamers hebben veel glas: een schuifpui, ramen tot de vloer, soms ramen in twee gevels. Dat glas is overdag de felste lichtbron in de kamer, en elke glanzende voorkant aan de wand toont die lichtbron terug.

Het mechanisme is dat van een spiegel. Licht kaatst onder dezelfde hoek terug als waaronder het binnenkomt, en gewoon glas stuurt aan elk oppervlak ongeveer 4 procent terug. Dat klinkt weinig, maar een pui met de zon erop is zo veel helderder dan een donkere foto dat die 4 procent het beeld overstemt.

Hangt het werk op de wand tegenover de pui, dan zie je het raam erin vanaf bijna elke plek in de kamer. Op een zijwand valt de spiegeling naar het deel van de kamer dat verder van het raam af ligt, dus vanaf plekken die dichter bij het glas zitten dan het werk zie je hem niet.

Daaruit volgt een plaatsingsregel. Hang glas en acrylaat op een zijwand en zo ver mogelijk naar achteren in de kamer, of kies op de wand tegenover de pui een matte afwerking: een doek, een print zonder glas, of een lijst met ontspiegeld glas.

Acrylaat spiegelt ongeveer even sterk als glas. Het voordeel zit in het gewicht en in het feit dat het niet scherft, niet in minder reflectie, tenzij er uitdrukkelijk ontspiegeld acrylaat op staat.

Lampen spiegelen ook, maar die kun je sturen. Een spot die 70 cm uit de wand aan het plafond hangt, schijnt onder ongeveer 30 graden op een werk op ooghoogte, en dan valt de weerkaatsing op de vloer voor de wand in plaats van in je ogen. Welke lampen daarvoor per ruimte in aanmerking komen, staat in het overzicht van decoreren en verlichten.

Decoratie naast een tv aan de wand

In veel moderne woonkamers hangt het grootste donkere vlak van de kamer aan de muur. Een televisie van 55 inch is 123 cm breed en ongeveer 71 cm hoog, en uitgeschakeld is dat een zwarte rechthoek van bijna een vierkante meter. Alles wat je op die wand hangt, verhoudt zich tot dat vlak.

Het scherm hangt lager dan kunst. Het midden hoort op 100 tot 115 cm, de ooghoogte van wie op de bank zit, terwijl de gangbare hartlijn voor een schilderij op 145 cm ligt. Hang je die twee elk op hun eigen maat, dan krijg je twee middens die 30 tot 45 cm verspringen, en dat leest als een trap van losse dingen.

Laat de decoratie naast het scherm daarom een rand delen in plaats van een hartlijn. De bovenrand van het scherm is de scherpste lijn op de wand, dus leg de bovenrand van het werk daarop en kies het formaat zo dat de onderrand op de bovenkant van het meubel uitkomt.

In dit voorbeeld komt dat uit op een werk van 60 bij 80 cm naast een scherm met zijn midden op 105 cm. De schermhoogte en de kijkafstand bij jouw eigen bank zoek je op in de maatwijzer met hoogtes voor tv, schilderij en wandlamp.

Een zwevend meubel met 25 cm vrij eronder laat de vloer doorlopen, zodat de wand onderaan niet dichtgezet oogt. Het scherm aan de wand in plaats van op een staand meubel scheelt ook diepte, en wat dat in een krappe kamer oplevert staat bij het inrichten van een kleine woonkamer.

De wandkleur achter het scherm doet mee. Op kalkwit, met een lichtreflectiewaarde tussen 75 en 85, is het zwarte vlak het hardste contrast in de kamer; op een matte, middendonkere tint valt het scherm weg en kaatst de wand minder schermlicht terug in je gezichtsveld.

Eén groot werk, een reeks of een asymmetrische opstelling

Op een moderne wand werken zeven opstellingen, en ze verschillen vooral in hoe ze een meubel of een lege wand invullen. Wat ze gemeen hebben is dat ze als één vlak lezen: gelijke tussenruimtes, gelijke lijsten en minstens één rand die over de hele groep doorloopt.

Boven een meubel houd je de totale breedte op 60 tot 75 procent van dat meubel. Bij een bank van 210 cm is dat 125 tot 160 cm, en dat haal je met één werk van 140 cm net zo goed als met twee staande werken van 70 cm breed met 6 cm ertussen.

De tussenruimte van 5 tot 8 cm komt uit dezelfde waarneming als bij elke wandcollage: binnen die maat ziet het oog één vlak, boven ongeveer 10 cm losse lijsten. In een strakke opstelling valt een verschil van een centimeter al op, dus leg bij elke naad een blokje van dezelfde breedte in plaats van op het oog te hangen.

Een asymmetrische opstelling, een groot werk met een klein ernaast, werkt waar het midden al bezet is door een scherm, een deur of een raam. Voorwaarde is een gedeelde boven- of onderrand, want zonder die rand oogt het niet als een keuze maar als toeval. Opstellingen die verder van het gewone raster afwijken staan bij originele ideeën voor een lege muur.

Staat er geen bank tegen de wand, dan valt de rugleuning als referentie weg en gaat de hartlijn terug naar 145 cm. Hoe een zithoek met losse fauteuils zich tot de wand erachter verhoudt, lees je bij een woonkamer zonder bank inrichten.

Opstelling	Waar het werkt	Maat om mee te beginnen	Waar het op vastloopt
Eén groot werk	Boven een bank of dressoir, of op een vrije wand vanaf ongeveer 250 cm	Boven een bank van 210 cm: 125 tot 160 cm breed	Onder 60 procent van de meubelbreedte oogt het als een vergissing
Twee gelijke staande werken	Boven een bank, en in kamers met een plafond rond 250 cm, omdat staand formaat de hoogte benadrukt	Twee keer 70 bij 100 cm met 6 cm ertussen: 146 cm breed	Boven 10 cm tussenruimte worden het twee losse werken
Drieluik of reeks van drie	Boven een laag, breed meubel zoals een dressoir van 180 cm	Drie keer 40 bij 60 cm met 6 cm ertussen: 132 cm breed	Eén deel dat een paar millimeter lager hangt, zie je in een reeks direct
Raster van gelijke lijsten	Een vrij wandvlak of boven de bank, met overal dezelfde lijst en hetzelfde passe-partout	Twee rijen van drie lijsten van 40 bij 50 cm: 132 bij 106 cm	Verschillende lijstkleuren of passe-partouts breken het raster in stukken
Asymmetrisch, groot met klein	Naast een scherm, een deur of een raam, waar het midden al bezet is	Een klein werk met ongeveer een derde van de oppervlakte van het grote, op dezelfde boven- of onderrand	Zonder gedeelde rand leest het als twee toevallige aankopen
Richel met leunende lijsten	Wie vaak wisselt en geen nieuwe gaten wil boren	Een richel van 8 tot 10 cm diep op de hoogte van de gewenste onderrand	Alles leunt los, dus een dichtslaande deur of een stofdoek verschuift de rij
Geschilderd vlak met één werk ervoor	Een grote wand waar maar één werk op past	Het vlak aan elke zijde 20 tot 30 cm breder dan de bank of het werk	Een vlak dat precies even breed is als het meubel, leest als een maatfout

Welke wandkleur bij welke decoratie past

Een werk aan de wand lees je eerst op lichtheid en pas daarna op kleur. Een zwarte lijst op kalkwit is het grootste lichtheidsverschil dat je kunt maken en tekent een harde lijn, terwijl dezelfde lijst op greige zachter afsteekt omdat de wand zelf al grijs en beige in zich heeft.

Dat verschil bepaalt hoe grafisch een moderne wand wordt. Op een lichte wand werken zwart, antraciet en diepe tinten als tekening, op een donkere wand werken kalkwit, okergeel, cognac en goud als licht.

De ondertoon doet de rest. Onder elk wit, beige en grijs zit een restje geel, rood of blauw, en decoratie met de tegenovergestelde ondertoon laat de wand vuil lijken: een koel wit passe-partout op een warm witte wand, of een zandbeige print op betongrijs.

De tabel hieronder volgt onze eigen kleurendataset. Per wandkleur staat wat ernaast overeind blijft, waar het wringt en welke kant de kleur op schuift in een kamer op het noorden, want daar beslist het licht mee over de combinatie.

Wil je de strakke lijn houden maar de wand minder grafisch maken, kies dan een warme neutrale wandkleur met decoratie in hout, wol en messing. Hoe dat voor de hele kamer uitpakt, staat bij een woonkamer warm modern inrichten.

Wandkleur	Wat er modern op werkt	Waar het wringt	Op het noorden
Kalkwit	Zwarte of antraciet lijsten, zwart-witfotografie, betongrijs, inktblauw en okergeel	Terracotta en vuilroze	Blijft rustig en vlak, zonder de grauwe zweem van koele witten
Warm wit	Eiken lijsten, cognac, olijfgroen, terracotta en antraciet	Koel wit, grijsblauw en betongrijs maken het smoezelig	Hier doet warm wit het meest, omdat noordlicht de gele ondertoon netjes naar voren haalt
Greige	Zacht zwarte lijsten, olijfgroen, saliegroen, inktblauw en cognac	Vuilroze en grijslila	Blijft overeind waar beige grauw wordt en grijs koud
Betongrijs of betonlook	Koel wit, antraciet, zacht zwart, petrolblauw, en okergeel als enig warm accent	Zandbeige, linnen, warm wit en vuilroze	Wordt koud en blauwig; de wand oogt kaler dan op het staaltje
Antraciet	Een licht passe-partout, okergeel, cognac en goud	Chocoladebruin en aubergine	Wordt bijna zwart, en zonder lamp op het werk zie je alleen het donkere vlak
Saliegroen	Kalkwit, cognac, licht hout, vuilroze en chocoladebruin	Olijfgroen en mosgroen	Verliest zijn groen en wordt grijs
Olijfgroen	Warm wit, cognac, terracotta, okergeel, zacht zwart en messing	Grijsblauw, grijslila en saliegroen	Wordt donker en bruinig
Inktblauw	Kalkwit, zandbeige, cognac, okergeel en goud	Petrolblauw, denimblauw en aubergine	Wordt bijna zwart en maakt de kamer merkbaar donkerder
Terracotta	Linnen, warm wit, olijfgroen, petrolblauw en chocoladebruin	Cognac, baksteenrood, vuilroze en betongrijs	Trekt naar roze, omdat het koele licht het oranje wegneemt

Goud aan de muur in een moderne woonkamer

Muurdecoratie in goud past in een moderne woonkamer zolang het goud zich als materiaal gedraagt en niet als versiering. Een geborstelde messing lijst, een ronde spiegel met een smalle gouden rand of een uitgesneden vorm in goudkleurig metaal volgt dezelfde strakke lijn als de rest, terwijl krullen en ornamenten die lijn doorbreken.

Het oppervlak beslist hoe modern het leest. Gepolijst goud werkt als een spiegel en zet één felle lichtvlek op de wand die met je meeloopt, geborsteld messing strooit het licht in de richting van de borstelstreek en geeft een zachte streep. In een strak interieur is dat tweede de rustigste keuze, omdat het ook bij alleen daglicht zijn kleur houdt.

Houd in één zichtveld één warme metaalkleur aan, met zwart ernaast. Dat is een gewoonte uit de interieurwereld en geen regel, maar hij berust op hetzelfde mechanisme als twee lampen met een verschillende kleurtemperatuur: naast chroom lijkt messing geler en chroom blauwer, omdat het oog de twee tegen elkaar afzet.

Zwart staal telt daarin niet mee, want het heeft geen glans die met het goud concurreert. Een dunne zwarte lijst naast een messing wandlamp werkt daarom, terwijl messing, chroom en koper op dezelfde wand drie verschillende lichtkleuren terugkaatsen.

Voor het licht geldt wat voor elk metaal geldt. Goud heeft een lamp van 2700 K nodig die er schuin op schijnt, en op een matte, donkere wand tekent het zich scherper af dan op wit. Hoe messing, mat stucwerk en diepe kleuren samen een kamer opbouwen, staat bij de materialen van een hotel chique woonkamer.

Lamellen, kleurvlakken en de wand tussen keuken en woonkamer

Een deel van de muurdecoratie in een moderne woonkamer hangt niet aan een haak, maar zit op de wand zelf. Lamellenpanelen, een geschilderd vlak of een boog vullen een wand zonder dat er een lijst bij komt, en tellen daardoor als één groot vlak in plaats van als losse dingen.

Akoestische lamellenpanelen zijn meestal 60 cm breed en ongeveer 2 cm dik, met latten van hout of mdf op een laag vilt. Het vilt en de open groeven nemen vooral middelhoge en hoge tonen op, dus stemmen en tikkend servies, en veel minder de bas van muziek of een film.

Juist dat maakt ze in een moderne kamer nuttig. Een harde vloer, een stenen blad, glas en gladde wanden kaatsen spraak vrijwel volledig terug, en een paneelwand naast de zithoek haalt een deel van die nagalm weg.

Verticale latten trekken het oog omhoog, en dat helpt in een kamer met een plafond van 250 tot 260 cm. Laat ze doorlopen van de plint tot het plafond; een paneel dat 20 cm onder het plafond stopt, laat de wand lager lijken omdat er een nieuwe horizontale rand bij komt.

Een kleurvlak achter de bank maak je aan weerszijden 20 tot 30 cm breder dan het meubel, zodat het als achtergrond leest en niet als een vlak dat net niet klopt. Muurverf dekt ongeveer 8 tot 10 vierkante meter per liter per laag, dus een vlak van 260 bij 150 cm kost in twee lagen minder dan een liter.

Blijft de muur tussen keuken en woonkamer staan, behandel die dan als achterwand van de zithoek en niet als keukenwand. Open planken in de wandkleur of één groot werk aan de kant van de zithoek houden hem rustig; welke stijlen daar verder bij aansluiten, staat bij de woonkamer per stijl.

Zo richt je één wand in een moderne woonkamer in

Elke stap legt iets vast, zodat de volgende stap alleen nog binnen die grens hoeft te kiezen.

1. Kies de wand die de kamer al aanwijst

   Dat is de wand waar je vanaf de deur of vanaf de bank recht op kijkt, meestal die achter de bank of die met het scherm. Richt die ene wand in en laat de andere rustig, want in een strak interieur is één behandelde wand genoeg om de kamer als ingericht te lezen.

2. Leg de lijn vast waar alles aan vastzit

   Kies één lijn: de bovenrand van het scherm, een onderrand 20 tot 30 cm boven het meubel, of de hartlijn van 145 cm op een vrije wand. Zet die lijn met een laser of een waterpas en een strook schilderstape op de wand, dan hangt straks alles aan dezelfde hoogte.

3. Reken het formaat uit op het meubel eronder

   Neem 60 tot 75 procent van de breedte van het meubel en verdeel dat over één werk of een groep met 5 tot 8 cm tussenruimte. Bij een dressoir van 180 cm kom je op 110 tot 135 cm, en dat getal neem je mee naar de winkel.

4. Kies de afwerking op het licht dat erop valt

   Houd een telefoon met een zwart scherm tegen de wand en kijk vanaf de plekken waar je zit. Spiegelt het raam, kies dan een doek, een print zonder glas of ontspiegeld glas, omdat gewoon glas en acrylaat die spiegeling allebei laten zien.

5. Plak de buitenmaat af en laat hem een dag hangen

   Plak de rechthoek met schilderstape op de wand of hang een stuk karton van dezelfde maat op. Voelt het formaat na een dag nog steeds te klein, dan is het te klein, en dat verschil kost nu een rol tape in plaats van een retourzending.

6. Stel het wandtype vast en hang op twee punten

   Tik op de wand en kijk naar het boorgruis om te weten of je in gipsplaat, steen of beton zit, en kies daarop de plug. Hang alles wat breder is dan ongeveer 50 cm aan twee punten of aan een profiel, zodat het niet om één schroef heen scheef zakt.

7. Zet er een lamp van 2700 K op

   Richt een spot vanaf 60 tot 90 cm uit de wand op het werk, zodat het licht schuin invalt en de weerkaatsing naar de vloer gaat. Bekijk de wand daarna 's avonds met alleen die lamp aan, want dan zie je of het goud, het glas en de schaduwnaad doen wat je verwachtte.

Maatwijzer

De hoogtes en maten die in een huis kloppen: bar, eettafel, tv, schilderij, wandlamp, kapstok en gordijnrails, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Onderdeel Alle Zitten Eten en bar Aan de muur Licht Keuken Trap, hal en deur Slapen Raam en gordijn Werken Badkamer

Onderdeel	Wat	Maat	Marge die werkt	Waar het van afhangt
Zitten	Bank, zithoogte	44 cm	40 tot 48 cm	Meet tot de ingezakte zitting, niet tot het bolle kussen. Hoger kom je makkelijker op en af, lager zit je meer achterover.
Zitten	Bank, zitdiepte	60 cm	55 tot 65 cm	Boven 70 cm hangen je voeten vrij en zit je gedwongen onderuit. Loungebanken gaan tot 100 cm en zijn bedoeld om op te liggen.
Zitten	Bank, totale hoogte met rugleuning	80 cm	75 tot 90 cm	Staat de bank voor een raam, dan blijft hij onder de vensterbank als hij niet hoger is dan 80 cm.
Zitten	Fauteuil, zithoogte	45 cm	42 tot 48 cm	Een paar centimeter hoger dan de bank scheelt bij het opstaan. Een lage lounge-fauteuil zakt naar 38 cm.
Zitten	Salontafel, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Vuistregel: gelijk aan of net onder de zithoogte van de bank. Dan zet je je kopje neer zonder voorover te buigen.
Zitten	Salontafel, afstand tot de bank	40 cm	35 tot 45 cm	Minder en je knieën stoten tegen de rand, meer en je moet opstaan om je glas te pakken.
Zitten	Bijzettafel naast de bank, hoogte	60 cm	55 tot 65 cm	Gelijk met de armleuning, dan pak je je glas zonder te kijken.
Zitten	Poef of voetenbank, hoogte	42 cm	38 tot 45 cm	Iets lager dan de zitting waar je op zit, anders drukt de rand in je kuiten.
Zitten	Doorloop tussen bank en meubel	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm loop je er met een volle wasmand langs. 60 cm is te krap om elkaar te passeren.
Zitten	Tv-meubel, hoogte	45 cm	40 tot 55 cm	Hierop komt het midden van een 55 inch scherm op ongeveer 80 cm. Wil je het midden op ooghoogte, dan hang je de tv aan de wand.
Eten en bar	Barblad, hoogte	105 cm	100 tot 110 cm	De barkruk moet 25 tot 30 cm lager zijn dan het blad.
Eten en bar	Barblad, diepte	40 cm	30 tot 60 cm	40 cm is een bord plus een glas. Wil je er ook snijden of een laptop neerzetten, dan 60 cm.
Eten en bar	Barblad, overstek voor je knieën	25 cm	20 tot 30 cm	Zonder overstek zitten je knieën tegen het kastje. Boven 30 cm moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als iemand erop leunt.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij een blad van 105 cm	78 cm	75 tot 82 cm	Het verschil tussen zitting en blad blijft 25 tot 30 cm, want daar passen je bovenbenen.
Eten en bar	Barkruk, zithoogte bij aanrechthoogte (90 cm)	63 cm	60 tot 67 cm	Hetzelfde verschil van 25 tot 30 cm. Een gewone barkruk van 78 cm is hier te hoog en je zit met je knieën omhoog.
Eten en bar	Bar, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Met 60 cm stoot je je elleboog niet tegen je buurman. Onder 55 cm zit je schouder aan schouder.
Eten en bar	Eettafel, hoogte blad	75 cm	72 tot 78 cm	Vaste maat in de meubelbranche, geen norm. Een dik hardstenen of houten blad telt mee, dus meet de bovenkant.
Eten en bar	Eettafel, vrije hoogte onder het blad	68 cm	65 tot 72 cm	Hier zitten je bovenbenen. Een dikke tafelrand, een schuiflade of een dwarsbalk eet die ruimte op.
Eten en bar	Eetstoel, zithoogte	45 cm	44 tot 47 cm	Het verschil met het tafelblad moet 28 tot 32 cm zijn. Bij een tafel van 78 cm hoort dus een stoel van 46 tot 48 cm.
Eten en bar	Eettafel, breedte per persoon	60 cm	55 tot 70 cm	Een placemat is 45 cm breed, de rest is ruimte voor je ellebogen en je glas. Aan de kopse kant reken je een extra plek van 60 cm.
Eten en bar	Eettafel, diepte	90 cm	80 tot 100 cm	Bij 80 cm raken de borden tegenover elkaar bijna. Bij 90 cm past er een schaal of een kaars in het midden.
Eten en bar	Ronde eettafel, diameter	120 cm voor 4 personen	110 tot 150 cm	Reken 60 cm omtrek per persoon en houd het midden vrij voor de schalen. Vanaf 140 cm zitten er zes mensen omheen.
Eten en bar	Ruimte achter een eetstoel	100 cm	75 tot 110 cm	75 cm om de stoel achteruit te schuiven en op te staan, 100 cm om er ook achterlangs te lopen met een schaal.
Aan de muur	Schilderij, hartlijn boven de vloer	145 cm	140 tot 155 cm	Vuistregel, geen norm: het midden van het werk op ooghoogte van iemand die staat. Hang alles in de kamer op dezelfde hartlijn, dan loopt de wand rustig.
Aan de muur	Schilderij boven een bank, onderrand	25 cm boven de rugleuning	20 tot 30 cm	Lager en het lijkt of het werk op de bank leunt. Door de bank schuift de hartlijn omhoog naar 150 tot 165 cm, en dat mag hier.
Aan de muur	Schilderij boven een dressoir, onderrand	25 cm boven het blad	20 tot 30 cm	Genoeg om er een lamp of een vaas voor te zetten zonder dat die de lijst raakt.
Aan de muur	Wandcollage, ruimte tussen de lijsten	6 cm	5 tot 8 cm	Gelijke tussenruimte laat de groep als een vlak lezen. Boven 10 cm valt de groep uiteen in losse lijstjes.
Aan de muur	Schilderij in een trapgat, hartlijn	145 cm boven de neus van de trede	140 tot 150 cm	Meet loodrecht boven de voorkant van de trede waar je staat. Dan loopt de rij lijsten mee met de trap in plaats van scheef te lijken.
Aan de muur	Spiegel in de hal, hartlijn	155 cm	150 tot 165 cm	De bovenkant moet boven het hoofd van de langste huisgenoot uitkomen, anders ziet die zijn kruin niet.
Aan de muur	Spiegel boven de wastafel, onderkant	20 cm boven het blad	15 tot 25 cm	Ruimte voor de kraan en een zeeppompje. Bij 20 cm kijk je nog recht in je gezicht in plaats van tegen je hals.
Aan de muur	Wandklok, hartlijn	180 cm	170 tot 200 cm	Boven ooghoogte en boven de meubels, zodat je hem van de andere kant van de kamer ziet en er niemand voor staat.
Aan de muur	Tv, midden van het scherm	105 cm	100 tot 115 cm	Op ooghoogte als je op de bank zit: bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Boven een schouw kijk je omhoog en dat voel je na een film in je nek.
Aan de muur	Tv, kijkafstand	2 keer de schermdiagonaal	1,5 tot 2,5 keer	Een 55 inch scherm is 140 cm diagonaal, dus 2 tot 3,5 m. Bij 4K mag je dichterbij zitten omdat je de pixels niet meer ziet.
Aan de muur	Stopcontact, hart boven de vloer	30 cm	25 tot 35 cm	Gewoonte, geen norm: NEN 1010 schrijft geen hoogte voor, alleen de zones in de badkamer. Achter een dressoir zet je hem net zo goed op 15 cm, boven een werkblad juist hoog.
Aan de muur	Schakelaar, hart boven de vloer	105 cm	90 tot 110 cm	Ook een gewoonte. 105 cm is de oude Nederlandse standaard: je vindt hem in het donker met je hand op heuphoogte. Voor kinderen en vanuit een rolstoel werkt 90 tot 100 cm beter.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, onderkant	80 cm boven het blad	75 tot 90 cm	Laag genoeg om het blad te verlichten, hoog genoeg om iemand tegenover je aan te kijken. Bij een plafond boven 280 cm mag hij iets hoger.
Licht	Hanglamp boven de eettafel, breedte	30 cm binnen de rand van het blad	30 tot 40 cm binnen de rand	Anders stoot je je hoofd als je langs de tafel loopt of een stoel aanschuift.
Licht	Hanglamp boven een kookeiland, onderkant	75 cm boven het blad	70 tot 85 cm	Boven een blad van 90 cm kom je dan op 165 cm, ongeveer ooghoogte. Kies dus een kap die de lamp van onderaf afschermt. Bij twee of drie lampen reken je 70 tot 90 cm hart op hart.
Licht	Hanglamp in de hal of boven de trap, onderkant	210 cm boven de vloer	200 tot 230 cm	Vrije doorloop, niemand stoot zijn hoofd. Boven een trap meet je vanaf de hoogste trede die onder de lamp ligt.
Licht	Wandlamp, hart	160 cm	150 tot 170 cm	Ooghoogte. Schijnt de lamp opzij of omhoog, dan mag hij lager hangen. In een open lamp op ooghoogte kijk je recht in de bron.
Licht	Leeslamp naast een stoel, onderkant van de kap	110 cm	100 tot 125 cm	Net boven je schouder als je zit, dan valt het licht op de pagina en niet in je ogen.
Licht	Vloerlamp naast de bank, onderkant van de kap	140 cm	130 tot 150 cm	Je hoofd zit op de bank op ongeveer 130 cm. Blijft de kap daarboven, dan kijk je niet in het lampje.
Licht	Bedlamp aan de wand, hart	65 cm boven de matras	55 tot 75 cm	Op zithoogte in bed, zodat het licht op je boek valt. Meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een boxspring scheelt 20 cm.
Licht	Spiegellamp badkamer, twee lampen naast de spiegel	160 cm hart	155 tot 170 cm	Licht van de zijkant geeft geen schaduw onder je ogen en je kin. Een enkele lamp boven de spiegel doet dat wel.
Licht	Inbouwspot, afstand tot de wand	70 cm	60 tot 90 cm	Dichterbij krijg je een felle boog op het stucwerk, verder weg blijft de wand donker. Onderling 100 tot 150 cm, afhankelijk van de stralingshoek.
Licht	Buitenlamp naast de voordeur, hart	190 cm	170 tot 210 cm	Boven je hoofd, zodat je niet in de lamp kijkt terwijl je het slot zoekt. Op ooghoogte ben je juist blind.
Keuken	Aanrecht, hoogte bovenkant blad	90 cm	85 tot 95 cm	De Nederlandse standaard: onderkast, verstelbare poten en een blad van 3 tot 4 cm samen. Vuistregel: ellebooghoogte min 10 tot 15 cm, dus ben je langer dan 1,85 m, draai de poten dan uit.
Keuken	Werkblad, diepte	60 cm	57 tot 65 cm	Kookplaten en spoelbakken zijn op 60 cm gemaakt. Een diep blad van 70 cm geeft ruimte achter de kookplaat, maar je reikt verder naar de bovenkastjes.
Keuken	Bovenkastjes, onderkant boven het werkblad	55 cm	50 tot 60 cm	Onder 50 cm past je keukenmachine er niet onder en sta je met je hoofd tegen de deur. Boven 60 cm kom je niet bij het bovenste schap.
Keuken	Bovenkastjes, diepte	35 cm	32 tot 40 cm	Ondieper dan het werkblad, zodat je er niet tegenaan stoot als je over het blad buigt om te snijden.
Keuken	Afzuigkap boven een gaskookplaat, onderkant	70 cm	65 tot 75 cm	De vlam en de hete lucht moeten weg kunnen: onder 65 cm boven de pannendrager wordt het vetfilter te heet. Houd altijd de minimummaat uit de handleiding aan, dat is een eis van de fabrikant.
Keuken	Afzuigkap boven inductie, onderkant	60 cm	55 tot 65 cm	Geen vlam, dus hij mag lager, en lager hangen vangt meer damp. Ook hier is de handleiding leidend, want die maat hoort bij het apparaat.
Keuken	Kookeiland, loopruimte rondom	120 cm	100 tot 150 cm	Bij 100 cm kun je de vaatwasser openen en er nog langs. Bij 120 cm passeren twee mensen elkaar terwijl er een lade open staat.
Keuken	Twee keukenrijen tegenover elkaar, afstand	120 cm	110 tot 140 cm	Een ovendeur en een lade die tegenover elkaar open staan hebben allebei ongeveer 60 cm nodig.
Keuken	Oven op werkhoogte, bodem van de ovenruimte	90 cm	80 tot 100 cm	Je tilt een hete bakplaat er recht uit in plaats van gebogen. Boven 100 cm til je een schaal boven je middel en zie je niet meer wat erin staat.
Keuken	Vaatwasser, nismaat	60 cm breed, 82 cm hoog	60 tot 60,5 cm breed	Een onderbouwmodel schuift onder een blad van 90 cm. Een vrijstaand model heeft zijn eigen bovenblad en is ongeveer 85 cm hoog.
Keuken	Inbouwkoelkast, nishoogte	88, 122 of 178 cm	vaste maten per model	De kast volgt de nismaat, dus meet de nis en niet het apparaat. Achter en boven het apparaat moet ventilatieruimte vrij blijven.
Keuken	Stopcontact boven het werkblad, hart	115 cm	110 tot 120 cm	Dat is 20 tot 30 cm boven het blad, dus vrij van spetters en niet weggewerkt achter de waterkoker. Houd minstens 30 cm afstand tot de spoelbak.
Keuken	Keukenplint, hoogte	10 cm	10 tot 15 cm	De poten zijn verstelbaar en met de plint stel je de aanrechthoogte fijn in. De plint staat 5 cm terug, zodat je met je tenen onder het kastje kunt.
Trap, hal en deur	Trapleuning, hoogte	90 cm	80 tot 100 cm (norm)	Norm: het Bouwbesluit, sinds 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving, eist een leuning tussen 80 en 100 cm, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Een leuning is verplicht als je over de trap meer dan 1 m stijgt.
Trap, hal en deur	Optrede, hoogte van een trede	maximaal 18,8 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw tot 22 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl, voor een woning. Oude trappen zijn vaak 20 tot 21 cm en dat mag blijven zolang je de trap niet vernieuwt.
Trap, hal en deur	Aantrede, diepte van een trede	minimaal 22 cm bij nieuwbouw	22 cm is de ondergrens (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Bij een draaiende trap geldt die maat op de looplijn, dus in de punt van een kwartdraai mag de trede smaller zijn.
Trap, hal en deur	Trap, vuistregel voor comfortabel lopen	2 x optrede + aantrede = 60 cm	58 tot 64 cm	Geen norm maar een oude vuistregel. 17 op en 26 aan loopt rustig (60), 20 op en 22 aan is een gewone Nederlandse trap (62). Daarbuiten struikel je op de maat.
Trap, hal en deur	Trap, vrije breedte	80 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 70 cm (norm)	Norm uit het Bouwbesluit en nu het Bbl. Onder 80 cm krijg je een matras of een bank niet naar boven.
Trap, hal en deur	Trap, vrije hoogte erboven	230 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 190 cm (norm)	Norm, gemeten loodrecht boven de voorkant van de trede. Bij een dichtgezette zoldertrap is dit de maat waar je tegen de balk loopt.
Trap, hal en deur	Vloerafscheiding langs een trapgat of vide	100 cm bij nieuwbouw	bestaande bouw 90 cm (norm)	Norm: verplicht zodra het verval meer dan 1 m is. Openingen mogen niet groter zijn dan 10 cm en tussen 20 en 70 cm boven de vloer mag er niets zijn waar een kind op kan klimmen.
Trap, hal en deur	Binnendeur, dagmaat van het kozijn	83 x 201,5 cm	78, 83, 88 of 93 cm breed; 201,5, 211,5 of 231,5 cm hoog	Industriestandaard, geen norm. Na montage houd je ongeveer 3 cm minder vrije doorgang over, dus voor een rolstoel of rollator kies je een blad van 93 cm.
Trap, hal en deur	Deurkruk, hoogte	100 cm	95 tot 105 cm	Gewoonte: het slot zit in een standaardkozijn op die hoogte. Verplaatsen kan alleen als je het slotgat in het blad meeverhuist.
Trap, hal en deur	Kapstok, hoogte van de haken	170 cm	160 tot 180 cm	Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af, dus op 170 cm blijft hij vrij van de vloer. Een kinderkapstok komt op 110 tot 120 cm.
Trap, hal en deur	Hal, vrije loopruimte	100 cm	90 tot 120 cm	Onder 90 cm kun je niet met twee mensen langs elkaar en past er geen kinderwagen naast de kapstok.
Trap, hal en deur	Drempel, hoogte	maximaal 2 cm	0 tot 2 cm	Boven 2 cm struikel je eroverheen en kom je er met een rollator of rolstoel niet zonder helling over. Een schuine aanloop haalt de rand eraf.
Slapen	Bed, bovenkant matras	55 cm	45 tot 65 cm	Zit je op de rand met je voeten plat op de vloer en je knieën in een hoek van 90 graden, dan is de hoogte goed. Een boxspring komt vaak op 60 tot 65 cm, een laag frame op 45.
Slapen	Matras, standaardmaten	140 x 200 cm	80, 90, 120, 140, 160 of 180 cm breed; 200 of 210 cm lang	Ben je langer dan 1,90 m, neem dan 210 cm. Twee losse matrassen van 90 x 210 vullen samen een bed van 180 x 210.
Slapen	Nachtkast, hoogte bovenblad	60 cm	55 tot 70 cm	Gelijk met of iets boven de matras, dan zet je liggend je glas neer zonder te kijken. Bij een boxspring van 65 cm hoort dus een hoge nachtkast.
Slapen	Loopruimte naast het bed	70 cm	60 tot 90 cm	60 cm is genoeg om langs te lopen, 70 cm om het bed op te maken zonder tegen de kast te stoten.
Slapen	Kledingroede voor lange kleding	160 cm	150 tot 170 cm	Een jas of lange jurk hangt 120 tot 140 cm af, dus eronder blijft nog ruimte voor een lade of een schoenenbak.
Slapen	Kledingroede voor korte kleding	100 cm	95 tot 110 cm	Hemden en dubbelgevouwen broeken hangen 70 tot 90 cm af. Met twee roedes boven elkaar, op 100 en 195 cm, verdubbel je de hangruimte.
Slapen	Kast, diepte voor hangende kleding	60 cm	55 tot 65 cm	Een hanger is 45 cm breed en met 60 cm diepte sluit de deur zonder dat de mouwen klem zitten. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte.
Slapen	Kast, legborddiepte voor truien en broeken	40 cm	35 tot 45 cm	Een opgevouwen trui is ongeveer 30 cm breed. Met 40 cm valt de stapel niet naar voren als je de deur opent.
Slapen	Kast, hoogste bruikbare schap	200 cm	190 tot 210 cm	Verder reik je niet zonder trapje. Wat boven 210 cm staat, is opslag voor koffers die je twee keer per jaar pakt.
Slapen	Hoogslaper, vrije hoogte boven de matras	100 cm	90 tot 110 cm	Genoeg om rechtop in bed te zitten. Meet van de bovenkant van de matras tot het plafond, niet tot de bodem van het bed.
Raam en gordijn	Gordijnrails, hoogte boven het kozijn	12 cm	10 tot 15 cm	Boven het kozijn laat het raam groter lijken en houdt de rail het gordijn uit het glas. Zit het plafond dichtbij, monteer de rail dan 5 tot 10 cm onder het plafond of direct tegen het plafond.
Raam en gordijn	Gordijnrails, uitloop naast het kozijn	20 cm per zijde	15 tot 25 cm	Daar staat het opzij geschoven gordijn geparkeerd, zodat het niet voor het glas blijft hangen en je het daglicht niet inlevert.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vloer	1 cm boven de vloer	0 tot 2 cm	Net vrij van de vloer: het sleept niet en hangt toch recht. Wil je het gordijn op de vloer laten vallen, maak het dan 5 tot 10 cm langer dan de maat tot de vloer.
Raam en gordijn	Gordijn, lengte tot de vensterbank	2 cm boven de bank	1 tot 3 cm	Vrij van de bank, zodat het gordijn niet omkrult op de plank en de warmte van de radiator eronder langs kan.
Raam en gordijn	Gordijn, stofbreedte	2 keer de railbreedte	1,5 tot 2,5 keer	Bij 1,5 keer hangt de stof vlak, bij 2,5 keer krijg je volle plooien. Een wave-rail vraagt 2 tot 2,5 keer, anders staat de golf niet.
Raam en gordijn	Rolgordijn of plissé in de dag, speling	0,5 cm per zijde	0,3 tot 1 cm	Meet de dagmaat op drie hoogtes en neem de kleinste maat, want een kozijn staat zelden haaks.
Raam en gordijn	Vitrage, afstand tot het glas	5 cm	3 tot 10 cm	Tegen koud glas wordt de stof vochtig en krijg je vlekken. Verder naar binnen botst hij op de vensterbank of de raamkruk.
Raam en gordijn	Vensterbank binnen, diepte	20 cm	15 tot 30 cm	Volgt de dikte van de muur plus een overstek van 2 tot 3 cm. Vanaf 20 cm staat een plant er stabiel op.
Raam en gordijn	Vensterbank buiten, overstek	4 cm	3 tot 5 cm	Met een waterhol aan de onderkant. Zonder dat overstek loopt regenwater terug over de gevel en krijg je vuilstrepen onder het raam.
Raam en gordijn	Radiator onder het raam, onderkant	12 cm boven de vloer	10 tot 15 cm	Er moet lucht onderlangs kunnen, daar begint de convectie. Houd ook 3 tot 5 cm tussen radiator en wand en 10 cm vrij onder de vensterbank.
Werken	Bureau, hoogte blad zittend	74 cm	72 tot 76 cm	Je onderarmen liggen horizontaal op het blad en je schouders blijven laag. Kun je het blad niet verstellen, zet dan de stoel hoger en je voeten op een steun.
Werken	Zit-stabureau, stahoogte	105 cm	95 tot 120 cm	Ellebooghoogte staand. Vuistregel: je lichaamslengte min 75 cm, dus bij 1,80 m kom je op 105 cm.
Werken	Bureaustoel, zithoogte	45 cm	40 tot 52 cm	Voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. De gasveer van een bureaustoel dekt dat bereik zelf.
Werken	Vrije hoogte onder het bureaublad	68 cm	65 tot 72 cm	Je bovenbenen moeten eronder passen, ook met een lade of een kabelgoot. Houd daarnaast 60 cm breed en 60 cm diep beenruimte vrij.
Werken	Bureaublad, diepte	80 cm	70 tot 90 cm	Bij 80 cm staat het scherm op armlengte, 50 tot 80 cm van je ogen, en ligt je toetsenbord er nog voor.
Werken	Beeldscherm, bovenrand	op ooghoogte of iets lager	110 tot 125 cm boven de vloer	Je kijkt dan licht naar beneden en dat is de rustpositie van je ogen. Een laptop op het blad zit ongeveer 20 cm te laag, dus zet hem op een standaard met een los toetsenbord.
Werken	Toetsenbord, afstand tot de bladrand	10 cm	8 tot 15 cm	Daar rusten je handpalmen. Zonder die strook hangen je armen in de lucht en trekt het in je schouders.
Werken	Wandplank boven het bureau, onderkant	45 cm boven het blad	40 tot 60 cm	Een A4-ordner is 32 cm hoog, dus die past er nog onder, en je stoot je hoofd niet als je opstaat.
Werken	Boekenschap, diepte	25 cm	20 tot 30 cm	Een pocket is 12 cm diep, een gebonden boek 16 tot 20 cm. Bij 25 cm staan ze allemaal binnen de rand.
Werken	Boekenschap, overspanning zonder steun	80 cm	70 tot 90 cm	Boeken wegen al snel 25 kg per meter schap. Bij 18 mm plaatmateriaal blijf je onder 80 cm, anders zakt het schap zichtbaar door.
Keuken	Schap voor borden, diepte	32 cm	30 tot 35 cm	Een plat bord is 26 tot 28 cm in doorsnee. Met 32 cm houd je een vinger ruimte om de stapel te pakken zonder te schuiven.
Badkamer	Wastafel, bovenkant	85 cm	80 tot 95 cm	Vuistregel: heuphoogte, dan buig je niet voorover om je handen te wassen. Gebruiken kinderen de wastafel, dan is 80 cm prettiger.
Badkamer	Opzetkom, hoogte van het meubel	75 cm	70 tot 80 cm	Tel de kom van 10 tot 15 cm erbij op, dan komt de bovenrand op 85 tot 95 cm. Vergeet die optelsom en je wast je handen op keukenhoogte.
Badkamer	Handdoekhaak naast de wastafel	140 cm	120 tot 160 cm	Binnen handbereik met natte handen, dus naast de wastafel en niet aan de andere kant van de ruimte.
Badkamer	Handdoekradiator, onderkant	20 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Daar zitten de aansluitingen en je kunt eronder dweilen. Hang de bovenkant niet hoger dan 180 cm, anders kom je niet bij de handdoek. Een smalle handdoekradiator geeft weinig vermogen, dus reken hem niet als enige verwarming.
Badkamer	Douchekraan, hart	100 cm	95 tot 110 cm	Heuphoogte, zodat je de kraan kunt bedienen zonder onder de koude straal te gaan staan.
Badkamer	Badkraan, hart	65 cm	60 tot 75 cm	Ongeveer 20 cm boven de badrand, dan kun je bijmengen terwijl je in bad zit.
Badkamer	Regendouchekop	210 cm	200 tot 225 cm	Minstens 20 cm boven het hoofd van de langste gebruiker, want je staat er recht onder. Bij een schuin dak meet je op het punt waar je echt staat.
Badkamer	Handdouche aan een glijstang, bovenste stand	190 cm	180 tot 200 cm	De stang is 60 tot 90 cm lang, dus de onderste stand komt rond 110 cm. Daarmee spoel je het bad, een kind of de hond af.
Badkamer	Toilet, zithoogte	40 cm	38 tot 48 cm	Standaard is 40 cm. Een verhoogd toilet van 45 tot 48 cm zit op stoelhoogte en daar sta je makkelijker van op. Bij een hangend toilet bepaal je de hoogte zelf met het inbouwframe.
Badkamer	Toilet, vrije ruimte voor de pot	60 cm	55 tot 70 cm	Daar staan je knieën en voeten. Zijwaarts wil je 80 cm breedte, anders zit je met je schouder tegen de muur.
Badkamer	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 75 cm hoog; 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot	Zittend pak je de rol zo zonder te draaien. Hang je hem naast of achter je, dan verdraai je je rug elke keer.
Badkamer	Fonteintje in het toilet, bovenkant	85 cm	80 tot 90 cm	Dezelfde hoogte als een wastafel. Let op de draairichting van de deur, want een fonteintje van 40 cm breed vraagt een vrije hoek.
Badkamer	Stopcontact in de badkamer	buiten 60 cm van bad of douche	norm, geen gewoonte	NEN 1010 verdeelt de badkamer in zones: binnen 60 cm van de rand van een bad of douche mag geen wandcontactdoos. Alle wandcontactdozen moeten achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Nalopen voordat je boort

• Eén lijn gekozen waar alles op de wand aan vastzit: bovenrand, onderrand of hartlijn
• Breedte boven het meubel tussen 60 en 75 procent van dat meubel
• Met een zwart telefoonscherm tegen de wand gecontroleerd of het raam of een lamp erin spiegelt
• Tussenruimte in een groep overal gelijk, tussen 5 en 8 cm
• Hooguit één warme metaalkleur naast zwart in hetzelfde zichtveld
• Wandtype vastgesteld en het gewicht per ophangpunt onder wat die wand houdt
• Midden van het scherm op 100 tot 115 cm en de decoratie ernaast op dezelfde boven- of onderrand
• Wand met een rechte lat nagemeten op plekken waar een vlakke plaat zonder lijst komt

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Veel kleine lijstjes op een strakke wand

Elke lijst voegt vier randen toe aan een wand die in een modern interieur verder bijna geen randen heeft. Tien lijstjes van 20 bij 30 cm lezen daardoor als veertig losse streepjes, ook als ze samen de juiste breedte halen.

Wil je veel beelden tonen, zet ze dan in een raster van gelijke lijsten met 5 tot 8 cm ertussen, of kies er minder en druk ze groter af.

Het werk naast de tv op de hartlijn van 145 cm hangen

Het midden van een scherm hoort op 100 tot 115 cm, dus een werk op 145 cm ernaast verspringt 30 tot 45 cm. Op een wand waar verder alles recht is, valt die sprong meer op dan het werk zelf.

Laat het werk de bovenrand van het scherm delen, dan hangen de twee op één lijn zonder dat het scherm te hoog komt.

Glas of acrylaat tegenover de pui

Vanaf bijna elke plek in de kamer zie je dan het raam terug, en overdag verdwijnt het beeld achter die spiegeling. Kies op die wand een mat doek, een print zonder glas of ontspiegeld glas, en bewaar glanzende afwerkingen voor een zijwand achterin.

Messing, chroom en koper op dezelfde wand

Drie metalen kaatsen drie verschillende lichtkleuren terug, en het oog zet ze tegen elkaar af: het messing wordt geler, het chroom blauwer. Houd één warme metaalkleur aan en gebruik zwart als tweede, want zwart heeft geen glans die meedoet.

Een doek op een dun spieraam zonder lijst

Een spieraam van 2 cm diep zie je vanaf de bank nauwelijks, zodat het doek leest als een poster die tegen de wand is geplakt. Kies een spieraam van 4 cm, of zet het doek in een baklijst met een smalle schaduwnaad.

Een lichte plaat met plakstrips ophangen

Een print op aluminium van 100 bij 150 cm oogt licht en weegt bijna 6 kilo. Plakstrips en montagetape houden op gipsplaat en stucwerk ongeveer 1 kilo per punt, omdat het gewicht aan de verflaag hangt, en die verflaag laat in één keer los.

Een kleurvlak dat precies even breed is als de bank

Een vlak dat exact bij de armleuningen eindigt, ziet eruit als een maatfout, want een verschil van een paar centimeter lijkt dan onbedoeld. Maak het aan weerszijden 20 tot 30 cm breder, of juist duidelijk smaller en alleen achter het werk.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het ophangen doe je zelf, maar bij de tv-wand ligt een grens. Een wandcontactdoos achter het scherm bijplaatsen vanaf een bestaande groep mag je zelf doen met de spanning eraf, maar werk in de groepenkast achter de hoofdzekering is voor een elektricien.

Wil je kabels in de wand wegwerken, dan betekent dat sleuven frezen of een voorzetwand plaatsen. In een dragende wand bepaalt de constructie hoe diep en in welke richting je mag frezen, en in beton kunnen wapening en bestaande leidingen zitten, dus laat dat door een aannemer beoordelen voordat je begint.