Kantoor thuis: een kamer inrichten om er elke dag in te werken

Hoeveel kamer een werkplek voor vijf dagen per week vraagt

Een kantoor thuis is iets anders dan een bureau in een hoek. Zodra je er vijf dagen per week zit, met vergaderingen en een deur die dicht moet, telt de hele kamer mee: waar het raam zit, wat je hoort en hoe de lucht is na drie uur met de deur dicht. Waar een werkplek terechtkomt als er geen kamer vrij is, staat bij de werkkamer en thuiswerkplek inrichten.

Voor de vloer reken je met blokken. Het bureau plus 90 cm stoelruimte is het eerste blok, een kast plus de ruimte om ervoor te staan het tweede, en de deur met zijn draaivlak van ruim 80 cm het derde. Wat daarna overblijft, is looproute.

Daaruit volgt een ondergrens van ongeveer 6 m² voor één werkplek met een kast en 10 m² voor twee. Kleiner kan, maar dan gaat het ten koste van de opberging of van de 90 cm achter je stoel, en die laatste voel je elke keer dat je opstaat.

Werk je in de slaapkamer omdat er geen andere kamer is, dan gelden andere afwegingen, want daar moet de stoelruimte samenvallen met de loopstrook langs het bed. Die opstellingen staan bij een bureau in een kleine slaapkamer passen.

De tabel hieronder leest van kamermaat naar inhoud. Zoek de rij die het dichtst bij je eigen kamer ligt en kijk vooral naar de laatste kolom, want daar zit de beslissing die de indeling maakt.

Kamermaat	Wat erin past	Waar het knelt
200 bij 250 cm, 5 m²	Bureau 120 bij 60 cm met stoel, plank boven het blad	Een kast op de vloer past nog, de ruimte om ervoor te staan niet; de opberging moet de wand op
250 bij 280 cm, 7 m²	Bureau 140 bij 70 cm, open kast 80 bij 40 cm	De deur draait vaak in de stoelruimte; zet het blad tegen de wand die het verst van het draaivlak ligt
280 bij 300 cm, 8,4 m²	Bureau 160 bij 80 cm, boekenkast 160 bij 40 cm, ladeblok	Past precies met 90 cm achter de stoel en 70 cm voor de kast, zoals in het schema hieronder
300 bij 350 cm, 10,5 m²	Twee bureaus van 140 bij 70 cm naast elkaar, of één werkplek met een leesstoel	Twee mensen die in dezelfde kamer bellen, horen elkaar; dat lost geen indeling op
350 bij 400 cm, 14 m²	Twee werkplekken met de ruggen naar elkaar, of één werkplek plus een tafel voor bezoek	Rug aan rug kost 70 plus 90 plus 90 plus 70 cm, samen 320 cm kamerbreedte
Zolderkamer onder een schuin dak	Bureau in het deel waar je rechtop staat, opberging onder de lage kant	Voor de stoelruimte telt alleen de vloer waar het plafond hoger is dan ongeveer 190 cm

Een werkkamer van 280 bij 300 cm indelen

De kamer die een kantoor wordt, is meestal de kleinste slaapkamer van het huis: 2,5 tot 3 meter aan elke kant, met de deur in de ene wand en het raam in de wand ertegenover. Drie dingen liggen daar vast voordat je een meubel kiest: de deur, het raam en de radiator eronder.

Het bureau komt met de korte zijde naar het raam. Het daglicht valt dan van opzij op het blad, het glas spiegelt niet in je scherm en je kijkt niet tegen het licht in. Welke kant is een kwestie van je schrijfhand: wie rechts schrijft, wil het raam links, zodat de hand geen schaduw over het papier trekt.

Houd het blad minstens 10 cm van de radiator af. Een bureau pal ertegen houdt de warme lucht tegen die langs het raam omhoog moet, dus warmt de kamer trager op terwijl jij met je knieën tegen het warmste punt zit.

De kast gaat tegen de wand tegenover het bureau, buiten het draaivlak van de deur. Een open boekenkast of een kast met schuifdeuren heeft genoeg aan 60 tot 80 cm ervoor, een kast met draaideuren vraagt 100 cm. In dit voorbeeld blijft 70 cm over, dus past hier alleen de eerste soort.

Zet dezelfde indeling op schaal in de kamerplanner met je eigen wand- en deurmaten. Bij deze kamermaat beslist 10 cm verschil in breedte of het de kast wordt of de stoelruimte.

Stoel, blad en scherm in de goede volgorde afstellen

Een werkhouding is een ketting van maten, en die ketting begint op de vloer. Stel je eerst het blad in en daarna de stoel, dan klopt de ene maat en schuift de fout door naar de volgende.

Begin bij de stoel: voeten plat op de vloer, knieën iets lager dan je heupen. Voor de meeste mensen komt de zitting dan tussen 40 en 52 cm, en dat bereik dekt de gasveer van een bureaustoel zelf. Zet de rugleuning zo dat de bolling in je onderrug valt en er een vuist ruimte blijft tussen de voorrand van de zitting en je knieholte.

Pas dan komt het blad. Met je schouders laag en je onderarmen horizontaal hoort de bovenkant op ellebooghoogte te liggen: gemiddeld 74 cm, met een marge van 72 tot 76 cm. Is het blad niet verstelbaar en te hoog, dan gaat de stoel omhoog en krijgen je voeten een steun, en niet andersom.

De armleuningen stel je als laatste van de stoel in, net onder de bladhoogte, zodat de stoel onder het blad kan schuiven. Staan ze hoger, dan houden ze je 10 cm van het blad af en ga je naar het scherm toe hangen.

Het scherm sluit de ketting. De bovenrand komt op ooghoogte of iets eronder, 110 tot 125 cm boven de vloer, en de afstand hangt af van de schermgrootte in de tabel hieronder. Alle werkmaten bij elkaar, van stahoogte tot plankhoogte, zoek je op in de maatwijzer voor bureau, stoel en scherm.

Bij een zit-stabureau geldt staand dezelfde elleboogregel. Als vuistregel kom je uit op je lichaamslengte min 75 cm, bij 1,80 m dus op 105 cm, maar meet het na met je armen langs je lichaam en je onderarmen haaks.

Scherm	Kijkafstand die werkt	Bladdiepte die erbij past	Waar het op vastloopt
Laptop van 13 tot 15 inch	50 tot 60 cm	60 cm, met een standaard	Zonder standaard zit de bovenrand ongeveer 20 cm te laag; met standaard heb je een los toetsenbord en een muis nodig
Eén scherm van 24 inch	50 tot 70 cm	70 cm	Op een blad van 60 cm staat de voet tegen de wand en zit je dicht op het beeld
Eén scherm van 27 inch	60 tot 80 cm	80 cm	Bij 60 cm diepte beweeg je je ogen van hoek naar hoek; een monitorarm aan de achterrand wint 15 tot 20 cm
Eén scherm van 32 inch of een breed scherm van 34 inch	70 tot 90 cm	80 cm met een monitorarm, of 90 cm	De randen vallen buiten je rustige blikveld; een gebogen scherm houdt de afstand tot de hoeken gelijk
Twee schermen van 24 of 27 inch	Dezelfde afstand als bij één scherm	80 cm diep en 160 cm breed	Zet het scherm dat je het meest gebruikt recht voor je en het tweede schuin ernaast, niet de naad in het midden
Laptop naast een los scherm	Beide op dezelfde afstand	80 cm	Twee verschillende hoogtes laten je nek de hele dag op en neer gaan; zet de laptop op een standaard tot de bovenranden gelijk liggen

Hoeveel licht er op het blad moet en uit welke hoek

Voor kantoren noemt de Europese norm NEN-EN 12464-1 een verlichtingssterkte van 500 lux op het werkvlak bij lezen, schrijven en beeldschermwerk. Thuis is die norm geen verplichting, maar het getal zegt wel wat je ogen nodig hebben voor een werkdag van acht uur.

Een plafondlamp alleen haalt dat op een bureau zelden. Hij moet de hele kamer vullen en schijnt over je schouder, dus je eigen romp legt schaduw op het blad. Een bureaulamp dicht bij het werk haalt die 500 lux wel, omdat de verlichtingssterkte afneemt met het kwadraat van de afstand: dezelfde lamp geeft op 50 cm ongeveer vier keer zoveel licht op het blad als op 1 meter.

Zet de bureaulamp aan de kant tegenover je schrijfhand en zo dat je de lichtbron zelf niet ziet. Licht dat van opzij en van boven op het blad valt, kaatst van het scherm weg in plaats van ernaartoe, dus met dezelfde plek houd je hem ook uit je beeld.

Een bureaulamp zonder ander licht maakt het blad fel en de kamer donker, en dan stellen je ogen zich bij elke blik opzij opnieuw in. Houd daarom ook algemeen licht aan, bij voorkeur indirect via plafond of wand, zodat de omgeving niet veel donkerder is dan het blad.

Kies overdag 4000 K, zodat het lamplicht aansluit op het daglicht van het raam, en 's avonds 2700 tot 3000 K. Hoe het daglicht op jouw kamer valt, per windrichting en per moment van de dag, zoek je op in de lichtwijzer voor raam en windrichting.

Lichtbron	Wat hij op het blad doet	Waar hij komt	Waar het op vastloopt
Daglicht door het raam	Dicht bij het glas ruim genoeg; het reikt ongeveer 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de kamer in	Van opzij, met de korte zijde van het bureau naar het raam	Direct zonlicht op het scherm; op zuid en west zijn lamellen of een screen nodig
Plafondlamp midden in de kamer	Algemeen licht, op het blad meestal ruim onder 500 lux	Midden in de kamer, of indirect tegen het plafond	Schijnt over je schouder en legt de schaduw van je romp op het papier
Bureaulamp met arm	Plaatselijk 500 lux of meer, afhankelijk van de afstand	Aan de kant tegenover je schrijfhand, met de kap onder ooghoogte	Een lichtbron die je vanuit je stoel ziet, verblindt; de kap moet hem afschermen
Schermlamp op de bovenrand van het scherm	Een strook licht op het blad direct voor het scherm	Op de bovenrand, met de bundel naar het blad en weg van het beeld	Verlicht toetsenbord en papier, niet de rest van de kamer
Wandlamp of staande lamp met licht naar het plafond	Weinig op het blad, veel in de kamer	Naast of achter het bureau, gericht op wand of plafond	Alleen samen met een bureaulamp genoeg; houdt het verschil tussen blad en kamer klein
Lamp voor videobellen	Licht op je gezicht, niet op het blad	Naast of achter het scherm, op ooghoogte en iets schuin	Recht van voren wordt je gezicht vlak en zie je de lamp terug in brillenglazen

Opbergen zonder dat het blad volloopt

Een werkplek zonder opberging verandert binnen een week in een blad waar alles op ligt. Het blad is dan geen werkvlak meer maar een plank, en op 120 of 160 cm breedte is dat al snel de helft van je ruimte.

Wat je opbergt, bepaalt de maat van de kast. Een A4-ordner is 32 cm hoog en 28 cm diep, dus een kast van 35 tot 40 cm diep met planken op 35 cm tussenafstand houdt hem staand en grijpbaar. Hangmappen vragen de volle 45 cm diepte van een archiefkast, en boeken staan allemaal binnen een schap van 25 cm.

Gewicht komt daarna. Een meter ordners of boeken weegt al snel 25 kg, en een plank van 18 mm plaatmateriaal zakt boven 80 cm overspanning zichtbaar door. Een kast met vakken van 80 cm blijft recht, een lange doorlopende plank heeft een steun in het midden nodig.

Zet wat je dagelijks pakt tussen ongeveer 70 en 150 cm hoogte, want dat haal je zonder te bukken of te reiken. Het archief dat je een paar keer per jaar opent, gaat onderin of bovenin.

Een plank boven het bureau kost geen vloer. Hang de onderkant 40 tot 60 cm boven het blad, zodat een ordner eronder past en je bij het opstaan je hoofd niet stoot. Wat jouw muur bij zo'n plank kan dragen, zoek je per wandsoort op in de ophangwijzer voor planken en kasten aan de muur.

Wat je opbergt	Maat van het ding	Kast of plank die past	Waar je op let
A4-ordners	32 cm hoog, 28 cm diep, 8 cm breed	Kast of plank van 35 tot 40 cm diep, planken 35 cm uit elkaar	Twaalf ordners op een meter wegen samen 25 tot 30 kg; blijf onder 80 cm overspanning
Hangmappen	Hangen in een lade van 45 cm diep	Archiefkast van 80 bij 45 cm, of een ladeblok met een hangmaplade	Een uitgetrokken volle lade trekt de kast voorover als hij niet aan de wand vastzit
Boeken en naslag	Pocket 12 cm diep, gebonden boek 16 tot 20 cm	Schap van 25 cm diep	Dieper dan 30 cm en de rij erachter verdwijnt uit het zicht
Papier en schrijfspullen voor de dag	A4 is 21 bij 29,7 cm	Ladeblok van 40 bij 50 cm op wielen onder het blad	Past onder een blad van 72 tot 75 cm; houd rekening met een lade of goot die van de vrije hoogte afgaat
Printer	Wisselt per model; meet de papierlade uitgeschoven mee	Kastvak op 70 tot 100 cm hoogte, of een los kastje naast het bureau	De papierlade en de uitvoer aan de voorkant moeten vrij kunnen openen; geen vak met een deur ervoor
Kabels, laders en een verdeelblok	Alles wat permanent ingeplugd blijft	Kabelgoot of mand onder de achterrand van het blad	Een goot gaat af van de 68 cm vrije hoogte onder het blad; hang hem achteraan, waar je knieën niet komen
Wat je aan het eind van de dag wegzet	Laptop, toetsenbord, notitieblok	Een vak van 40 cm breed en 35 cm diep op heuphoogte	Een blad dat 's avonds leeg is, maakt de kamer weer bruikbaar voor iets anders dan werk

Waarom een kleine werkkamer hol klinkt en wat daartegen helpt

Een kleine kamer met een harde vloer, gladde wanden en een kaal raam klinkt hol, en dat hoor je vooral terug in gesprekken. Je stem kaatst tussen de wanden heen en weer en komt een fractie later nog eens bij de microfoon aan.

Hoe lang dat doorgaat, heet de nagalmtijd. Een lege kamer van 3 bij 3 meter met harde oppervlakken galmt ruim een seconde na, terwijl spraak prettig verstaanbaar is bij een halve seconde of korter. Dat verschil haal je met zachte vlakken, en het aantal vierkante meters telt daarbij meer dan het precieze materiaal.

Waar je die vlakken hangt, maakt uit. De sterkste vroege weerkaatsing komt van het vlak dat het dichtst bij je mond ligt en waar je stem recht op gericht is: de wand achter je scherm. Daarna volgen het plafond boven het bureau en de wand in je rug.

Twee kale wanden die evenwijdig tegenover elkaar staan, geven daarbij fladderecho: een snel ratelend tikje als je in je handen klapt. Eén zacht vlak op een van de twee is genoeg om dat te breken, want het geluid kan dan niet meer ongehinderd heen en weer.

Geluid van buiten is een andere kwestie. Tegen verkeer of buren helpt inrichting weinig; dan gaat het om dichten waar het geluid doorheen komt. Bij een binnendeur is dat bijna altijd de kier eronder, en een valdorpel scheelt meer dan een zwaardere deur, omdat geluid door de zwakste plek gaat en niet door het dikste deel.

Maatregel	Wat het doet	Wat het niet doet
Vloerkleed onder bureau en stoel	Neemt de weerkaatsing van de vloer weg en dempt het rollen van de stoel	Doet weinig aan galm tussen de wanden, en de stoel rolt er zwaarder over
Gordijn in ruime plooi voor het raam	Absorbeert veel meer dan hetzelfde doek strak gespannen, omdat er meer stof en lucht achter zit	Houdt geen verkeersgeluid tegen; daarvoor tellen het glas en de kierdichting
Gevulde boekenkast	Verstrooit geluid over ongelijke ruggen en vult een hele wand	Een kast met gladde deuren ervoor kaatst net zo hard terug als een kale muur
Akoestisch paneel van ongeveer 4 cm dik op de wand achter het scherm	Pakt de sterkste vroege weerkaatsing bij videobellen	Dunne panelen van 1 cm schuim dempen vooral hoge tonen en laten de holle klank van spraak staan
Valdorpel of kierafdichting onder de deur	Dicht de kier waar spraak uit de gang doorheen komt	Verandert niets aan de galm in de kamer zelf, en sluit de weg af waarlangs de lucht de kamer uit gaat
Headset met microfoon dicht bij de mond	Je stem komt veel harder binnen dan de weerkaatsing, dus de kamer valt weg in het gesprek	Maakt de kamer voor jezelf niet stiller en dempt geen geluid van buiten

Frisse lucht en warmte met de deur dicht

Een kantoor thuis heeft een deur die dicht moet, en een dichte deur in een kamer van 8 m² verandert de lucht sneller dan je merkt. Een volwassene aan een bureau ademt ongeveer 20 liter CO2 per uur uit. In een kamer van 280 bij 300 cm met een plafond van 2,60 m, samen ongeveer 22 m³ lucht, stijgt het CO2-gehalte zonder ventilatie met zo'n 900 ppm per uur.

Buitenlucht zit rond 420 ppm. Na een uur met deur, raam en rooster dicht zit je dan boven 1200 ppm, de waarde die voor scholen en kantoren vaak als bovengrens wordt aangehouden, en na twee uur boven 2000 ppm. Rond die waarden klagen mensen vaker over een zwaar hoofd en een zakkende concentratie.

Wat de stijging stopt, is een constante luchtstroom. De tabel hieronder laat zien waar het CO2-gehalte zich instelt bij een bepaalde ventilatie, uitgaande van 20 liter CO2 per persoon per uur en buitenlucht van 420 ppm. Bij 7 liter per seconde blijft het voor één persoon rond 1200 ppm, en 7 liter per seconde is ook het minimum per verblijfsruimte dat het Besluit bouwwerken leefomgeving voor nieuwbouw vraagt.

In een bestaande woning komt die stroom van een ventilatierooster boven het raam of een raam op de ventilatiestand. In een huis met mechanische afzuiging moet de lucht er ook weer uit kunnen, via de kier onder de binnendeur naar de afzuiging in keuken of badkamer. Sluit je die kier af met een valdorpel, dan stopt ook de stroom door het rooster: lucht die er niet uit kan, komt er niet in.

Warmte telt ook mee. Je lichaam geeft ongeveer 100 watt af, een pc met twee schermen 150 tot 250 watt, en in een kleine kamer met een raam op zuid of west wordt het op een zomermiddag daardoor merkbaar warmer dan in de rest van het huis. Een screen buiten het glas houdt de zonnewarmte tegen voordat die binnen is, een gordijn binnen pas als hij er al is.

Ventilatie in de kamer van 22 m³	Waar het CO2 zich instelt bij één persoon	Bij twee personen	Wat dat betekent
Geen: deur, raam en rooster dicht	Blijft stijgen, ongeveer 900 ppm per uur	Blijft stijgen, ongeveer 1800 ppm per uur	Na een uur boven 1200 ppm, na twee uur boven 2000 ppm
3,5 liter per seconde	Rond 2000 ppm	Rond 3600 ppm	De helft van het minimum voor nieuwbouw; na een ochtend merk je het
7 liter per seconde	Rond 1200 ppm	Rond 2000 ppm	Het minimum per verblijfsruimte bij nieuwbouw: genoeg voor één persoon, krap voor twee
14 liter per seconde	Rond 800 ppm	Rond 1200 ppm	Ruim voor één persoon, en genoeg voor twee die de hele dag in de kamer werken

Stroom en internet in een kamer die daar niet op gebouwd is

Een kleine slaapkamer die kantoor wordt, heeft meestal twee wandcontactdozen en geen netwerkaansluiting. Voor het stroomverbruik is dat zelden een probleem: een laptop, een scherm en een bureaulamp vragen samen een paar honderd watt, en een groep van 16 ampère levert 3680 watt.

Het knelt pas als er iets bij komt dat warmte maakt. Een elektrisch kacheltje van 2000 watt of een mobiele airco zit meestal op dezelfde groep als de andere slaapkamers en de overloop, en dan slaat de groep uit zodra daar ook een föhn aangaat. Kijk daarom in de meterkast welke kamers op de groep van je werkkamer zitten voordat je er iets zwaars op aansluit.

Internet is vaker het echte knelpunt. Wifi op 5 gigahertz haalt de hoogste snelheden, maar wordt door een betonvloer en steenachtige wanden sterker gedempt dan wifi op 2,4 gigahertz. Een werkkamer een verdieping boven de router krijgt daardoor precies het signaal dat bij videobellen tekortschiet.

Een snelheidstest meet vooral de downloadsnelheid gedurende een paar seconden, terwijl een videogesprek een stabiele uploadstroom met weinig pakketverlies vraagt. Daarom kan het beeld bevriezen terwijl de test prima uitvalt.

Een netwerkkabel van de router naar de werkkamer lost dat in één keer op: cat 6 haalt 1 gigabit per seconde over een lengte tot 100 meter. Kan er geen kabel door het huis, dan werkt een meshsysteem met een eigen verbinding tussen de stations beter dan een eenvoudige repeater, want die ontvangt en zendt op dezelfde radio en halveert daarmee ongeveer de snelheid.

Twee werkplekken in één kamer, of een kantoor waar bezoek komt

Werken twee mensen in dezelfde kamer, dan is de indeling niet het moeilijkste. Het moeilijkste is dat de een belt terwijl de ander nadenkt, en daar is geen opstelling die dat helemaal oplost. Wat een opstelling wel bepaalt, is of je elkaars stem recht van voren hoort of van achteren en afgewend.

Naast elkaar aan één wand vraagt de minste diepte: twee bladen van 140 cm naast elkaar en 90 cm stoelruimte erachter. Je ziet dan wel elkaars scherm en je praat allebei tegen dezelfde wand, dus een zacht vlak op die wand werkt meteen voor twee.

Rug aan rug, elk tegen een eigen wand, is voor bellen het rustigst, omdat je stemmen van elkaar af gaan. Die opstelling kost breedte: 70 cm blad, twee keer 90 cm stoelruimte en weer 70 cm blad, samen 320 cm. Met 120 cm gedeelde ruimte tussen de bladranden, en dus 260 cm kamerbreedte, werkt het ook, zolang jullie niet tegelijk opstaan.

Tegenover elkaar aan één blok is op papier het compactst en in gebruik het lastigst, want je kijkt over je scherm recht in het gezicht van de ander en je stemmen gaan naar elkaar toe.

Komt er bezoek voor je werk, dan verschuift de vraag van inrichting naar route. Een werkruimte bij de voordeur houdt klanten uit je woonkamer, en ze moeten een toilet kunnen gebruiken zonder door je privédeel te lopen. Voor dat bezoek is een gewone pot met fontein nodig; een urinoir in huis bespaart ruimte naast een bestaand toilet, maar is voor bezoekers geen vervanging.

Of zo'n ruimte fiscaal als werkruimte telt, beslist de Belastingdienst en niet de inrichting. Welke andere plekken zich lenen voor een werkplek met een eigen ingang, zoals een aanbouw of een zolder, staat in het overzicht van alle ruimtes in huis.

Opstelling	Wat het aan vloer kost	Voor wie het werkt	Waar het op vastloopt
Twee bureaus naast elkaar aan één wand	Blok van 280 bij 160 cm: twee bladen van 140 bij 70 cm plus 90 cm stoelruimte	Twee mensen die weinig bellen, of die juist bij elkaar moeten meekijken	Je ziet elkaars scherm en hoort elk gesprek van dichtbij
Rug aan rug tegen twee wanden	Kamerbreedte van 260 cm met gedeelde stoelruimte, 320 cm om tegelijk op te staan	Twee mensen die allebei veel bellen	Kost de meeste breedte, en de route naar de deur loopt tussen de stoelen door
Tegenover elkaar aan één blok	Blok van 140 bij 320 cm: twee bladen van 70 cm diep plus 90 cm aan elke kant	Samen aan hetzelfde werken, zonder veel te bellen	Je kijkt over je scherm naar de ander en jullie stemmen gaan naar elkaar toe
Haaks op elkaar in een hoek	Een kamer van ongeveer 300 bij 300 cm; het tweede blad begint pas 160 cm uit de hoek	Twee mensen die elk een eigen wand willen zonder de breedte van rug aan rug	Begint het tweede blad eerder, dan komen de twee stoelen in elkaars ruimte terecht
Eén werkplek en een tafel voor bezoek	Ruim 4 m²: bureau met stoelruimte plus een ronde tafel van 90 cm met twee stoelen	Wie klanten ontvangt voor een gesprek	Een gesprek aan je eigen bureau zet de bezoeker naast je scherm en je papieren

Zo richt je een kamer in tot kantoor

De volgorde loopt van wat vastligt naar wat je zelf kiest, zodat geen aankoop een eerdere beslissing ongedaan maakt.

1. Meet de kamer en teken de vaste punten in

   Zet de wanden, de deur met zijn draaivlak, het raam, de radiator en alle wandcontactdozen op schaal op papier. Noteer ook op welke windrichting het raam ligt, want dat bepaalt straks of je zonwering nodig hebt.

2. Kies de wand voor het bureau vanuit het raam

   Zet het bureau met de korte zijde naar het glas, met het raam aan de kant tegenover je schrijfhand en minstens 10 cm vrij van de radiator. Kan dat niet, reken dan op lamellen of een screen om tegenlicht of spiegeling weg te nemen.

3. Leg het bureau met zijn stoelruimte uit met tape

   Plak de buitenmaat van het blad plus 90 cm stoelruimte op de vloer, en ook de kast met de ruimte ervoor. Zo zie je voordat je iets koopt of de deur nog vrij opengaat en of er 60 tot 80 cm voor de kast overblijft.

4. Kies de stoel en stel hem af voordat het bureau er is

   De stoel legt je zithoogte vast en daarmee de bladhoogte die je nodig hebt. Stel hem af met je voeten plat op de vloer, meet dan je ellebooghoogte en kies een bureau dat op die hoogte kan staan, of een verstelbaar blad.

5. Zet het scherm op hoogte en op afstand

   Breng de bovenrand naar 110 tot 125 cm boven de vloer en zet het beeld op 50 tot 80 cm van je ogen, afhankelijk van de schermgrootte. Een laptop gaat op een standaard met een los toetsenbord, dat 10 cm van de bladrand ligt.

6. Plaats het licht in twee lagen

   Zorg voor algemeen licht in de kamer en een bureaulamp aan de kant tegenover je schrijfhand, met de lichtbron buiten je blikveld. Kies overdag 4000 K en voor de avond een tweede lichtpunt van 2700 K op een eigen schakelaar.

7. Werk een ochtend met de deur dicht en luister en meet

   Voer een videogesprek en klap een keer in je handen; een holle klank of een ratelend tikje vraagt om een zacht vlak op de wand achter je scherm. Laat tegelijk een CO2-meter meelopen, en komt die binnen twee uur boven 1200 ppm, zet dan het rooster verder open of zorg dat de lucht onder de deur weg kan.

Nalopen voordat je de eerste werkdag begint

• Bureau met de korte zijde naar het raam en minstens 10 cm vrij van de radiator
• 90 cm vrij achter de bladrand, en 120 cm als er iemand achterlangs moet
• Blad op ellebooghoogte, rond 74 cm, met 68 cm vrije hoogte eronder
• Bovenrand van het scherm tussen 110 en 125 cm, beeld op 50 tot 80 cm van je ogen
• Bureaulamp aan de kant tegenover je schrijfhand, met de lichtbron buiten je blikveld
• Een zacht vlak op de wand achter het scherm en een kleed of gordijn in de kamer
• Ventilatierooster open, en een weg voor de lucht onder of door de deur
• In de meterkast nagekeken welke kamers op dezelfde groep zitten voordat er een kachel of airco bij komt

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De kamer kiezen op oppervlakte in plaats van op geluid en licht

Liggen er twee kamers vrij, dan telt de kant van het huis meer dan de vierkante meters. Verkeersgeluid aan de straatkant houd je met inrichting niet buiten, en een paar vierkante meter extra lossen geen gesprek op dat steeds wordt overstemd.

Kijk ook naar de windrichting van het raam: een kamer op het noorden geeft de hele dag gelijkmatig licht zonder zonvlek op het scherm, een kamer op het westen zet je vanaf de middag in de lage zon.

De deur dichtmaken zonder dat de lucht ergens heen kan

Een deur met een valdorpel houdt geluid tegen, en tegelijk de luchtstroom. In een huis met mechanische afzuiging komt verse lucht door het rooster binnen en gaat hij onder de deur door naar de afzuiging; sluit je die kier af, dan stopt ook de stroom door het rooster.

Wil je de deur voor het geluid dicht, zet dan het raam op de ventilatiestand of kies een geluiddempend overstroomrooster in de deur of het kozijn.

Een monitorarm vastklemmen op een blad dat daar niet op berekend is

Een scherm van een paar kilo aan een arm van 40 cm zet op de klem een draaiende kracht die veel groter is dan het gewicht zelf. Een massief of multiplex blad van 25 mm houdt dat, maar een blad met een honingraatkern of een glazen blad geeft na verloop van tijd mee of breekt aan de rand.

Leg een stalen plaat onder de klem, zodat de kracht over een groter vlak verdeeld wordt, of kies een arm die door een gat in het blad wordt vastgezet.

Een kast met draaideuren in een smalle werkkamer zetten

Een kast met draaideuren van 50 cm vraagt 100 cm vrij, want de deur zwaait de kamer in en jij staat er nog voor. In een kamer van 280 cm breed met een bureau van 80 cm diep en 90 cm stoelruimte blijft 70 cm over, en dan slaat de kastdeur tegen de rugleuning van je stoel.

Kies in zo'n kamer een open kast of een kast met schuifdeuren, die hebben aan 60 tot 80 cm genoeg.

Alle lampen op daglicht van 6500 K zetten

Een lamp van 6500 K oogt fris in de winkel en overdag, maar geeft na zonsondergang blauwrijk licht in een kamer waar je 's avonds nog even je mail leest. Blauw licht in de avond remt de aanmaak van melatonine, en dan duurt het langer voordat je slaperig wordt.

Houd 4000 K aan voor overdag en zet voor de avond een lamp van 2700 K op een eigen schakelaar. Zet ze niet tegelijk aan in hetzelfde zichtveld, want dan lijkt de ene oranje en de andere blauw.

Een repeater gebruiken voor een kamer waar je videobelt

Een eenvoudige repeater vangt het wifisignaal op en zendt het op dezelfde radio opnieuw uit, dus hij luistert en praat om beurten. De snelheid die in de werkkamer aankomt, is daardoor ongeveer de helft van wat de repeater zelf ontvangt, en de vertraging neemt toe.

Voor een vaste werkplek werkt een netwerkkabel beter, of een meshsysteem met een eigen verbinding tussen de stations.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een kantoor inrichten doe je zelf, maar werk in de groepenkast niet. Wil je de werkkamer op een eigen groep zetten, of komt er een elektrische kachel of airco bij die de bestaande groep te zwaar belast, dan is dat werk achter de hoofdzekering en daarmee voor een elektricien. Laat dan meteen nakijken of de aansluiting en de groepenkast ook ruimte hebben voor andere plannen, zoals een laadpaal bij je huis.

Een overstroomrooster in een binnendeur zet je zelf. Een mechanisch ventilatiesysteem inregelen of een dakraam in een zolder maken hoort bij een installateur of aannemer, omdat daar de balans van de installatie of de dakconstructie aan vastzit.