Een woonkamer zonder banken inrichten: de maten achter de trend

Wat je inlevert en wat je terugkrijgt zonder bank

De woonkamer zonder banken trend komt erop neer dat je de zithoek opbouwt uit losse meubels: twee fauteuils, een daybed, een poef en soms een loveseat van 140 tot 160 cm. Er staat dus niet minder meubel, er staat ander meubel.

Dat verschil is uit te rekenen. Een driezitsbank van 210 cm levert een zitplaats per 70 cm wandlengte, twee fauteuils van 85 cm met 20 cm ertussen een zitplaats per 95 cm. Voor hetzelfde aantal plekken heb je ruim een derde meer wand of vloer nodig, en dat is precies het omgekeerde van wat de trend belooft. Welke maten en modellen je daarmee vergelijkt, staat bij de maten en soorten banken.

De winst zit dan ook niet in vierkante meters maar in zicht. Een fauteuil op poten van 15 tot 20 cm laat de vloer eronder doorlopen, en tussen twee losse ruggen zit lucht waar een bank over 210 cm een dicht blok is. De kamer oogt dieper terwijl er evenveel meubel staat.

De tweede winst is richting. Een bank kijkt één kant op en ligt vast tegen een wand, twee losse stoelen draai je in een paar seconden naar het raam, het scherm of elkaar.

Er gaat ook iets weg. Van de gangbare zitmeubels heeft alleen de bank een aaneengesloten vlak waar een volwassene languit op past, en zonder vervanging verhuist de zondagmiddag naar boven.

Wat je vergelijkt	Driezitsbank van 210 bij 95 cm	Twee fauteuils van 85 bij 85 cm	Waar het verschil vandaan komt
Wandlengte per zitplaats	70 cm	95 cm, met 20 cm tussen de stoelen	Een bank deelt twee armleuningen over drie plekken, twee stoelen hebben er vier
Vloer per zitplaats	0,66 m²	0,72 m²	Een fauteuil is 10 cm ondieper dan een bank, maar staat helemaal op zichzelf
Ligplek	Een vlak van 190 tot 210 cm	Geen, tenzij je een daybed of chaiselongue van 165 tot 190 cm toevoegt	Een losse stoel met een poef ervoor krijgt een naad onder je knieholte
Zicht door de kamer	Een blok van 210 cm breed met een rug van 80 cm hoog	Twee ruggen van 85 cm breed met lucht ertussen	Het oog leest de vloer die het ziet, niet de vloer die er ligt
Richting van het zitten	Eén, en die ligt vast zodra hij staat	Per stoel te draaien, bij een draaifauteuil binnen zijn eigen voet	Losse meubels hebben geen gedeelde rugconstructie die de hoek bepaalt
Blad binnen armlengte	Eén salontafel voor drie plekken	Een blad per stoel, 55 tot 65 cm hoog	Vanuit een fauteuil reik je ongeveer 60 cm vooruit en niet over een tafel heen
De kamer uit krijgen	210 cm door de gang, meestal met twee man	85 cm per stuk, in je eentje	De diagonaal van je deuropening en de gangbreedte bepalen wat er binnenkomt
Geluid in de kamer	Een groot gestoffeerd volume dat hoge tonen wegneemt	Minder stof, verdeeld over losse meubels	Wat de bekleding niet opneemt, kaatst terug van vloer, glas en stucwerk

De maten van elk zitmeubel dat een bank vervangt

Elk alternatief voor een bank heeft een eigen vloermaat, een eigen zithoogte en een eigen ruimte eromheen. Die drie bepalen samen of het meubel een hoofdplek wordt of een plek waar bezoek na een half uur vanaf schuift.

De zithoogtes liggen dicht bij elkaar, en dat is geen toeval. Een bank zit op 44 cm, een fauteuil op 45 cm en een poef op 42 cm, met een marge van een paar centimeter. Zet je meubels naast elkaar die meer dan 8 cm verschillen, dan kijken twee mensen die met elkaar praten omhoog en omlaag in plaats van recht vooruit.

De rugleuning is de maat die comfort van decoratie scheidt. Een rug tot 80 cm totale hoogte eindigt ongeveer bij je schouderbladen, terwijl je hoofd zittend op zo'n 125 cm zit en pas steun krijgt bij een leuning vanaf 100 cm. Een oorfauteuil of een hoge rug is dus geen stijlkeuze maar het verschil tussen een avond zitten en twintig minuten zitten.

Zoek je de hoogte van een specifiek meubel of van de lamp erboven op, dan staat die in onze tabel met hoogtes en maten in huis. Neem de maten hieronder als startpunt en meet je eigen aankoop altijd na, want opgegeven dieptes zijn soms met en soms zonder losse rugkussens.

Zitmeubel	Vloermaat	Zithoogte	Ruimte eromheen	Waarvoor het deugt
Fauteuil	85 bij 85 cm, marge 80 tot 95	45 cm	20 cm rondom om hem te kunnen draaien	Volwaardige hoofdplek waarin je een hele avond zit
Oorfauteuil	95 bij 85 cm	45 cm	20 cm rondom	De wangen steunen je hoofd, en daarvoor is hij 10 cm breder dan een gewone fauteuil
Draaifauteuil	80 bij 80 cm	45 cm	20 cm rondom, want de zitting zwaait buiten de voet	Wisselen tussen scherm, raam en gesprek zonder het meubel te verschuiven
Relaxfauteuil	85 bij 95 cm	45 cm	45 cm achter de rug, of 15 cm bij een wandvrij mechaniek	Achterover wordt hij 40 tot 50 cm langer, dus teken dat vlak er gestippeld bij
Loveseat of tweezitsbank	160 bij 90 cm, zonder armleuningen 140 cm	44 cm	30 tot 45 cm tot het blad ervoor	Twee plekken naast elkaar voor 80 cm wandlengte per zitplaats
Chaiselongue-module	90 bij 165 cm	44 cm	60 cm om er langs te lopen	Half liggen voor één persoon, en aan te schuiven tegen losse modules
Daybed	85 tot 90 bij 190 cm	40 tot 45 cm	60 cm langs de lange zijde	De ligplek die je zonder bank kwijt bent, en af en toe een logeerplek
Modulaire zitelementen	Modules van 80 tot 100 cm breed en ongeveer 90 cm diep	40 tot 44 cm	5 cm speling per module om ze los te schuiven	Een opstelling die je een paar keer per jaar omgooit
Poef	55 bij 55 cm, marge 45 tot 70	42 cm	Binnen armlengte van een zitplek, dus 60 tot 70 cm	Kort zitten, voeten omhoog, of met een blad erop als lage tafel
Vloerkussen	60 tot 80 cm doorsnee	15 tot 25 cm	Een vrij vlak van 100 cm om overeind te komen	Kinderen en kort zitten; onder 35 cm zithoogte kost opstaan merkbaar moeite
Krukje of bijzetstoel	40 bij 40 cm	45 cm	Stapelbaar of opvouwbaar weg te zetten	Bezoek dat er een uur bij komt zitten
Ingebouwde zitbank onder het raam	45 cm diep, 45 cm hoog	45 cm	80 cm vloer ervoor	Zitplaats zonder losse vloer te kosten; een bestaande vensterbank zit op 85 tot 110 cm en is geen zitplek

Hoeveel zitplekken je echt nodig hebt en welke meetellen

Tel niet het aantal meubels maar het aantal plekken waarin je een avond kunt doorbrengen. Een plek telt mee als hij een zithoogte tussen 42 en 48 cm heeft, een zitdiepte van 55 tot 65 cm en een rugleuning die tot minstens je schouderbladen komt.

Poefs, vloerkussens en krukjes vallen daarbuiten. Zonder rugsteun kantelt je bekken achterover en rondt je onderrug, en de meeste mensen gaan daardoor binnen een half uur verzitten. Dat maakt ze bruikbaar als aanvulling en onbruikbaar als basis.

Een werkbare verdeling is één volwaardige plek per huisgenoot die er 's avonds zit, plus één ligplek en twee verplaatsbare plekken voor bezoek. Voor twee personen betekent dat twee fauteuils, een daybed of chaiselongue, en een poef met een krukje.

Die verplaatsbare plekken hebben geen vaste standplaats nodig, wel een vaste bergplek. Een krukje van 40 bij 40 cm dat naast de kast staat is aanwezig, een krukje dat midden in de kamer blijft staan is een obstakel op je looproute.

Kijk bij het tellen ook naar de meubels die er al staan. Een eetkamerstoel op 46 cm zithoogte doet bij drukte dienst als extra plek, en welke maten de rest van het interieur inneemt staat bij de maten per meubelsoort.

De afstanden waarop een gesprek zonder bank blijft werken

Een bank dwingt mensen bij elkaar: drie plekken binnen 210 cm, allemaal dezelfde kant op. Losse stoelen doen dat niet, dus die afstand moet je zelf bewaken.

Wij houden ongeveer 250 cm tussen twee gezichten aan als bovengrens voor praten op gewone spreektoon. Dat is een vuistregel uit de praktijk en geen gemeten grens, maar boven die afstand ga je merkbaar harder praten en stopt het gesprek zodra de televisie aangaat.

Meet die afstand van hoofdsteun tot hoofdsteun en niet van poot tot poot, want dat scheelt bij twee fauteuils met een diepe zit al gauw 60 cm. Onder de 150 cm zit je elkaar juist in de weg: je knieën komen in elkaars looplijn en je kijkt de ander recht aan in plaats van schuin.

Een hoek van ongeveer 90 graden tussen twee stoelen werkt beter dan recht tegenover elkaar. Je kunt dan wegkijken zonder dat het onbeleefd oogt, en beide stoelen houden zicht op hetzelfde punt in de kamer.

De afstand tot het blad ligt vast in onze eigen maten: 30 tot 45 cm tussen zitplek en salontafel. Onder 30 cm stoot je je schenen, boven 45 cm moet je opstaan om je glas te pakken. In een smalle kamer botsen die 250 cm en die 45 cm op elkaar, en dan geldt dezelfde afweging als bij de gids voor een kleine woonkamer: langs elkaar gaat voor tegenover elkaar.

Wat er per kamermaat en woningtype past

De vraag of een bankloze opstelling werkt, wordt in bijna elke Nederlandse woning door één maat beslist: de breedte van de kamer. Een daybed van 85 cm, 35 cm lucht, een tafel van 80 cm, nog eens 35 cm en een fauteuil van 85 cm tellen op tot 320 cm.

In een zithelft van 380 cm breed past die rij dus wel over de lengte maar niet over de breedte, want dan blijft er 60 cm doorloop over. Dat is genoeg voor een zijroute waar je je schouders bij draait, en te weinig voor de route waarover je elke dag met een wasmand naar de tuindeuren loopt.

Bij een smallere kamer valt de keuze eerder op één hoofdplek met aanvulling dan op twee stoelen tegenover elkaar. Een hoekbank in een kleine woonkamer doet in dezelfde ruimte het omgekeerde: die zet de zitplaatsen juist in de hoek en houdt het midden leeg.

In ruimere kamers gaat het niet meer om passen maar om zones. Vier stoelen in één kring van 400 cm doorsnee is een vergaderopstelling, geen zithoek. Twee groepjes van elk hooguit 250 cm werken beter, en dat is precies de opzet die je in hotellobby's ziet en die terugkomt bij een woonkamer in hotelstijl.

De ruimte	Opstelling zonder bank die past	De maat die het bepaalt	Waar het knelt
Studio of kamer tot 300 cm breed	Eén fauteuil met poef en bijzettafel, of een loveseat van 140 cm	85 cm fauteuil plus 90 cm doorloop laat 125 cm over	Twee stoelen tegenover elkaar met een tafel ertussen past hier niet
Zithelft van een rijtjeshuis, 350 tot 400 cm breed	Daybed dwars, twee fauteuils ertegenover, ronde tafel ertussen, opgesteld in de lengte	85 plus 35 plus 80 plus 35 plus 85 is 320 cm	Over de breedte blijft 60 cm doorloop over, en dat is een zijroute en geen hoofdroute
Doorzonkamer van ongeveer 380 bij 700 cm	Eethoek aan de straatzijde, zitgroep achter, ligplek langs de tuinzijde	Een hoofdroute van 90 cm die langs de groep loopt en niet erdoorheen	De lijn van de hal naar de tuindeuren zoekt de kortste weg dwars door de zithoek
Appartement met open keuken	Twee draaifauteuils met een chaiselongue, ruggen naar het kookgedeelte	20 cm rondom elke draaifauteuil, want de zitting zwaait buiten de voet	Zonder rug- of kastlijn tussen keuken en zithoek loopt de ene zone in de andere over
Kamer met erker	De losse stoelen in de erker, de ligplek langs de dichte wand	De diepte van de erker, op drie plekken gemeten	Een fauteuil van 85 cm diep past in een ondiepe erker alleen schuin
Kamer vanaf 450 cm breed	Twee zones: een gesprekshoek van vier plekken en een leesplek apart	Hooguit 250 cm tussen twee gezichten binnen één zone	Eén kring van zes stoelen wordt te wijd om normaal in te praten
Woonkamer waar ook gewerkt wordt	Twee fauteuils plus een bureau van 120 bij 60 cm in een hoek	90 cm achter de bureaustoel om op te staan	Een bureaustoel die bij drukte aanschuift rolt weg en zit op een andere hoogte

Televisie, lezen en licht in een kamer zonder vaste rugwand

Een bank legt het scherm vast: de kijkafstand staat zodra het meubel staat. Losse stoelen laten die afstand open, en dat is een voordeel zolang je hem één keer bewust kiest.

Reken op anderhalf tot tweeënhalf keer de schermdiagonaal. Een scherm van 55 inch is 140 cm diagonaal, dus zit je op 210 tot 350 cm. Het midden van het beeld komt op 100 tot 115 cm boven de vloer, want bij een zithoogte van 45 cm zitten je ogen op ongeveer 115 cm.

Wil je zowel kijken als praten, dan lost één draaifauteuil dat op waar twee vaste stoelen dat nooit doen. Je draait een kwartslag naar het scherm en terug naar de groep, en het meubel blijft op zijn plek staan.

Licht is het onderdeel dat in een bankloze kamer het vaakst blijft liggen. Achter een bank staat vanzelf één vloerlamp die drie plekken bedient; losse stoelen hebben er ieder één nodig, met de onderkant van de kap op 100 tot 125 cm bij een leesstoel en op 130 tot 150 cm bij een vloerlamp naast de zit.

Daarmee komt het stopcontact in beeld. Een wandcontactdoos zit gewoonlijk met het hart op 30 cm boven de vloer, en een stoel die los in de kamer staat betekent een snoer over de vloer of een vloercontactdoos. Voor het blad naast elke stoel gelden de maten uit een bijzettafel naast de zitplek: 55 tot 65 cm hoog, gelijk met de armleuning.

Warmte, geluid en textiel: wat het gestoffeerde volume deed

Een driezitsbank is naast een zitmeubel ook enkele vierkante meters schuim en stof, aan de zitting, de rug en de armen. Dat volume neemt hoge tonen weg die vloer, glas en stucwerk juist terugkaatsen.

Haal je het weg en zet je er twee fauteuils voor terug, dan blijft er minder bekleding over en staat die ook nog eens los in de ruimte. Het symptoom is meestal dat de televisie een paar standen hoger moet en dat bezoek luider praat dan vroeger.

Wat de kamer verliest, breng je terug via de vloer, het raam en de zit, in die volgorde. Een vloerkleed dat onder de voorste poten van alle zitmeubels doorloopt doet daarbij het meeste werk; voor deze voorbeeldgroep is 200 bij 300 cm de maat.

Gordijnen met plooi absorberen meer dan hetzelfde doek vlak opgehangen, en kussens en een plaid per zitplek vullen aan. Meer textiel betekent ook meer schoonmaken, en hoe je bekleding aanpakt staat bij bekleding reinigen met een stoomreiniger.

Er is ook een klein voordeel. Een bank van 210 cm staat vaak pal voor de radiator en vangt de warmte in zijn rug op, terwijl losse stoelen die je 10 cm vrij zet de convectie langs het paneel laten lopen.

Losse stoelen als één groep laten lezen

Een bank is vanzelf één ding. Vier losse meubels zijn dat niet, en het oog leest ze pas als groep wanneer ze minstens twee dingen delen.

Het eenvoudigste gedeelde element is de pootlijn. Vier meubels die allemaal op poten van 15 tot 20 cm staan lezen als een set, ook als de zittingen verschillen; één meubel met een dichte plint ertussen valt eruit en trekt de aandacht naar zich toe.

Het tweede element is kleur. De meeste opstellingen komen uit op één hoofdtint over de twee grootste meubels, één bijkleur op de kleinere en één accent in de kussens. Dat is een gewoonte uit de interieurwereld en geen wet, maar hij werkt omdat het oog twee vlakken van dezelfde tint als één vorm samenneemt.

Welke tinten naast elkaar standhouden zoek je op met de kleurmatcher voor kleurcombinaties. Blijf je bij één donkere hoofdtint, kijk dan hoe die zich in jouw licht gedraagt: de afwegingen bij een bruine zitting combineren en bij groen in de woonkamer combineren gelden voor losse fauteuils net zo goed als voor een bank.

Het derde element is hoogteverschil. Vier ruggen van gelijke hoogte naast elkaar lezen als een rij stoelen; een rug van 100 cm naast een van 75 cm met een poef van 42 cm ervoor geeft de groep een lijn. Welke combinaties bij welke stijl horen staat bij een woonkamer per stijl.

Zo bouw je een zithoek zonder bank op

De volgorde loopt van het grootste meubel naar het kleinste, want elk volgend stuk moet in de ruimte passen die het vorige overlaat.

1. Tel eerst op wat de bank allemaal deed

   Schrijf op hoeveel mensen er 's avonds zitten, of er iemand ligt, of er bezoek blijft slapen en of er op de bank gewerkt of gegeten wordt. Elke functie die je noteert, moet straks aan een meubel hangen. Wat je hier overslaat, kom je pas tegen als de kamer af is.

2. Meet de kamer op en trek de hoofdroute van 90 cm

   Meet elke wand bij de vloer en op 100 cm hoogte, en teken de deuren met hun draaivlak, de radiator met 12 cm diepte en de ramen erbij. Verbind daarna de deur met de plek waar je het vaakst naartoe loopt en houd die strook van 90 cm vrij. Die route is vanaf nu geen vloer meer waar iets op kan.

3. Kies de ligplek, want dat is het grootste stuk

   Een daybed van 190 cm of een chaiselongue-module van 165 cm diep bepaalt de opzet van de hele hoek. Reken met de lengte van de langste huisgenoot plus ongeveer 15 cm voor het kussen, en leg het meubel tegen een wand zodat de rest eromheen kan.

4. Zet twee volwaardige zitplekken tegenover de ligplek

   Houd hooguit 250 cm tussen twee gezichten en zet de stoelen liever onder een hoek van ongeveer 90 graden dan pal tegenover elkaar. Controleer meteen of er achter de stoelen nog 20 cm overblijft om ze te draaien, en bij een relaxfauteuil 45 cm voor de rug.

5. Leg het blad en het kleed neer

   Zet de salontafel op 30 tot 45 cm van elke zitplek, of kies per stoel een bijzettafel van 55 tot 65 cm hoog. Trek het vloerkleed daarna onder de voorste poten van alle zitmeubels door; ligt het kleed alleen onder de tafel, dan valt de groep uit elkaar in losse eilandjes.

6. Vul aan met plekken die je kunt verplaatsen

   Een poef van 55 cm en een krukje van 40 cm erbij maken de hoek geschikt voor bezoek zonder dat er permanent meubel bij staat. Wijs voor allebei een bergplek aan buiten de looproute, anders worden het obstakels in plaats van zitplaatsen.

7. Plak de maten op de vloer en hang per plek een lamp

   Zet de buitenmaten met schilderstape op de vloer en loop er twee dagen omheen voordat je bestelt. Teken in diezelfde ronde per zitplek een lichtpunt in en kijk waar het dichtstbijzijnde stopcontact zit, want een stoel midden in de kamer levert anders een snoer over je looproute op.

Kleurmatcher

Kies de kleur die je al hebt: je bank, je vloer of je muur. Je krijgt de kleuren die daar bij passen, met de bijbehorende RAL- en verfcodes en het lichtadvies erbij. Open de volledige kleurmatcher

Nalopen voordat je de eerste stoel bestelt

• Minstens twee plekken met een zithoogte van 42 tot 48 cm en een rugleuning tot de schouderbladen
• Een ligvlak van minstens 165 cm, dus een daybed, chaiselongue of loveseat waarop je languit kunt
• Hooguit 250 cm tussen twee gezichten, gemeten van hoofdsteun tot hoofdsteun
• 30 tot 45 cm tussen elke zitplek en het blad waar je glas op staat
• Bij elke stoel een blad van 55 tot 65 cm hoog binnen armlengte van ongeveer 60 cm
• Per zitplek een lichtpunt, met de onderkant van de kap op 100 tot 125 cm bij een leesstoel
• Een vloerkleed dat onder de voorste poten van alle zitmeubels doorloopt
• Een hoofdroute van 90 cm die langs de groep loopt en niet dwars door de zithoek

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Rekenen dat een bankloze kamer minder ruimte kost

Per zitplaats kost los zitten ruim een derde meer wandlengte: 95 cm tegen 70 cm bij een driezitsbank. In vloer scheelt het minder, 0,72 tegen 0,66 m² per plek, maar elke losse stoel vraagt ook nog 20 cm om te draaien en een eigen blad ernaast.

De winst is optisch en praktisch, niet ruimtelijk. Wie de bank wegdoet om vierkante meters te winnen, houdt minder zitplaatsen over op meer vloer.

Alleen poefs en krukjes als aanvulling nemen

Zonder rugleuning kantelt je bekken achterover en rondt je onderrug, waardoor je binnen een half uur gaat verzitten. Een poef van 42 cm hoog is daarmee een plek voor kort zitten en voor je voeten, geen tweede hoofdplek.

Tel daarom per huisgenoot die er 's avonds zit één plek met rugsteun tot de schouderbladen, en gebruik poefs, vloerkussens en krukjes alleen als aanvulling daarbovenop.

De oude salontafel midden in de nieuwe opstelling laten staan

Een salontafel van 110 bij 60 cm hoorde bij een bank waar drie mensen op dezelfde lijn zaten. Tussen losse stoelen die om de tafel heen staan, moet je vanuit elke stoel over het blad heen reiken.

Vanuit een fauteuil kom je ongeveer 60 cm vooruit, en de tafel staat al op 30 tot 45 cm. Een ronde tafel van 70 tot 80 cm of een blad per stoel werkt in die opstelling beter, omdat de afstand dan vanuit elke richting gelijk is.

Alle stoelen netjes tegen de wanden zetten

Losse meubels tegen de wand geven de grootste lege vloer, en die lege vloer lees je als ruimte. In een kamer van 400 cm breed zit je dan echter op 300 tot 350 cm van elkaar, en dat is boven de afstand waarop je op gewone spreektoon praat.

Trek de stoelen naar binnen tot er hooguit 250 cm tussen twee gezichten zit en laat de looproute langs de groep lopen. De kamer verliest lege vloer en wint gebruik.

Een vloerkleed kiezen dat alleen onder de tafel ligt

Het kleed is in een bankloze kamer het enige element dat de losse meubels tot één vorm maakt. Ligt het alleen onder de salontafel, dan leest het oog de rand als grens en vallen de stoelen erbuiten.

Trek het kleed onder de voorste poten van alle zitmeubels door en houd 20 cm marge aan de buitenkant. Voor een groep van een daybed, een tafel en twee fauteuils kom je daarmee op ongeveer 200 bij 300 cm.

Vergeten dat elke losse stoel eigen licht en stroom vraagt

Achter een bank staat één vloerlamp die drie plekken bedient. Losse stoelen hebben ieder hun eigen lamp nodig, met de onderkant van de kap op 100 tot 125 cm bij een leesstoel en op 130 tot 150 cm bij een vloerlamp naast de zit.

Een wandcontactdoos zit gewoonlijk met het hart op 30 cm boven de vloer, dus een stoel midden in de kamer levert een snoer over je looproute op. Bepaal de plek van de lampen daarom in dezelfde ronde als de plek van de stoelen.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het schuiven, kiezen en meten doe je zelf. Twee dingen in deze opzet niet. Een vloercontactdoos voor een stoel die los in de kamer staat betekent frezen of boren in de vloer en werk in de groepenkast achter de hoofdzekering, en dat laatste is voor een elektricien.

Een ingebouwde zitbank onder het raam, met een zithoogte van 45 cm en een diepte van 45 cm, is timmerwerk op maat waarbij de bestaande vensterbank, de radiator en de leidingen erachter meespelen. Laat dat maken door een meubelmaker of timmerman, en laat het opnieuw stofferen van een fauteuil met een kapotte vering over aan een stoffeerder.