Kinderkamer en tienerkamer inrichten

Dezelfde kamer moet in achttien jaar vier dingen doen

De kinderkamer is in de meeste Nederlandse rijtjeshuizen de tweede of derde slaapkamer en daarmee de kleinste van het huis. Tussen het ledikant en de eerste studentenkamer verandert die ruimte vier keer van functie, terwijl de wanden, de deur en het raam blijven waar ze zijn.

Dat maakt de opgave anders dan bij een andere slaapkamer. Je richt niet in voor nu maar voor de komende drie tot vier jaar, en elke ronde legt iets vast dat daarna lastig te verplaatsen is: een kastdiepte, een lichtpunt, een stopcontact. Hoe dit aansluit op de rest van het slapen in huis, staat bij alles over de slaapkamer.

De volgorde is bij elke ronde dezelfde: eerst het bed, dan de kast, dan het bureau, en pas daarna kleur en licht. Het bed ligt namelijk al vast zodra je weet welke kant de deur opendraait, en de kast bepaalt hoeveel wand er voor een bureau overblijft.

In de tabel staat per fase wat de kamer moet kunnen en welk meubel erbij komt. Herken je je eigen kamer in een rij, dan weet je meteen welke maat als eerste gaat knellen. Wat er verandert zodra huiswerk en vrienden erbij komen, staat bij het inrichten van een tienerkamer, en de ronde daarna bij de puberkamer vanaf een jaar of vijftien.

Fase	Wat de kamer moet kunnen	Wat er aan meubels bij komt	Waar je nu al rekening mee houdt
0 tot 1 jaar	Slapen en verschonen, met een volwassene die er even vaak staat als het kind ligt	Ledikant 60 bij 120 cm, commode, lage kast	Zet de commode op de rustigste wand met 60 cm vloer ervoor; daar sta je de eerste twee jaar duizenden keren
1 tot 4 jaar	Slapen en op de vloer spelen	Peuterbed of hetzelfde ledikant met de spijl eruit, open speelvlak	Houd een vrij vloervlak van ongeveer 150 bij 150 cm over, want dat is waar het spel gebeurt
4 tot 8 jaar	Spelen, zelf opruimen, af en toe tekenen aan een tafel	Bed 90 bij 200 cm, lage kast, haken op 110 tot 120 cm	Alles wat een kind zelf moet pakken blijft onder 120 cm, anders gebeurt het opruimen niet
8 tot 12 jaar	Huiswerk komt erbij en spullen worden kleiner en talrijker	Bureau van 100 bij 60 cm, verstelbare stoel, bureaulamp	Nu heb je een tweede wandcontactdoos bij het bureau nodig en een lichtpunt dat los schakelt
12 tot 15 jaar	Slapen, huiswerk, muziek en vrienden op de kamer	Bureau 120 bij 60 cm, zitplek, grotere kast, spiegel	De speelvloer wordt zitruimte; reken 80 bij 80 cm voor een stoel of een zitzak buiten de looproute
15 jaar en ouder	Een kamer waar ook overdag wakker geleefd wordt	Bed 120 bij 200 cm, meer hangruimte, zes aansluitpunten	Een bed van 120 cm kost 30 cm extra vloer, en die 30 cm haal je van de doorloop af

De maten die de indeling van een kinderkamer vastleggen

Een kinderkamer loopt niet vast in het midden maar op de vier plekken waar je langs een meubel moet: naast het bed, voor de kast, achter de bureaustoel en in het draaivlak van de deur. Die vier maten samen bepalen of er nog een bureau bij past.

Tel ze op in één regel over de breedte van de kamer. In een kamer van 250 cm breed kost een bed van 90 cm plus 60 cm loopruimte al 150 cm, en dan blijft er 100 cm over voor een kast van 60 cm diep met de doorloop ervoor.

Dat klopt precies, maar alleen als de kastdeuren naar de vrije zijde draaien. Een draaideur van 50 cm die tegen het matras aan zwaait maakt de kast onbruikbaar zonder dat er aan de optelsom iets mankeert. Bij schuifdeuren verdwijnt dat probleem en levert de kast 40 cm doorloop op, met als prijs dat de helft van de kast altijd dicht zit.

De getallen hieronder komen uit onze eigen maattabel. De krappe kolom werkt op een plek waar je een keer per dag langskomt, de comfortkolom houd je aan waar een kind elke ochtend staat. Zoek je een hoogte of een afstand die hier niet staat, dan vind je die in de maatwijzer met hoogtes en afstanden in huis.

Waar je langs moet	Krap maar het werkt	Comfortabel	Waarom die maat
Naast het bed, langs de lange zijde	60 cm	75 cm	Bij 60 cm kom je erlangs, bij 75 cm sla je het dekbed open en trek je een hoeslaken om de hoek zonder het bed te verschuiven
Aan het voeteneind	60 cm	90 cm	Onder 60 cm loop je met je knieën tegen het frame; bij 90 cm past er nog een kist of een bankje waar je langs kunt
Tussen twee bedden op één kamer	50 cm	70 cm	50 cm is genoeg om ertussen te staan en op te dekken, 70 cm pas als er ook een nachtkastje tussen moet
Voor een kledingkast met draaideuren	100 cm	120 cm	Elke deur van 50 cm zwaait die maat de kamer in, en daarvoor sta je zelf nog eens 50 cm
Voor een kast met schuifdeuren	60 cm	80 cm	De deur blijft binnen de kast, dus je hebt alleen ruimte nodig om ervoor te staan en in te reiken
Achter de bureaustoel	90 cm	120 cm	De stoelvoet is 65 cm en je rolt hem 25 cm achteruit om op te staan; bij 120 cm loopt er nog iets achter je langs
Voor een ladekast	75 cm	95 cm	Een lade van 45 cm komt er helemaal uit en je staat er nog 30 cm voor om erin te kijken
Draaivlak van de kamerdeur	85 cm	100 cm	Een blad van 83 cm zwaait een kwartcirkel de kamer in; staat daar een kast, dan gaat de deur voortaan tot dat meubel open
Smalle doorgang tussen twee meubels	60 cm	80 cm	Bij 60 cm draai je je schouders om erdoor te komen, bij 80 cm loop je er recht doorheen met een wasmand

Welk bed past wanneer, en wat het aan kamer kost

Het bed is het enige meubel op een kinderkamer dat je niet kleiner kunt kiezen dan de bewoner. Een matras van 90 bij 200 cm gaat mee van een jaar of vier tot het huis uit, en dat is de reden om er niet te lang een klein bed tussen te houden.

Wat wel verandert is de hoogte. Een peuter stapt in een bed waarvan de matras op 25 tot 35 cm ligt, een tiener zit liever op een rand van 50 tot 55 cm, want dan staan de voeten plat op de vloer met de knieën in een hoek van 90 graden. Diezelfde hoogte bepaalt ook de nachtkast: die hoort gelijk met of net boven de matras te liggen, zodat een glas liggend te pakken is.

Reken bij elk bed met de buitenmaat van het frame en niet met de matrasmaat. Een hoofdbord, een voetplank of een omtimmering maakt een bed van 90 bij 200 cm al gauw 100 bij 210 cm, en die 10 cm gaan van de loopruimte af en niet van het bed. Welke matras erin gaat en hoe lang die meegaat, staat bij bedden en matrassen kiezen.

Bed	Buitenmaat met frame	Wat het aan kamer vraagt	Waar het op knelt
Ledikant 60 bij 120 cm	ongeveer 65 bij 125 cm	Aan één lange zijde 60 cm om erbij te kunnen	Je buigt er twee jaar lang overheen; 70 cm scheelt meer in je rug dan het op papier lijkt
Peuterbed 70 bij 140 cm	ongeveer 75 bij 145 cm	Dezelfde ruimte, maar een instap van 25 tot 35 cm	Het is een tussenstap van hooguit twee jaar, dus veel mensen slaan hem over
Eenpersoonsbed 90 bij 200 cm	ongeveer 100 bij 210 cm	60 cm naast het bed en 60 cm aan het voeteneind	In een kamer smaller dan 240 cm kan dit bed alleen met de lange zijde tegen de wand
Bed 120 bij 200 cm	ongeveer 130 bij 210 cm	Dezelfde loopruimtes, maar 30 cm meer breedte	Vanaf een jaar of veertien het meest gevraagde formaat, en precies die 30 cm duwt de bureaustoel de route in
Stapelbed 90 bij 200 cm	ongeveer 100 bij 210 cm plus een ladder die 30 tot 40 cm uitsteekt	Minstens 90 cm vrije hoogte boven de bovenste matras	De ladder telt als meubel: hij hoort in de looproute en niet voor de kastdeur
Hoogslaper	ongeveer 100 bij 210 cm	100 cm vrije hoogte boven de matras, gemeten tot het plafond	Onder een plafond van 250 cm houd je eronder ongeveer 130 cm over: genoeg voor een bureau, te weinig om rechtop te staan

Smalle kamers, van babykamer tot puberkamer

Een kamer die smaller is dan 240 cm dwingt de indeling: het bed kan dan alleen met de lange zijde tegen een wand. In een kamer van 210 cm breed blijft er naast een bed van 90 cm nog 120 cm over, en daarin moeten de kast, de doorloop en de bureaustoel samen passen.

Met een kast van 60 cm diep lukt dat niet meer: 90 plus 60 plus 60 cm doorloop is 210 cm, en dan staat de kast pal tegenover het bed met niets ertussen. De uitweg is diepte inleveren op de plek waar dat het minst kost. Een kast van 40 cm diep met de roede in de lengte hangt kleding op de smalle kant en scheelt 20 cm over de hele wand.

Een smalle babykamer is een makkelijker geval dan hij lijkt. Een ledikant is met frame ongeveer 65 bij 125 cm en een commode is 80 tot 110 cm breed en met het aankleedkussen erop 70 tot 80 cm diep. Zet je die twee tegenover elkaar in een kamer van 200 cm breed, dan houd je nog 55 tot 65 cm doorloop over, en dat is precies genoeg om voor de commode te staan.

Voor de smalste kamers werkt verder alles wat de vloer vrijhoudt: hangende kastjes, een bed met lades in plaats van boxen ernaast en planken boven de deur. De volledige aanpak staat bij een smalle kinderkamer inrichten, en dezelfde afwegingen voor een volwassen kamer bij een smalle slaapkamer indelen.

De werkplek en de hoogtes die daarbij horen

Een bureau op een kinderkamer vraagt drie dingen: daglicht van opzij, een blad op de goede hoogte en ruimte achter de stoel. Die laatste wordt bijna altijd vergeten, terwijl het de maat is die de plek van het bureau in de kamer bepaalt.

Daglicht van opzij is geen smaakkwestie maar natuurkunde. Staat het blad tegen het raam, dan stellen de ogen zich in op het heldere raam en wordt het scherm ervoor donker. Staat het bureau met de rug naar het raam, dan staat de weerspiegeling van dat raam in het scherm. Met het raam links of rechts van je verdwijnen allebei die problemen.

De hoogte is het tweede punt. Een bureaublad staat standaard op 74 cm en dat is gemaakt voor een volwassene: onderarmen horizontaal, schouders laag. Voor een kind van 130 cm is dat te hoog, en omdat je een vast blad niet verstelt, zet je in plaats daarvan de stoel hoger en de voeten op een steun. Onder het blad blijft dan 68 cm vrije hoogte over en 60 bij 60 cm beenruimte.

Zit de werkplek in een kamer waar ook geslapen wordt, dan speelt hetzelfde als bij een kleine slaapkamer met een bureau erin. Verschillende opstellingen naast elkaar staan bij bureau-opstellingen in een slaapkamer.

Waarvoor	Bladmaat	Wat er verder bij hoort	Waarom die maat
Huiswerk op papier, groep 5 tot 8	100 bij 60 cm	Stoel met verstelbare zithoogte en een voetensteun	Een schrift naast een opengeslagen boek is ongeveer 60 cm breed; dieper dan 60 cm hoeft niet zonder scherm
Laptop en schrift naast elkaar	120 bij 60 cm	Laptopstandaard met een los toetsenbord	Bij 60 cm diepte staat een laptopscherm te dichtbij; op een standaard komt de bovenrand op ooghoogte en ligt het toetsenbord ervoor
Vast beeldscherm van 24 tot 27 inch	140 bij 80 cm	Bovenrand van het scherm op 110 tot 125 cm boven de vloer	Bij 80 cm diepte staat het scherm op armlengte en blijft er 10 cm bladrand over waar je handpalmen rusten
Twee schermen of gamen	160 bij 80 cm	Monitorarm, kabelgoot onder het blad, 120 cm achter de stoel	Twee schermen naast elkaar zijn samen ongeveer 120 cm breed en een monitorarm haalt de voeten van het blad
Tekenen, knutselen of naaien	140 bij 80 cm	Licht van boven met Ra 90 of hoger	Je werkt hier over het hele blad in plaats van op één punt, dus de diepte telt zwaarder dan de breedte

Licht: drie soorten, en de hoogte waarop ze werken

Op een kinderkamer heb je drie soorten licht nodig en ze doen alle drie iets anders: algemeen licht om op te ruimen, gericht licht om te lezen en te werken, en zwak licht voor de avond. Eén plafondlamp in het midden dekt alleen het eerste, en die schijnt recht in de ogen van een kind dat op zijn rug ligt.

Hoeveel daglicht er binnenkomt en hoe dat door de dag beweegt, hangt aan de richting van het raam. Op het noorden valt er vrijwel geen directe zon naar binnen en blijft het licht de hele dag gelijk, wat prettig is voor een kind dat licht slaapt. Op het oosten staat de zon vanaf zonsopgang op het glas, en tussen eind maart en eind september komt die zon in het noordoosten op. Dat is de reden dat een kind in juni om half zes wakker ligt en in november niet.

Verduisteren doe je daarom niet in het kozijn maar op de muur. Een rolgordijn of plissé dat in de dag hangt heeft aan beide zijden ongeveer 0,5 cm speling nodig om te kunnen lopen, en juist door die spleet komt het ochtendlicht binnen. Monteer je de rail op de muur met 15 tot 20 cm overlap per zijde, dan is het verschil meteen te zien. Wat jouw raamrichting verder met kleur en licht doet, zoek je op in de lichtwijzer.

Lichtpunt	Hoogte of plek	Kleurtemperatuur	Waarvoor het er hangt
Plafondlamp in het midden	Onderkant minstens 210 cm boven de vloer	2700 tot 3000 K, dimbaar	Aankleden en opruimen; met een kap die van onderaf afschermt kijk je er liggend niet in
Bedlamp aan de wand	Hart op 65 cm boven de matras	2700 K	Lezen in bed; meet vanaf de matras en niet vanaf de vloer, want een hoog frame scheelt zo 20 cm
Bureaulamp of wandlamp bij het bureau	Onderkant van de kap net boven schouderhoogte als je zit	4000 K met Ra 90 of hoger	Huiswerk; koeler licht houdt wakker en geeft kleuren die kloppen bij tekenen
Ledstrip onder de plank of achter het bureau	Achter een rand, zodat je de dioden niet ziet	2700 K of instelbaar	Tegenlicht bij een scherm, zodat het contrast met de donkere kamer kleiner wordt
Klein nachtlicht bij de deur	Schakelaar op 90 tot 100 cm in plaats van de gebruikelijke 105 cm	Onder 2200 K	De weg naar de gang 's nachts; op 90 cm vindt een kind van zes de schakelaar zelf

Kleur kiezen voor een kamer waarvan de smaak nog verandert

Een kinderkamer wordt vaker opnieuw geschilderd dan welke kamer ook, en meestal omdat de kleur aan een leeftijd hing in plaats van aan de ruimte. Een basis die zes jaar meegaat met accenten die je in een middag vervangt, kost minder werk dan vier wanden in de kleur van dit jaar.

Welke kleur standhoudt hangt aan het licht dat de kamer krijgt. In noordlicht zit weinig langgolvig licht, dus er is nauwelijks rood en geel om terug te kaatsen terwijl blauw pigment juist wordt opgetild. Licht koel grijs en ijsblauw worden in zo'n kamer grauw, terwijl warm wit, zand en greige overeind blijven omdat hun gele ondertoon weinig licht nodig heeft.

Voor accenten geldt iets anders: die beoordeel je op de plek waar ze komen te hangen en bij het licht waarbij ze gebruikt worden. Een kleur die je bij daglicht kiest en 's avonds onder een lamp van 2700 K bekijkt, schuift een halve toon op, want lamplicht duwt geel naar voren en haalt blauw eruit.

Wil je twee kleuren naast elkaar leggen voordat je koopt, dan kun je in de kleurmatcher zien welke tinten elkaar overeind houden. Voor een hele wand in één tint helpen de voorbeelden bij blauw in een slaapkamer en bij warme muurkleuren voor een slaapkamer.

Kleur	Waar hij het doet	Waar hij wringt
Warm wit of kalkwit	Op noord en oost, want de gele ondertoon heeft weinig licht nodig om zichtbaar te blijven	Onder volle middagzon op het zuiden wordt een grote wand flets en vaalgeel
Zandbeige of greige	Als basis die zes jaar meegaat, met wisselend textiel en posters ervoor	Naast een blauwgrijze vloer of koel wit houtwerk leest het smoezelig
Saliegroen	Als hele wand in een kamer met veel licht; blijft rustig ook als de zon erop staat	In noordlicht zakt het terug richting grijs en verliest het zijn frisheid
Denimblauw of petrolblauw	Op één wand achter het bed, waar je hem liggend niet aankijkt	Vier blauwe wanden op het noorden maken de kamer koud en donker tegelijk
Okergeel of terracotta	Als accent op een kastdeur, een plank of een deurkozijn	Naast koel wit wordt oker vuilgeel; zet er warm wit of linnen naast
Betongrijs of licht koel grijs	In een kamer met veel zon en warm hout dat het tegenwicht geeft	In noordlicht wordt dit beton-grauw, en dat is precies de kleur die mensen achteraf overschilderen

Opbergen: hoeveel kast een kind echt nodig heeft

Opbergen op een kinderkamer gaat op twee punten mis: de hoogte waarop een kind er zelf bij kan, en het gewicht dat een plank aan de muur houdt.

De hoogte is de simpelste van de twee. Wat een kind zelf moet pakken en terugleggen hangt onder 120 cm, want daarboven is er een trapje nodig en dan gebeurt het opruimen niet meer. Een kinderkapstok komt daarom op 110 tot 120 cm tegenover 170 cm voor volwassenen. Het hoogste schap dat je zonder trapje bereikt zit op ongeveer 200 cm, en wat daarboven staat is opslag en geen opbergruimte.

Het gewicht is minder bekend. Boeken wegen al snel 25 kg per strekkende meter schap, en een plank van 18 mm plaatmateriaal zakt zichtbaar door zodra de overspanning boven ongeveer 80 cm komt. Hangt diezelfde plank in een gipsplaten voorzetwand, dan houdt een metalen hollewandplug ongeveer 10 kg per punt, terwijl een schroef die de houten regel erachter raakt er ongeveer 15 kg draagt. Wat jouw wand aankan per kilo, zoek je op met de ophangwijzer per wandsoort.

Voor de kast zelf telt vooral de diepte. Hangende kleding vraagt 60 cm, want een kleerhanger is 45 tot 50 cm breed en de deur moet er nog langs dicht. Is de kast ondieper dan 55 cm, zet de roede dan in de lengte in plaats van dwars; hoe dat uitpakt staat bij een ondiepe kast in een krappe ruimte. Voor gevouwen truien en broeken is 40 cm genoeg.

Twee kinderen op één kamer

Twee kinderen op één kamer is vooral een rekensom over de breedte. Twee bedden van 90 cm naast elkaar met 50 cm ertussen kost 230 cm, en dan staat er nog geen kast. Wil je 70 cm tussen de bedden omdat er ook een nachtkastje tussen moet, dan is het 250 cm en daarmee de hele breedte van een doorsnee tweede slaapkamer.

Daarom staan twee bedden in zo'n kamer bijna altijd in een L langs twee wanden, of boven elkaar. Een stapelbed kost ongeveer 100 bij 210 cm vloer plus een ladder die 30 tot 40 cm uitsteekt, en die ladder hoort in de looproute te staan en niet voor de kastdeur.

Verdeel de rest daarna zichtbaar in twee helften, ook als de kamer niet symmetrisch is. Twee eigen lichtpunten, twee eigen planken en twee eigen laden schelen meer ruzie dan een extra vierkante meter. De speelzone kan gedeeld blijven; hoe je zo'n hoek afbakent staat bij het inrichten van een speelhoek.

Een kamer met een wand in tweeën zetten kan, maar dan komt één helft zonder raam te zitten. Daglicht en ventilatie van een verblijfsruimte zijn geregeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat sinds 2024 het Bouwbesluit vervangt. Of jouw indeling daaraan voldoet hangt af van de raamoppervlakte en de ventilatie die er al is, en die vraag stel je bij de gemeente voordat je een wand zet.

Een kinderkamer onder een schuin dak

Onder een schuin dak is niet de vloeroppervlakte de beperking maar de hoogte waarop de schuinte begint. De maat die telt is de vrije hoogte boven de matras aan het hoofdeinde: kom je daar onder ongeveer 90 cm, dan stoot je je hoofd zodra je rechtop gaat zitten om een boek te pakken.

Het bed komt daarom met de lange zijde onder de schuinte en met het hoofdeinde aan de hoge kant, of juist haaks eronder als de nok in het midden ligt. Alles wat je onder de lage kant zet moet lager zijn dan de hoogte op die plek plus de ruimte om erbij te kunnen: een lade die je opentrekt vraagt dat je ervoor kunt staan, en dat kan onder 140 cm niet.

Een knieschot van 100 tot 120 cm hoog maakt van de schuinte een rechte wand waar een kast, een bed of een bureau tegenaan kan. De driehoek erachter is de beste opbergruimte van het huis zolang je er een luik of een lade in laat, want anders is het een holte die niemand ooit opent.

De volledige aanpak per situatie staat bij een bed onder een schuin dak plaatsen en bij een kleine slaapkamer met schuin dak indelen.

Geluid, privacy en wat je nu al vastlegt

Drie dingen op een kinderkamer verplaats je later niet zonder hakwerk: de stopcontacten, de lichtpunten en de vloer. Die drie doe je in één keer goed op het moment dat de muur toch open ligt.

Voor een wandcontactdoos geldt geen wettelijke hoogte. NEN 1010 schrijft alleen de zones in de badkamer voor; de 30 cm boven de vloer en de 105 cm voor een schakelaar zijn gewoontes uit de bouw. Op een kinderkamer werkt een schakelaar op 90 tot 100 cm beter, omdat dat de hoogte is waarop een kind van zes hem in het donker zelf vindt.

Tel daarna op wat een tienerkamer aan aansluitingen vraagt: bedlamp, wekker, telefoonlader, laptop, scherm en bureaulamp. Dat zijn zes punten tegenover de twee die in veel slaapkamers zitten. Het alternatief is een verlengsnoer over de vloer, en dat ligt altijd op de route naar de deur.

Geluid loopt in een rijtjeshuis vooral door de vloer en door de scheidingswand. Een gevulde kast tegen die gedeelde wand dempt merkbaar meer dan welke poster ook, en een vloerkleed onder het bureau vangt het geschuif van de stoel op dat anders in de kamer eronder klinkt. Welke vloer bij deze combinatie van geluid, warmte en onderhoud past, zoek je op in de vloerwijzer per situatie.

Veelgestelde vragen