Puberkamer inrichten: een slaapkamer die ook zitkamer is
Een puberkamer is een slaapkamer waarin ook overdag en 's avonds met de deur dicht geleefd wordt, en dat vraagt vier dingen die een tienerkamer nog niet nodig had. Een tweede zitplek binnen 250 cm van het bed, zes tot acht aansluitpunten in plaats van twee, licht bij het bed dat los schakelt en op 2700 K dimt, en ventilatie die ook werkt als de deur dicht blijft. De meubels groeien mee: een bed van 120 bij 200 cm of 210 cm lang boven 1,90 m, een blad van 140 bij 80 cm, en daarmee komt de minimale kamerbreedte voor bed, stoel en bureau naast elkaar op 300 cm.
Waarin een puberkamer verschilt van een tienerkamer
Het verschil tussen een kamer voor een kind van twaalf en een voor een puber van vijftien zit niet in de stijl, maar in het aantal wakkere uren achter een dichte deur. De kamer wordt zitkamer, werkplek en slaapkamer tegelijk, en elk van die drie vraagt iets anders van dezelfde tien vierkante meter. Hoe dezelfde kamer zich van babykamer tot eindexamenkamer ontwikkelt, staat in het overzicht van de kinder- en tienerkamer.
De indeling met bed, bureau en kast werkt al uit bij de maten van een tienerkamer. Hier gaat het om wat daar in de puberjaren bovenop komt: bezoek dat ergens moet zitten, apparaten die stroom en netwerk vragen, een slaapritme dat later schuift en geluid dat de kamer uit wil.

Die veranderingen komen zelden tegelijk, maar ze grijpen wel in elkaar. Een dichte deur is goed tegen geluid en slecht voor de lucht, en een tweede zitplek kost vloer die de kast nodig had.
Lees de tabel daarom als een lijst van knelpunten. De meeste puberkamers lopen vast op één of twee rijen, niet op alle zeven.
| Wat er verandert | Wat de kamer dan moet kunnen | Waar het op knelt |
|---|---|---|
| Het slaapritme schuift later | Licht bij het bed dat los schakelt en dimt tot 2700 K, en een raam dat 's ochtends dicht kan | Een plafondlamp van 4000 K als enige licht na het eten |
| De deur blijft dicht | Ventilatie die zonder open deur werkt, met de kier onder de deur intact | Een tochtstrip onder de deur die het geluid tegenhoudt en de lucht ook |
| Er komt bezoek | Een tweede zitplek binnen ongeveer 250 cm van het bed, buiten de route naar de deur | Zitten op een bed van 120 cm breed met 90 cm zitdiepte |
| Meer apparaten | Zes tot acht aansluitpunten en een netwerkaansluiting bij het scherm | Stekkerdozen die achter elkaar zijn gekoppeld, met een kacheltje erbij |
| Het lichaam groeit door | Een bed van 210 cm lang boven 1,90 m, een blad van 140 bij 80 cm en een spiegel op volle lengte | Een bureau met een lade waar lange benen niet meer onder passen |
| Muziek en gamen | Geluid dat niet via de vloer naar beneden gaat | Een speaker of subwoofer die direct op de vloer staat |
| De smaak wisselt elk jaar | Een basis die blijft en een laag die in een middag verandert | Een donkere muur op de raamwand, die het licht op het bureau wegneemt |
De maten die met een puber meegroeien
Tussen twaalf en zestien jaar kan een lichaam 20 tot 30 cm groeien, en de meubels die op een kind van 1,55 m zijn gekozen passen dan niet meer. Het gaat daarbij om drie maten die vastliggen in het lichaam: de lengte in bed, de kniehoogte onder het bureau en de ooghoogte voor het scherm en de spiegel.
Het bed is de eerste. Een matras van 200 cm is genoeg tot ongeveer 1,90 m lichaamslengte, en daarboven slaap je met je voeten tegen het voeteneind of met opgetrokken knieën. Een bed van 90 bij 210 cm lost dat op zonder dat de kamer breder hoeft, terwijl een bed van 120 cm breed met frame 30 cm extra vloer kost die rechtstreeks van de loopruimte afgaat. Welke matrasmaten en bodems er bestaan, staat bij het kiezen van bed en matras.
Bij het bureau verschuift de knelplek van het blad naar wat eronder zit. Een blad op 74 cm met een lade eronder laat vaak maar 60 tot 64 cm vrije hoogte over, en bij een puber van 1,85 m met de stoel op 50 cm passen de knieën daar niet meer onder. Kies een blad zonder lade met 68 cm vrij, of een blad dat in hoogte verstelt.
De diepte gaat van 60 naar 80 cm zodra er een los scherm op staat. Op 60 cm staat een scherm van 24 of 27 inch dichter op je ogen dan de 50 tot 80 cm die prettig leest, en 80 cm geeft ruimte voor een toetsenbord ervoor. Welke hoogte bij welk meubel hoort, zoek je op in de maatwijzer met 115 hoogtes en maten.
| Onderdeel | Rond 12 jaar | Vanaf ongeveer 15 jaar | Waarom het verandert |
|---|---|---|---|
| Bed | 90 bij 200 cm | 120 bij 200 cm, of 90 bij 210 cm boven 1,90 m | Een bed van 120 cm kost met frame 30 cm extra vloer; 210 cm lang kost alleen 10 cm aan het voeteneind |
| Bureaublad | 120 bij 60 cm | 140 bij 80 cm | Een los scherm hoort 50 tot 80 cm van je ogen, met het toetsenbord ervoor |
| Vrije hoogte onder het blad | 65 cm | 68 tot 72 cm, zonder lade | Langere bovenbenen en een hogere stoel duwen de knieën tegen een lade |
| Bureaustoel, zithoogte | 40 tot 45 cm | 45 tot 52 cm | Voeten plat op de vloer en knieën iets lager dan de heupen; de gasveer moet dat bereik halen |
| Hangroede in de kast | 120 tot 150 cm | 170 tot 180 cm | Een lange jas hangt ongeveer 100 cm af en moet vrij blijven van de kastbodem |
| Aansluitpunten | 2 tot 4 | 6 tot 8, plus netwerk bij het scherm | Lader, bedlamp, scherm, computer, bureaulamp, console en speaker willen allemaal een eigen stekker |
| Spiegel | Klein, boven de ladekast | 110 cm hoog, onderrand op 75 cm | Een vlakke spiegel toont je hele lichaam als hij half zo hoog is als jij en op de juiste hoogte hangt |
| Zitplek | Speelvloer van ongeveer 150 bij 150 cm | 80 bij 80 cm buiten de looproute | De vloer wordt zitruimte voor bezoek in plaats van speelruimte |
| Licht bij het bed | Plafondlamp en een bedlamp | Bedlamp op 2700 K, dimbaar en los geschakeld, plus een bureaulamp van 4000 K | Het slaapritme schuift later, en fel koel licht in de avond duwt het nog verder op |
Een kamer van 300 bij 360 cm met bed, bureau en een plek voor bezoek
De kamer hieronder is 300 bij 360 cm, dus 10,8 vierkante meter, en dat is ongeveer de kleinste maat waarin een bed van 120 cm, een bureau van 80 cm diep en een zitplek naast elkaar passen. Het raam zit in de korte wand met de radiator eronder, de deur in de tegenoverliggende wand en hij draait naar binnen.
De breedte is een optelsom zonder speling. Het bed kost met frame 130 cm, achter de bureaustoel is 90 cm nodig om achteruit te rollen en op te staan, en het blad is 80 cm diep: samen precies 300 cm. Is jouw kamer smaller, dan moet een van de drie kleiner, en meestal is dat het bed, want een bed van 90 cm geeft die 30 cm terug zonder dat het bureau inlevert.
Het bed staat met de lange zijde tegen de wand en het hoofdeinde in de hoek naast het raam, niet voor de radiator. Zo werkt het overdag als bank met de rug tegen de wand, en blijft de warmte van de radiator de kamer in gaan in plaats van in het matras.
Het bureau staat haaks op het raam, zodat het daglicht van opzij op het blad valt en niet in het scherm spiegelt. De kast staat op dezelfde wand, voorbij het bureau en naast de deur, met 110 cm vrije vloer tot het bed voor de draaideuren.

De zitzak ligt in de hoek aan het voeteneind, 60 cm van het bed en buiten de route van de deur naar het bureau. Wie op het bed zit en wie in de zitzak zit, zijn ongeveer 200 cm van elkaar, en dat praat op gewone spreektoon.
Trek deze indeling na met je eigen maten in de kamerplanner, die de smalste doorgang voor je uitrekent. Is je kamer smaller dan 240 cm, dan staat alles achter elkaar in plaats van naast elkaar, en die afwegingen staan bij een smalle kamer met bed en kast indelen.
Plak het blok van bed, stoelruimte en bureau met schilderstape op de vloer voordat je een bed van 120 cm bestelt. Blijft er tussen de tape minder dan 90 cm over, dan rolt de bureaustoel elke dag tegen het matras en is een bed van 90 bij 210 cm de betere koop.
Een plek voor bezoek zonder dat de vloer verdwijnt
Zodra er vrienden op de kamer komen, zit iedereen op het bed, en dat is minder slordig dan het klinkt: het bed is het grootste zitmeubel dat er al staat. Of het ook goed zit, hangt af van één maat, de zitdiepte.
Een bank heeft een zitdiepte van 55 tot 65 cm, gemeten van de rugleuning tot de voorrand. Boven 70 cm hangen je voeten vrij en schuif je onderuit, en precies daar zit het verschil tussen een bed van 90 en een van 120 cm.
Leg tegen de wand een rij rugkussens van 30 cm dik, dan houd je op een matras van 90 cm ongeveer 60 cm zitdiepte over, de maat van een bank. Op een matras van 120 cm blijft er met dezelfde kussens 90 cm over, en daarop lig je eerder dan dat je zit. Wie een breed bed wil en er ook op wil zitten, heeft kussens of een wig van 55 tot 60 cm diep nodig, en die moeten 's nachts ergens heen.
De tweede zitplek komt daarna, en die hoort binnen ongeveer 250 cm van het bed te staan. Dat is een vuistregel uit de praktijk en geen gemeten grens: verder uit elkaar gaan mensen harder praten, en dat hoor je in een kamer met een dichte deur beneden als eerste.
Leg die plek buiten de route van de deur naar het bed en het bureau. Een zitzak in die route ligt er binnen een week half onder het bureau en half in het draaivlak van de deur.
| Zitplek | Vloer die het kost | Zithoogte en zitdiepte | Waar het op knelt |
|---|---|---|---|
| Bed van 90 cm met rugkussens van 30 cm | Niets extra, het bed staat er al | Matras op 45 tot 65 cm, zitdiepte ongeveer 60 cm | De kussens moeten 's nachts ergens liggen: reken op een kist of een vak van 60 cm in de kast |
| Bed van 120 cm met dezelfde kussens | Niets extra, maar het bed zelf kost 30 cm meer vloer | Zitdiepte ongeveer 90 cm | Voeten hangen vrij en je zakt onderuit; pas met 55 tot 60 cm kussendiepte zit het als een bank |
| Slaapbank in plaats van bed | Dicht 90 tot 100 cm diep, uitgeklapt 140 tot 200 cm | Zithoogte rond 44 cm, zitdiepte van een bank | Hij moet elke avond open en elke ochtend dicht; blijft hij openstaan, dan heb je een bed met een dunner matras |
| Zitzak | 80 bij 80 cm, met de ruimte om erin te zakken 120 bij 120 cm | Zakt ver in, afhankelijk van de vulling | Hij heeft geen vaste plek en schuift naar de route; wie erin zit, kijkt omhoog naar wie op het bed zit |
| Poef of kruk van 40 bij 40 cm | 40 bij 40 cm, en onder een blad met 68 cm vrije hoogte zelfs niets | 40 tot 45 cm hoog, geen rugleuning | Zonder rug zit je er een half uur en geen avond |
| Twee vloerkussens van 60 bij 60 cm | Niets als ze in de kast liggen | 10 tot 15 cm, op de vloer | Ze vragen een legplank van 60 cm diep of een plek onder het bed, anders liggen ze altijd op de vloer |
| De bureaustoel omgedraaid | Niets extra | 45 cm met rugleuning | Hij staat midden in de 90 cm achter het bureau, dus daar loopt niemand meer langs |
| Klapstoel aan een haak | Niets als hij hangt, ongeveer 45 bij 50 cm open | Ongeveer 45 cm | Een haak in gipsplaat houdt geen stoel die er elke dag af en aan gaat; zoek de regel of gebruik een steenwand |
Schuif een bed van 120 cm niet in een kamer van minder dan 300 cm breed alleen omdat het beter zit. De 30 cm die het kost, gaan van de ruimte achter de bureaustoel af, en een stoel die tegen het bed rolt, maakt van het bureau een plek waar niemand meer werkt.
Later moe en later wakker: licht in de avond en de ochtend
In de puberteit schuift de biologische klok later op. Het hormoon melatonine, dat 's avonds slaperig maakt, komt later op gang, vaak een tot twee uur later dan bij een kind van tien. Een puber die om half elf nog klaarwakker is, doet dat dus niet alleen uit onwil.
Licht stuurt die klok in twee richtingen. Fel en koel licht in de avond remt de aanmaak van melatonine en duwt het slaapmoment nog verder op, terwijl daglicht vlak na het opstaan de klok juist naar voren zet. Blauwrijk licht werkt daarbij sterker dan warm licht, en dat is het licht van een lamp van 4000 K en van een scherm.
De kamer kan dat mechanisme niet oplossen, maar wel ophouden het te verergeren. Houd de plafondlamp en de bureaulamp voor overdag en voor huiswerk, en zet bij het bed een lamp van 2700 K die los schakelt en laag dimt. Een dimbare tafellamp op het nachtkastje is daarvoor genoeg, zolang je in de lamp niet recht in de lichtbron kijkt.
In de zomer werkt het raam tegen. In juni komt de zon rond kwart over vijf op en gaat hij na tien uur 's avonds onder, dus op het oosten staat er licht op het glas lang voordat de wekker gaat en op het westen nog als het bedtijd is. Hoe het licht per raamrichting door de dag verloopt, laat de lichtwijzer per uur en seizoen zien.
Een verduisterend gordijn helpt alleen als het licht ook langs de randen wordt tegengehouden. De rail tegen het plafond, 20 tot 25 cm uitloop naast het kozijn en een verduisterende voering doen daar meer dan de kleur van de stof, en de details staan bij een slaapkamer echt donker krijgen.
| Moment | Welk licht er dan is | Wat het met de slaapklok doet | Wat je in de kamer regelt |
|---|---|---|---|
| Na het opstaan | Daglicht door het raam, ook bij bewolking veel feller dan lamplicht | Zet de klok naar voren, zodat het de volgende avond eerder moe wordt | Gordijn meteen open, en het ontbijt of het aankleden aan de raamkant |
| Huiswerk in de middag | Daglicht van opzij plus een bureaulamp van 4000 K | Houdt wakker, en dat is op dit moment de bedoeling | Bureau haaks op het raam, bureaulamp met Ra 90 of hoger |
| Avond na het eten | Plafondlamp, vaak 3000 tot 4000 K en recht van boven | Remt de melatonine en duwt het slaapmoment later | Een eigen schakelaar voor een lage lamp van 2700 K, zodat de plafondlamp uit kan |
| Het laatste uur voor het slapen | Scherm dicht bij de ogen en een bedlamp | Hoe feller en hoe dichterbij, hoe sterker het effect | Bedlamp laag gedimd, en een laadplek voor de telefoon buiten armlengte van het bed |
| Zomeravond op het westen | Laagstaande zon tot na tienen | Het is buiten nog licht op het moment dat het binnen donker zou moeten zijn | Verduistering die om tien uur 's avonds al dicht kan zonder dat het warm wordt achter de stof |
| Zomerochtend op het oosten | Zon op het glas vanaf ongeveer half zes | Wekt vroeg, terwijl de klok nog op doorslapen staat | Gordijn op een rail tegen het plafond met 20 tot 25 cm uitloop |
| De hele nacht | Standby-lampjes, een lader met ledje, licht onder de deur | Weinig, maar in een donkere kamer zie je elk puntje | Apparaten met een lampje uit het zicht van het kussen, en de kier onder de deur open laten |
Zet de bedlamp op een stekker of schakelaar die je vanuit bed bereikt, en de plafondlamp op de schakelaar bij de deur. Dan is het warme licht het licht dat 's avonds aanblijft, zonder dat er iets onthouden hoeft te worden.
Stroom en netwerk voor scherm, console en lader
Tel wat er op een puberkamer een stekker wil: telefoonlader, bedlamp, scherm, computer, bureaulamp, laptoplader, spelcomputer en een speaker. Dat zijn er acht, tegenover de twee enkele wandcontactdozen die in veel oudere slaapkamers zitten, en het verschil wordt opgevangen met stekkerdozen.
Een stekkerdoos is gemaakt voor 16 ampère, dus 3680 watt in totaal. Koppel je er een tweede achter, dan loopt alle stroom van beide dozen door de eerste stekker en het eerste snoer, en die tellen dus op in plaats van naast elkaar. Een gamecomputer met een zware videokaart en een scherm blijven daar ruim onder, maar een elektrisch kacheltje van 2000 watt of een stijltang erbij haalt die grens wel.
De groep in de meterkast heeft dezelfde grens, en op een bovenverdieping delen de slaapkamers vaak één groep. Welke kamers eraan hangen zie je niet aan de muur; zet de groepen één voor één uit en kijk welke stopcontacten dan stroomloos zijn.
Zet de aansluitingen waar de apparaten staan, niet waar een stopcontact toevallig zat. Boven het bureau hoort het hart op 90 tot 100 cm, boven het blad in plaats van erachter. Naast het bed zit een stopcontact op 70 tot 75 cm prettiger dan op 30 cm, want dan komt de stekker boven een nachtkastje van 60 cm uit en niet achter het matras.
Voor het netwerk telt de vloer. Een betonvloer met wapening dempt wifi sterk, en de 5 GHz-band meer dan de 2,4 GHz-band, dus een kamer recht boven de router kan een slechter signaal hebben dan een kamer ernaast. Een netwerkkabel naar de computer of de spelcomputer geeft een verbinding die niet wisselt met wat er in huis verder op het netwerk gebeurt.
| Plek in de kamer | Wat daar aangaat | Aansluitpunten | Hoogte en waar je op let |
|---|---|---|---|
| Naast het bed | Bedlamp en telefoonlader | 2 | Hart op 70 tot 75 cm, boven het nachtkastje; op 30 cm verdwijnt de stekker achter het matras |
| Boven het bureau | Scherm, computer, bureaulamp en laptoplader | 3 tot 4 | Hart op 90 tot 100 cm, boven het blad; achter een blad van 80 cm diep kom je er niet meer bij |
| Bij het scherm of de spelcomputer | Tv of monitor, spelcomputer, speaker | 2 tot 3 | Achter het meubel op 30 cm, met een netwerkaansluiting ernaast |
| Bij de spiegel | Föhn of stijltang | 1 | Een apparaat van 1500 tot 2000 watt nooit op dezelfde stekkerdoos als de computer |
| Netwerk | Computer of spelcomputer | 1 bedraad | Een kabel langs de plint of door een lege leiding in de wand, want wifi door een betonvloer wisselt |
Wordt een stekkerdoos of een stekker warm, ruik je een scherpe plasticgeur of zie je bruine verkleuring rond een contact, haal dan de apparaten eraf en gebruik die doos niet meer. Een contact dat warm wordt, heeft een overgangsweerstand die met elk uur gebruik verder oploopt.
Geluid dat de kamer niet uit moet
Een dichte deur houdt stemmen redelijk tegen, maar weinig van wat een puberkamer echt luid maakt. Geluid verlaat een kamer langs twee wegen: door de lucht, via kieren en lichte wanden, en door de constructie, als een stap, een rollende stoel of een bastoon de vloer zelf laat trillen.
Die tweede weg is de lastigste. Contactgeluid gaat via de vloer naar de kamer eronder en via de wanden naar de kamer ernaast, en in een woning met een houten balklaag draagt dat verder dan over een betonvloer. Lage tonen gaan bovendien vrijwel ongehinderd door een lichte scheidingswand van gipsplaat, omdat die wand te weinig massa heeft om een lange golf tegen te houden.
Zet speakers en zeker een subwoofer daarom nooit direct op de vloer of tegen de gedeelde wand. Een standaard, of alleen al een dikke rubberen mat eronder, haalt het directe contact met de vloer weg, en een hoofdtelefoon lost het voor de rest van het huis helemaal op.
Verwar geluid tegenhouden niet met geluid dempen. Schuimplaten en akoestische panelen maken de kamer zelf minder galmend, maar houden bijna niets tegen van wat door de wand naar de buren gaat; daarvoor zijn massa en luchtdichtheid nodig. Een volle kledingkast tegen de gedeelde wand doet daarom meer dan een wand vol panelen.
Bij de deur werkt dezelfde logica met één uitzondering. Dicht de kieren langs de zijkanten en de bovenkant met een tochtstrip, maar laat de kier onder de deur open, want die hoort in veel huizen bij de ventilatie.
| Soort geluid | Hoe het de kamer uit gaat | Wat helpt | Waar het op vastloopt |
|---|---|---|---|
| Stappen, een rollende stoel, iets dat valt | Door de vloer naar de kamer eronder | Een kleed met ondertapijt onder bureau en stoel, vilt onder de poten | Een harde vloer zonder ondervloer, of een kleed zonder rug dat alleen het oppervlak dempt |
| Bas uit een speaker of subwoofer | Door vloer en wand, lage tonen ook door lichte wanden heen | Speaker op een standaard of op een rubberen mat, en een hoofdtelefoon | Een subwoofer op de vloer tegen de gedeelde wand |
| Stemmen tijdens het gamen | Door de kieren rond de deur en door een lichte wand | Tochtstrip langs de zijkanten en de bovenkant van de deur | De kier onder de deur ook dichtmaken, en daarmee de ventilatie |
| Muziek door de wand naar de volgende kamer | Door een scheidingswand van gipsplaat of een dunne steenwand | Een gevulde kast tegen die wand, speakers aan de andere kant van de kamer | Schuimplaten die de galm in de kamer dempen maar niets tegenhouden |
| Een deur die dichtvalt | Klap door kozijn en wand | Een deurdranger of een zachtsluitende strip in het kozijn | Een deur die door onderdruk van de ventilatie vanzelf dichtslaat |
Frisse lucht in een kamer waar de deur dicht blijft
Een puberkamer is vaak de kamer waar het langst met de deur dicht wordt geleefd, met soms twee of drie mensen erin. Of de lucht dan fris blijft, is een rekensom met CO2, en die som valt snel ongunstig uit.
Een mens in rust ademt ongeveer 15 tot 20 liter CO2 per uur uit. De kamer van 300 bij 360 cm met een plafond van 250 cm bevat 27 kubieke meter lucht, dus zonder enige luchtverversing stijgt de concentratie met ongeveer 550 tot 750 ppm per uur per persoon. Buitenlucht zit rond 420 ppm; wij houden voor een slaapkamer ongeveer 1200 ppm aan als bovengrens, en die haal je in een dichte kamer met één persoon binnen ruim een uur en met drie mensen binnen een half uur.
In de praktijk lekt er altijd wat lucht, dus het gaat trager, maar de richting klopt. Om met één persoon onder 1200 ppm te blijven is ongeveer 6 tot 7 dm³ verse lucht per seconde nodig. Voor nieuwbouw vraagt het Besluit bouwwerken leefomgeving, net als het Bouwbesluit daarvoor, voor een verblijfsruimte ten minste 0,7 dm³/s per vierkante meter met een minimum van 7 dm³/s: genoeg voor één slaper, niet voor een kamer vol bezoek.
Die lucht moet ook ergens heen kunnen. In een huis met mechanische afzuiging komt verse lucht binnen door een rooster boven het raam en loopt hij onder de deur door naar de afzuigpunten in badkamer en keuken. De kier van 1 tot 2 cm onder de deur is dus een onderdeel van het systeem, en een dikker tapijt, een drempel of een tochtstrip daar zet de kamer stil.
Laat het rooster boven het raam dus open, ook in de winter, en zet bij bezoek een raam op een kier. Een losse CO2-meter op het bureau maakt zichtbaar wat je anders pas ruikt als je 's ochtends binnenkomt.
Zet de CO2-meter een week lang op het nachtkastje en kijk 's ochtends naar de hoogste waarde van de nacht. Blijft die boven 1200 ppm met het rooster open en de kier onder de deur vrij, dan ligt het aan de ventilatie van het huis en niet aan de kamer.
Spiegel, kleur en posters: de laag die mag wisselen
Een passpiegel staat op bijna elke puberkamer op het verlanglijstje, en de maat ervan volgt uit natuurkunde en niet uit smaak. Licht kaatst onder dezelfde hoek terug als het invalt, dus de straal van je voeten naar je ogen raakt de spiegel precies halverwege tussen vloer en ooghoogte, en de straal van je kruin halverwege tussen ogen en kruin.
Een spiegel die je hele lichaam laat zien, hoeft daarom maar half zo hoog te zijn als jij, en dat geldt op elke afstand. De ooghoogte ligt ongeveer 11 cm onder de kruin, dus bij 1,60 m moet de onderrand onder 75 cm en de bovenrand boven 155 cm, en bij 1,90 m onder 89 en boven 184 cm. Een spiegel van 110 cm hoog met de onderrand op 75 cm werkt voor die hele groei. Hoe je hem zonder risico aan de wand zet, staat bij een spiegel veilig aan de muur hangen.
Kleur is de laag die het vaakst verandert, en een donkere muur is op een puberkamer eerder regel dan uitzondering. Donkere tinten kaatsen tussen minder dan een tiende en 15 procent van het licht terug tegen ongeveer 80 procent voor wit, dus op de raamwand of naast het bureau kost een donkere kleur licht op het blad. Achter het bed kost dezelfde kleur niets, want daar kijkt niemand tegenaan terwijl hij werkt. Welke tint per kamer overeind blijft, staat bij muurkleur kiezen per vertrek.
Posters en foto's verhuizen het vaakst. Plakband en kneedgum op matte muurverf trekken bij het verwijderen vaak verf mee, omdat ze sterker aan de verf hechten dan de verf aan de wand, zeker op verse verf of op een wand die krijt. Een rail met koorden of een strook kurk van 60 cm hoog boven het bureau vangt die wisselende laag op zonder dat de muur elk jaar hersteld moet worden, en de mogelijkheden staan bij ophangen zonder te boren.
Zo bouw je een tienerkamer om tot puberkamer
De volgorde loopt van wat achter de muur zit naar wat ervoor staat, zodat je niets twee keer doet.
-
Meet de breedte en tel bed, stoelruimte en bureau op
Meet de kamer bij de vloer en op 100 cm hoogte en tel het bed met frame, 90 cm achter de bureaustoel en de diepte van het blad bij elkaar op. Komt dat boven de kamerbreedte uit, dan weet je nu al dat het bed van 90 cm blijft of dat het blad 60 cm diep blijft.
-
Zoek uit welke groep de kamer voedt
Zet de groepen in de meterkast één voor één uit en noteer welke stopcontacten en lampen er per groep uitgaan. Dan weet je of de puberkamer een groep deelt met de badkamer of de andere slaapkamers, en of er een extra groep nodig is voordat er een computer en een föhn bijkomen.
-
Laat stopcontacten en netwerk aanleggen voordat er geverfd wordt
Bepaal waar bed en bureau komen en zet daar de aansluitingen: twee op 70 tot 75 cm naast het bed, drie tot vier op 90 tot 100 cm boven het bureau en een netwerkaansluiting bij het scherm. Hak- en freeswerk na het schilderen betekent een tweede keer schilderen.
-
Controleer de ventilatie en de kier onder de deur
Kijk of het rooster boven het raam open kan en of er onder de deur 1 tot 2 cm vrij is. Komt er een nieuw kleed of een nieuwe vloer, meet dan na of die kier blijft, want een vloer van 10 mm dikker neemt hem precies weg.
-
Schilder de wanden, met de donkere kleur achter het bed
Houd de raamwand en de wand naast het bureau licht, en zet een donkere kleur op de wand achter het bed als die er moet komen. Schilder voordat de raambekleding en de rail erop komen, anders plak je er rondom af.
-
Hang de verduistering en de passpiegel op
Zet de gordijnrail tegen het plafond met 20 tot 25 cm uitloop naast het kozijn en hang de spiegel met de onderrand op 75 cm. Beide vragen boren, dus doe ze in dezelfde ronde als de wandplanken.
-
Zet bed, bureau en kast, en daarna de zitplek
Het bed eerst, want dat heeft de minste speling, dan het bureau haaks op het raam, dan de kast op de wand die overblijft. De zitplek komt in wat er daarna over is, buiten de route van de deur naar het bureau.
-
Richt het licht in per moment van de dag
Plafondlamp op de schakelaar bij de deur, bureaulamp van 4000 K bij het blad en een dimbare lamp van 2700 K bij het bed die je vanuit bed bedient. Speakers gaan op een standaard of een mat, niet op de vloer.
Nalopen voordat de puberkamer klaar is
Uit de praktijk
De kamer ruikt 's ochtends muf en het raam is beslagen
Een bedompte lucht bij het openen van de deur en condens onderaan het glas wijzen op een kamer waar de lucht 's nachts stilstaat. De oorzaak zit zelden in de kamer zelf, maar in een van de twee openingen die de lucht nodig heeft: het rooster boven het raam staat dicht, of de kier onder de deur is weg.
Die kier verdwijnt vaker dan je denkt. Een nieuw kleed van 10 mm, een tochtstrip die tegen geluid is aangebracht of een drempel na een nieuwe vloer sluit de uitweg af, en dan komt er ook door een open rooster geen lucht meer binnen. Meet de kier, zet het rooster open en kijk met een CO2-meter of de nachtwaarde onder 1200 ppm zakt.
De groep in de meterkast valt uit zodra de föhn aangaat
Valt de stroom op de bovenverdieping weg op het moment dat er een föhn, stijltang of kacheltje wordt aangezet, dan loopt de groep tegen zijn grens van 16 ampère aan. Op de bovenverdieping delen de slaapkamers vaak één groep, en een gamecomputer met scherm, een tweede computer in de kamer ernaast en een apparaat van 2000 watt tellen samen op.
Een zwaardere zekering is geen oplossing, want de draad in de muur is op 16 ampère berekend en wordt dan warm voordat er iets uitschakelt. De uitweg is de zware apparaten op een andere groep zetten, bijvoorbeeld de föhn in de badkamer als die een eigen groep heeft, of een extra groep laten aanleggen.
Beneden is elke bastoon en elke rollende stoel te horen
Hoor je in de kamer eronder een dof gebonk bij muziek of het rollen van een bureaustoel, terwijl de deur boven dicht is, dan gaat het geluid niet door de lucht maar door de vloer. Een speaker die op de vloer staat en wieltjes op een harde vloer brengen de trilling rechtstreeks in de constructie, en een houten balklaag geeft die verder door dan beton.
Een deur die beter sluit helpt hier niet, en panelen aan de wand evenmin. Wat wel werkt, is het contact met de vloer onderbreken: de speaker op een standaard of een rubberen mat, en een kleed met ondertapijt onder het hele gebied waar de stoel rolt.
Veelgemaakte fouten
Een bed van 120 cm kiezen voordat de breedte is opgeteld
Een bed van 120 cm slaapt ruimer, maar kost met frame 30 cm extra, en die gaan in een kamer van minder dan 300 cm breed van de ruimte achter de bureaustoel af. Het gevolg is een stoel die tegen het matras rolt en een bureau waar niet meer gewerkt wordt.
Wie langer wordt dan 1,90 m heeft meer aan een bed van 90 bij 210 cm: dat kost 10 cm aan het voeteneind en niets in de breedte.
De kier onder de deur dichtmaken tegen geluid
Een tochtstrip onder de deur houdt geluid en licht van de overloop tegen, maar in een huis met mechanische afzuiging is die kier de weg waarlangs de lucht de kamer verlaat. Zonder die weg komt er ook door het rooster geen verse lucht meer binnen.
Dicht de zijkanten en de bovenkant van de deur, en laat de onderkant vrij.
Stekkerdozen achter elkaar koppelen
Alle stroom van de tweede doos loopt door de stekker en het snoer van de eerste, dus die eerste draagt samen de 3680 watt waarvoor hij in zijn eentje is gemaakt. Met een kacheltje of stijltang erbij wordt die grens bereikt, en een warm contact wordt met elk uur gebruik warmer.
Meer wandcontactdozen op de plek van de apparaten is de oplossing, niet meer dozen op de vloer.
Alleen een plafondlamp van 4000 K ophangen
Fel en koel licht recht van boven werkt goed voor opruimen en aankleden, maar remt 's avonds de aanmaak van melatonine, juist in de jaren dat het slaapmoment al later ligt. Zonder tweede lamp brandt dat licht tot het slapengaan.
Een lamp van 2700 K bij het bed die los schakelt, maakt het mogelijk de plafondlamp na het eten uit te laten.
Een donkere kleur op de raamwand of naast het bureau
Een donkere wand kaatst minder dan 15 procent van het licht terug, en naast het raam is dat precies het licht dat anders via de wand op het bureaublad was gevallen. Het blad wordt donkerder en de bureaulamp moet overdag aan.
Dezelfde kleur achter het bed kost dat licht niet.
Akoestische panelen ophangen om de rest van het huis stil te houden
Panelen en schuimplaten nemen geluid op binnen de kamer en maken hem minder galmend, maar houden weinig tegen van wat door de wand of de vloer naar buiten gaat. Voor isolatie zijn massa en luchtdichtheid nodig, en voor contactgeluid een onderbreking tussen bron en vloer.
Een volle kast tegen de gedeelde wand en speakers van de vloer af doen daarom meer.
Een spiegel kiezen die korter is dan de helft van je lengte
Een spiegel die korter is dan de helft van je lichaamslengte laat altijd een deel weg, hoe ver je ook naar achteren stapt. Afstand verandert het beeld in de spiegel niet, want het spiegelbeeld wordt even snel kleiner als jij verder weg staat.
Voor een puber die nog groeit is 110 cm met de onderrand op 75 cm de maat die blijft werken.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een puberkamer en een tienerkamer?
Een tienerkamer is een slaapkamer met een werkplek erbij, een puberkamer is een kamer waarin ook overdag en 's avonds met de deur dicht wordt geleefd. Dat voegt vier dingen toe: een tweede zitplek, zes tot acht aansluitpunten, licht dat 's avonds warm en laag kan, en ventilatie die zonder open deur werkt.
De meubels zelf groeien mee: bed van 120 of 210 cm lang, blad van 140 bij 80 cm.
Hoe groot moet een puberkamer zijn?
Met een bed van 90 cm werkt een kamer van 270 cm breed en ongeveer 9 vierkante meter. Voor een bed van 120 cm, 90 cm achter de bureaustoel en een blad van 80 cm diep naast elkaar is 300 cm breedte nodig.
Een zitplek voor bezoek vraagt daarna nog ongeveer 80 bij 80 cm buiten de looproute, en dat lukt vanaf ongeveer 10 tot 11 vierkante meter zonder dat de kast inlevert.
Is een bed van 120 cm breed beter voor een puber?
Het slaapt ruimer, maar het kost met frame 30 cm extra vloer en het zit slechter. Op een matras van 120 cm blijft met rugkussens van 30 cm ongeveer 90 cm zitdiepte over, terwijl een bank 55 tot 65 cm heeft.
Is de kamer smaller dan 300 cm, of wordt het bed overdag als bank gebruikt, dan is een bed van 90 cm breed de betere keuze, en boven 1,90 m een van 210 cm lang.
Waar laat je bezoek zitten op een kleine puberkamer?
Op het bed, als dat met de lange zijde tegen de wand staat en rugkussens heeft: op een matras van 90 cm geven kussens van 30 cm de zitdiepte van een bank. De tweede plek is een poef van 40 bij 40 cm die onder het bureau schuift, of vloerkussens die in de kast liggen.
Houd die zitplek binnen ongeveer 250 cm van het bed en buiten de route van de deur naar het bureau.
Hoeveel stopcontacten heeft een puberkamer nodig?
Reken op zes tot acht aansluitpunten: twee naast het bed voor lamp en lader, drie tot vier boven het bureau voor scherm, computer, bureaulamp en laptop, en twee tot drie bij een scherm of spelcomputer. Een dubbele wandcontactdoos telt als twee.
Zet ze waar de apparaten staan, met het hart op 90 tot 100 cm boven het bureau en 70 tot 75 cm naast het bed, en leg bij het scherm ook een netwerkkabel.
Hoe houd je de lucht fris als de deur van de puberkamer dicht blijft?
Laat het rooster boven het raam open en houd de kier van 1 tot 2 cm onder de deur vrij, want in veel huizen gaat de lucht daarlangs naar de afzuiging. Met één persoon stijgt de CO2 in een dichte kamer van 27 kubieke meter zonder luchtverversing binnen ruim een uur boven 1200 ppm.
Bij bezoek gaat dat twee tot drie keer zo snel, dus dan hoort er een raam op een kier bij.
Hoe maak je een puberkamer stiller voor de rest van het huis?
Begin bij de vloer, want daar gaat het meeste geluid naar beneden: een kleed met ondertapijt onder bureau en stoel, en speakers op een standaard of een rubberen mat in plaats van op de vloer. Zet een gevulde kast tegen de wand die met een andere slaapkamer wordt gedeeld.
Dicht de deur langs de zijkanten en bovenkant, laat de onderkant vrij, en kies voor gamen met stemgeluid een hoofdtelefoon.
Welke verlichting helpt een puber om op tijd te slapen?
Licht dat na het eten warm en laag is: een lamp van 2700 K bij het bed die los van de plafondlamp schakelt en ver dimt. Fel licht van 4000 K en een scherm dicht bij de ogen remmen de melatonine en duwen het slaapmoment later, in jaren dat het toch al opschuift.
's Ochtends werkt het omgekeerd: gordijn meteen open, want daglicht na het opstaan zet de klok weer naar voren.
Kan een puberkamer een donkere of zwarte muur krijgen?
Ja, op de goede wand. Een donkere tint kaatst minder dan 15 procent van het licht terug, dus op de raamwand of naast het bureau wordt het blad merkbaar donkerder. Achter het bed kost dezelfde kleur geen werklicht.
Houd het plafond licht en geef de donkere wand een lamp die ertegen of naar het plafond schijnt. Hoe ver je daarin kunt gaan staat bij de slaapkamer per stijl.
Hoe hang je posters op zonder dat de verf eraf komt?
Plakband en kneedgum hechten op matte muurverf vaak sterker aan de verf dan de verf aan de wand, en trekken bij het verwijderen een laag mee. Een strook kurk boven het bureau, een ophangrail met koorden of een lijstenplank waar posters in een lijst op staan, houdt de muur heel.
Moet er toch geboord worden voor een plank of rail, zoek dan per wandsoort op wat een plug per kilo houdt.
Op welke hoogte hang je een passpiegel voor een puber?
De onderrand hoort op de helft van je ooghoogte en de bovenrand halverwege je ogen en je kruin. Voor een lengte van 1,60 tot 1,90 m komt dat uit op een spiegel van 110 cm hoog met de onderrand op 75 cm en de bovenrand op 185 cm.
De afstand tot de spiegel maakt voor wat je ziet niet uit, alleen de hoogte en de lengte van de spiegel tellen.
Waar komt het bureau op een puberkamer met weinig ruimte?
Haaks op het raam, zodat het daglicht van opzij valt, en op een andere wand dan het bed, zodat de stoel niet tegen het matras rolt. Past dat niet, dan is een blad van 120 bij 60 cm tegen de raamwand met een los scherm op een arm de kleinste werkplek die nog werkt.
Uitgewerkte opstellingen voor een krappe kamer staan bij een kleine slaapkamer met bureau indelen, en wat er voor elke slaapkamer geldt bij de slaapkamer in het algemeen.
Wanneer je beter een vakman belt
Een wandcontactdoos bijplaatsen op een bestaande groep mag je zelf doen, zolang je de groep uitschakelt en de draad en de doos gebruikt die bij die groep horen. Een extra groep in de meterkast voor de bovenverdieping is werk voor een elektricien, want dat gebeurt achter de hoofdschakelaar en de nieuwe groep moet achter een aardlekschakelaar komen.
Is de ventilatie van het huis zelf te zwak, blijft de CO2 met open rooster en vrije deurkier boven 1200 ppm, dan laat je de afzuigunit en de ventielen door een installateur nameten en inregelen.