Indeling woonkamer: van vaste punten naar een plattegrond die past

De indeling van een woonkamer volgt uit drie getallen: de kortste wandmaat, de verhouding tussen lengte en breedte, en de wandlengte die na deuren, ramen en radiatoren vrij overblijft. Een kamer van 380 cm breed is over de breedte al vol na een bank van 95 cm, 45 cm beenruimte, een salontafel van 60 cm en een doorloop van 140 cm. Zet daarom eerst de vaste punten en de hoofdroute van 90 cm op papier en pas daarna de meubels. Een vierkante kamer vraagt een zitgroep als eiland, een langwerpige kamer twee zones achter elkaar met de route langs één zijde.
Handig bij het plannen
- Tijd
- een avond meten, een middag tekenen
Gereedschap
- Rolmaat van minstens 5 m
- Laserafstandsmeter bij een kamer dieper dan 5 m
- Ruitjespapier van 5 mm, waarbij een hokje 10 cm is
- Potlood, gum en een liniaal
- Schilderstape van 25 tot 50 mm
Materiaal
- Karton of oude kranten om de vloermaat van bank en eettafel uit te leggen
- Papieren stroken van 60 cm om een couvert aan tafel af te passen
Wat de indeling van een woonkamer vastlegt
Bij een woonkamer indelen gaat het zelden mis op vierkante meters. Het gaat mis op de wandlengte die na de deuren, de ramen en de radiator nog vrij is, en op de verhouding tussen de lengte en de breedte van de kamer.
Deel daarom eerst de lengte door de breedte. Tot ongeveer 1 op 1,2 gedraagt een kamer zich vierkant, tot 1 op 1,6 rechthoekig, en vanaf 1 op 1,8 langwerpig. Die uitkomst bepaalt of je één zone maakt of twee achter elkaar, en aan die beslissing hangen alle andere. Hoe je zo'n indeling daarna rustig houdt, staat op de overzichtspagina over de indeling van de woonkamer.
Tel daarna per wand op wat er al vast zit. Een binnendeur van 83 cm kost met zijn draaivlak een kwartcirkel van ruim 80 cm, een radiator 12 cm diepte plus 3 tot 5 cm lucht tot de wand, en een schoorsteenboezem 100 tot 140 cm wandlengte en 25 tot 40 cm diepte.
Wat er overblijft is je opstelwand. In een doorzonkamer van 380 bij 700 cm met een deur, een schuifpui en een radiator zijn dat vaak maar twee bruikbare stukken wand, en daarmee ligt de plek van de bank al bijna vast.
Er zijn in de praktijk maar een handvol indelingen die in een Nederlandse woonkamer werken. Zoek in de tabel de verhouding of de vorm van je eigen kamer op en lees af welke daarbij hoort.
| Vorm van de kamer | Hoe de ruimte zich gedraagt | De indeling die daarbij past |
|---|---|---|
| Vierkant, 1 op 1 tot 1 op 1,2, bijvoorbeeld 400 bij 420 cm | Vier gelijkwaardige wanden geven geen richting, dus ontstaat er geen vanzelfsprekend middelpunt | Eén zitgroep als eiland, 20 tot 30 cm van de wand af, met een rond kleed of een ronde salontafel |
| Rechthoekig, 1 op 1,3 tot 1 op 1,6, bijvoorbeeld 380 bij 550 cm | Eén lange as, met genoeg breedte om de zithoek dwars te zetten | Eén zone, bank tegen of net voor de lange wand, scherm of kast op de korte wand |
| Langwerpig, 1 op 1,8 of smaller, bijvoorbeeld 350 bij 700 cm | Zodra alles langs de twee lange wanden staat, wordt het midden een gang | Twee zones achter elkaar, met de doorloop van 90 cm langs één zijde |
| Doorzonkamer met glas aan voor- en achterzijde | De zichtlijn van straat naar tuin loopt dwars door de hele kamer | Eethoek aan de straatzijde, zithoek aan de tuinzijde, de route langs één wand |
| L-vormig | De korte poot krijgt minder daglicht en wordt anders restruimte | De korte poot een eigen functie geven: werkplek, leeshoek of eethoek |
| U-vormig, bijvoorbeeld met een erker en een uitbouw | Veel wand, maar zelden een stuk van 240 cm aaneengesloten | Zitgroep in het open midden, de nissen voor kast, bureau of leesstoel |
| Groter dan ongeveer 35 m2 | Met één zitgroep blijft er zoveel lege vloer over dat de kamer onaf oogt | Twee of drie zones met elk een eigen kleed, gesprekken binnen 250 cm |
| Smaller dan 300 cm | Bank plus beenruimte plus salontafel eten de volle breedte op | Zitting van 70 cm diep, en twee bijzettafels in plaats van een salontafel |
Schrijf per wand de vrije lengte op je tekening: de wandmaat min de kozijnen, de radiator en de boezem. Je kijkt daarna naar vier getallen in plaats van naar een kamer, en dan wordt meteen zichtbaar welke wand de enige is die een kast van 240 cm aankan.
Zo zet je je woonkamer op schaal op papier
Meet elke wand op drie hoogtes: bij de vloer, op 100 cm en vlak onder het plafond. In woningen van voor 1970 scheelt dat 2 tot 5 cm en staan de hoeken niet haaks, en dat verschil komt altijd uit op de plek waar de kast net moet passen.
Meet ook de beide diagonalen van de kamer. Verschillen die meer dan 2 cm, dan staat de kamer scheef en teken je verder met de kleinste wandmaat, want daar moet je meubel doorheen.
Een plint van 1,5 tot 2 cm houdt een kast net zover van de wand, en een kozijnlijst doet hetzelfde met een boekenkast naast de deur. Neem die centimeters mee, want ze zitten precies op de plekken waar het krap wordt.
Zet de kamer daarna op ruitjespapier van 5 mm, waarbij één hokje 10 cm is. Een kamer van 380 bij 700 cm wordt dan een rechthoek van 19 bij 35 cm, en je meubels knip je op dezelfde schaal uit als losse snippers.
Teken alles wat draait of uitschuift gestippeld mee: een binnendeur zwaait 83 cm de kamer in, een naar binnen draaiende tuindeur 80 cm, een lade komt 45 cm uit en een uitschuiftafel wordt 50 tot 100 cm langer. Wil je liever slepen dan knippen, dan teken je dezelfde kamer met je eigen wandmaten na in de kamerplanner met de loopruimtes erbij.
Een driedimensionaal programma laat goed zien hoe hoog een kast oogt, maar rekent met haakse hoeken en kaarsrechte wanden. Voor de vraag of iets past blijft de plattegrond met je eigen nagemeten maten de betrouwbaarste tekening.
Plak de buitenmaat van de bank en de eettafel met schilderstape op de vloer, inclusief de beenruimte en de ruimte achter de stoelen, en laat de tape er twee dagen liggen. Loop je steeds op dezelfde hoek tegen de tape aan, dan verplaats je nu een strook tape en straks geen bank van 210 cm.
De maten waarop een woonkamerindeling knelt
Een indeling loopt niet vast in het midden van de kamer, maar op de vier of vijf plekken waar je langs een meubel moet. De maten hieronder zijn vuistregels uit de praktijk en geen norm, al komen ze wel uit vaste gegevens: de diepte van een stoel, de uitslag van een lade, de breedte van je eigen schouders.
Lees per rij de twee getallen naast elkaar. De krappe maat werkt op een plek waar je een keer per dag met lege handen langskomt, de comfortmaat op de route die je elke dag met een dienblad of een wasmand loopt.
Reken die maten daarna in één regel op over de breedte van je kamer. In een woonkamer van 380 cm breed kost een bank van 95 cm diep plus 45 cm beenruimte plus een salontafel van 60 cm samen 200 cm, en dan houd je 180 cm over voor het tv-meubel van 40 cm en de doorloop ervoor.

Kies je op diezelfde breedte een loungebank van 110 cm diep, dan gaat die 15 cm van de doorloop af en niet van het midden van de kamer. Dat is het verschil tussen langs elkaar lopen en achter elkaar aan schuifelen. Alle hoogtes en loopmaten die hierbij horen staan bij elkaar in de maattabel voor meubels en loopruimtes.
Bij de eethoek gaat het niet om de tafel maar om de stoelen. Reken 60 cm breedte per couvert, 75 cm achter de tafelrand om een stoel uit te schuiven en 100 cm waar je achterlangs moet terwijl er aan die zijde gegeten wordt.

| Waar je langs moet | Krap maar bruikbaar | Comfortabel | Waarom die maat |
|---|---|---|---|
| Hoofdroute door de kamer | 90 cm | 120 cm | Bij 90 cm kom je erlangs met een wasmand, bij 120 cm passeren twee mensen elkaar zonder te draaien |
| Tussen bank en salontafel | 30 cm | 45 cm | Je schuift je benen langs de tafel om te gaan zitten en stoot onder 30 cm je schenen tegen de rand |
| Langs de bank naar de tuindeuren | 70 cm | 90 cm | Een naar binnen draaiende tuindeur pakt zelf al 80 cm vloer, dus die strook blijft toch leeg |
| Achter een eetstoel om op te staan | 75 cm | 90 cm | De stoel is 50 tot 60 cm diep en gaat 25 cm achteruit voordat je opstaat |
| Langs een tafelrand waar gegeten wordt | 80 cm | 100 cm | Wie aan tafel zit steekt met stoel en rug ongeveer 50 cm buiten de tafelrand |
| Voor een dressoir of ladekast | 75 cm | 95 cm | Een lade van 45 cm komt er helemaal uit en je staat er zelf nog 30 cm voor om erin te kijken |
| Voor een kast met draaideuren | 100 cm | 120 cm | Elke deur van 50 cm zwaait de kamer in, en daarvoor sta jij zelf nog |
| Smalle doorgang tussen twee meubels | 60 cm | 80 cm | Bij 60 cm draai je je schouders, bij 80 cm loop je er recht doorheen met een doos |
| Draaivlak van een naar binnen draaiende binnendeur | 85 cm | 100 cm | Het blad zwaait een kwartcirkel de kamer in en gaat anders alleen nog tot het meubel open |
| In de keuken tussen twee blokken | 90 cm | 120 cm | Bij 90 cm open je de ovenklep van 55 cm en schuif je er nog langs, bij 120 cm loopt er nog een tweede persoon achter je door |
| Voor een open haard of houtkachel | 80 cm | 100 cm | Hier gaat het om hittestraling en vonken, en de afstand uit de handleiding van het toestel gaat voor |
| Achter een relaxfauteuil tegen de wand | 15 cm | 45 cm | De rug kantelt 40 tot 50 cm naar achteren, tenzij het een wandvrij model is waarbij juist de zitting naar voren schuift |
Reken de loopruimte mee als onderdeel van het meubel en niet als wat er toevallig overblijft. Een eettafel van 180 bij 90 cm is met 75 cm achter de stoelen aan beide lange zijden in de praktijk een blok van 180 bij 240 cm, en op die maat moet je hem in je plattegrond passen.
Plattegrond van een rechthoekige woonkamer
Een rechthoekige woonkamer van 380 bij 700 cm is de maat van de doorzonkamer in veel rijtjeshuizen: een deur naar de hal aan de straatzijde en een schuifpui naar de tuin. Die vorm vraagt twee zones achter elkaar en één doorlopende route langs de zijkant.
Zet de eethoek bij de deur en de zithoek aan de tuinzijde. De eethoek staat dan dicht bij de keuken en de zithoek krijgt het diepe deel van de kamer, waar niemand doorheen hoeft.
Een eettafel van 180 bij 90 cm midden in een kamer van 380 cm breed laat aan beide zijden precies 100 cm over. Dat is de maat waarmee je achter een bezette stoel langsloopt, en daarom is een tafel van 200 cm hier de rek eruit.
De bank gaat tegen de lange wand, met het tv-meubel op de wand ertegenover. De kijkafstand loopt dan over de breedte van de kamer in plaats van over de lengte, en bij 245 cm zit je goed bij een scherm van 55 inch, waarvan de diagonaal 140 cm is.
De route van de hal naar de tuin loopt langs de eettafel en daarna tussen de salontafel en het tv-meubel door. Zo loopt niemand tussen de bank en het scherm, en dat is de plek waar een indeling in het dagelijks gebruik stukgaat. Dezelfde volgorde werkt met kleinere meubels ook in een smallere ruimte, en die maten staan bij het inrichten van een kleine woonkamer.
Let op de zichtlijn vanaf de deur naar de schuifpui. Staat er een hoge kast in die lijn, dan stopt het oog halverwege en lijkt de kamer korter dan hij is. Een kast hoort in een doorzonkamer op de wand die je pas ziet als je binnen staat.
Een vierkante woonkamer indelen
Een vierkante woonkamer loopt niet vast op ruimtegebrek maar op het ontbreken van richting. Vier gelijke wanden geven geen aanleiding om ergens te beginnen, dus krijgt elke wand een meubel en blijft het midden een lege vlakte.
Trek de zitgroep daarom uit de hoek en maak er een eiland van. Zet de bank 20 tot 30 cm van de wand af of helemaal vrij in de ruimte, leg een kleed onder de hele groep en houd achter de bank 60 tot 75 cm doorloop over.
Die vrije strook achter de bank kost breedte, en dat werkt door in wat er aan de overkant kan hangen. In een kamer van 400 bij 400 cm met de bank op 230 cm van de tv-wand is de kijkafstand 190 cm, en daarmee ligt de bovengrens van het scherm rond 50 inch.
Werk in een vierkante kamer met verschil in hoogte in plaats van met symmetrie. Een kast van 200 cm naast een bank van 80 cm en een salontafel van 42 cm geeft het oog een lijn om te volgen, terwijl vier even hoge meubels tegen vier gelijke wanden de kamer juist vlak maken.
Een ronde salontafel van 70 tot 90 cm doorsnee werkt hier beter dan een rechthoekige. Je loopt de hoek niet aan op de plek waar de route de zitgroep passeert, en dat scheelt net de 10 cm die je in een vierkante kamer nergens anders vindt. Een strak gespiegelde opstelling kan ook, maar vraagt dan de maatvoering van een woonkamer in hotelstijl met paarsgewijze meubels.
Leg in een vierkante kamer het kleed niet evenwijdig aan de wanden maar onder de hele zitgroep, en laat het aan de kant van de route 20 cm buiten de bank uitsteken. Het oog leest de rand van het kleed als de grens van de zone, en daarmee heeft de kamer ineens wel een middelpunt.
De woonkamer met een open keuken
In een woonkamer met open keuken schuift de grens tussen koken en zitten, en die grens moet je zelf leggen omdat er geen muur meer voor is. Gebruik daarvoor de rug van een meubel, een verandering in de vloer, een kleed of een rij lichtpunten, en niet meer dan twee van die vier tegelijk.
Reken het werkgedeelte eerst door. Onderkasten zijn 60 cm diep en het blad steekt 2 tot 4 cm uit, tussen twee blokken houd je 90 cm aan en 120 cm als er achter je langs gelopen wordt, en een kookeiland is 180 tot 240 cm lang en 90 tot 100 cm diep.
Komt er een overstek aan het eiland voor krukken, dan wordt het eiland 110 tot 120 cm diep. Reken 65 cm blad per kruk en 25 cm overstek voor je knieën; boven 30 cm overstek moet het blad onderstut worden, anders kantelt het als er iemand op leunt.
De zithoek zet je zo dat je vanaf de bank niet op het werkblad uitkijkt. Een bank met de rug naar de keuken lost dat in één keer op, en achter die rug past dan nog een consoletafel van 25 tot 35 cm diep.
Een doorlopende vloer maakt van de twee delen één ruimte, want een naad op de grens knipt de vloer optisch in tweeën. Wie dat effect zoekt en meteen een naadloos vlak onder de keuken wil, komt uit bij een gietvloer die van keuken tot zithoek doorloopt.
Galm is het tweede dat verandert. Zonder tussenmuur en met een harde vloer, een glazen pui en gladde fronten kaatst geluid tussen vloer en plafond heen en weer, waardoor de afzuigkap en het serviesgeluid tot in de zithoek hoorbaar blijven. Een wollen kleed, dichte gordijnen en een gestoffeerde bank halen daar het meeste uit, want het gaat om zacht oppervlak en niet om meer meubels.
| Grens of zone | Waarmee je hem legt | De maat die erbij hoort |
|---|---|---|
| Keuken en zithoek | De rug van de bank, eventueel met een consoletafel erachter | Consoletafel 25 tot 35 cm diep, en minstens 120 cm tussen werkblad en bankrug |
| Werkpad in de keuken | Twee blokken tegenover elkaar, of een blok tegenover een eiland | 90 cm krap, 120 cm als er achter je langs wordt gelopen met de ovenklep open |
| Kookeiland met krukken | Een overstek aan de woonkamerzijde | Eiland 180 tot 240 bij 90 cm, met overstek 110 tot 120 cm diep en 65 cm blad per kruk |
| Eethoek tussen keuken en zithoek | Een hanglamp boven het blad, of een kleed onder de tafel | Lamp 80 cm boven het blad en 30 cm binnen de rand, kleed 60 tot 70 cm rondom |
| Zithoek | Een kleed onder de hele zitgroep | Minstens de voorste bankpoten erop, met 20 cm marge naast de bank |
| Zichtlijn vanaf de bank naar het werkblad | Een halfhoge kast of een verhoogde achterrand aan het eiland | Tot 110 cm blijft de kast onder ooghoogte van wie staat en dekt hij het blad af |
| Galm in de open ruimte | Zacht oppervlak op vloer, raam en zitmeubel | Kleed onder de zitgroep, gordijnen met minstens twee keer de raambreedte aan stof |
Een afzuigkap boven een kookeiland moet de kookplaat aan alle kanten 5 tot 10 cm overlappen en hangt op 65 tot 75 cm boven een inductieplaat, en op 70 tot 80 cm boven gas. Hang je hem hoger om eronderdoor te kunnen kijken, dan vangt hij de damp niet meer op en slaat het kookvet neer op de meubels in de zithoek.
Grote, lange en hoekige woonkamers
Hoe groter de kamer, hoe eerder hij leeg oogt in plaats van ruim. Dat komt door de gespreksafstand: boven ongeveer 250 cm tussen twee gezichten verhef je je stem, en met veel lege vloer ertussen kaatst het geluid ook harder terug.
Een grote woonkamer deel je daarom niet op in meer meubels maar in meer zones, elk met een eigen kleed en een eigen lichtpunt. Vanaf ongeveer 35 m2 zijn twee of drie zones normaal: zitten, eten en lezen of werken, telkens met de zitplaatsen binnen die 250 cm van elkaar.
In een lange kamer is het omgekeerde de valkuil. Zet je alles langs de twee lange wanden, dan wordt het midden een gang; zet je één meubel dwars, bijvoorbeeld de bank met de rug naar de eethoek, dan valt de lengte in twee leesbare stukken uiteen.
Een L-vormige woonkamer heeft in de korte poot bijna altijd minder daglicht. Geef die poot een functie waarvoor dat niet hindert, zoals een werkplek van 120 bij 150 cm of een leeshoek van 125 bij 125 cm, en houd de binnenhoek zelf leeg zodat de zichtlijn tussen beide delen open blijft.
Bij een U-vormige woonkamer, bijvoorbeeld met een erker aan de voorzijde en een uitbouw aan de achterzijde, is er veel wand maar weinig aaneengesloten wandlengte. Meet per nis de vrije breedte en de diepte op, en zet de zitgroep in het open midden in plaats van in een van de nissen. Wat er verder bij het inrichten van de woonkamer komt kijken, hangt daarna aan die plattegrond.
| Vorm of situatie | Waar het grootste meubel komt | Waar het op knelt |
|---|---|---|
| Grote woonkamer vanaf ongeveer 35 m2 | Verdeeld over twee of drie zones met elk een eigen kleed | Eén zitgroep in het midden laat aan alle kanten lege vloer over en maakt praten vermoeiend |
| Lange woonkamer, 1 op 2 of smaller | De bank dwars, met de rug naar de tweede zone | Alles langs de twee lange wanden maakt van het midden een gang |
| L-vormige woonkamer | Zithoek in het lange deel, eethoek of werkplek in de korte poot | De korte poot krijgt minder daglicht en vult zich met wat nergens anders past |
| U-vormige woonkamer met erker of uitbouw | Zitgroep in het open midden, kasten in de nissen | Veel wandlengte, maar zelden een aaneengesloten stuk voor een kastwand van 240 cm |
| Kamer en suite met schuifdeuren | In elke helft één functie, de doorgang blijft vrij | Een meubel in de zichtlijn tussen de deuren haalt de diepte uit beide helften |
| Ramen in twee wanden | Tegen een van de gesloten wanden, niet voor het glas | Weinig dichte wand voor een kast, en licht uit twee richtingen geeft dubbele reflectie op een scherm |
| Plafond hoger dan ongeveer 300 cm | Een kast die doorloopt tot boven de deurhoogte | Meubels op gewone hoogte laten de bovenste meter leeg en de kamer kaal ogen |
| Woonkamer met een schoorsteenboezem | Zitgroep naar de boezem gericht, het scherm ernaast | De wand is 100 tot 140 cm korter dan op de tekening, en boven de schouw hangt een scherm te hoog |
Waarom meubels tegen de wand de kamer leger maken dan prettig is
Meubels tegen de wand geven de grootste aaneengesloten lege vloer, en lege vloer lees je als ruimte. Daarom voelt die opstelling tijdens het schuiven goed en tijdens het gebruiken niet.
Het mechanisme zit in de afstand tussen de zitplaatsen. Wij houden ongeveer 250 cm tussen twee gezichten aan als bovengrens voor een gesprek op gewone spreektoon, en dat is een vuistregel en geen gemeten grens.
Zet je in een kamer van 400 cm een bank en twee fauteuils tegen drie wanden, dan zit iedereen op 300 tot 350 cm van elkaar en praat het gezelschap dwars over de lege vloer. De hoofdroute komt daar dan vanzelf bij te liggen, dus loopt er ook nog verkeer door het gesprek heen.
Trek de bank 20 tot 30 cm van de wand en zet de fauteuil schuin op 200 tot 250 cm, dan ontstaat er een zone met een route eromheen in plaats van erdoorheen. Achter een bank die los staat past nog een consoletafel van 25 tot 35 cm diep, waarmee die strook gebruikt is in plaats van verloren.
Wie liever helemaal zonder bank werkt, komt uit bij losse fauteuils en modules, en hoe dat in de plattegrond uitpakt staat bij een woonkamer die het zonder bank doet. De rekensom blijft dezelfde: elke zitplaats binnen 250 cm van de volgende, en de route eromheen.
Licht en zichtlijnen als de plattegrond klaar is
Pas als de indeling vastligt, weet je waar mensen zitten, lopen en lezen, en kun je bepalen waar licht moet komen. Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de kamer in, dus bij een pui tot 230 cm reikt het 4,6 tot 5,7 m ver en leeft de rest van de kamer op lamplicht.
Zet de leesplek en de werkplek daarom in de eerste twee meter vanaf het glas, en het scherm juist verder weg. Een raam achter een televisie geeft de hele dag tegenlicht, een raam ertegenover de hele dag reflectie.
Reken per zone op drie lichtpunten: één hoog voor het algemene licht, één rond 160 cm op ooghoogte en één laag bij het zitten of op tafel. Licht uit één punt recht boven je hoofd legt schaduw onder ogen en kin en laat de hoeken donker, waardoor de kamer kleiner lijkt dan hij is.
Houd binnen één zichtveld één kleurtemperatuur aan. Staat er 2700 K naast 4000 K, dan ijkt je oog zich op het gemiddelde en lijkt de warme lamp oranje en de koele lamp blauw.
Loop daarna vanaf de deur de kamer in en kijk wat je het eerst ziet. Is dat de achterkant van een kast of een bundel snoeren, dan draai je dat meubel om of verschuif je het, want die eerste zichtlijn bepaalt hoe opgeruimd de kamer overkomt. Welke keuzes daarin verder rust geven, staat bij een rustgevend ingerichte woonkamer.
De stijl komt daarna, want dezelfde plattegrond kan strak of zacht uitpakken. Vergelijk daarvoor de richtingen in het overzicht van woonkamers per stijl en kies pas kleur als de meubels op hun plek staan.
Zet de lichtpunten op dezelfde tekening als de meubels en teken erbij waar de stopcontacten zitten. Een vloerlamp naast de bank die drie meter van het dichtstbijzijnde contact staat, wordt een snoer over de looproute, en dat is de reden dat die lamp binnen een maand weer verhuist.
Van een lege plattegrond naar een indeling die past
De volgorde is de methode: elke stap levert de grens waarbinnen de volgende stap nog mag kiezen.
-
Meet de kamer op drie hoogtes en noteer de diagonalen
Meet elke wand bij de vloer, op 100 cm en vlak onder het plafond, en meet beide diagonalen. Neem per wand de kleinste maat over op je tekening, want met die maat moet je meubel er straks in.
-
Teken de vaste punten met hun draaivlak erbij
Zet de deuren met hun kwartcirkel van ruim 80 cm op papier, de ramen met hun hoogte, de radiator met 12 cm diepte plus 3 tot 5 cm lucht, de boezem met 25 tot 40 cm en alle aansluitingen. Teken alles wat uitschuift gestippeld mee.
-
Bepaal de verhouding en kies één of twee zones
Deel de lengte door de breedte. Onder 1 op 1,6 werk je met één zone rond de zithoek, daarboven met twee zones achter elkaar. Die keuze bepaalt of het grootste meubel tegen een wand komt of dwars in de ruimte.
-
Trek de hoofdroute van 90 cm van de deur naar de tuin
Verbind de binnendeur met de plek waar je het vaakst naartoe loopt: de keuken, de tuindeuren of de bank. Die strook is vanaf nu geen vloer meer waar iets op kan, en de zijroutes houd je op 60 tot 80 cm.
-
Zet het grootste meubel neer met zijn loopruimte erbij
Tel bij de bank 45 cm beenruimte op en bij de eettafel 75 cm achter de stoelen, of 100 cm waar je langs een bezette stoel loopt. Past dat blok niet in de zone die na de routes overblijft, dan kies je nu een kleiner model en niet na levering.
-
Vul aan van groot naar klein en meet elke doorgang na
Zet daarna de kast, het dressoir, de fauteuil en het kleed erbij, en controleer per meubel de maat ervoor: 75 cm voor een lade, 100 cm voor een draaideur, 60 cm voor een doorgang tussen twee meubels.
-
Plak de maten op de vloer en woon er twee dagen omheen
Zet de buitenmaten van de grote meubels met tape op de vloer, inclusief de beenruimte. Loop je twee dagen lang steeds op dezelfde hoek tegen de tape aan, dan is dat de hoek die in het echt ook niet werkt.
-
Bepaal als laatste de lichtpunten per zone
Teken per zone drie lichtpunten in, op hoog, ooghoogte en laag, en kijk waar een stopcontact ontbreekt. Kies de kleur van wanden en gordijnen pas als de meubels op hun plek staan.
Nalopen voordat je meubels bestelt
Uit de praktijk
De kamer voelt als een gang terwijl hij ruim genoeg is
Het symptoom is dat de kamer ruim meet maar smal aanvoelt, en dat gesprekken er luider gaan dan thuis nodig is. De oorzaak is bijna altijd dezelfde: alle meubels staan langs de twee lange wanden, dus ligt de looproute in het midden en zitten de zitplaatsen op 300 cm of meer van elkaar.
Boven ongeveer 250 cm tussen twee gezichten moet je je stem verheffen, en met een kale vloer tussen de meubels kaatst dat geluid ook nog terug. De ruimte die op papier het ruimst oogt, is in gebruik daarmee de onrustigste.
De meetbare correctie is de zitplaatsen binnen 200 tot 250 cm van elkaar brengen en één meubel dwars zetten, bijvoorbeeld de bank met de rug naar de eethoek. De kamer verliest lege vloer in het midden en wint een route die eromheen loopt.
De eetstoelen moeten steeds worden aangeschoven
Staan de stoelen aan één zijde van de tafel altijd aangeschoven en de andere niet, dan loopt de hoofdroute aan die kant langs de tafel en is daar minder dan 100 cm vrij. Wie aan tafel zit steekt met stoel en rug ongeveer 50 cm buiten de tafelrand, dus blijft er van 80 cm nog 30 cm doorloop over.
Met een ander stoelmodel is dat niet op te lossen, want de maat komt uit de zitdiepte en niet uit het ontwerp. Wat wel werkt: de tafel een kwartslag draaien zodat de korte zijde naar de route ligt, de tafel 20 cm opschuiven zodat de 100 cm aan de looproutezijde komt, of aan die kant een eetbank zonder rug zetten die onder het blad schuift en alleen vloer kost zolang er op gezeten wordt.
Het vloerkleed ligt als een eilandje midden in de kamer
Ligt het kleed los onder de salontafel terwijl de bank ernaast op de kale vloer staat, dan knipt de rand van het kleed de zithoek juist doormidden. Het oog leest die rand als een grens, dus lijken bank en tafel bij twee verschillende zones te horen.
De maat die dat oplost: minstens de voorste poten van alle zitmeubels op het kleed, met 20 cm marge aan weerszijden van de bank. Bij een bank van 210 cm kom je dan op 250 cm breed, en met een fauteuil erbij eerder op 300 bij 200 cm. Onder een eettafel van 180 bij 90 cm reken je 60 tot 70 cm rondom, zodat een uitgeschoven stoel met zijn achterste poten op het kleed blijft staan.
Veelgemaakte fouten
Beginnen bij de bank in plaats van bij de plattegrond
Een bank kiezen kan pas als je weet hoeveel vloer er na de vaste punten en de routes over is. Begin je andersom, dan voegt de hele kamer zich naar dat ene meubel: een loungebank van 110 cm diep kost met 45 cm beenruimte 155 cm van een breedte van 380 cm, en die centimeters haal je nergens meer terug.
Meet daarom eerst en bestel daarna. Het verschil tussen 90 cm en 110 cm bankdiepte lijkt klein in een showroom en is in een smalle kamer het verschil tussen een doorloop en een sluiproute.
De draaivlakken van deuren en laden niet intekenen
Een binnendeur zwaait een kwartcirkel van ruim 80 cm de kamer in, een naar binnen draaiende tuindeur 80 cm, een lade komt 45 cm uit en een kastdeur van 50 cm zwaait 50 cm naar voren. Op een plattegrond zonder die vlakken lijkt er ruimte waar in het echt een deur doorheen moet.
Die vlakken mogen over een looproute liggen, maar niet over een meubel dat blijft staan. Anders gaat de deur voortaan tot het dressoir open en niet verder.
De eettafel kiezen op het aantal stoelen en niet op de kamerbreedte
Een tafel van 200 cm lijkt in een kamer van 380 cm breed te passen, maar laat aan weerszijden nog maar 90 cm over. Dat is genoeg om een stoel uit te schuiven en te krap om achter een bezette stoel langs te lopen met een schaal in je handen.
Reken daarom terug vanuit de kamer: 380 cm min twee keer 100 cm doorloop laat 180 cm tafel over, en dat zijn met 60 cm per couvert drie plaatsen per lange zijde. Wil je meer plaatsen, kies dan een uitschuiftafel die dicht 160 cm meet en alleen bij gasten 210 tot 260 cm wordt.
Het scherm boven de schoorsteen hangen
Boven een boezem komt het midden van het scherm op 150 cm of hoger, terwijl je ogen op de bank op ongeveer 115 cm zitten. Je kijkt dan een hele avond omhoog, en dat trekt de volgende dag in je nek.
Wil je het beeld op ooghoogte, dan hangt het aan de wand naast de schouw of komt het op een meubel van 45 cm hoog. Het midden van een scherm van 55 inch zit dan rond 80 cm en je kijkt licht naar beneden.
In een open keuken de bank op het werkblad laten uitkijken
Zit je vanaf de bank recht tegenover het aanrecht, dan is de rommel van het koken de hele avond in beeld en helpt opruimen maar tot het volgende maal. De indeling zelf veroorzaakt dat, niet de bewoner.
Draai de zithoek zo dat de rug van de bank naar de keuken staat, of zet een halfhoge kast tot 110 cm op de grens. Die blijft onder ooghoogte van wie staat, dus de ruimte blijft open terwijl het blad uit zicht is.
Maten uit een webshop overnemen zonder te lezen wat erin zit
Kijk of de opgegeven diepte met of zonder losse rugkussens is en of poten, hoofdsteunen en armleuningen zijn meegerekend. Dat scheelt 5 tot 15 cm, en precies die marge is het verschil tussen 45 cm beenruimte en een salontafel waar je je schenen aan stoot.
Vraag bij een groot meubel ook de bezorgmaat op, want die wijkt af van de opgestelde maat. Een bank in losse modules meet in de verpakking vaak 20 cm smaller dan opgebouwd, en dat bepaalt of hij de hoek van de hal om komt.
Veelgestelde vragen
Hoe maak je een woonkamer indeling als je niet weet waar je moet beginnen?
Begin bij wat je niet kunt veranderen. Meet de kamer op, teken de deuren met hun draaivlak, de ramen, de radiator en de aansluitingen in, en trek daarna de hoofdroute van 90 cm die je elke dag loopt.
Wat er dan overblijft is de ruimte waarin je mag kiezen, en die is bijna altijd kleiner dan gedacht. Pas daarna bepaal je het aantal zones en zet je het grootste meubel neer, met de loopruimte er meteen bij opgeteld.
Wat is een goede plattegrond voor de indeling van een rechthoekige woonkamer?
In een rechthoekige woonkamer van bijvoorbeeld 380 bij 700 cm zet je twee zones achter elkaar: de eethoek bij de deur en de zithoek aan de raamzijde. De bank komt tegen de lange wand en het tv-meubel op de wand ertegenover, zodat de kijkafstand over de breedte loopt.
De route van de hal naar de tuin houd je langs één zijde, met 100 cm langs de eettafel en 140 cm tussen salontafel en tv-meubel. Zo kruist niemand de zithoek, en dat is de plek waar de indeling van een rechthoek in het dagelijks gebruik stukloopt.
Hoe pak je de indeling van een vierkante woonkamer aan?
Een vierkante woonkamer mist een natuurlijk zwaartepunt, dus maak er zelf een. Kies één wand of hoek als basis, leg een kleed onder de hele zitgroep en zet de bank 20 tot 30 cm van de wand af, met 60 tot 75 cm doorloop erachter.
Werk daarna met verschil in hoogte: een kast van 200 cm naast een bank van 80 cm en een salontafel van 42 cm geeft de kamer een lijn om te lezen. Een ronde salontafel van 70 tot 90 cm werkt hier beter dan een rechthoekige, omdat je de hoek niet aanloopt waar de route de zitgroep passeert.
Welke indeling werkt in een woonkamer met open keuken?
Leg de grens met de rug van een meubel en laat de vloer doorlopen. Een bank met de rug naar de keuken scheidt de twee delen zonder muur, en achter die rug past een consoletafel van 25 tot 35 cm diep.
Houd in het werkgedeelte 90 cm tussen twee blokken aan, of 120 cm als er achter je langs gelopen wordt terwijl de ovenklep open staat. Een kookeiland is 180 tot 240 cm lang en met een overstek voor krukken 110 tot 120 cm diep, waarbij je 65 cm blad per kruk rekent.
Hoe maak je de indeling van een grote woonkamer op een plattegrond?
Teken bij een grote woonkamer eerst de zones en pas daarna de meubels. Vanaf ongeveer 35 m2 zijn twee of drie zones normaal: een zithoek van 210 bij 205 cm, een eethoek voor zes van 180 bij 240 cm en een lees- of werkplek van 125 bij 125 cm.
Geef elke zone een eigen kleed en een eigen lichtpunt en houd de zitplaatsen binnen 250 cm van elkaar. Zonder die opdeling blijft er zoveel lege vloer tussen de meubels dat de kamer onaf oogt en gesprekken over die afstand moeten.
Hoe ziet de plattegrond van een U-vormige woonkamer eruit?
Een U-vormige woonkamer ontstaat meestal door een erker aan de voorzijde en een uitbouw aan de achterzijde, waardoor er twee nissen aan het hoofdvolume hangen. Teken die nissen apart in met hun eigen breedte en diepte, want ze zijn zelden even diep.
De zitgroep komt in het open midden, zodat er vanuit elke nis zicht op is. In de nissen zet je wat een kleinere vrije wandlengte nodig heeft: een bureau, een leesstoel met lamp of een kast van 80 tot 120 cm. Een kastwand van 240 cm past in zo'n kamer bijna nooit.
Hoeveel ruimte moet er tussen de bank en de salontafel zitten?
Wij houden 40 cm aan als streefmaat, met 35 tot 45 cm als bruikbaar bereik. Onder 30 cm stoot je je schenen tegen de rand terwijl je gaat zitten, en boven 45 cm moet je opstaan om je glas te pakken.
De hoogte hangt daaraan vast: een salontafel van 38 tot 45 cm hoog sluit aan op een zitting van 40 tot 48 cm. Meet de zithoogte van je bank tot de ingezakte zitting en niet tot het bolle kussen, want dat scheelt 3 tot 6 cm.
Waar hang je de televisie in de woonkamer?
Het midden van het scherm komt op 100 tot 115 cm boven de vloer, want bij een zitting van 44 cm zit je oog op ongeveer 115 cm. Op een tv-meubel van 45 cm hoog zit het midden van een 55 inch rond 80 cm, en dan kijk je licht naar beneden.
Voor de afstand reken je 1,5 tot 2,5 keer de schermdiagonaal, dus bij 55 inch met 140 cm diagonaal zit je op 210 tot 350 cm. In een vierkante kamer waar de bank als eiland staat, is de kijkafstand vaak niet meer dan 190 cm en past er geen groter scherm dan ongeveer 50 inch.
Hoe groot moet het vloerkleed in de woonkamer zijn?
Meet eerst het blok dat de zitgroep beslaat en trek het kleed over dat hele blok, zodat minstens de voorste poten van alle zitmeubels erop staan. Bij een bank van 210 cm met 20 cm marge aan weerszijden kom je op 250 cm breed, en met een fauteuil erbij eerder op 300 bij 200 cm.
Onder een eettafel van 180 bij 90 cm reken je 60 tot 70 cm rondom en kom je uit op ongeveer 300 bij 230 cm. Dat is de maat waarop een uitgeschoven stoel met de achterste poten op het kleed blijft in plaats van over de rand te hakken.
Kun je een woonkamer indeling maken met een programma op de computer?
Dat kan, en het helpt vooral om hoogtes en verhoudingen te beoordelen. De valkuil is dat elk programma met haakse hoeken en rechte wanden rekent, terwijl oudere woningen 2 tot 5 cm uit het lood staan en een leidingkast in de hoek hebben.
Neem daarom je eigen nagemeten wandmaten over, inclusief de kleinste maat per wand, en controleer het plan daarna in de kamer zelf met tape op de vloer. Wat op het scherm past en op de vloer niet, past niet.
Hoe voorkom je dat een langwerpige woonkamer op een gang lijkt?
Door de lengte te onderbreken in plaats van te benadrukken. Zet één meubel dwars, bijvoorbeeld de bank met de rug naar de eethoek of een halfhoge kast van 110 cm haaks op de lange wand, zodat de ruimte in twee leesbare stukken valt.
Leg onder elke zone een eigen kleed en hang boven elke zone een eigen lichtpunt. Houd de doorloop van 90 cm daarbij langs één zijde en niet door het midden, want een route dwars door de kamer maakt de gangwerking juist sterker. Voor de aankleding die zo'n opdeling zachter maakt helpt een warm aangeklede woonkamer met hout en textiel.
Welke bank past bij een woonkamer van 380 cm breed?
Reken de breedte in één regel op: een bank van 95 cm diep plus 45 cm beenruimte plus een salontafel van 60 cm en een tv-meubel van 40 cm laten 140 cm doorloop over. Dat werkt, en met een loungebank van 110 cm diep zakt die doorloop naar 125 cm.
Voor de lengte is 210 tot 230 cm gangbaar bij een driezitter. Een hoekbank met longchair van 260 bij 165 cm vult in deze breedte een hele hoek en laat weinig over voor een tweede zitplek. Hoe zo'n opstelling er in een strakke, warme uitvoering uitziet, staat bij een warm en modern ingerichte woonkamer.
Wanneer je beter een vakman belt
De indeling maak je zelf, maar twee ingrepen waarmee mensen ruimte willen winnen niet. Een dragende wand tussen keuken en woonkamer weghalen vraagt een berekening van een constructeur en meestal een omgevingsvergunning, want de vloer boven die wand moet ergens op blijven rusten.
Een radiator verplaatsen om een wand vrij te maken betekent aan de cv-leiding werken en het systeem daarna opnieuw vullen en ontluchten; dat laat je bij een gasgestookte installatie aan een installateur. Een extra lichtpunt of wandcontactdoos bijplaatsen mag je zelf doen, maar het werk in de groepenkast achter de hoofdzekering is voor een elektricien, en een nieuwe doorvoer voor een afzuigkap door de gevel raakt de luchtdichting en de isolatie van de buitenmuur.
Verder lezen over dit onderwerp

Rustgevende woonkamer inrichten

Woonkamer inrichten warm modern

Hotel chique woonkamer
