Een aanbouw naast de voordeur: wat erin past en wat de deur nodig heeft
Bij een aanbouw naast de voordeur blijft de deur op zijn plek en bepaalt de functie van de nieuwe ruimte de maat: een toilet vraagt binnen 90 bij ongeveer 115 cm, een fiets 200 cm in de lengte. Aan de voorgevel is zo'n aanbouw vrijwel altijd vergunningplichtig, en het omgevingsplan begrenst hoe diep hij mag. Houd aan de slotzijde minstens 30 cm tussen kozijn en zijwand, en laat tussen de voordeur en een doorbraak naar de hal 60 cm penant staan. Een luifel van 90 cm diep houdt het slot bij matige wind droog, en de zijwand van de aanbouw vangt de slagregen van opzij.
Handig bij het plannen
- Tijd
- twee tot vier maanden van eerste tekening tot oplevering
Gereedschap
- Rolmaat van minstens 5 m
- Laserafstandsmeter voor de gevelmaten en de hoogte van de vensterbanken
- Waterpas of kruislijnlaser om het peil van de hal met de stoep te vergelijken
- Schilderstape en karton om de aanbouw en de luifel in de voortuin uit te zetten
- Kompas of kaart om de windrichting van de voorgevel te bepalen
Materiaal
- Uitdraai van het omgevingsplan voor jouw adres
- Bouwkundige tekening van de bestaande en de nieuwe situatie
- Constructieberekening van latei, penant en fundering
- KLIC-melding en de gegevens van netbeheerder en waterbedrijf
Wat een aanbouw naast de voordeur is en wat erin past
Bij een aanbouw naast de voordeur blijft de deur zitten waar hij zit, en komt er aan één kant een stuk huis bij dat de voortuin in steekt. Voor fundering, dak en isolatie gelden de afwegingen die bij elke uitbouw en aanbouw aan huis spelen. Wat deze vorm eigen maakt, is dat de voordeur daarna in een binnenhoek ligt.
Dat is het verschil met een uitbouw waar de voordeur zelf in naar voren schuift. Daar bepaalt de zwaai van het deurblad hoe diep je bouwt. Hier bepaalt de functie van de nieuwe ruimte de maat, en de deur moet zich voegen naar wat er naast hem verrijst.
Begin daarom bij de vraag wat erin moet. Een toilet, een garderobe, een fietsenberging en een grotere keuken vragen elk een andere binnenmaat, en die maat leg je naast wat het omgevingsplan aan de voorkant toestaat.
Reken binnenwerks en tel de voorwand er daarna bij. Een houtskeletbouwwand die de isolatie-eis haalt is 25 tot 30 cm dik en een gemetselde spouwmuur 35 tot 37 cm, dus een aanbouw van 200 cm diep buitenwerks houdt binnen 163 tot 175 cm over.
Ligt de toegestane diepte lager dan de functie vraagt, dan verschuift de functie en niet de regel. Een fiets die niet in de lengte past, moet dwars staan, en dan wordt de aanbouw breder in plaats van dieper.
| Wat erin komt | Binnenmaat die je minstens nodig hebt | Waar het op knelt |
|---|---|---|
| Toilet met fonteintje | 90 cm breed en ongeveer 115 cm diep: een hangpot van 53 cm plus 60 cm vrij ervoor, met een deur die naar buiten draait | De afvoer van 110 mm moet met afschot naar de riolering, en een toiletruimte vraagt isolatie en een eigen afzuiging |
| Garderobe en schoenenkast bij de hal | 160 cm in de richting waarin je loopt: 60 cm kastdiepte plus 100 cm loopruimte | De doorbraak naar de hal komt naast de voordeur, en in die muur zit vaak de meterkast |
| Fietsenberging die je van buiten bereikt | 200 cm in de lengte voor een fiets van 175 tot 190 cm, en 150 cm breed voor twee fietsen met verspringende sturen | Staat het omgevingsplan minder diepte toe, dan gaan de fietsen dwars en moet de aanbouw 200 cm breed worden |
| Keuken aan de voorkant vergroten | Een tweede werkblad van 60 cm diep plus 120 cm tussen de twee rijen | Het keukenraam kijkt voortaan in de aanbouw, dus daglicht en afzuiging moeten via de nieuwe voorwand of het dak |
| Werkplek of kleine studeerkamer | 150 cm diep voor een bureau van 60 cm met 90 cm achter de stoel | Als verblijfsruimte vraagt hij daglicht en de isolatiewaarden van een nieuw bouwdeel |
Aan de voorkant beslissen het omgevingsplan en de buren mee
Een aanbouw naast de voordeur staat in het voorerfgebied, de strook tussen de voorgevel en de straat. Vergunningvrij uitbreiden kan alleen in het achtererfgebied, dus hier heb je een omgevingsvergunning nodig, tenzij het omgevingsplan voor jouw adres zo'n aanbouw binnen vaste maten toestaat.
Veel gemeenten hebben voor de voorgevel een regeling met een maximale diepte, een maximaal deel van de gevelbreedte en een minimale afstand tot de zijerfgrens. Voor een aanbouw werkt die meestal zoals de erkerregeling die gemeenten voor de voorgevel hanteren, en de getallen verschillen per gemeente en soms per straat.
Past het plan niet binnen die regels, dan kan de gemeente toch een vergunning verlenen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Daar heb je geen recht op, en de gemeente weegt dan het straatbeeld en de belangen van de buren mee.
In veel rijtjeshuizen liggen de voordeuren van twee buren gespiegeld naast elkaar. Komt de aanbouw aan die kant, dan staat hij tussen jouw deur en die van de buren, en hun entree krijgt minder licht en minder zicht op de straat. Aan de andere kant grenst de aanbouw meestal aan een raam van de buren.
Daar speelt het burenrecht. Het Burgerlijk Wetboek verbiedt een raam binnen twee meter van de erfgrens als het uitzicht geeft op het erf van de buren, tenzij zij toestemming geven, dus een zijraam in de aanbouw wordt een vast raam met ondoorzichtig glas of het vervalt.
In een complex met een vereniging van eigenaars beslist de vergadering mee, want de gevel is gemeenschappelijk eigendom. De bouwtechnische regels voor constructie, isolatie en ventilatie gelden in elk geval, ook als er geen vergunning nodig blijkt.
Een aanbouw op de erfgrens heeft een funderingsvoet die onder het buurerf kan steken en een zijgevel die je alleen vanaf hun kant kunt voegen. Leg schriftelijk vast dat dat mag, en ook waar de hemelwaterafvoer komt, voordat de aanvraag de deur uitgaat.
Hoeveel gevel er naast het kozijn moet blijven staan
De maat die bij een aanbouw naast de voordeur het vaakst te krap uitvalt, is de strook tussen het deurkozijn en de zijwand van de aanbouw. Op de tekening is dat een streep muur. In het gebruik is het de plek van je hand met de sleutel, de deurbel en de naad tussen twee bouwdelen.
Aan de slotzijde houden wij minstens 30 cm aan tussen kozijnstijl en zijwand, en 40 cm als er een deurbel met camera naast de deur komt. Dat is een vuistregel en geen norm: de kruk zit op ongeveer 100 cm en steekt 6 tot 7 cm uit het blad, en met minder ruimte schaaf je met je knokkels langs de muur.
Aan de scharnierzijde volstaat 15 cm. Die strook is nodig omdat de kitvoeg van het kozijn en de aansluiting van de nieuwe wand op de oude gevel niet in dezelfde lijn horen te liggen. Draait de deur naar buiten, dan komt het blad tegen die zijwand tot stilstand, en zonder deurstopper slaat de kruk dan tegen het metselwerk.
Breek je de gevel door om de aanbouw vanuit de hal te bereiken, dan ontstaat er tussen die opening en het voordeurkozijn een penant. Die draagt de lateien van twee openingen tegelijk, en onder ongeveer 60 cm is gemetseld werk daar vaak niet meer genoeg en rekent een constructeur een kolom met een eigen poer.
De diepte van de aanbouw bepaalt ook hoe verborgen de deur komt te liggen. Vanaf de kant van de aanbouw zie je een deur achter een zijwand van 200 cm pas als je er bijna voor staat. Dat houdt regen weg en geeft een inbreker een plek waar hij niet opvalt, dus hoort er een buitenlamp bij met het hart op ongeveer 190 cm, zodat je bij het slot niet in het licht kijkt.
| Plek naast het kozijn | Wat je minstens aanhoudt | Waarom die maat |
|---|---|---|
| Slotzijde, tot de zijwand van de aanbouw | 30 cm, en 40 cm met een deurbel of camera | De kruk op 100 cm steekt 6 tot 7 cm uit en je hand met de sleutel moet ernaast passen |
| Scharnierzijde, deur die naar binnen draait | 15 cm | Ruimte voor de aansluiting van de nieuwe wand, los van de kitvoeg van het kozijn |
| Scharnierzijde, deur die naar buiten draait | 15 cm plus een deurstopper | Het blad komt tegen de zijwand tot stilstand en de kruk mag het metselwerk niet raken |
| Penant tussen voordeur en doorbraak naar de aanbouw | 60 cm | Hij draagt twee lateien; smaller vraagt een berekening en vaak een kolom met poer |
| Deur tussen twee aanbouwen of tussen aanbouw en buurberging | Een nis die niet dieper is dan hij breed is, als vuistregel | Een diepere nis ligt vanaf de stoep uit het zicht en is ook overdag donker |
| Buitenlamp in de hoek bij de deur, hart | 190 cm, marge 170 tot 210 cm | Boven je hoofd, zodat je het slot ziet zonder in de lamp te kijken |
Zet de zijwand van de aanbouw met een strook karton van 200 cm in de voortuin uit en open de voordeur met een tas in je hand en de sleutel in het slot. Raken je knokkels het karton, schuif het dan op totdat dat niet meer gebeurt, en neem die maat mee naar de tekenaar.
Wat een luifel boven de deur tegenhoudt en wat niet
Een aanbouw naast de voordeur maakt het makkelijk om het dak als luifel boven de deur door te trekken. Hoeveel regen die tegenhoudt is meetkunde: bij wind valt regen schuin, en onder een luifel blijft alleen het deel van de deur droog dat hoger ligt dan het punt waar de regen langs de rand de gevel raakt.
Een regendruppel van 2 mm valt met ongeveer 6,5 meter per seconde. Bij windkracht 3, rond 4 meter per seconde, komt hij daardoor onder ongeveer 30 graden uit het lood binnen, en bij windkracht 4 onder ongeveer 45 graden. Met de onderkant van de luifel op 250 cm is de droge grens 250 cm min de diepte gedeeld door de tangens van die hoek.
De uitkomst is dat een luifel vooral de bovenkant van de deur beschermt. Bij 90 cm diep blijft het slot op 100 cm bij regen onder 30 graden net droog, onder 45 graden heb je daar 150 cm luifel voor nodig, en je voeten worden in beide gevallen nat.
De zijwand van de aanbouw doet het werk dat de luifel niet kan. Waait de regen vanaf de kant van de aanbouw onder 45 graden met de gevel mee, dan ligt er achter een wand van 200 cm diep 200 cm gevel in de luwte, en onder 60 graden nog 115 cm. Staat de aanbouw aan de zuidwestkant van de deur, waar in Nederland de meeste slagregen vandaan komt, dan werkt hij als windscherm.
Een luifel hangt aan de gevel en draagt behalve zijn eigen gewicht ook sneeuw en windzuiging. Gelaagd glas van 8 plus 8 mm weegt ongeveer 40 kg per vierkante meter, dus een glazen luifel van 180 bij 120 cm is al ruim 85 kg voordat er sneeuw op ligt.
In baksteen houdt een nylon plug met schroef volgens onze eigen tabel 15 kg per punt en een chemisch anker 40 kg, en twee punten dragen samen ongeveer anderhalf keer zoveel en niet het dubbele. Wat een lichte houten luifel, een buitenlamp of een huisnummerbord aan jouw wand vraagt, kun je per wandsoort en per kilo nazoeken; voor glas of staal gaan de belastingtabel van de fabrikant en een berekening voor.
| Diepte van de luifel, onderkant op 250 cm | Droog boven, bij regen onder 30 graden | Droog boven, bij regen onder 45 graden | Wat dat aan de deur betekent |
|---|---|---|---|
| 60 cm | 146 cm | 190 cm | Houdt drup van de gevel en regen zonder wind tegen; slot en brievenbus worden bij wind nat |
| 90 cm | 94 cm | 160 cm | Bij windkracht 3 blijven het slot op 100 cm en de brievenbus op 110 cm droog |
| 120 cm | 42 cm | 130 cm | Bij windkracht 3 blijft de deur vrijwel droog, bij windkracht 4 het slot niet |
| 150 cm | de hele deur | 100 cm | Het slot blijft ook bij windkracht 4 net droog; de dorpel en je schoenen niet |
Laat de luifel naar de aanbouw afwateren en niet naar voren. Een voorrand zonder goot laat het water precies vallen op de plek waar je staat om de deur open te maken, terwijl de hemelwaterafvoer van de aanbouw het een meter verderop kan meenemen.
Via de hal of met een eigen deur naar buiten
De tweede keuze die de hele aanbouw vastlegt, is hoe je erin komt. Vanuit de hal betekent een doorbraak in de gevel, en dan hoort de aanbouw bij het verwarmde huis. Met alleen een eigen buitendeur blijft hij een berging, en dan blijft de bestaande gevel de grens van het huis.
Dat onderscheid bepaalt de wanden. Voor een verblijfsruimte, een toilet of een badruimte die bij het huis komt, gelden de isolatiewaarden van een nieuw bouwdeel: Rc 4,7 m²K/W in de gevel, 3,7 in de vloer en 6,3 in het dak. Een onverwarmde berging die je alleen van buiten bereikt, hoeft daar niet aan te voldoen.
Je ziet het verschil terug in de binnenmaat. Een geïsoleerde houtskeletbouwwand is 25 tot 30 cm dik en een ongeïsoleerde bergingswand van regels met gevelbekleding 10 tot 12 cm, dus bij een aanbouw van 200 cm diep scheelt dat ruim 15 cm. Dat is precies de strook waarin een fiets van 180 cm wel of niet in de lengte past.
Een berging met een eigen deur kan die deur in de zijwand krijgen, zodat hij uitkomt in de hoek bij de voordeur en onder dezelfde luifel. Je haalt de fiets dan droog naar buiten, maar een deur die naar buiten draait, zwaait over de plek waar bezoek staat te wachten. Laat hem daarom naar binnen draaien of kies een schuifdeur langs de buitenkant.
De doorbraak vanuit de hal raakt bijna altijd de meterkast. In een rijtjeshuis staat die vlak naast de voordeur, en de muur waarin je de opening wilt maken is vaak de zijwand van die kast. Teken de kast, zijn deur en de doorbraak samen op voordat een constructeur de latei berekent.
| Hoe je de aanbouw bereikt | Wat het vraagt | Waar het op knelt |
|---|---|---|
| Vanuit de hal, via een doorbraak in de gevel | Een berekende latei en penanten, de isolatiewaarden van een nieuw bouwdeel en een warmtebron of een open verbinding met de hal | De penant naast de voordeur en de meterkast zitten in dezelfde muur |
| Alleen van buiten, als onverwarmde berging | Een goed sluitende buitendeur en ventilatie tegen condens | Wat er binnen staat, wordt in de winter koud en vochtig, en de gevel blijft de buitenschil van het huis |
| Van buiten, met een deur in de zijwand bij de voordeur | Een deur die naar binnen draait of een schuifdeur, zodat er niets over de stoep voor de voordeur zwaait | Een naar binnen draaiend blad van 83 cm kost binnen 83 cm vloer, en die gaat van de berging af |
| Vanuit de hal en ook van buiten | Een tussendeur met dichting, en een buitendeur met sluitwerk van minstens twee sterren, net als de voordeur | Een tweede buitendeur is een tweede plek waar kou en inbrekers binnen kunnen komen |
Leidingen, riool en de afvoer van een toilet naast de deur
Onder de voortuin van een rijtjeshuis lopen de aansluitleidingen voor gas, elektra, water en vaak glasvezel in een rechte lijn van de straat naar de meterkast naast de voordeur. Een aanbouw naast die deur komt met zijn fundering vlak naast of boven die route, en wie machinaal graaft moet vooraf een KLIC-melding doen.
Over een aansluitleiding heen bouwen staan netbeheerders meestal niet toe, en verleggen doen zij en het waterbedrijf zelf, met een eigen levertijd. Waarom een funderingssleuf die route bijna altijd kruist, staat bij de leidingen onder een uitbouw aan de voorgevel, en voor een aanbouw ernaast werkt het net zo.
Komt er een toilet in de aanbouw, dan moet de afvoer naar de riolering. In veel straten ligt het hoofdriool onder de weg en loopt de huisaansluiting door de voortuin, en dat is voor een toilet aan de voorkant gunstig: de afvoer van 110 mm wordt korter en heeft minder bochten dan vanaf de achterkant van het huis.
Houd voor die afvoer een afschot van ongeveer 1 cm per meter aan en zet er een ontstoppingsstuk in op een plek die bereikbaar blijft. Onder een betonvloer bereik je een afvoer die verstopt of verzakt alleen nog met breekwerk.
Een toiletruimte vraagt bij nieuwbouw een afzuiging van minstens 7 liter per seconde. In een aanbouw zonder verdieping erboven gaat dat kanaal het kortst door het dak, dus hoort de dakdoorvoer op de tekening voordat de dakbedekking wordt gelegd.
Onder de aanbouw zelf komt een eigen fundering: op zandgrond meestal een strook op staal, op klei of veen palen zoals het huis. Waarom een aanbouw op staal tegen een huis op palen langs de naad scheurt, geldt hier precies zo.
Loopt de gasleiding naar de meterkast onder de plek van de aanbouw, dan is dat de post die de planning bepaalt. Vraag het verleggen aan zodra de tekening vastligt, want zolang de netbeheerder niet is geweest, kan de fundering er niet in.
Daglicht in de keuken of hal achter de aanbouw
In veel naoorlogse rijtjeshuizen ligt de keuken aan de voorkant, naast de hal. Een aanbouw naast de voordeur komt dan voor het keukenraam, en dat raam kijkt voortaan in de aanbouw in plaats van naar buiten.
Daglicht komt als vuistregel 2 tot 2,5 keer de hoogte van de bovenkant van het raam de ruimte in. Met een aanbouw van 200 cm diep begint die strook pas bij de voorwand van de aanbouw, dus komt het licht 200 cm minder ver de keuken in.
Voor een verblijfsgebied vraagt het Besluit bouwwerken leefomgeving een minimale hoeveelheid daglicht, en bij een verbouwing mag de woning daar niet zomaar onder zakken. Een aanbouw die het enige keukenraam afdekt, kan onder die grens uitkomen, dus laat de tekenaar de daglichtberekening voor de keuken meenemen.
Er zijn drie manieren om het licht terug te halen. Een lichtstraat in het dak van de aanbouw, direct tegen de gevel, laat hemellicht vallen op precies de plek waar het oude raam zit. Een glaspartij in de voorwand haalt het van voren, en glas in de wand tussen aanbouw en keuken laat het doorlopen.
Voor de hal speelt hetzelfde op kleinere schaal. Zit er een zijlicht naast de voordeur aan de kant van de aanbouw, dan kijkt dat na de bouw op 30 tot 40 cm tegen de zijwand aan. Een lichte, matte kleur op dat stuk wand kaatst meer van het licht de hal in dan rode baksteen, die het grootste deel ervan opslokt.
| Oplossing | Wat het oplevert | Waar je op let |
|---|---|---|
| Lichtstraat in het dak, direct tegen de gevel | Hemellicht van boven, recht voor het oude keukenraam | De aansluiting op de gevel met een opstand van 15 cm, en zon van boven in de zomer |
| Glaspartij in de voorwand van de aanbouw | Licht dat van voren binnenkomt en zicht op de straat | Zicht van de straat naar binnen, en een zijraam binnen 2 m van de erfgrens vraagt toestemming van de buren |
| Glas in de wand tussen aanbouw en keuken | Het licht uit de aanbouw loopt door tot in de keuken | Bij een onverwarmde aanbouw is dat glas de buitenschil en moet het isoleren |
| De aanbouw breder en ondieper maken, naast het raam in plaats van ervoor | Het keukenraam blijft vrij en houdt zijn eigen daglicht | Het omgevingsplan begrenst vaak welk deel van de gevelbreedte je mag bebouwen |
Steen, voeg en dakrand aan de straatkant
Aan de straatkant wordt een aanbouw ook op zijn uiterlijk beoordeeld. Het omgevingsplan bevat regels voor het uiterlijk van bouwwerken, en een aanbouw die in materiaal, lagenmaat of dakrand afwijkt van de gevel ernaast valt in een rij eerder op dan in een wijk met vrijstaande huizen.
Wil je dat de aanbouw als deel van het huis leest, begin dan bij de steen. Een waalformaat is ongeveer 5 cm hoog, en met een voeg van ruim 1 cm geeft dat 16 lagen per meter; een dikformaat van 6,5 cm geeft er ongeveer 13. Klopt de lagenmaat van de aanbouw niet met die van de gevel, dan verspringt elke voeg bij de aansluiting.
Nieuwe steen heeft een andere kleur dan dezelfde steen die decennia in het weer heeft gezeten, en de voeg verschilt ook. Een bewust afwijkend materiaal, zoals houten gevelbekleding tegen baksteen, is daarom een serieuze keuze. Dat is een smaakafweging, maar het mechanisme erachter is dat het oog een klein verschil als fout leest en een groot verschil als bedoeling.
De dakrand is de lijn die je vanaf de straat het eerst ziet. Laat de bovenkant ervan aansluiten op een lijn die de gevel al heeft, zoals de bovenkant van de kozijnen of een rollaag, en laat de luifel boven de voordeur in dezelfde lijn doorlopen.
Het dakpakket van plafond, balklaag, isolatie en afschot is al snel 40 cm, dus met een plafond op 255 cm ligt de dakrand rond 295 cm. Daarboven moet de dakbedekking nog 15 cm tegen de gevel omhoog, en dat geheel moet onder de vensterbanken van de verdieping blijven.
| Gevelafwerking van de aanbouw | Waar hij op zijn plek is | Wat je ervoor inlevert |
|---|---|---|
| Baksteen in het formaat van de gevel | Een rij waarin alle gevels in steen doorlopen | Kleurverschil tussen nieuwe en verweerde steen, en een lagenmaat die precies moet kloppen |
| Houten gevelbekleding | Een bewust afwijkend bouwdeel, vaak op een houtskeletbouwaanbouw | Schilder- of beitswerk om de vijf tot acht jaar aan de weerzijde, tenzij het hout onbehandeld mag vergrijzen |
| Vezelcement- of keramische gevelplaat | Een strakke aanbouw met weinig onderhoud | Zichtbare naden en bevestigingspunten, en een beeld dat niet overal door de regels voor uiterlijk komt |
| Stucwerk op isolatie | Een gevel die al gestuukt of wit geschilderd is | Groene aanslag aan de noordkant en deuken op fietshoogte, precies waar een berging naast de voordeur ze krijgt |
Zo bereid je een aanbouw naast de voordeur voor
Elke stap levert een maat op die de volgende stap nodig heeft, en de gevel gaat pas open als de aanbouw ernaast dicht is.
-
Haal de maten voor de voorgevel uit het omgevingsplan
Zoek voor jouw adres de maximale diepte, het deel van de gevelbreedte en de afstand tot de zijerfgrens op. Dat is de buitenmaat waarbinnen alles moet passen, en een ontwerp dat eerder begint, begint met een gok.
-
Bepaal wat erin komt en reken de binnenmaat terug
Zet achter elke functie de binnenmaat die hij vraagt en tel de voorwand erbij: 25 tot 30 cm bij houtskeletbouw, 35 tot 37 cm bij metselwerk. Past het niet binnen de buitenmaat, maak de aanbouw dan breder of kies een functie die minder diepte vraagt.
-
Meet de gevel naast de deur, de meterkast en het keukenraam in
Meet de afstand van het voordeurkozijn tot de plek van de zijwand, de breedte van de penant waar een doorbraak zou komen en de plek van de meterkast binnen. Noteer ook welke ramen achter de aanbouw verdwijnen, want die bepalen of er een daglichtberekening nodig is.
-
Kies de toegang en of de aanbouw verwarmd wordt
Een doorbraak vanuit de hal maakt de aanbouw deel van het huis, met de isolatiewaarden van een nieuw bouwdeel. Een berging met alleen een buitendeur blijft buiten de schil, en die keuze bepaalt de wanddikte en dus de binnenmaat uit de vorige stap.
-
Laat leidingen en riool opzoeken en vraag het verleggen aan
Doe de KLIC-melding, zoek het laatste stuk van de huisaansluiting met de hand op en bespreek met netbeheerder en waterbedrijf wat er weg moet. Hun levertijd is de eerste datum in je planning waar je niets aan kunt veranderen.
-
Laat tekenen en rekenen en vraag de vergunning aan
Laat de latei, de penant naast de voordeur en de fundering berekenen, en zet de luifel, de dakrand en de afvoer van het hemelwater op de tekening. Vraag offertes op diezelfde tekening, anders vergelijk je prijzen voor verschillende bouwwerken.
-
Laat bel, lamp en luifel meenemen voordat de wanden dichtgaan
Leg de bedrading voor de buitenlamp op 190 cm en de deurbel aan terwijl de wanden nog open zijn, en zet in een houtskeletbouwwand een regel of een strook multiplex waar de luifel komt. Achteraf wordt dat opbouwwerk en een plug in gipsplaat.
Ophangwijzer
Kies je wandtype en het gewicht van wat je wilt ophangen. Je ziet welke bevestiging het houdt, tot hoeveel kilo, en wat je beter niet doet. Open de volledige ophangwijzer
Nalopen voordat de tekening wordt gemaakt
Uit de praktijk
Je knokkels schuren langs de muur als je het slot opendraait
Het symptoom is een kale plek of een streep op het metselwerk naast de kruk. De zijwand van de aanbouw staat dan aan de slotzijde op 15 tot 20 cm van het kozijn, en daar past een hand met een sleutelbos niet naast een kruk die 6 tot 7 cm uit het blad steekt.
Zodra de wand staat, is die maat niet meer te herstellen. Wat nog kan, is een deur met de scharnieren aan de andere kant, en dat betekent een nieuw blad en een aangepast kozijn. Zet de zijwand daarom op de tekening vanaf de slotzijde van het kozijn uit, en niet vanaf de maat die het omgevingsplan toestaat.
Een natte deurmat en een plas voor de dorpel, ondanks de luifel
De luifel is diep genoeg voor de bovenkant van de deur, maar de stoep ervoor staat na elke bui blank. Dat heeft twee oorzaken die vaak samen voorkomen: regen die bij wind onder de rand door schuin binnenkomt, en een luifel die naar voren afwatert en het water van zijn hele oppervlak op één lijn voor de deur laat vallen.
De eerste oorzaak is meetkunde en haal je alleen weg met meer diepte of een zijwand aan de windkant. De tweede los je op met een goot langs de voorrand, of door de luifel naar de aanbouw te laten afwateren, zodat het water via de hemelwaterafvoer weggaat.
De keuken is overdag donkerder sinds de aanbouw er staat
Het licht is achter in de keuken zichtbaar afgenomen en de lamp gaat eerder aan. Het keukenraam zit nog op dezelfde plek, maar het daglicht komt nu door de voorwand van de aanbouw binnen, en die ligt 200 cm verder weg.
Omdat daglicht ongeveer 2 tot 2,5 keer de raamhoogte de ruimte in komt, schuift die hele strook met de diepte van de aanbouw naar voren. Een lichtstraat in het dak direct tegen de gevel brengt het licht terug waar het oude raam zit; een lichtere wand in de aanbouw helpt, maar haalt het verschil niet in.
Condens en een muffe lucht in de berging naast de voordeur
Druppels tegen het dak en een schimmelrand onderaan de wanden wijzen op condensatie en niet op lekkage. Natte fietsen en regenkleding geven vocht af in een ruimte die niet verwarmd wordt, en dat vocht slaat neer op het koudste vlak, meestal het dak of de hoek bij de vloer.
Een onverwarmde berging moet daarom kunnen ademen: een rooster onderin de deur en een opening bovenin de wand laten de lucht doorstromen. Een berging die zo dicht is gebouwd als het huis, maar zonder verwarming, is de ruimte waar dit het eerst gebeurt.
Veelgemaakte fouten
De zijwand tegen het deurkozijn aan tekenen
Op papier lijkt elke centimeter gevel naast de deur winst voor de aanbouw. In het gebruik heb je aan de slotzijde 30 tot 40 cm nodig voor je hand, de kruk en een deurbel, en aan de scharnierzijde 15 cm voor een nette aansluiting op de oude gevel.
De buitenmaat uit het omgevingsplan als binnenmaat gebruiken
Een regeling die 200 cm diepte toestaat, levert binnen 163 tot 175 cm op, afhankelijk van de wand. Dat is het verschil tussen een fiets die in de lengte past en een berging waarin hij dwars moet, en je merkt het pas als de wanden staan.
Een zijraam met helder glas dat naar de buren kijkt
Binnen twee meter van de erfgrens mag een raam met uitzicht op het erf van de buren alleen met hun toestemming. Een vast raam met ondoorzichtig glas mag wel, en die keuze maak je op de tekening in plaats van achteraf met folie op een heldere ruit.
De luifel naar voren laten afwateren
Een voorrand zonder goot laat al het water van de luifel vallen op de strook waar je staat om de deur te openen. In de winter bevriest die strook als eerste, en de plas ervoor wordt bij elke windstoot tegen de dorpel geblazen.
Het enige keukenraam afdekken zonder daglicht na te rekenen
Een aanbouw van 200 cm diep voor het keukenraam haalt 200 cm van de strook waarin daglicht de keuken in komt. Voor een verblijfsgebied is daar een ondergrens voor, en een lichtstraat die je na de bouw nog wilt toevoegen, vraagt een nieuwe dakopbouw.
De doorbraak plannen zonder de meterkast in te tekenen
De muur naast de voordeur is in een rijtjeshuis vaak de zijwand van de meterkast, met leidingen en de kastdeur erin. Wie de doorbraak op die plek tekent zonder de kast mee te nemen, ontdekt bij het slopen dat de opening moet verschuiven en de penant naast de voordeur smaller wordt dan de berekening toestond.
Veelgestelde vragen
Heb je een vergunning nodig voor een aanbouw naast de voordeur?
Vrijwel altijd wel. De strook tussen de voorgevel en de straat is voorerfgebied, en vergunningvrij uitbreiden kan alleen in het achtererfgebied. De uitzondering is een omgevingsplan dat een aanbouw of erker aan de voorgevel binnen vaste maten toestaat.
Zoek die maten voor jouw adres op voordat je laat tekenen. De bouwtechnische regels voor constructie, isolatie en ventilatie gelden in elk geval, ook zonder vergunning.
Wat kost een aanbouw bij de voordeur?
De prijs volgt niet de vierkante meters maar een paar posten die per huis sterk verschillen: de fundering, het verleggen van aansluitleidingen, een doorbraak met latei in de gevel en, bij een toilet, de afvoer naar het riool. Moet de aanbouw op palen of moet de gasleiding weg, dan is dat een groter deel van de rekening dan de wanden.
Vraag offertes op één tekening met de wanddikte, de luifel en de doorbraak erop. Wat een aanbouw in het algemeen duurder of goedkoper maakt, staat in het overzicht van uitbouwen en aanbouwen aan huis.
Hoe diep mag een aanbouw aan de voorkant van het huis worden?
Dat staat niet in een landelijke regel maar in het omgevingsplan van je gemeente, en de maat verschilt per gemeente en soms per straat. Meestal staan er naast de diepte ook een maximaal deel van de gevelbreedte en een minimale afstand tot de zijerfgrens in.
Die maat is een buitenmaat. Trek er de voorwand van 25 tot 37 cm vanaf om te zien wat er binnen overblijft, en leg dat naast wat de functie vraagt.
Kan er een toilet in een aanbouw naast de voordeur?
Ja, en de voorkant is daar vaak gunstig voor, omdat de huisaansluiting van het riool in veel straten door de voortuin loopt. Reken binnen op 90 cm breed en ongeveer 115 cm diep met een hangpot en een deur die naar buiten draait, en op een afvoer van 110 mm met ongeveer 1 cm afschot per meter.
Een toiletruimte vraagt de isolatiewaarden van een nieuw bouwdeel en een afzuiging, bij nieuwbouw minstens 7 liter per seconde. Dat kanaal gaat het kortst door het dak van de aanbouw.
Hoeveel ruimte moet er tussen de voordeur en de aanbouw blijven?
Aan de slotzijde houden wij minstens 30 cm aan tussen kozijnstijl en zijwand, en 40 cm als er een deurbel met camera komt. De kruk steekt 6 tot 7 cm uit het blad en je hand met de sleutel moet ernaast passen.
Aan de scharnierzijde volstaat 15 cm voor een nette aansluiting op de oude gevel. Breek je naast de voordeur door naar de aanbouw, laat dan minstens 60 cm penant staan, want die draagt de lateien van twee openingen.
Hoe diep moet een luifel boven de voordeur zijn?
Dat hangt af van hoeveel wind er op de gevel staat. Met de onderkant op 250 cm houdt een luifel van 90 cm het slot op 100 cm droog bij regen onder 30 graden, wat bij windkracht 3 hoort. Bij windkracht 4 valt regen onder ongeveer 45 graden en is daar 150 cm voor nodig.
Je voeten en de dorpel blijven bij wind altijd nat. Een zijwand aan de windkant, zoals die van de aanbouw, doet daar meer tegen dan extra diepte.
Mag een aanbouw naast de voordeur op de erfgrens staan?
Dat hangt van het omgevingsplan af, want veel regelingen voor de voorgevel vragen een minimale afstand tot de zijerfgrens. Mag het wel, dan speelt het burenrecht mee: een raam binnen twee meter van de grens met uitzicht op het buurerf mag alleen met toestemming, tenzij het vast is en ondoorzichtig glas heeft.
Bouw je op de grens, dan kan de funderingsvoet eronder doorsteken en moet de zijgevel vanaf het buurerf worden gevoegd. Leg die afspraken schriftelijk vast voordat je de vergunning aanvraagt.
Moet een berging naast de voordeur geïsoleerd worden?
Niet als het een onverwarmde berging is die je alleen van buiten bereikt. De isolatiewaarden van een nieuw bouwdeel gelden voor een verblijfsruimte, een toilet of een badruimte die bij het huis komt, en de bestaande gevel blijft dan de grens.
Zo'n berging moet wel kunnen ventileren, anders slaat het vocht van natte fietsen en jassen neer op het koude dak. Maak je er later een doorbraak naar de hal in, dan gaan de eisen alsnog gelden en past de dunne wand niet meer.
Wat is het verschil tussen een aanbouw voordeur en een uitbouw voordeur?
De woorden worden door elkaar gebruikt, maar er zijn twee bouwvormen die echt verschillen. Bij een uitbouw schuift de voordeur naar voren in het nieuwe bouwdeel, en dan bepaalt de zwaai van het blad hoe diep je bouwt.
Bij een aanbouw naast de voordeur blijft de deur in de oude gevel zitten en komt de extra ruimte ernaast. Dan bepaalt de functie van die ruimte de maat, en draait het bij de deur om de strook gevel naast het kozijn, de luifel en het licht in de hoek.
Kun je een aanbouw naast de voordeur zelf bouwen?
Het ruwe werk meestal niet: de fundering, de doorbraak met latei en het verleggen van leidingen zijn werk voor een aannemer, een constructeur en de netbeheerder. Zelf doen kan het voorwerk van meten, uitzetten en offertes vergelijken, en de afwerking binnen.
Plinten, gipsplaat, schilderwerk en het ophangen van een kapstok horen bij de klussen in huis die je zelf oppakt. Dat scheelt op de rekening, zolang de aansluitingen van dak, luifel en gevel door de bouwer zijn gedaan.
Wanneer je beter een vakman belt
De voorbereiding doe je zelf, de uitvoering niet. Een doorbraak in de voorgevel naast de voordeur raakt de constructie: de latei en de penant tussen twee openingen horen door een constructeur berekend te worden voordat er een steen uitgaat, en de fundering van de aanbouw is werk voor een aannemer.
Aansluitleidingen voor gas, elektra en water verleg je nooit zelf; dat doen de netbeheerder en het waterbedrijf, en wie machinaal graaft doet vooraf een KLIC-melding. Een nieuwe groep voor buitenlicht of een deurbel met voeding uit de groepenkast is werk voor een elektricien, en een glazen of stalen luifel hoort bevestigd te worden volgens de berekening van de leverancier.