Hoe ontstaan maden: van vlieg tot eitje tot made
Maden ontstaan nooit uit vuil, vocht of bedorven eten zelf: er is altijd een vlieg geweest die op rottend eiwit of gistend suiker een trosje van 75 tot 200 eitjes van een millimeter heeft gelegd. Die eitjes komen bij 25 graden binnen 8 tot 24 uur uit, bij 20 graden na een tot twee dagen en onder ongeveer 15 graden vrijwel niet. Een legsel wordt alleen een made als vier dingen samenvallen: eiwit of gisting, vocht, warmte en een donkere naad waar niemand aan komt. Haal er één weg en de hele reeks loopt vast.
Waar een made vandaan komt en waarom er niets uit vuil ontstaat
Een made is geen soort maar een levensfase: de larve van een vlieg. Wit tot crèmekleurig, pootloos, 5 tot 18 mm lang, met een spits kopeind en een bot achtereind waar de twee ademopeningen zitten. Zonder vlieg geen made, en dat is de hele verklaring.
De reeks loopt altijd in dezelfde volgorde: een vlieg komt binnen, vindt een plek waar eiwit rot of suiker gist, legt daar eitjes, en uit die eitjes komen larven die zich in hetzelfde materiaal volvreten. Daarna verpoppen ze en komt er een nieuwe vlieg uit. Hoe je ze vervolgens herkent en kwijtraakt staat bij maden en larven in huis.
Rottend eten maakt dus geen maden aan. Het is voedsel en een geursignaal, meer niet. Zet je bedorven vlees in een echt luchtdichte pot, dan gebeurt er niets anders dan dat het verder rot.
Een vlieg kiest die plek niet willekeurig. Ze proeft met smaakzintuigen in haar poten of het materiaal zacht en vochtig genoeg is, want een pas uitgekomen larve van 2 mm kan alleen brij opzuigen en niets bijten. Op een droge kruimel legt ze niet.
Bij de meeste soorten begint het met een ei. De vleesvlieg slaat die fase over en zet direct levende larven af op vlees, vis of een dood dier, en juist daarom lijkt het bij haar alsof de maden er van het ene op het andere moment zijn.
De vier voorwaarden waaronder een legsel maden oplevert
Vier dingen moeten samenvallen voordat een legsel uitgroeit. Ontbreekt er één, dan sterft het legsel of blijft het weken liggen zonder dat er iets gebeurt. Dat maakt de aanpak overzichtelijk, want je hoeft er maar één weg te halen.
De eerste is voedsel dat de larve kan opnemen: eiwit dat rot, of suiker die gist. Vlees, vis, natvoer, uitwerpselen en gft-afval vallen in de eerste groep, overrijp fruit en een restje frisdrank in de tweede.
De tweede is vocht. Maden scheiden verteringsenzymen uit en zuigen de brij op, dus ze kunnen niets met droog materiaal. Een kliko die vanbinnen kurkdroog is levert zelden maden op, hoe vies hij ook ruikt.
De derde is temperatuur, en dat is de voorwaarde die het tempo bepaalt. De vierde is rust: een vlieg legt in een naad, onder een randje of in een plooi, niet midden op een glad, verlicht vlak.
| Voorwaarde | Wat dat in huis is | Wat er gebeurt als die ontbreekt |
|---|---|---|
| Eiwit dat rot of suiker die gist | Vlees, vis, natvoer, kattenbak, gft-afval, overrijp fruit, een dood dier | De vlieg vliegt door: ze legt niet op materiaal waar de larve zich niet in kan vreten |
| Vocht in het materiaal zelf | Vleesnat in de verpakking, sap op de bodem van de bak, natvoer, condens onder de koelkast | De eitjes drogen uit binnen een dag en er komt niets uit; droog papierafval blijft leeg |
| Temperatuur boven ongeveer 15 graden | Keuken, kastruimte naast de vaatwasser, kliko in de zon, gft-bak die broeit | De ontwikkeling komt vrijwel stil te liggen; eitjes blijven dagen tot weken liggen |
| Een donkere, beschutte naad | Dekselrand, scharnier, de plooi tussen zak en bak, de rand onder de voerbak | Op een glad en verlicht vlak legt een vlieg zelden; ze loopt er wel overheen |
Een dichtgeknoopte zak is geen barrière als het legsel er al in zit. De eitjes van een uur oud zijn met het blote oog nauwelijks te zien, en in een gesloten zak zit precies wat maden nodig hebben: eiwit, vocht, warmte en rust.
Hoe een vlieg de plek vindt waar jij niets ruikt
Vliegen zoeken geen vuil maar geur. Zodra eiwit gaat rotten komen er zwavel- en ammoniakverbindingen vrij, en een bromvlieg pikt die op tientallen meters afstand op. Wat wij als een vage lucht in de keuken registreren, is voor haar een adres met een richting erbij.
Suikers die gaan gisten werken op een andere groep. Daar komt het fruitvliegje op af, en dat verklaart waarom een fruitschaal en een bak met vleesresten heel verschillende bezoekers krijgen.
De weg naar binnen is bijna altijd een opening die er op dat moment logisch uitzag. Een raam dat op de warmste dag van het jaar openstaat, een kiepraam boven het aanrecht, een achterdeur die tijdens het koken openstaat, of een ventilatierooster zonder gaas.
Let op het verschil in maaswijdte, want daar gaat het vaak mis. Een hordoek met openingen van ongeveer 1,5 mm houdt vliegen buiten; gaas van 6 mm voor een gevelopening houdt muizen en vogels tegen, maar een vlieg loopt daar zo doorheen. Welke opening je met welk materiaal dichtzet, staat bij insecten buiten houden zonder te spuiten.
Eén vlieg binnen is genoeg. Ze heeft een paar minuten nodig om te landen, te proeven en te leggen, en daarna vliegt ze weer weg. Het bezoek zie je dus vrijwel nooit, het resultaat twee dagen later wel.
Zet het gft-bakje op het aanrecht niet onder het kiepraam maar zo ver mogelijk ervandaan, en zet er een deksel op dat echt sluit. Een klepje dat op een kier blijft staan geeft precies de donkere naad waar een vlieg haar eitjes in kwijt wil.
Hoe een legsel eruitziet en waar het precies ligt
Een legsel bestaat uit 75 tot 200 eitjes van ongeveer een millimeter, wit en langwerpig, dicht tegen elkaar aan. Van een afstand lijkt het op een streepje fijn zaagsel of op gemorste zoutkorrels, en juist die onopvallendheid maakt dat mensen het wegvegen zonder te kijken.
De plek is voorspelbaarder dan de vlieg zelf. Een legsel ligt bijna altijd op de overgang tussen nat en droog, uit het licht: onder de rand van een deksel, in het scharnier, in de plooi van de vuilniszak vlak boven het vocht, in de naad van een voerbak of onder een verpakking die aan de onderkant lekt.
Dat is een keuze van de vlieg met een reden. De larve moet meteen bij vocht kunnen, maar een ei dat onder water ligt stikt, en een ei in de volle zon droogt uit. De naad boven de natte laag is precies de strook waar allebei niet gebeurt.
Voor je zoektocht betekent het dat je de bak zelf moet openleggen en niet de zak. Til de zak eruit, kijk langs de binnenrand, langs het scharnier van het deksel en op de bodem, want daar staat het vocht dat langs de plooi is gelopen.
Twijfel je of het wormpje dat je vindt een made is, dan kun je de larve op grootte, kleur en vindplaats opzoeken en van daaruit verder kijken.
Hoe snel een eitje een made wordt
De snelheid is wat maden zo overvallend maakt. Het is geen kwestie van weken laten liggen: een vlieg die maandagmiddag even bij de bak kon, geeft bij warm weer woensdagochtend een laag maden.
Die klok loopt volledig op temperatuur. Bij 28 tot 30 graden komen de eitjes binnen 8 tot 24 uur uit en staat er na tien tot veertien dagen een nieuwe generatie vliegen. Bij 20 graden duurt datzelfde traject drie tot vier weken, en onder ongeveer 15 graden gebeurt er vrijwel niets.
In huis zijn er meer warme plekken dan mensen vermoeden. De vloer onder de koelkast is de warmste vloer in huis, de kastruimte naast de vaatwasser loopt tijdens een programma flink op, en een kliko in de volle zon wordt vanbinnen warmer dan de buitenlucht.
De gft-bak heeft daarbij zijn eigen warmtebron. Vers gemaaid gras dat nat de bak in gaat begint te broeien, en die warmte houdt de bak dagenlang op temperatuur, ook als het buiten koel is. Een bak met alleen snoeiafval en zonder etensresten blijft veel rustiger.
Reken daarom altijd terug vanaf de maat van de made die je vindt. Larven van 2 tot 3 mm horen bij een legsel van hooguit een dag oud, dus de vlieg was er gisteren nog en de opening waarlangs ze kwam staat waarschijnlijk nog open.
| Temperatuur bij de bron | Eitje komt uit na | Made valt op het oog op na | Eerste nieuwe vlieg na |
|---|---|---|---|
| Onder 15 graden, bijvoorbeeld een koele bijkeuken of schuur | dagen tot weken, vaak komt er niets uit | nauwelijks: de larve groeit amper door | geen volledige cyclus binnen een maand |
| 18 tot 20 graden, een normale woonkamer in het voorjaar | 1 tot 2 dagen | 3 tot 4 dagen | 3 tot 4 weken |
| 22 tot 25 graden, een keuken waarin gekookt wordt | ongeveer 1 dag | 2 tot 3 dagen | 2 tot 3 weken |
| 28 tot 30 graden, kliko in de zon of een gft-bak die broeit | 8 tot 24 uur | 1 tot 2 dagen | 10 tot 14 dagen |
Hoe maden in voedsel ontstaan
Bij voedsel komt het legsel op drie manieren tot stand: de vlieg legt thuis op een onbedekt product, de eitjes zaten al in het product toen je het meenam, of de larve is van een heel ander beestje dat zich door de verpakking heeft gewerkt.
Thuis gaat het meestal om vlees en vis. Een pak dat een uur op het aanrecht staat te ontdooien geeft vleesnat langs de rand, en dat is precies het materiaal waar een bromvlieg op afkomt. Ontdooien in de koelkast of in een gesloten bak lost dat op.
Bij fruit ligt het anders. Fruitvliegjes leggen op de schil van overrijp of beschadigd fruit, en bij zacht fruit gebeurt dat vaak al voordat het in je schaal ligt. De larven die je in een halve peer ziet zijn dan geen vliegen uit je keuken maar een legsel dat meegekomen is.
In rijst, meel, muesli en hondenbrokken vind je bijna nooit maden. Dat zijn rupsen van de voorraadmot of larven van een voorraadkever, en die kunnen zich door dun plastic en karton heen werken. Een gesloten pak is dus geen bewijs dat er niets in kan.
Alle andere beestjes die op voorraad, eten en afval afkomen staan bij elkaar onder ongedierte in huis herkennen en aanpakken, want de aanpak verschilt per groep.
| Wat het is | Hoe de eitjes erin komen | Wat je aantreft | Wat je ermee doet |
|---|---|---|---|
| Vlees, vis en gevogelte | Bromvlieg of vleesvlieg legt op het onbedekte product of op het vleesnat in de verpakking | Witte maden van 5 tot 18 mm, vaak eerst in de plooi van het folie | Weggooien in een dubbel geknoopte zak; wegsnijden helpt niet, want de rest is al bewerkt |
| Overrijp of beschadigd zacht fruit | Fruitvliegje legt op de schil, soms al voor de winkel | Doorschijnende larfjes van 3 tot 4 mm in het zachte vruchtvlees | Aangetast fruit in de buitenbak, de rest in de koelkast en de schaal uitwassen |
| Harde kaas en gedroogde ham | De kaasvlieg legt in een barst of langs de korst | Slanke witte maden van 4 tot 8 mm die kunnen wegspringen | Product weggooien en de plank, de doek en de kaasstolp uitwassen |
| Natvoer van kat of hond | Huisvlieg legt op de resten in de bak of op de rand eromheen | Kleine maden in de klontjes en onder de bak | Restjes na een uur weghalen, bak dagelijks omspoelen, blik afgesloten in de koelkast |
| Rijst, meel, muesli en noten | Geen vlieg: een voorraadmot of voorraadkever komt mee in een pak of vreet zich naar binnen | Rupsjes met spinseldraden of harde larven met een kop en pootjes | Elk pak nalopen, verdachte pakken naar buiten, de kast uitzuigen tot in de naden |
| Hondenbrokken in schuur of garage | Meelkever of voorraadmot in een geopende zak | Geelbruine harde larven of rupsjes tussen de brokken | Overzetten in een emmer met deksel en de vloer eromheen aanvegen |
Vlees of vis waar maden in hebben gezeten gooi je in zijn geheel weg. De larven zijn niet het probleem: het materiaal is dan al dagen aan het rotten en de vlieg heeft er bacteriën van afval en uitwerpselen op achtergelaten.
Larven die geen maden zijn en waar die vandaan komen
Niet elke witte larve is een vliegenlarve, en dat onderscheid bepaalt waar je gaat zoeken. Drie kenmerken brengen je er in een paar seconden uit: poten, kop en spinsel.
Een made heeft geen poten, geen harde bruine kop en geen haren, en kruipt met het smalle eind vooruit. Zie je pootjes achter een duidelijke kop, dan heb je een keverlarve. Zie je spinseldraden of een klein rupsje, dan is het een mot.
De herkomst verschilt dan volledig. Vliegenlarven horen bij rottend eiwit binnen een paar meter, rupsen van de voorraadmot bij een pak in de kast, en larven van de kleermot bij wol, zijde of dons in een donkere kast. Een doorschijnend wormpje van 5 mm met een zwarte kop in potgrond hoort bij de varenrouwmug en verdwijnt zodra je de bovenste 2 cm grond tussen twee gietbeurten laat uitdrogen.
Grauwe larfjes in de aanslag van het doucheputje horen bij het afvoervliegje. Die ontstaan niet uit afval maar uit de biofilm in de buis, en die laag borstel je los in plaats van hem weg te spoelen.
Hoe je een larve met poten en een kopkapsel naar de juiste soort terugbrengt, staat bij kevers en keverlarven in huis herkennen.
Waarom er maden opduiken waar geen afval ligt
Maden op de gangvloer, in de badkamer of tegen een plint komen zelden uit die ruimte zelf. Aan het eind van het derde larvestadium verlaat een made haar voedsel en zoekt een droge, donkere plek om te verpoppen, en daarbij legt ze meters af.
Die richting is bruikbaar. Ze kruipen van de bron af en niet ernaartoe, dus je zoekt tegen hun looprichting in en niet in de hoek waar ze nu liggen.
Zitten ze hoog tegen een wand of op het plafond, dan wijst dat op een bron bóven de plek waar je staat. Meestal is dat een dood dier in de vloeropbouw, in de spouw, achter een boeiboord of in een schoorsteenkanaal, en dan hoort bij die maden ook een groepje bromvliegen bij de lamp of het raam.
Een derde mogelijkheid is dat de bron buiten staat. Een kliko waarvan het deksel niet sluit, een gft-bak met etensresten of een vergeten zak naast de container geeft larven die onder de achterdeur door naar binnen kruipen, vooral als daar een drempel met een kier zit.
Vind je niets, loop dan de zoekvolgorde af bij maden waarvan de bron onvindbaar lijkt, want dan is er meestal één plek die iedereen overslaat.
Waar de ketting het makkelijkst breekt
Omdat de reeks vier schakels heeft, zijn er vier plekken om in te grijpen. De goedkoopste zitten aan de voorkant, want elke schakel die je later pakt kost meer werk.
De eerste is de vlieg buiten houden. Horren voor de ramen die je in de zomer openzet en een deur die niet urenlang op een kier staat, schelen meer dan welk middel dan ook.
De tweede is het materiaal onbereikbaar maken. Vlees, vis en natvoer verpakt in een dichte zak of tot de ophaaldag in de vriezer geven een vlieg geen aanleiding om te landen.
De derde is temperatuur. Een kliko in de schaduw en een gft-bakje dat elke dag leeggaat halen de warmte weg waar de cyclus op draait, en dat verdubbelt de tijd die jij hebt.
De vierde is opruimen wat er al is, en daarbij hoort ook wat niet meer beweegt. Larven en poppen die achterblijven leveren een week later gewoon vliegen op, dus na het doden van de larven met kokend water kijk je een week later nog een keer in dezelfde naden.
Vries vlees- en visresten in een diepvrieszak in tot de ochtend van de ophaaldag. Dat is de enige maatregel die de geur en het vocht tegelijk wegneemt, en hij kost je niets.
Zo zoek je terug waar het legsel vandaan kwam
De volgorde loopt van de made die je vindt naar de vlieg die er twee dagen geleden was.
-
Meet de made en reken terug naar het moment van leggen
Larven van 2 tot 3 mm zijn hooguit een dag oud, larven van 8 tot 18 mm zitten in het laatste stadium en zijn bij kamertemperatuur vier tot zes dagen onderweg. Met die leeftijd weet je welke dag je moet nalopen en welk raam of welke deur toen openstond.
-
Volg de kruiprichting tegen de stroom in
Wegkruipende maden bewegen van hun voedsel af. Kijk waar ze vandaan komen in plaats van waar ze naartoe gaan, en laat een spoor langs een plint je naar de kast of de sleuf leiden waar het begon.
-
Leg de afvalbak helemaal open
Til de zak eruit en kijk naar de bak zelf: de binnenrand, het scharnier van het deksel, de bodem en de plooi waar het vocht langs is gelopen. Een bak die van binnen schoon oogt kan langs het scharnier nog vol legsels zitten.
-
Loop de warme en natte plekken in de keuken af
Trek de koelkast een halve meter naar voren, schijn met een lamp in de sleuf naast de vaatwasser en kijk onder de voerbak en achter de plint. Dit zijn de plekken waar vocht en warmte samenkomen en waar jarenlang niemand komt.
-
Vind je in de keuken niets, ga dan op geur en op vliegen af
Loop de andere kamers rond en let op een zoetige lucht en op de plek waar bromvliegen samenkomen: een inbouwspot, een plint of het kruipluik. Tien of meer vliegen in dezelfde kamer betekent bijna altijd een dood dier in de constructie.
-
Dood de larven met hitte en gooi de bron dubbel verpakt weg
Kokend water doodt maden direct en je hebt er geen bestrijdingsmiddel voor nodig. Doe de bron in twee zakken, breng die meteen naar de buitenbak en schrob daarna de bak, de naad en de vloer; welke middelen op welk oppervlak kunnen, staat bij schoonmaken per materiaal.
-
Laat alles drogen en kijk na een week terug
Zet de bak omgekeerd te drogen, want vocht is de voorwaarde die je het makkelijkst blijvend weghaalt. Kijk zeven dagen later opnieuw in dezelfde naden en kieren naar harde tonnetjes van 6 tot 9 mm, want dat zijn de poppen die anders alsnog vliegen worden.
Beestjeszoeker
Beschrijf wat je ziet: grootte, kleur, waar je het vond en hoeveel. Je krijgt de waarschijnlijke soort, waar hij vandaan komt en wat er werkt. Open de volledige beestjeszoeker
Nalopen als je wilt weten waar de maden vandaan kwamen
Uit de praktijk
De bak was gisteren leeg en zit vandaag vol maden
Het symptoom is een lege, verse zak waarin binnen een dag tientallen larven kruipen. Dat kan niet uit de inhoud komen, en dat hoeft ook niet: het legsel zat al in de bak en niet in de zak.
Een vlieg legt in de naad onder de dekselrand en in het scharnier, en die plekken gaan met de zak niet mee naar buiten. Bij 25 graden komen de eitjes binnen 8 tot 24 uur uit, en de pas uitgekomen larven van 2 mm zakken meteen naar het vocht op de bodem.
De correctie zit in het uitwassen van de bak zelf. Spoel de binnenrand en het scharnier met kokend water, schrob met een flessenborstel en laat de bak omgekeerd drogen voordat er een nieuwe zak in gaat.
De keuken is schoon en een week later vliegt het weer
Blijft het na een grondige beurt een week rustig en zit de kamer daarna vol vliegen, dan is er opgeruimd wat bewoog en blijven liggen wat stilhield. De pop is een hard tonnetje van 6 tot 9 mm dat van geel via roodbruin naar bijna zwart verkleurt en er niet uitziet als een beestje.
Die tonnetjes liggen buiten het natte materiaal, want de made kruipt juist weg om droog en donker te verpoppen: achter de plint, onder de bak, in een kier van de vloer. Bij 20 graden duurt die fase twee tot drie weken, bij 28 graden vier tot zeven dagen.
Wie de cyclus wil breken, gaat daarom zeven dagen na de eerste ronde nog een keer met een zaklamp langs dezelfde kieren en zuigt ze uit, met het reservoir daarna meteen in de buitenbak.
Er kruipen maden over het plafond of hoog tegen de wand
Larven die boven ooghoogte zitten hebben geen bron in de ruimte eronder. Ze vallen of kruipen omlaag vanaf de plek waar ze zich hebben volgevreten, en die ligt in de vloeropbouw erboven, in de spouw of in een kanaal.
De ingang is bijna altijd een naad in het plafond: langs een inbouwspot, langs de doorvoer van een leiding of bij een luik. Hoort er een groepje dikke, blauwglanzende vliegen bij dat tegen het raam bonkt, dan ligt er een dood dier en is dat kadaver het werkelijke werk.
Wegvegen en dweilen lost hier niets op, want de aanvoer gaat door tot de bron weg is. Het spoor volgen naar het punt waar de vliegen uitkomen is de enige route die ergens eindigt.
Veelgemaakte fouten
Alleen opruimen wat beweegt
Wie de zichtbare larven weghaalt en de naad laat zitten, laat het legsel en de poppen staan. Een trosje eitjes van een millimeter veeg je met een doekje makkelijk over het hoofd, en die levert binnen een dag een nieuwe laag maden op.
Azijn of zout over de maden gooien
Azijn is een reiniger en neemt geur weg, zout onttrekt een beetje vocht. Geen van beide doodt een made betrouwbaar, en allebei laten ze de eitjes in de naad ongemoeid. Kokend water doet in één keer wat deze middelen niet doen.
Spuiten boven het werkblad of bij de voerbak
Een insectenspray raakt de larven die je ziet en niet het legsel in het scharnier, en de nevel slaat neer op het oppervlak waar je eten klaarmaakt of waar de kat uit eet. Het middel vervangt het zoeken naar de bron niet, en zonder die bron begint de reeks gewoon opnieuw.
De zak dichtknopen en de bak ongemoeid laten
Het vocht dat maden nodig hebben loopt langs de plooi van de zak naar de bodem van de bak, en daar blijft het staan. De bak is dus vaker de bron dan de inhoud, en die wordt bij een gewone leegbeurt nooit aangeraakt.
De kliko in de volle zon zetten
In de zon loopt de binnentemperatuur ver boven de buitentemperatuur uit. Het verschil tussen 20 en 30 graden halveert de tijd van ei tot vlieg, dus een bak in de schaduw geeft je een tot twee weken extra tussen twee ophaalbeurten.
De stofzuigerzak binnen laten zitten
Opgezogen larven leven in de zak rustig door en verpoppen daar. Leeg het reservoir of gooi de zak meteen buiten weg in de gesloten bak, anders komen de vliegen een week later uit de stofzuiger zelf.
Veelgestelde vragen
Hoe ontstaan maden in huis?
Maden in huis ontstaan uit eitjes die een vlieg heeft gelegd op rottend eiwit of gistend suiker: vlees, vis, natvoer, gft-afval, de kattenbak of een dood dier. Een legsel bestaat uit 75 tot 200 eitjes van ongeveer een millimeter die in een donkere naad liggen.
Bij 25 graden komen die eitjes binnen 8 tot 24 uur uit. Daarom lijkt het alsof de maden er ineens zijn, terwijl de vlieg er een of twee dagen eerder een paar minuten is geweest.
Hoe ontstaan maden in voedsel?
Op twee manieren. Thuis legt een vlieg op een onbedekt product, meestal op vlees of vis dat op het aanrecht ligt te ontdooien en vocht langs de verpakking geeft. Bij zacht fruit is het legsel er vaak al voordat je het meeneemt, want fruitvliegjes leggen op de schil van overrijp of beschadigd fruit.
Vind je larven in vlees of vis, gooi het dan in zijn geheel weg. Wegsnijden werkt niet, omdat het product dan al dagen aan het rotten is.
Hoe ontstaan larven die geen maden zijn?
Larven van motten, kevers en muggen ontstaan uit eitjes die op heel ander materiaal zijn gelegd: een rups van de voorraadmot op meel, rijst of noten, een keverlarve op wol, veren of een dood dier, en een muglarve in natte potgrond of in de aanslag van een afvoer.
Het onderscheid maak je op poten, kop en spinsel. Een made heeft geen van die drie en kruipt met het smalle eind vooruit, terwijl een keverlarve pootjes en een harde bruine kop heeft.
Kunnen maden vanzelf ontstaan in een afgesloten bak?
Nee. Rottend materiaal maakt geen larven aan, hoe vies het ook ruikt. Zitten er maden in een bak die dicht was, dan was er een legsel voordat het deksel dichtging, of er zit een naad waar een vlieg doorheen kon.
Een klepdeksel dat op een kier blijft staan, een scharnier met speling en een bak waar de zak overheen hangt zijn alle drie openingen die een vlieg van 6 tot 8 mm ruim genoeg vindt.
Hoe lang duurt het van eitje tot made en tot vlieg?
Bij 28 tot 30 graden komt het eitje na 8 tot 24 uur uit, zie je na een tot twee dagen maden met het blote oog en staat er na tien tot veertien dagen een nieuwe generatie vliegen. Bij 20 graden duurt de hele reeks drie tot vier weken.
Onder ongeveer 15 graden komt de ontwikkeling vrijwel tot stilstand. Dat is de reden dat een kliko in de schaduw en een koele bijkeuken zoveel schelen.
Hoe zien de eitjes van een vlieg eruit?
Wit tot roomkleurig, langwerpig en ongeveer een millimeter lang, dicht tegen elkaar in een trosje van 75 tot 200 stuks. Op een afstand lijkt zo'n legsel op een streepje fijn zaagsel of op gemorste zoutkorrels.
Je vindt ze op de overgang van nat naar droog en uit het licht: onder de rand van een deksel, in een scharnier, in de plooi van de vuilniszak of onder de rand van een voerbak.
Waarom zitten er maden in de prullenbak terwijl het deksel dicht zat?
Omdat het legsel er al lag voordat het deksel dichtging, of omdat de naad langs het deksel wijd genoeg is. Het vocht dat langs de plooi van de zak naar de bodem loopt is precies het materiaal waar de larven van leven, en dat zit onder de zak en niet erin.
Spoel daarom de bak zelf uit met kokend water, schrob het scharnier en de binnenrand, en laat hem omgekeerd drogen voordat er een nieuwe zak in gaat.
Hoe ontstaan maden in kattenvoer of hondenvoer?
Natvoer dat langer dan een uur blijft staan geeft geur af waar de huisvlieg op afkomt, en zij legt op de resten in de bak of op de rand eromheen. De larven vind je dan in de klontjes en onder de bak, waar het gemorste voer met vocht blijft liggen.
Haal restjes na een uur weg, spoel de bak dagelijks om en bewaar een geopend blik afgesloten in de koelkast. Droogvoer is veel minder gevoelig, omdat de larve daar geen vocht in vindt.
Ontstaan er maden in de gft-bak na het maaien van het gazon?
Nat gemaaid gras op zichzelf trekt geen vliegen aan, maar het gaat wel broeien en houdt de bak dagenlang warm. Zitten er ook etensresten, vlees of vis in diezelfde bak, dan halveert die warmte de tijd van ei tot vlieg.
Houd tuinafval en keukenafval daarom zoveel mogelijk gescheiden, laat gemaaid gras eerst een dag drogen en zet de bak in de schaduw met een deksel dat sluit.
Hoe krijg je maden in huis in de winter?
Binnen is het het hele jaar warm genoeg, dus een vlieg die in de herfst binnen is gekomen en ergens in een kier heeft overwinterd kan in een verwarmde kamer gewoon leggen. Een keuken van 22 graden is voor de cyclus geen winter.
Verschijnen er in januari maden zonder afval in de buurt, kijk dan naar een dood dier in de vloer, de spouw of een schoorsteenkanaal. In het koude seizoen zoeken muizen en vogels juist die plekken op.
Hoe weet je of er een dood dier in huis ligt?
Drie signalen komen samen: een zoetige, zware lucht die sterker wordt als de verwarming aanstaat, maden of poppen op een plek zonder afval, en een groepje dikke blauwglanzende vliegen dat steeds in dezelfde kamer tegen het raam bonkt.
Zoek dan het punt waar de vliegen uitkomen. Meestal is dat een inbouwspot, de doorvoer van een leiding, een plint of het kruipluik, en daarachter ligt het kadaver.
Zijn maden gevaarlijk als ze in eten hebben gezeten?
De larven zelf zijn niet giftig en steken of bijten niet. Het probleem zit in het materiaal: eten waar maden in zitten is dagen aan het rotten en de vlieg heeft er bacteriën van afval en uitwerpselen op achtergelaten.
Gooi zulk eten in zijn geheel weg, was daarna je handen en reinig het werkblad, de plank en het mes dat ermee in aanraking is geweest. Werk bij het opruimen met handschoenen.
Wanneer je beter een vakman belt
Het meeste doe je zelf, maar er is één grens. Ligt er een dood dier in een vloeropbouw, in de spouw, achter een boeiboord of in een schoorsteenkanaal, dan moet er een plafondplaat, een luik of een deel van de constructie open, en dat is werk voor een ongediertebestrijder of een timmerman.
Datzelfde geldt als de aanvoer van larven blijft doorgaan terwijl je binnen niets vindt: dan ligt de bron vaak in de kruipruimte of bij een gebroken rioolaansluiting, en daar hoort een inspectie bij in plaats van nog een schoonmaakronde.